harmonia

harmonia (a-), -ae f.(ἁρμονία)script.:arino-: MLW p. 947, 13.anno-: MLW p. 947, 20.her-: MLWAldh. ad Acirc. 3 p. 73,34 (var. l.). I (recta) compositio, temperatio, ratio, compages (bene composita) – (richtige) Zusammensetzung, Mischung, Proportion, (wohlgeordnetes) Gefüge: A philos. et theol.: 1 in univ.: MLWAlfan. premn. phys. 24,5 p. 146 levatur ... et deponitur arteria ⌊per quandam a-am⌋armoniam (PG 3,697^C καθ᾽ ἁρμονίαν τινά) atque rationem. MLWPs. Galen. anat. 4 p. 178^B est ... cordis pulsatio -amharmoniam principiorum complexionis corporis animati assimulans vel eorundem discordiam. MLWAlbert. M. gener. 2,2,16^capit. forma substantialis non est mixtura vel -aharmonia mixtorum. veget. 5,89 non convenit actio retinendi frigiditati excellenti -amharmoniam, sed potius ei, quae est complexionalis, quae eqs. ibid. al. v. et MLW p. 950, 47.locut. adv. ad -amharmoniam i. q. per congruentiam, convenientiam – in Übereinstimmung (mit): MLWAlbert. M. nat. anim. 2,6 p. 26,12sqq. non operabitur actus ... nisi ad -amharmoniam corporis, cuius est actus, sicut visus non operatur nisi ad -amharmoniam oculi. 2 spectat ad animam: MLWAlfan. premn. phys. 2,4 p. 24 Dinarchus ... ait eam (animam) esse ‘-amharmoniam (PG 3,537^A ἁρμονίαν) quattuor elementorum’, hoc est temperantiam et concordiam elementorum eqs. 2,49 p. 35 si ... -aharmonia (cf. PG 3,557^A κρᾶσις), hoc est concordia salutis et fortitudinis atque pulchritudinis, anima est eqs. al. MLWManeg. c. Wolfh. 3 p. 49,13 quorum (philosophorum) Plato ... animam diffinivit essentiam, ... alius a-amarmoniam. MLWAlbert. M. anim. 1,2,8^capit. de improbatione opinionis, quae dixit animam esse -amharmoniam corporis commixti. ibid. al. 3 spectat ad mundum: MLWHraban. carm. 39,20,2 dum pius (i. Deus) mundi machinam praevidens et a-amarmoniam, polum et siccum fecerat eqs. B medic. pro nomine emplastri (usu meton.): MLWPaul. Aegin. cur. 237 p. 174,19 efficaciter ... ad hoc (sc. superfluam purgationem) faciunt ... adherentia emplastra ut -aharmonia (arinonia B; 3,62,2 ἁρμονία), icesios eqs. C usu communi: 1 de corpore: MLWTheod. Palid. annal. a. 1134 p. 79,19 per totius corporis a-amarmoniam quandam nature mutationem sensit matrona paralytica. 2 de re publica fort. i. q. ordo, disciplina – viell.: Ordnung (spectat ad censum, ut vid.; cf. Vulg. Luc. 2,1): MLWChron. Tiburt. a. 2 (MGScript. XXXI p. 228,24; c. 1242) Octavianus Augustus ... totum mundum in unam redegit a-amarmoniam (ed., ann-amannoniam cod.; inde MLWChron. Basil. app. a. 2 p. 296,12 mundum ... in unam describendo redegit a-am)armoniam. II apta (sonorum) coniunctio, concentus, sonus dulcis, symphonia, consonantia – zusammenpassende (Ton-)Verbindung, Wohlklang, (guter) Zusammenklang, Konsonanz, ‘Harmonie’ (de re v. LexMusLat. II. p. 164sqq.): A praevalente notione proportionis sonorum: 1 mus. et math.: a proprie: α in univ.: MLWRemig. Altiss. mus. 494,20 -aharmonia est consonantia et coadunatio vocum (sim. MLWMus. Enchir. 9,2 diversarum vocum apta coadunatio; cf. Macr. somn. 1,6,38. Boeth. arithm. 2,32 p. 126,16). MLWAlbert. M. eth. II 8,1,1 p. 518^b,42 ex contrariis sonis, acutis scilicet et gravibus, optima fit -aharmonia. al.per compar. et in imag.: MLWAldh. ad Acirc. 135 p. 189,16 cum ... quasi quaedam organicae modulationis melodia, ita consors temporum a-aarmonia teneatur. virg. I 30 p. 268,14 de quo (Domino) lactantes evangelici consona vocis a-aarmonia psallentes concorditer cecinerunt: ‘eqs.’ ibid. al. β spectat ad systema modorum, tonorum: MLWSyll. Bern. 5,101 totius a-aearmoniae tonos tot (sc. sex) dicimus eqs. MLWMus. Enchir. 