lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

huotilîn

nur ahd. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
6

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

huotilîn st. n.

Bd. 4, Sp. 1406
huotilîn
st. n., mhd. hüetelîn, hüetel, nhd. hütlein; vgl. mnd. hdeke(n), mnl. hoedekijn. — Graff IV,804.
Nur im Nom. Sing.
huot-ilin: Gl 3,226,1 (SH a 2; h-); -ili: 2,322,10 (Sg 299, 9. Jh.). 324,30; -elin: 3,191,19 (SH B; huo-). 226,1 (SH a 2, 3 Hss., 1 Hs. h-, 1 huo-). 242,49 (SH a 2; h-). 330,16 (SH g; huo-). 409,70 [HD 2,77]. Hbr. I,319,30 (SH A). Thies, Kölner Hs. S. 161,5 (SH; -elī); -ulin: Gl 3,146,55 (SH A; huo-); -li: 1,596,6 (M; hv-); hovt-ilin: 3,146,54 (SH A, 2 Hss., 1 Hs. h-); -ili: 307,25 (SH d). 312,49 (SH e). 348,1 (SH h); -elin: 267,43 (SH b). 330,15 (SH g, 2 Hss.); -eli: 2,337,57; huetli: 5,9,22 (M; h-). — hutelin: Gl 3,146,55 (SH A, 2 Hss., 1 Hs. hv-). 181,65 (SH B). 242,49 (SH a 2; hv-). 412,59 [HD 2,151].
hodeli: Thies, Kölner Hs. S. 180,17 (SH). — huodelen: Gl 3,376,49 (Jd; huo-).
Verschrieben: hinteli: Gl 3,343,24 (SH g, 3 Hss.; l. hiuteli, umgelautet aus huoteli, Steinm.). 1) kleiner Hut, Mütze, Haube als (schmückende) Kopfbedeckung: a) allgem.: huotelin hutelsnuor mitra redimiculum [Hbr. II,35,101] Gl 3,191,19 (im Abschn. De ornamentis foeminarum; 1 Hs. hûbehüetelîn); b) priesterliche Kopfbedeckung, Bischofsmütze, -hut: hvotli [in die illa auferet dominus ornamentum calceamentorum, ... et armillas, et] mitras [, et discriminalia, Is. 3,19] Gl 1,596,6 (12 Hss. huot). 5,9,22. huotili [quartum genus est vestimenti rotundum] pilleolum [, quale pictum in Ulixe conspicimus, quasi sphaera media sit divisa et pars una ponatur in capite; hoc Graeci et nostri tiaram, nonnulli galerum vocant, Hier., Ep. LXIV,13 p. 599] 2,322,10. 324,30. hovtilin cidaris, tiara, infula [Hbr. I,319,30] 3,146,54. Hbr. I,319,30 (beide im Abschn. De vestimentis sacerdotalibus), dazu Gl 3,409,70. 412,59 [HD 2,77. 151]. hutelin cidaris tiara, infula, mitra episcopalis [Hbr. II,12,262] 181,65. htilin cydarim mitra vel pilleus (episcopi) [ebda. 204,18] 226,1 (1 Hs. hûbelîn). 267,43. 330,15 (cydaris). 312,49. 348,1. Thies, Kölner Hs. S. 161,5. htelin infula vitta sacerdotum vel ornatus [ebda. 338,167] Gl 3,242,49. huodelen mitra (darauf tyara idem) 376,49; c) Haarnetz als Kopfschmuck: nezzili ł hovtili reticulum a rete diminutivum [Hbr. II,442,102] Gl 3,307,25. 343,24, dazu hodeli reticulum Thies, Kölner Hs. S. 180,17. 2) Perücke: hovteli [at illae currere in urbem. Canidiae dentes, altum Saganae] caliendrum (.i. capillamentum) [excidere ... cum magno risuque iocoque videres, Hor., Serm. I,8,48] Gl 2,337,57.
Komp. hûbehüetelîn mhd.
2543 Zeichen · 99 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    huotilînst. n.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    huotilîn st. n. , mhd. hüetelîn, hüetel, nhd. hütlein; vgl. mnd. hdeke(n), mnl. hoedekijn. — Graff IV,804. Nur im Nom. …

Verweisungsnetz

6 Knoten, 5 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 2 Kompositum 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit huotilin

1 Bildungen · 1 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Ableitung von huotilin

huotil + -in

huotilin leitet sich vom Lemma huotil ab mit Suffix -in.

huotilin‑ als Erstglied (1 von 1)

huotilînessnuor

AWB

huotilin·es·snuor

huotilînessnuor st. f. ; zum Komp. vgl. Gröger S. 363. htelines-snvr: nom. sg. Gl 3,151,21 ( SH A, clm 1612, 12. Jh. ). Hutschnur: ht hte…