lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

kerran

nur ahd. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
3 in 3 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
18
Verweise raus
5

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

kerran st. v.

Bd. 5, Sp. 136
kerran
st. v., mhd. nhd. (älter) kerren; mnl. kerren; ae. ceorran (vgl. Bosw.-T., Suppl. S. 122). — Graff IV,461 f.
Praes.: chirr-: 1. sg. -u Gl 2,6,55 (Fulda Aa 2, 9./10. Jh.); 3. sg. -it 1,160,13 (Pa). 2,454,16 (2 Hss.). 543,56 (vgl. Beitr. 73,203); chirit: dass. 410,56. 493,22. 513,69 (2 Hss.). — khirrit: 3. sg. Gl 1,160,13 (K). — kirrit: 3. sg. Gl 1,160,13 (Ra). 2,686,13. 3,6,56 (Voc.; c-).
cherr-: 3. pl. -ant Gl 1,619,51 (Rb); 3. sg. conj. -e 2,389,56. 637,60; 3. pl. conj. -en 742,29 (Ja); part. prs. -ente 1,657,8 (M, 2 Hss.). 796,23; nom. sg. m. -enter 14 (M, 5 Hss., davon 3 -); -inter 15 (M, 3 Hss.); gen. sg. n. -entes 2,637,67; -entis 454,18 (2 Hss.); acc. pl. n. -entiu 1,657,6 (M, 4 Hss., davon 1 Hs. -v); -entov 8 (M, clm 22201, 12. Jh.; z. -ov für -iu in dieser Hs. vgl. Matzel § 63); cherentes: gen. sg. n. 2,396,2. — kerrentes: part. prs. gen. sg. n. Gl 2,511,8.
Praet.: char: 3. sg. Gl 2,647,1.
Verschrieben, verstümmelt: icherrentiv: part. prs. acc. pl. n. Gl 1,657,7 (M; i = .i. (id est), vgl. Steinm.); cher: dass. 2,13,58 (Sg 263, 10. Jh.; l. cherrentiu, Steinm.); hierher wohl auch: cher: 3. sg. conj. Beitr. (Halle) 85,231,62 (Vat. lat. 3860, 9./10. Jh.).
Unklar: cherranto (Pa), kherrando (K): part. prs.? (vgl. Splett, Stud. S. 228) Gl 1,154,22 (lat. acc. sg.). 1) ein lautes Geräusch von sich geben: a) von Sachen: knarren, quietschen: cherre [sub pondere faginus axis] instrepat [Verg., G. III,173] Gl 2,637,60. cherrentes rades [primus equi labor est, ... tractuque] gementem [ferre rotam, ebda. 183] 67. char [foribus cardo] stridebat [aenis, ders., A. I,449] 647,1; — knacken, von der chaldäischen Sprache: cherrentiv [cum ... coepissem anhelantia] stridentia [-que verba resonare, Dan., Prol.] Gl 1,657,6; — zischen, von einer (blutenden) Stichwunde: kirrit [infixum] stridit (Hs. stridet) [sub pectore volnus, Verg., A. IV,689] Gl 2,686,13; b) von Menschen: schwatzen: cherrenter [propter hoc si venero, commonebo eius opera, quae facit: verbis malignis] garriens [in nos, 3. Joh. 10] Gl 1,796,14 (7 Hss. krônen), z. gl. St. cherrente challonte chronente 23. chirru [sunt quoque alia per diminutionem derivativa, ut ... a] garrio [, garrulo, Alc., Gr. p. 878] 2,6,55. cherren garriant [ohne Kontext] 742,29; hierher wohl auch: chirrit garrit 1,160,13; — stöhnen: chirit gemit [... sub fasce minister, Prud., Apoth. 720] Gl 2,410,56. 493,22. 513,69. 543,56; — murmeln: cherrant [quaerite a pythonibus, et a divinis, qui] strident (Hs. stridunt) [in incantationibus suis, Is. 8,19] Gl 1,619,51; — hierher vielleicht auch (adverb.?): lärmen: cramizzont hlutent cherranto toant fremunt resonant strepitum faciunt Gl 1,154,22; c) von Tieren: lärmen: cherrentiu gellent [praepetibus ... catervis,] garrula [quae rostris resonantes cantica] pipant [Aldh., De virg. 15] Gl 2,13,58. cherentes [probabo mutam nil sonare] stridulum (Glosse: pro stridule) [Prud., P. Rom. (X) 995] 396,2. 454,18. 511,8; spez.: grunzen: suuin cirrit porci carrulat 3,6,56. 2) einen Laut (Grunzen) hervorbringen: cherre [quem (sc. elinguis) porca grunnitum] strepat [Prud., P. Rom. (X) 993] Gl 2,389,56. 454,16. Beitr. (Halle) 85,231,62.
Abl. karrôn; kerrâri, kerro, kerrôd, kerrunga.
3318 Zeichen · 185 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    kerranst. v.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    kerran st. v. , mhd. nhd. ( älter ) kerren; mnl. kerren; ae. ceorran ( vgl. Bosw.-T., Suppl. S. 122 ). — Graff IV,461 f.…

Verweisungsnetz

18 Knoten, 18 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 2 Wurzel 3 Kompositum 12 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit kerran

9 Bildungen · 2 Erstglied · 7 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von kerran 2 Komponenten

ker+ran

kerran setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

kerran‑ als Erstglied (2 von 2)

kerran als Zweitglied (7 von 7)

skerran

KöblerAs

*skerran , st. V. (3b) nhd. kratzen ne. scratch (V.) Vw.: s. of-* Hw.: vgl. ahd. skerran (st. V. 3b) E.: germ. *skerran, st. V., scharren; i…

abaskerran

KöblerAhd

aba·s·kerran

abaskerran , st. V. (3b) nhd. abschaben, abkratzen, abscheren, zusammenscharren, ungültig machen ne. scrape off ÜG.: lat. abradere Gl, rader…

biskerran

KöblerAhd

bis·kerran

biskerran , st. V. (3b) nhd. glatt reiben, schaben ne. scrape (V.) ÜG.: lat. radere Gl, rasilis (= biskorran) Gl Q.: Gl (11. Jh.) E.: s. bi,…

danaskerran

KöblerAhd

dana·s·kerran

danaskerran , st. V. (3b) nhd. wegschaben, wegkratzen, entfernen ne. scrape away Q.: O (863-871) E.: s. dana, skerran L.: Karg-Gasterstädt/F…

irskerran

KöblerAhd

irskerran , st. V. (3b) nhd. abschaben, auskratzen, vertilgen, ausrotten, vernichten ne. scrape out ÜG.: lat. eradere Gl Q.: Gl (Anfang 9. J…

ofskerran

KöblerAs

ofskerran , st. V. (3b) nhd. „abscharren“, abkratzen, abschaben ne. scratch (V.) away, scrape (V.) off ÜG.: lat. abradere GlPW Hw.: vgl. ahd…