Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
gisingan st. v.
st. v., mhd. frühnhd. nhd. (älter) gesingen; mnl. gesingen; ae. gesingan. — Graff VI,249 f.
Praes.: gi-sing-: 3. sg. -it O 5,23,187; 3. pl. conj. -en 1,1,109.
Praet.: ke-sang: 3. sg. Nb 226,25 [183,4].
gi-sungun: 3. pl. O 1,1,53. 122 (PV).
Hierher wohl auch: Part. Praet.: gi-sungan: O 1,1,35 (zur Zuordnung vgl. auch Piper, Glossar S. 411 u. Kelle 3,217). 1) (jmdm.) etw. (in gehobener oder gebundener Sprache) wiedergeben, vortragen, mit pronom. Akk. (u. Dat. d. Pers.): a) ohne Angabe der Person, an die die Äußerung gerichtet ist: α) mit pron. Akk.: thaz Kristes wort uns sagetun joh druta sine (die Evangelisten, vgl. Erdm. S. 340) uns zelitun ... sie iz gisungun ... in edilzungun O 1,1,53. sie (die Franken) sint gotes worto flizig ..., thaz sie thaz gilernen, thaz in (den Franken) thia buah (sc. die Heilige Schrift) zellen; thaz sie thes biginnen, iz uzana (‘auswendig’) gisingen 109 (z. St. vgl. Erdm. S. 342 u. VollmannProfe, Komm. Otfr. S. 147 f.); β) im Passiv: nist si (die fränkische Sprache) so (sc. nach den Regeln der Dichtkunst, vgl. Erdm. S. 336) gisungan (wie die lateinische), mit regulu bithuungan: si habet thoh thia rihti in sconeru slihti O 1,1,35; b) mit Dat. d. Pers., mit pron. Akk.: hiar hor er (der keine andere Sprache versteht) ... thaz wir (Otfrid) imo hiar (im Evangelienbuch) gisungun in frenkisga zungun O 1,1,122 (PV, sungun F). 2) etw. (Melodien) ertönen lassen, hervorbringen, mit pron. Akk.: thir (treuer Christ) al thar (in der Ewigkeit) scono hillet, thaz musica (sc. die Musik) gisingit [vgl. novas semper melodias vox meloda concrepat, Ps.-Aug.] O 5,23,187. 3) etw. (einen Sachverhalt) singend oder feierlich in Versform sprechend kund tun (vgl. singan B II), mit Adv. sus statt Akk.-Obj.: so Philosophia leno unde manmendo sus kesang . mit zimigi des analuttes . unde mit zuhtigi des mundes . do undernam ih iro daz si noh to cheden uuolta haec (sc. Carmen Boeth., Cons. 3,12) cum Philosophia leniter suaviterque cecinisset . servata dignitate vultus . ei gravitate oris . s. secundum praecepta rhetorica . tum ego abrupi intentionem parantis adhuc aliquid dicere [vgl. mos est enim oratorum ut dignitatem vultus et gravitatem oris custodiant ... Lenitatem ut pulchra sint quae dicuntur, Rem.] Nb 226,25 [183,4].
Abl. gisang.