lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

sparer

mnd. bis sprichw. · 13 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

Wander
Anchors
14 in 13 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
6
Verweise raus
4

Eintrag · Wander (Sprichwörter)

Sparer

Bd. 3, Sp. 659
Sparer 1. An iada Spoara gfint an Ziara. (Steiermark.) – Firmenich, II, 766, 47. Ein jeder Sparer findet einen Zehrer. 2. Auf einen kargen Sparer folgt meist ein wilder Zehrer. In Königsberg: Op de gode Sparer folgt e goder Tehrer. (S. Heger 3.) Holl.: Na een' goed' spaarder komt een goed verteerder. (Harrebomée, II, 282b.) It.: Chi per se raguna, per altri sparpaglia. Lat.: De male quaesitis non gaudet tertius haeret. (Chaos, 69.) Schwed.: Njugger spaar, grymmer nöther. (Grubb, 568.) Neuschwed.: Njugg spar och raggen tar. 3. Da Sboara find't an Ziara. (Niederösterreich.) – Frommann, III, 389, 1. Der Sparer findet seinen Zehrer. (Mayer, I, 149.) 4. Dem Sparer gehört ein Zehrer. – Körte, 5613. Frz.: A beau amasseur, beau dépendeur. 5. Der Sparer hat alweg ein verthuer. – Alsatia, 419. 6. Der Sparer macht einen Güder (Verschwender). – Gotthelf, Geldstag, 115. 7. Der Spôrer muss sein Oawarer1 hob'n. (Franken.) – Frommann, VI, 324, 362 u. 416, 28; für Henneberg, II, 409, 57. 1) Anwender, Ausgeber, Verthuer, statt Awarer sagt das Sprichwort auch Uembrenger = Verthuer. 8. D'r Sparar mues a Güüder ha'. (Bern.) – Zyro, 99; Sutermeister, 138. 9. Eim Saprer gehört ein zerer. – Franck, I, 118b u. 144b. 10. Ein guter Sparer gibt einen guten Wohlthäter. – Herberger, II, 104. Lat.: Bonus servatius facit bonum bonifacium. 11. Ein guter Sparer ist gleich einem (oder: besser als ein) guten (guter) Gewinner. – Eiselein, 571; Simrock, 9626; Alsatia, 1862-67, 418; Braun, I, 4142. Engl.: A good saver fares better than a good gainer. – A good saver is a good server. (Bohn II, 129.) Frz.: A père avare fils prodigue. (Montlong, 24.) – Les enfants d'un avare sont ordinairement prodigues. – Mieux vaut bon gardeur que bon amasseur. (Cahier, 800.) – Père ménager, fils prodigue. Holl.: De spaarder is meer dan de winner. (Harrebomée, II, 282a.) – Nae den goeden holder comt een got verterer. (Tunn., 20, 11.) Lat.: Prodigus est natus qui de parco patre natus. (Fallersleben, 553; Latendorf, 127.) Schwed.: Efter en sparare kommet en ödslare. (Marin, 11.) 12. Ein Sparer muss sich oftmals bücken, eh' ein Thaler in der Ficken. Schwed.: Snijken är altijd fijken. (Grubb, 746.) 13. Ein sparer wil einen zerer (Geuder) haben. – Agricola I, 249; Gruter, I, 28; Egenolff, 158a; Eyering, II, 53 u. 177; Petri, II, 226; Gotfrid, 989b; Chaos, 448; Waldis, IV, 15, 10; Latendorf II, 11; Pistor., VII, 48; Eiselein, 571; Ramann, Unterr., I, 9; Sailer, 39; Siebenkees, 211; Simrock, 9693; für Schlesien: Frommann, III, 249, 262; für Holstein: Schütze, IV, 162. »Es ist ein gemeynes sprichwort: Es muss allwegen ein sparer ein geuder haben.« (Pauli, Schimpff, XXXIb.) »Ein sparer wil ein zehrer hon, sicht mancher vatter an seim sohn.« (Loci comm., 152.) Engl.: A sparing or saving father is succeeded by a spendthrift, by a lavishing son. – The children of a miser are commonly great spend-thrifts. Holl.: De spaarder wil een' teerder hebben. (Harrebomée, II, 282a.) Lat.: Condus quaerit promum, quod alii comparcunt, id alli universum abripiunt. (Chaos, 448.) – Condus requirit promum. (Philippi, I, 88; Eiselein, 571.) – Parco non deerit prodigus. (Gaal, 1422.) – Prodigus est natus de parco patre creatus. (Binder I, 1402; II, 2669; Fischer, II, 102; Gartner, 168; Loci comm., 152; Philippi, II, 110; Seybold, 459; Sutor, 27.) – Quod parcus quaeres, effundet prodigus haeres. – Quod parcus servat, prodigus ore vorat. (Gaal, 1339 u. 1421.) – Tenax requirit prodigum. (Binder I, 1738; II, 3314; Fischer, 181, 102; Philippi, II, 216.) Bei Glandorp (140) findet sich noch aus Lindeberg: Euclionis bona dilapidator consumit, mit dem Distichon: Qui genium fraudat proprium potuque ciboque: illius absumit dilapidator opes. Ung.: Minden gyüjtönek esik tékozlója. (Gaal, 422.) 14. Hinter'n Spoarer kimmt der Zehrer. – Schöpf, 684. 15. Î Schparer, drâ Zierer. (Siebenbürg.-sächs.) – Schuster, 835. 16. Nach eim sparer kompt ein zerer1. – Franck, II, 84b; Gruter, I, 61; Egenolff, 266a; Petri, II, 486; Latendorf II, 23; Gaal, 1422; Simrock, 9642; Körte, 5474; Braun, I, 4146. 1) In der Umgegend von Köthen: Preeser (Prasser?) Presen = umherstreuen. – In Schwaben: Der Sparer muss einen Neisser haun. (Birlinger, 468.) In Wien: Der Spara find an Zira. Die Neugriechen: Der Reichthum eines Geizigen fällt in Verschwenders Hände. (Sanders, 58.) Mhd.: Ich sach ie, swaz de karge spart, daz ez dernâch dem milten wart: dem boesen ie ze teile wart, swaz man for dem framensdart. (Freidank.) (Zingerle, 140.) Frz.: Ce qui chiche épargne, large dépend. Lat.: Tenax requirit prodigum. (Masson, 125.) Poln.: Łakomy, skąpy i świnia jest to po śmierci zwierzyny. (Masson, 125.) Ung.: A' fössvénnynek öszve-gyült jószéga tékozlot vin magara. (Gaal, 1339.)
4837 Zeichen · 159 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    sparerM.