12,1 dum ... eorum (modulorum) ... tetrachordo veluti elemento a-aarmonia contexatur eqs. (sim. MLWSchol. enchir. 1,31 quattuor sonitibus competenter sibi diversis dum constet a-aarmonia. 1,44). γ spectat ad cantum pluribus vocibus diversis (consonis) constitutum: MLWLamb. mus. quadr. p. 281^a dicendum est de quadam a-aarmonia resecata, que ... hokectus vulgariter appellatur. MLWAnon. mus. Sowa 2^b p. 224,17 quae quidem hoquetatio ... anthonomasice nuncupari poterit a-aarmonia. δ genus enharmonicum – enharmonisches Tongeschlecht: MLWSchol. Boeth. mus. 1,15,16^b diatonum et diatonicum, chroma et chromaticum unum sunt; a-aarmonia et enarmonium idem sunt (cf. Boeth. mus. 1,15 p. 200,26). ibid. al. ε intervallum q. d. consonum – konsonantes Intervall: MLWSyll. Bern. 5,117 hic (sc. senarius numerus) procreasse primus a-asarmonias patet eqs. (v. notam ed.). MLWAnon. mus. Bernhard I 38 a-aarmonia, quae vocatur diapente (item II 104).per compar. et in imag.: MLWAbsal. serm. 20 p. 122^A istae (sc. quinque sensus) sunt quinque vocales animalis musicae facientes -amharmoniam, quae dicitur diapente. MLWIoh. Aegid. mus. 4,5 ligantur ... qualitates elementorum et consonant sibi ad invicem quasi per quasdam congruentes chordarum consonantias et rationabiles -asharmonias. ζ modus – Tonart, Modus: MLWCarm. de mus. 327 quas distinctiones vocant, bene scire satage, quia iste -eharmonie firme sunt clavigere (cf. LexMusLat. I. p. 1059 s. v. ‘distinctio’). b meton. i. q. musica, harmonice – Musik(theorie), Harmonik (per prosop.: MLWMLWl. 64. 66): MLWRemig. Altiss. mus. 490,10 ‘germanam et gemellam’ dicit Arithmeticam et A-amArmoniam, quoniam ex numeris et modis, id est tonis, tota musica conficitur (sim. 499,7. al.). MLWSchol. enchir. 2,154 quomodo ex Arithmetica matre gignitur A-aArmonia eqs. MLWSchol. Boeth. mus. 2,14,12 a-aarmonia (cf. Boeth. mus. 5,2 p. 352,4 armonica) ‘est facultas differentiae acutorum et gravium sonorum ... ratione perpensa’. c translate: MLWOtloh. quaest. 43 p. 119^D quia in harmonicis instrumentis aliquoties lusi ..., libet etiam ... in -aharmonia spirituali et intellectuali ludere. 2 natur., philos., theol. de -harmonia planetarum, caeli (interdum expressius i. q. sonus, concentus planetarum, caeli – Sphärenharmonie, -klänge, e. g. MLWMLWl. 5. 6): a in univ.: MLWAlcuin. carm. 1,1440 alios fecit ... nosse magister -amharmoniam caeli, solis lunaeque labores eqs. MLWAurel. Reom. mus. 20,28 mundus et caelum supra nos ... gestare ⌊in semet⌋ (insemet ed.) dicuntur a-earmonie sonoritatem. MLWGunzo epist. 16 p. 52,7 stantibus ... aliquibus planetis non integratur iugis a-armonię concentus. MLWHonor. August. imag. 1,85 hi (sc. planetarum) septem orbes cum dulcisona a-aarmonia volvuntur. MLWAlbert. M. metaph. 1,4,3 p. 50,45 ‘totum caelum -amharmoniam (p. 986^a,3 ἁρμονίαν) esse’ dixit Pythagoras ‘et numerum eqs.’ al. v. et MLW p. 950, 57. b spectat ad laudem Dei: MLWHrotsv. Sap. 9,5 tibi (sc. Deo) iubilet iocunda serenitas angelorum dulcisque a-aarmonia syderum. MLWHonor. August. gemm. 2,32 hac (sc. matutina) hora astra matutina ... Deum ... dulci -aharmonia laudaverunt. MLWHildeg. epist. 103^R,151 bene celestis -aharmonia ... Deo cantat. al. c spectat ad cohaerentiam animae cum -harmonia caelesti: MLWAlbert. M. anim. 1,2,7 p. 34,51 obliviscuntur animae superioris -aeharmoniae, cuius tamen similitudinem et species in se habent. 3 usu communi: a in univ.: MLWBertha Adelh. 