Eintrag · Köbler Ahd. Wörterbuch
giwisso Adv., Konj.
giwisso , Adv., Konj.
- nhd.
- gewiss, sicher, freilich, sicherlich, unzweifelhaft, bestimmt, mit Sicherheit, mit Bestimmtheit, mit Gewissheit, wahrlich, fürwahr, durchaus, ja, zwar, nun, also, aber, deshalb, auch, nämlich, daher, folglich, natürlich, denn, da ja, jedenfalls
- ne.
- certainly, surely
- ÜG.:
- lat. (adeo) Gl, adeo (= alsō giwisso) N, (amen) O, ast Gl, at N, atque N, autem B, Gl, I, MF, MNPs, O, T, certe B, Gl, N, certo N, definite N, determinate N, dumtaxat Gl, enim B, Gl, I, MF, RhC, T, WK, ergo B, Gl, WK, etenim E, etiam B, I, Gl, T, familiarius (= giwissōr) N, firmiter N, igitur Gl, (indubitabiliter) N, (igitur) N, (inquiens) Gl, itaque T, (itemque) Gl, maxime (= in allero giwissōst) N, nam B, Gl, namque B, nempe Gl, nimirum Gl, omnino Gl, WK, plane B, Gl, porro Gl, profecto Gl, T, proprie (= giwissōst) N, (quandoquidem) Gl, quidem B, MF, T, (quin immo) Gl, quippe B, Gl, I, MF, T, quoque Gl, recte Gl, revera Gl, saltim Gl, sane B, Gl, scilicet B, I, simpliciter N, siquidem T, tamen N, (ut) E, I, T, utique Gl, (verbotenus) Gl, vero (Adv.) B, T, videlicet Gl
- Vw.:
- s. un-
- Hw.:
- vgl. anfrk. giwisso*, as. giwisso*
- Q.:
- B, E, GB, Gl (765), I, MF, MH, MNPs, N, O, OT, RhC, T, WH, WK
- I.:
- lat. beeinflusst?
- E.:
- s. giwis
- W.:
- mhd. gewisse, Adv., gewisslich, sicherlich, sicher, fest; vgl. nhd. gewiss, Adj., Adv., gewiss, DW 6, 6140
- R.:
- wār giwisso: nhd. wahrlich, sondern auch
- ne.
- surely, but also
- L.:
- ChWdW8 328b (giwisso), ChWdW9 972a (giwisso), EWAhd 4, 452
- Son.:
- MrT01 = Regensburger Mischglossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 14747), MrT02 = Tegernseer Mischglossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 14410), Smr01 = Murbacher Sammelglossar (Oxford, Bodleian Library Jun. 25), Tgl01 = Sankt Pauler Lukasglossen (Sankt Paul, Stiftsarchiv 1/8) (4. Viertel 8. Jh.), Tgl02 = Freisinger Moralia-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 6300), Tgl03b = Paulus-Glossen der Winithar-Handschrift (Sankt Gallen, Stiftsbibliothek 70), Tgl06 = Benediktbeurer Cura-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 4614), Tgl001 = Freisinger Cura-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 6277), Tgl009 = Glosse zu Hraban Ad Otgarium im Ottoboni Codex Glosse des Ottoboni Codex (Rom, Biblioteca Apostolica Vaticana, Ottob. lat. 3295), Tgl013 = Londoner Canones-Glossen (London, The British Library - Department of Manuscripts Arund. 393), Tgl029 = Mainzer Moralia-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 8104), Tgl043 = Einsiedler Vergilglossen (Einsiedeln, Stiftsbibliothek cod 365), Tglr Rb = großes Reichenauer Bibel-Glossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC = XCIX), TrA01 = Alphabetisches Reichenauer Bibelglossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC bzw. XCIX), TrT13 = Murbacher alumnis-Glossar zur Benediktinerregel (Oxford, Bodleian Library Jun. 25), Wba02 = Samanunga (Wien, Österreichische Nationalbibliothek Cod. 162), Wba03 = Affatim-Glossar (Oxford, Bodleian Library Jun. 25)