Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
masar st. m.
st. m., mhd. maser, nhd. maser f.; as. masur, mnd. māser (in anderer Bed.), mnl. maser; vgl. an. mösurr (in anderer Bed.). — Graff II,875.
mas-or: nom. sg. Gl 2,370,3 (2 Hss., davon 1 Hs. mit 2 Belegen). 372,58 (2 Hss.). AJPh. 55,232 (clm 6272, Hs. 9. Jh.; oder acc.? lat. dat.). Mayer, Griffelgl. Salzb. S. 86,194 (Salzb. St. Peter a VII 2, Gll. 9. Jh.; oder acc.? lat. dat.); -ar: dass. Gl 2,378,31 (2 Hss.). 388,71. 485,22 (Sg 136, Gll. 9. oder 10. Jh.?). 525,42 (zweites a unsicher). 562,14. 573,14 (Brüssel 9987—91, Gll. 9. u. 10. Jh.?). 3,429,28; -] acc. sg. 2,732,15 (clm 14747, 9. Jh.); nom. PL. -]a 7,40 (clm 6404, Hs. 9. Jh.); dat. pl. -]un 662,41; -er: nom. sg. 369,47. 374,46. 448,10 (2 Hss.). 3,257,55 (SH a2, 2 Hss.). 439,62. 509,39. 532,31. 695,4. 4,105,16 (Sal. a1, 2 Hss.). 163,65 (Sal. c). 234,19 = 2,339,22; dat. sg. oder nom. pl. -]e 2,337,50 (lat. abl. pl.); -ir: nom. sg. 3,352,25. — As. ist: masur: nom. sg. Gl 2,580,29 = Wa 94,16/17. 4,342,11 (Leiden Voss. lat. 8° 37, 9. Jh.).
mazer: nom. sg. Gl 2,492,3 (Stuttg. Poet. 6, Gll. 12. Jh.; zu -z- für s vgl. Braune, Ahd. Gr.14 § 168 Anm. 2).
masser: nom. sg. Gl 3,682,15 (Berl. Lat. 8° 73,11. Jh.; zu nur sehr vereinzeltem -ss- für s vgl. Braune a. a. O. § 170 Anm. 2).
Beule, Auswuchs, Geschwulst: a) bei Menschen: masar tuber Gl 3,429,28 (unter Krankheitsbez.). 439,62 (davor houer gippus, houerochter gipposus, danach maserochter tuberosus, hirntiger freneticus); hierher vielleicht auch: masar tuber [Randgl. zu: tundatur ... terga crebris ictibus plumboque cervix verberata] extuberet (Glossen: tumescat, vel crescat, strumosa fiat; inflatur, vgl. PL 60) [Prud., P. Rom. (X) 117] 2,388,71. 485,22. 492,3. 525,42. 562,14, z. gl. St. suelle, dazu Randgl. tvber .i. maser ł svam 448,10, tumeat. tuber .i. masar 573,14, tvber dicitur masur 580,29 = Wa 94,16/17; b) bei Bäumen: Auswuchs, Knorren: masara des stohces [e in compositione privativum est vel intensivum et pro extra accipitur, ut,] enodes trunci [, enarro, educo, Alc., Gr. p. 899B] Gl 2,7,40 (zum lat. Lemma vgl. Mlat. Wb. III,1282,9 ff. u. Diefb., Gl. 203a s. v. enodus; oder Fehlübers.?). masar ł sprid rupem ex lignis [ohne Kontext] 732,15 (zum lat. Lemma vgl. Diefb., Gl. 504a). masir tuber 3,352,25 (davor rinte cortex, saph sucus, stok truncus). masor [malo arboris] nodo [, malus clavus aut cuneus infigendus est, Hier. in Matth. 21,24 ff. p. 155] AJPh. 55,232. Mayer, Griffelgl. Salzb. S. 86,194 (CCSL 77,193,1480); Knoten, Buckel (an einer Keule aus Eichenholz): masarun [rapit arma manu] nodis [-que gravatum robur, Verg., A. VIII,220] Gl 2,662,41; — Rinde: lovft ł maser suber cortex [vgl. Hbr. II,478,341] Gl 3,257,55; c) übertr.: großer Fehler, oder Vok.-Übers. (?): masere [qui, ne] tuberibus [propriis offendat amicum, postulat, ignoscet verrucis illius, Hor., Serm. I,3,73] Gl 2,337,50; d) Glossenwort (in Prisciangll. u. Pflanzenglossargll., vgl. dazu auch Götz, Glossen S. 164): maser tuber [Prisc., Inst. II,143,1] Gl 2,369,47. tuber est quod masar rustice ł teodisce appellatur [zu ebda., 150,15] 378,31. 4,342,11. masor [hoc] tuber [huius tuberis, ebda. 313,20] 2,372,58. maser tuber 3,261,42. 509,39. 532,31. 682,15. 695,4; — in Doppelglossen: masor ł puliz (1 Hs. noch am Rand tuber masor ł buliz ł foetus) tuber [Prisc., Inst. II,150,15] Gl 2,370,3 (1 Hs. nur masor). 374,46. tuber maser ł buliz ł fetus suuam (1 Hs. noch terre) 4,105,16. tuber maser ł buliz ł fetus terre ł swam 163,65 (vgl. Beitr. 73,222,20). boletus .i. fungus ł tuber quod et maser dicitur 234,19 = 2,339,22.
Abl. masaroht; masarên.
Vgl. masala, masila.