    Köbler Mnd. Wörterbuch · +3 Parallelbelege

    sparer , M. Vw.: s. spārære

  2. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Sparer

    Adelung (1793–1801) · +4 Parallelbelege

    Der Sparer , des -s, plur. ut nom. sing. derjenige, welcher spart, d. i. Geld zum künftigen Gebrauche sammelt; doch nur …

  3. modern
    Dialekt
    Sparer

    Elsässisches Wb. · +3 Parallelbelege

    Sparer [ʿSpârər Str. Dehli. ; ʿSpôrər K. Z. ] m. sparsamer Mensch. Spw. D e r Sporer muess e Vertuener han Z. ähnl. Dehl…

  4. Sprichwörter
    Sparer

    Wander (Sprichwörter)

    Sparer 1. An iada Spoara gfint an Ziara. ( Steiermark. ) – Firmenich, II, 766, 47. Ein jeder Sparer findet einen Zehrer.…

Verweisungsnetz

17 Knoten, 7 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 3 Sackgasse 13

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit sparer

8 Bildungen · 1 Erstglied · 6 Zweitglied · 1 Ableitungen

Ableitung von sparer

spar + -er

sparer leitet sich vom Lemma spar ab mit Suffix -er.

sparer‑ als Erstglied (1 von 1)

sparerin

DWB

spar·erin

sparerin , f. die spart: sparerinn, die, foemina tenax, arida, etiam attentior ad rem quam sat est. Stieler 2074 ; und sie ( die natur ) ver…

sparer als Zweitglied (6 von 6)

versparer

DWB

ver·sparer

versparer , m. , wer spart, verspart; nur mundartlich bezeugt: fersperer, versparer. nom fəršprər kømt dər fərtrər ( nach dem sparer kommt…

wortsparer

DWB

wort·sparer

wortsparer , m. , s. das vorige: denn nie war ein philosoph ein gröszerer wortsparer, als er ( Aristoteles ) Lessing 10, 110 M.; vgl. 17, 74…

Ableitungen von sparer (1 von 1)

versparer

DWB

versparer , m. , wer spart, verspart; nur mundartlich bezeugt: fersperer, versparer. nom fəršprər kømt dər fərtrər ( nach dem sparer kommt…