Eintrag · Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke)
LÊRE swv.
1. mit accus. der sache. etslîcher lêrte hôhen muot Parz. 792,1. ein dinc daʒ angest lêrte das. 339,19.
2. mit accus. der person. als in sîn herze lêret Iw. 16. als in diu gwonheit lêrte das. 198. swie mich mîn frouwe lêret Parz. 49,8. nu hab ich dich gelêret Walth. 92,3.
3. mit doppeltem accus. Gr. 4,621. 643. lêre mich die rede Iw. 221. man sol iuch ê lêren dise hovezuht das. 230. die site si lêrte Herrât Nib. 1329 3. sô lêre ich iuch der wîbe site Walth. 43,28. ich wil dich lêren einen list das. 22,34. einen lêren helfe Parz. 648,30. 659,21. hôhen muot das. 602,24. niwe kraft das. 690,15 kumber das. 217,16. nôt das. 574, 16. pîn das. 349,30. 365,26. 696 8. schaden das. 21,18. flust das. 197,14.
4. mit accus. und infinitivvgl. Gr. 4,101. — der lartin mit gewêfene varn L. Alex. 229. ich lêre iuch iuwer êre bewarn Iw. 109. daʒ ir mich ebene werben lêret Walth. 46, 38. ein rîter solt in lêren gein Artûse rîten Parz. 274,17. lêrte in underm schilte gebâren das. 158,2. die maget lêrt ir triuwe wol klagen ir herzen riuwe das. 318,10. lêret uns hân erbermde Barl. 103,21.
5. mit untergeordnetem satze.
a. im indicat. eʒ lêret diu gewoheit einen zagehaften man daʒ er getar unde kan baʒ vehten Iw. 256.
b. im conj. der sînen hêrren lêre daʒ er triege Walth. 28, 22. den wîsen lêrte sîn gedank daʒ er daʒ ors mit sporn rite Parz. 540, 6.
6. mit adverbialpräpos. lêret an fangt an zu lehren Trist. 18528. —
7. partic. prät. gelêret.
a. er streit nâch sîme gelêrten site Parz. 265,5. in ir gelêrten site Wigal. 10983. — gelêrter fürsten krône Walth. 107,29. ein gelêrter man der unterricht erhalten hat Eracl. CXXXV. die gelarten MS. H. 3,431. b. selbe er den brief las, wande er wol gelêret unterrichtet was pf. K. 77,7. Karl. 30. a. Grimm ged. auf Friedr. s. 244. a. ein rîter der gelêret was unde eʒ an den buochen las Iw. s. 10 und anm. ein ritter sô gelêret was daʒ er an den buochen las, swaʒ er dar an geschriben vant a. Heinr. 1.
b. mit accus. swie wol si diu buoch sîn gelêret tod. gehüg. 186. diu buoch gelêret Karl. 3. b. Alteclêren sint si gelêret haben sie kennen gelernt pf. K. 210,10. er was gelêrt den site En. 4594. den list bin ich gelêret Barl. 13,35. daʒ lantliut wart gelêret den gelouben das. 383,7. sage uns wie der name dich gelêret sî Silv. 4709. diu frowe zuht gelêret Parz. 131,7. der val gelêrte Tit. 10,163.
c. mit genitiv. ein gelêrit man der schrift kundig myst. 192, 34.
d. mit präpos. werder knappen vil, wol gelêrt ûf seiten spil Parz. 639,8.