Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
kruog st. m.
st. m., mhd. kruoc, nhd. krug; as. krôg (vgl. Gallée, Vorstud. S. 184, s. u.); ae. cróg (Bosw.-T., Suppl. S. 135); vgl. mnd. krôch, mnl. croech f. — Graff IV,590.
chruaga: acc. pl. Gl 1,283,42 (Rd); chruac: nom. sg. 408,9 (Rf). — chruoc: nom. sg. Gl 2,338,19; chrg: dass. 3,158,9 (SH A). 244,61 (SH a 2); chrovc: dass. 278,53 (SH b). — chrug-: nom. pl. -e Gl 4,41,53 (Sal. a 1); chruch: nom. sg. 51 (Sal. a 1). — chrugo: nom. sg. sw.? (unter Einfluß der Parallelhs.? s. u.) Gl 4,41,52 (Sal. a 1; clm 17403, 13. Jh.).
crog: nom. sg. Thies, Kölner Hs. S. 173,18 (SH); croch: dass. Gl 3,718,11 (Berl. Lat. fol. 735, 13. Jh.); crohc: dass. 4,223,1 (clm 19410, 9. Jh.). — kruag-: nom. pl. -i O 2,8,29; acc. pl. -a Gl 1,283,42 (Jb; c-). — cruog: nom. sg. Gl 3,302,58 (SH d); cruoc: dass. 158,10 (SH A); kruog: dass. Hbr. I,342,418 (SH A). Gl 3,158,10 (SH A). 215,5 (SH B); crg: dass. 158,9 (SH A). 244,60 (SH a 2, 2 Hss.); crc: dass. 278,52 (SH b); cruoch: dass. ebda. (SH g). 372,22 (Jd). 4,41,52 (Sal. a 1); cruoh: dass. 3,337,62 (SH g). — krvg: nom. sg. Gl 3,156,54 (SH A). 158,10 (SH A). 411,48 [HD 2,119] (crug); cruch: dass. 349,39 (SH l).
Verschrieben, verstümmelt: trch: nom. sg. Gl 3,278,54 (SH b; wohl nicht zu trog); ch|cruh: dass. 337,62 (SH g); chreohc: dass. Ahd. I,568,9 (Graz 149, 12. Jh.).
[Ae. ist (vgl. dazu Leydecker S. 43, 54, 62 f. u. Schreiber, Glossen S. 197 f. u. 213): crog: nom. sg. Gl 1,496,29 (Ld; -oo-; lat. acc. pl.). 2,334,30 (Ld). 4,399,39 (Rz; vgl. dazu Michiels S. 18 f.); croygi: dat. sg.? 1,496,29 (Bern 258, 10. Jh.; lat. abl. sg.). — croc: nom. sg. Gl 1,382,5. 496,29 (beide Paris Lat. 2685, 10. Jh.; lat. acc. pl.).
Verschrieben, verstümmelt: grogu:ni: acc. pl. sw. flektiert? Gl 1,449,13 (Paris Lat. 2685, 10. Jh.; Rasur von u? l. grogun, Steinm.; lat. acc. pl.; zum Ae. vgl. Gl 5,108,18)].
crvc Gl 3,389,5 s. unter krucka.
(irdenes) Gefäß, Krug, Flasche: chruaga [divisitque trecentos viros in tres partes, et dedit tubas in manibus eorum] lagenas (Hs. languenas) [-que vacuas ac lampades in medio lagenarum, Jud. 7,16] Gl 1,283,42. [lagoena croc lapidea [zu: ebda.] 382,5 (1 Hs. crúce).] chruac hanthabohter [alius (sc. vir) portans] lagenam (Hs. laguena) [vini, 1. Reg. 10,3] 408,9. [grogun ollas (Hs. allas) [quoque aereas, et trullas, et tridentes, et scyphos, et mortariola, et omnia vasa aerea, in quibus ministrabant, tulerunt, 4. Reg. 25,14] 449,13. lagunculas ex lagena diminutivum croog [zu: en venter meus quasi mustum absque spiraculo, quod] lagunculas [novas disrumpit, Job 32,19] 496,29. crog [invenietis ibi quemdam, portantem] langenam (Hs. lagonam vas lapideum ollo) [aquae, Hier. in Matth. 26,18 p. 194] 2,334,30. 4,399,39.] chuofa siue chruoc [deprome quadrimum Sabina, o Thaliarche, merum] diota (vinarium vasculum) [Hor., Carm. I,9,8] 2,338,19. lagil ł krvg lagena 3,156,54 (4 Hss. nur lagela). Hbr. I,342,418 (beide im Abschn. De vasis potatoriis). crug ł lagel lagena Gl 3,411,48 [HD 2,119] (in lat. Text). crg ł lagella lagena 244,60. 337,62. Thies, Kölner Hs. S. 173,18. lagena vas fictile ł lapideum Gl 3,278,52. 302,58. chrg amphora 158,9 (im Abschn. De vasis aquariis). 215,5. 349,39. am- []phora ł artabe 718,11. amphora magna olla Ahd. I,568,9. cruoch seria Gl 3,372,22 (im Abschn. De rebus coquinae). erin chruch cadum Graece quod Latine situla vocatur aenea orca 4,41,51 (1 Hs. erine chruge, 1 erin chrugo). crohc [omnis] laguncula [implebitur vino, Jer. 13,12] 223,1. thar stuantun wazarfaz, so thar in lante situ was, then mannon sus iowanne sih zi wasganne. Thaz warun sehs kruagi [vgl. erant autem ibi lapideae hydriae, Marg. nach Joh. 2,6] O 2,8,9.
Vgl. krugula.
Vgl. DWb. V,2431 ff.
Vgl. krūka as., crúce ae.