Eintrag · Mittellateinisches Wb.
hora f.
1. hora (o-), -ae f.(ὥρα) I strictius i. q. pars diei pleni (vicesima quarta) – Stunde, (vierundzwanzigster) Teil eines ganzen Tages: A proprie: 1 def.: MLWAbbo Flor. calc. 3,37 cum maiores nostri ... aequinoctialem diem noctemque ... clepsidra in xxiiii aequis partibus dividerent, uniuscuiusque partis finem cum aspiratione ‘-am’horam vocaverunt. MLWHonor. August. imag. 2,10 -ahora ... dicitur series vel umbra et dicitur ab horologio et est certus limes temporis in horologio. 2 exempla: a usu communi: MLWBeda temp. rat. 42,15 dies ... habet xxiiii -ashoras. MLWWalahfr. exord. 5 apud nonnullos cornibus -aehorae prodebantur. MLWWaltharius 1320 praeter ... unius punctum ... -aehorae. MLWGunth. Par. orat. 8,2 p. 163C magnus (sc. dies) omni tempore aequalis est, videlicet spatium viginti quatuor -arumhorarum. al. v. et MLWMLWMLWMLWMLW p. 1100, 43. 65. 1101, 16. 18. 38. b spectat ad punctum temporis: α in univ.: MLWAnnal. Engol. a. 839 (MGScript. XVI p. 485,38; s. IX./X.) Arnulfi abbatis advenit -ahora (‘Todesstunde’). MLWDipl. Otton. I. 100 concedimus a die presente et -ahora Sanctę Marię ad sedem Cameracensis ecclesię ... abbatiam. MLWWiduk. gest. 3,75 p. 152,23 cum autem -ahora esset, processit imperator. MLWThangm. Bernw. 16 instabat ... -ahora, qua domna Gerburgis aecclesiam ... consecrari depoposcerat. al. β c. numeralibus: MLWHugeb. Wynneb. 13 p. 116,22 cum ... -ahora completa fuerat tertia. MLWWett. Gall. 11 p. 262,27 peracta ... ter terna -ahora diei. MLWWaltharius 1343 in nonam conflictus fluxerat -amhoram (undam P; v. notam ed.). MLWGerh. August. Udalr. 1,16 l. 18 nuntiis revertentibus -ahora diei nona. MLWOtto Frising. gest. 33 p. 142,1 prelium hoc a decima pene diei -ahora usque ad noctem protractum est. saepe. v. et MLWMLWMLW p. 1101, 4. 5. 6. γ iuncturae selectae: MLWConc. Merov. p. 167,4 ut nullo labore ⌊impediti -is⌋horis (impetitiores var. l.) legitimis spiritalibus possint sacerdotes vacare misteriis. MLWAlcuin. Ved. 9 (MGMer. III p. 423,23) laudes Deo horis canonicis clerus cantabat in ecclesiis (MLWHraban. inst. cler. 2,1 p. 344,20. al.). MLWWalahfr. Gall. 1,6 p. 289,17 dum ad -amhoram orationis concurrerent (sc. multitudo). MLWAgius vita Hath. 25 ad -amhoram sepulturae eius confluebant turbae. MLWGerh. August. Udalr. 1,1 l. 15 cum eis (parentibus) in atrio domus suae -ahora refectionis sedens clericus. MLWThangm. Bernw. 54 p. 780,51 cum adesse sibi exitus sui -amhoram sensisset. MLWThietm. chron. 6,19 convenit exercitus statuta -ahora. MLWOtto Frising. gest. 1,42 p. 60,18 acceperunt eadem -ahora crucem tres episcopi. persaepe. c spectat ad spatium temporis: MLWEinh. Karol. 26 ecclesiam ... nocturnis -ishoris ... inpigre frequentabat. 24 duabus aut tribus -ishoris quiescebat. MLWWalahfr. carm. 5,56,17 nobilitas generis cognoscitur omnibus -ishoris (MLWHraban. carm. 22,12. MLWOtloh. prov. O 60. al.). MLWThietm. chron. 4,19 lux ... ex aquilone effulsit et unam sic manens -amhoram ... evanuit. MLWMetell. exp. Hieros. 5,254 requies -ishoris fuit atris. saepe. d ad -am i. q. πρὸς ὥραν, ad breve temporis spatium – (für) eine kurze Zeit, ein Weilchen (cf. ital. allora): MLWWett. Gall. 29 p. 273,34 si ad -amhoram ei temporale iter denegaretur. MLWLamb. Hersf. annal. a. 1075 p. 219,15 nec impetum sustinere vel ad -amhoram Suevi potuissent, nisi eqs. al. v. et MLW p. 1117, 27. B alleg. et per compar.: MLWHonor. August. gemm. 2,7 quod (tempus legis) iterum quasi -ishoris discernitur (sim. 2,2). sacram. 48 p. 772C dies est Christus, -aehorae sunt iusti. MLWAbsal. serm. 39 p. 229A -aehorae reales sunt, quae bonis operibus, non verbis decantantur; -aehorae spiritales sunt virtutes animae. C meton. i. q. oratio certo tempore diei dicta, officium – Stundengebet, Tagzeit, ‘Hore’ (usu liturg.): MLWEcbasis capt. 638 -ashoras cantate. MLWChron. Pol. 3,25 p. 158,18 donec -ashoras perpetue Virginis dieique canonicas ... adimplebat Bolzelavus. MLWChart. Brixin. 65 p. 70,20 qui (sacerdotes) ... -ashoras et missas solitas ... decantent. MLWChart. Aquens. 125BC l. 5 in missis et in -ishoris canonicis, vigiliis et aliis devotis orationibus (cf. gaga1m_1l. 37). al. D translate de regione caeli:nulla -a i. q. septemtrio, pars septemtrionalis – Norden, nördliche Himmelsgegend: MLWChart. Bund. 440 (a. 1186) coheret ei (pecie) a nulla ora terra de Balneo. MLWChart. Tirol. notar. I 124a p. 63,29 cui pecie terre vineate coheret ... a nulla -ahora ecclesia de Ripa. ibid. al. II latius de quovis spatio temporis: A tempus – Zeit: 1 in univ. (usu plur.: MLWl. 5): MLWPoeta Saxo 2,128 hibernas in Eristalli ... duxerat Karolus -ashoras (cf. 1,177). MLWWiduk. gest. 3,74 p. 151,9 si omnes virtutes eius (Mathildae) velim narrare, -ahora deficeret (v. notam ed.). MLWBruno Querf. fratr. 13 p. 62,6 qui (carnifex) ... alia -ahora in eorum servicio ministrare iussus fuit (Adalb. A 10 p. 9,2 [alio tempore var. l.]). 2 de tempore vitae: MLWPaul. Diac. carm. 11,4 semper inest luctus, tristis et -ahora mihi. MLWAnnal. Engol. a. 840 (MGScript. XVI p. 485,40) xii. kal. Iul. Hludowici imperatoris -ahora terminatur. B καιρός, momentum temporis – (rechter) Augenblick, Zeitpunkt, Sekunde: MLWWaltharius 685 equus et dominus -ahora cecidere sub una. MLWAsinarius 279 brevi secum deliberat puella -ahora (ora puella K; ipsa -ahora D). MLWLiber revel. Rich. 4 p. 11,16sqq. quo facto intellexi nondum esse -amhoram fractionis (sc. hostiae); et postea in -ahora fractionis terciam particulam fregi.Orth-Müller