lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

pelliz

ahd. bis mhd. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
4 in 4 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
12
Verweise raus
9

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

pelliz st. m.

Bd. 7, Sp. 215
pelliz
st. m., mhd. bellîʒ, belz, pelz, nhd. pelz; as. pelliz, mnd. pels, pelz, mnl. pels(e); afries. pels; ae. pilece f.; an. piliza f.; aus mlat. pellicium, -ia, vgl. Frings, Germ. Rom. II,374. — Graff III,336.
pelliz: nom. sg. Gl 3,624,3; acc. sg. -] 2,253,22 (M). 732,7 (clm 14747, 9. Jh.); acc. pl. -]a 3,620,25 (-z- aus h korr.); pelez: nom. sg. 377,29 (Jd); pelz: dass. 174,43 (SH A, Anh. b). — belliz: nom. sg. Gl 3,189,19 (SH B). 397,45 (Hildeg.). 626,26; acc. sg. -] 2,153,22.
Verkürzt geschrieben: pełł: nom. sg. Gl 3,377,30 (Jd; l. pellez). Verstümmelt: pe ..: acc. sg. Gl 2,253,22 (M, cgm 5248,2, 11. Jh.; vgl. Schulte, Gregor S. 722,47; nach Steinm. pelliz noch erkennbar).
Überwurf oder Umhang aus Tierfell, Pelz(gewand): a) allgem. (alle Belege in Sachglossaren unter Bez. für Kleidungsstücke): pelz pellicium Gl 3,174,43 (danach zebelen uehe zabiline varia). 189,19. 626,26 (davor chursene pelles, danach hose caliga; darauf folgen von Tierbez. abgeleitete Stoffadj.). uuozdieph pelez pellicia 377,29. mazelich pellez pellicium 30. belliz rogazin pellicium 397,45; hierher vielleicht auch: pelliza melotes ł pellicias 620,25. melotes 624,3; zu mlat. melota, melotes ‘Schafs-, Dachspelz’ vgl. FEW 6,1,687 f. s. v. melote; oder zu b (?); b) spez.: Melote (aus Schaf- oder Ziegenfell gefertigtes Kleidungsstück von Mönchen): belliz ł pera [quos (die Mönche) ita novimus omni ex parte nudos existere, ut praeter colobium, mafortem, caligas,] melotem [, ac psiathium, nihil amplius habeant, Cassian, Inst. IV,13 p. 168] Gl 2,153,22. pelliz melotem (1 Hs. melote) de pellis (l. pellibus) caprinis est [zu: ego cum ex aqua traherer, super caput meum] melotem [abbatis videbam, Greg., Dial. 2,7 p. 225] 253,22 (vgl. Schulte a. a. O. S. 593,135. 722,47). pelliz rohc [quod postquam regressus senex agnovit, tulit] melotem [suam ut discederet, Vitae patr. VII p. 667a,1] 732,7.
Vgl. Müller, Kleidung S. 84 f., 126. 205, Heyne, Hausalt. 3,208 Anm. 4.
2025 Zeichen · 96 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    pellizst. m.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    pelliz st. m. , mhd. bellîʒ, belz, pelz, nhd. pelz; as. pelliz, mnd. pels, pelz, mnl. pels(e); afries. pels; ae. pilece …

  2. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    pellizst. M.

    Köbler Mhd. Wörterbuch

    pelliz , st. M. Vw.: s. belliz

Verweisungsnetz

17 Knoten, 17 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Wurzel 1 Kompositum 12 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit pelliz

1 Bildungen · 1 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von pelliz 2 Komponenten

pel+liz

pelliz setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

pelliz‑ als Erstglied (1 von 1)

pel(l)izboum

AWB

pelliz·boum

pel(l)izboum st. m. , nhd. ( älter ) pelzbaum; Erstglied wohl aus lat. pellitus, vgl. ahd. belit. beliz-boum: nom. sg. Gl 2,701,35; belz-: d…