lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

lâgella

nur ahd. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
5
Verweise raus
2

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

lâgella st. f.

Bd. 5, Sp. 586
lâgella
st. f., lâgel st. n. f., mhd. lâgel(e), lægel(e) st. sw. f., lâgel, lægel st. n., nhd. lägel, legel m. n.; mnd. lâgel n. s. v. lâge f., mnl. lagele f. n. m.; an. legill m.; aus lat. lagoena (u. ä.), vgl. Kluge, Et. Wb.24 S. 553, oder aus mlat. lagella, vgl. Frings, Germ. Rom. II,298 u. I,70 Anm. 1. — Graff II,156.
lag-ella: nom. sg. Gl 1,601,3 (M, 7 Hss.). 3,156,53 (SH A). 244,60 (SH a 2, 3 Hss.). 278,53 (SH b, 2 Hss.). 302,59 (SH d). 319,56/57 (SH e). 337,63 (SH g, 3 Hss.). 4,148,16 (Sal. c). Beitr. 73,209 (Sal. c; darunter Tilgungspunkte; vor Gl 4,130,16). ebda. (Sal. c; nach Gl 4,130,17). Thies, Kölner Hs. S. 173,18 (SH); acc. sg. Gl 1,597,65 (M); acc. pl. 740,4; -ill-: nom. sg. -a 3,156,53 (SH A); -e 669,63; -ela: dass. 156,52 (SH A); -ila: dass. 214,59 (SH B). — lægela: nom. sg. Gl 4,216,1 (2 Hss., 1 Hs. -e:la); legila: dass. Hbr. I,342,418 (SH A).
Die endungslosen Formen später Hss. können Femininum oder Neutrum sein: lag-el: nom. sg. Gl 1,601,4 (M, clm 22201, 12. Jh.). 3,156,52 (SH A, 13. Jh.). 411,48 [HD 2,119] (12. Jh.); -il: dass. 156,53 (SH A, 13. Jh.). 1) Fäßchen: lagela lagena Gl 3,156,52 (1 Hs. noch ł krvg; im Abschn. De vasis potatoriis). 214,59 (im Abschn. De vasis). 669,63 (in einem Sachglossar). crg ł lagella lagena 244,60. 337,63. Hbr. I,342,418. Thies, Kölner Hs. S. 173,18. lagena vas fictile ł lapideum Gl 3,278,53 (1 Hs. nur kruog). 302,59. lagella lagena vas fictile ł lapideum 319,56/57. crug ł lagel lagena 411,48 [HD 2,119] (in lat. Text); hierher wohl auch: lagella lagena 4,148,16. lagella 216,1; — in einem Bilde: lagella [dominator dominus exercituum confringet] lagunculam (Hss. laguncula) [in terrore, Is. 10,33] Gl 1,601,3. 2) Faß, Lägel als Hohlmaß: lagella [decem ... iugera vinearum facient] lagunculam [unam, Is. 5,10] Gl 1,597,65. lagella metretas. mensuras quasdam tamquam si diceret ternas anforas [zu: erant ... ibi lapideae hydriae sex positae secundum purificationem Iudaeorum, capientes singulae] metretas [binas vel ternas, Joh. 2,6] 740,4. amphibrachus Graece est habet urnas III lagella Beitr. 73,209 (vor Gl 4,130,16; zur Lemmaverschiebung vgl. ebda.). amphora cadus Graece est habet urnas III lagella ebda. (nach Gl 4,130,17).
Komp. salzlâgella; Abl. lâgellîn, ?legellîn mhd.
2332 Zeichen · 136 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    lâgellast. f.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    lâgella st. f. , lâgel st. n. f. , mhd. lâgel(e), lægel(e) st. sw. f., lâgel, lægel st. n., nhd. lägel, legel m. n. ; mn…

Verweisungsnetz

7 Knoten, 6 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 5 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit lagella

1 Bildungen · 0 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von lagella 2 Komponenten

lag+ella

lagella setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

lagella als Zweitglied (1 von 1)

salzlâgella

AWB

salz·lagella

salzlâgella st. f. — Graff II,156. salz-lægella: nom. sg. Gl 3,158,42 ( SH A, Trier 31, 12. Jh. ). Salzfäßchen: gitula ( aus situla? Vgl. Di…