7 p. 761,25 si qua ... sororum ... cantanti choro sonorae vocis non congruebat a-aarmonia, correpta ... a pia matre ... delectabili vocis donata est claritate. b spectat ad auditum: MLWAldh. virg. I 34 p. 276,3 surdorum auribus a-asarmonias rerum restaurando (sim. II 474). MLWAlbert. M. animal. 4,86 ‘accidit ei (delphino) gravitas capitis ex vocibus’ (sc. piscatorum) et sonis corrumpentibus a-amarmoniam auditus sui. B praevalente notione soni audibilis: 1 cantus, melos, modulus – Gesang, Melodie, Lied, Musik(stück): a mus.: α in univ.: MLWMus. Enchir. 1,41 horum (quattuor sonorum) sociali diversitate tota adunatur -aharmonia (idest modulatio musicae add. P). MLWAurel. Reom. mus. 18,23 octo toni cum omnibus suis varietatibus omnem a-aearmoniae regunt suavitatem. MLWSchol. enchir. 1,16sq. quae (voculae) sunt a-aearmoniae elementum; etenim sicut loquela litteris, ita constat ptongis a-aarmonia. MLWPs. Odo Clun. mus. p. 272^a aliquando vitiosa et maxime lasciviens ... -aharmonia plura, quam diximus, semitonia quaerit. al. β cantus pluribus vocibus diversis (consonis) effectus – mehrstimmiger (konsonanter) Gesang: MLWYsengrimus 7,117 a-amarmoniam quandoque damus ter quinque modorum (cf. notam ed.). b liturg. de officio: MLWConsuet. Eins. 27 officium hoc prosequatur ordine: primum choro preficiatur ebdomadarius a-aearmoniae eqs. MLWConsuet. Trev. 67 que sit distantia inter cantorem et ebdomadarium a-earmonie eqs. MLWFolcuin. Lob. 18 passionem ... Lamberti impolito digestam stilo urbanius elucidavit et a-amarmoniam ex ea dulcissimam melodiae ... composuit Stephanus episcopus (cf. LThK. ³IX. p. 966 s. v. ‘Stephan, Bf. von Lüttich’). c usu communi: α in univ. (in imag.: MLWMLWl. 48): MLWVita Sev. Col. 8 ut -aharmonia, quam magister intentus audierat, etiam discipulum non lateret, orabant episcopus et diaconus. MLWHonor. August. gemm. 2,14 Gregorius ... delectabilem -amharmoniam ... sonuit, dum musica arte divinum officium agi docuit.de cantu avium: MLWVita Bard. 19 p. 337,5 volucres ... quandam suae modulationis a-amarmoniam concinuerunt. β de cantu caelesti, angelorum: MLWMirac. Nicol. Brunw. 5 p. 197,18 ut post auditam caelestem -amharmoniam ... mors ... maculas ablueret vitae prioris. MLWHonor. August. sigill. 8 (PL 172,517^C) qui (solitarius) singulis annis -amharmoniam in coelo nocte nativitatis eius (Mariae Virginis) audivit. MLWHildeg. Rup. epil. 1 p. 358,11 haec in coelesti -aharmonia audivi et didici: ‘O Hierusalem eqs.’ MLWWibert. Gembl. epist. ad Hildeg. 18,205 inestimabili nobis ..., sibi autem cognita symphonialis a-earmonie dulcedine avocata ... dormit. 18,209 quos (modos) in spirituali a-aarmonia discit et retinet, ... eosdem ... modulos ... prosis ad laudem Dei ... compositis ... decantari facit.spectat ad susceptionem animae in chorum angelorum: MLWChron. Thietm. 8,9 infantes ... eius (solitariae) ... premium pronunciabant, scilicet ..., quam meruit, a-amarmoniam celestem. MLWChart. Sev. Col. 11 p. 23,15 quicunque ... celestis chori cantui et a-earmonie interesse ... desiderat eqs. 2 de instrumentis i. q. sonus – Klang (per compar.: MLWl. 71): MLWAldh. virg. I 21 p. 252,15 musica sambucorum a-aarmonia persultans insonuerit. II 1716 a-isarmoniis praesultent organa multis. al. MLWEpist. var. II suppl. 7 p. 627,17 concentu organi fistulae ... uno flatu ... a-amarmoniam velut salpix ... reddunt. MLWAlbert. M. phys. 5,2,2 p. 424,2 est ... motus quorundam animalium sicut -aharmonia citharae, in qua faciens -amharmoniam percutiendo citharam aliquantulum deficit chordae, quia eqs.Niederer