Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
frêht st. f.
(vielleicht daneben frêhtî?) st. f.; vgl. nhd. fracht; mnl. vracht, vrecht (vgl. Kluge, Et. Wb.17 s. v. fracht u. Beitr. 47, 163, Franck-van Wijk, Et. wb. s. v. vracht). — Graff III, 817 f.
freht- (in Nb Nc Np stets -ê-, wenn nichts angegeben): gen. sg. -e Nc 819,10 [183,22]. Np 9,9; dat. sg. -i Gl 1,798,2 (M, 3 Hss.); nom. pl. -e Np 65,15; gen. pl. -o Nb 321,15 [350,30]; dat. pl. -in O 1,1,68; -i H 24,15,3 (in der Ausg. konjiz. zu -im); -en Nb 268,1 (-e-). 313,21 [288,24. 342,16]. Np 30,17. 46,4 (-ên). 68,29. 72,24; acc. pl. -e Nb 158,8. 354,24 [169,22. 388,10]. Np 16,6. 22,3. 24,7. 29,6. 55,8. 64,12. 88,6 (-e-). 105,8. 108,21. 113,12’. 115,17. — urêht-: nom. pl. -e Nb 33,22 [37,26]; dat. pl. -en Np 64,10; acc. pl. -e Nb 30,16. 36,24 [34,9. 41,16]. Np 43,26.
Wohl verschrieben: unrehte: acc. pl. Npw 43,26; als verstümmelt wohl auch hierher: freh: Gl 1,798,2 (M, 2 Hss., Parallelhss. frehti).
Ganz unsicher ist: frehte: nom. sg. Gl 2,595,38 = Wa 88,8 (Paris Lat. 18 554, 11. Jh.; nach Steinm. ist die Lesung zweifelhaft, vgl. auch Blech, Gl.-Stud. S. 407. 416).
Verdienst, gute Tat, durch die man etwas verdient: frehti merito [Apoc., Praef., Kontext nicht nachgewiesen] Gl 1,798,2 (5 Hss., clm 22 201 girehti). thu allero frehtim rehter lonari pist tu cunctorum meritis iustus remunerator es H 24,15,3. iz (das Reich der Franken) ist filu feizit ... nist iz bi unsen frehtin O 1,1,68. taz manigero uuan sih nieht necheret . an die urehte dero uuercho . nube an dia geskiht dero trugesaldon quod existimatio plurimorum non spectat merita rerum Nb 36,24 [41,16]. ter sine frehte nieht neahtot after liumende qui non metitur bonum suum populari rumore 158,8 [169,22]. uuola gesiho ih . uuelih saligheit alde uuelih uuenegheit an iro beidero frehten stande in ipsis meritis 268,1 [288,24]. hilf uns . unde lose unsih umbe dinen namen . nals umbe unsere urehte (Npw unrehte wohl verschr.) [non propter meritum meum, Aug., En.] NpNpw 43,26. nah demo allemo . hareta ih paldo ze dir . uuanda du mih kehortost durch solche frehte Np 16,6 (Npw durh solchiu uuerh). christiani richesont unde in undertan sint pagani . alde daz sie ferro hinderoren sint iro frehten [vgl. qui eorum merita aequiparare non possunt, Cass.] Np 46,4. abe dero lebenton briefpuoche uuerden sie gescaben dar sie uuanent iro namen stan fone guoten frehten [vgl. merito iustitiae suae, Aug., En.] 68,29. sines tanches ane unsere frehte irhugeta unser got [vgl. quibus enim meritis debebatur, Cass.] 113,12’ (Npw ane unsere geuurhte); ferner: Nb 30,16. 33,22. 313,21. 321,15. 354,24 [34,9. 37,26. 342,16. 350,30. 388,10] (alle meritum). Nc 819,10 [183,22] (meritum). Np 9,9. 22,3. 24,7. 29,6. 30,17. 55,8. 64,10. 12. 65,15. 72,24. 88,6. 105,8. 108,21. 115,17 (vgl. bei allen meritum, Aug., En. oder Cass., außer bei 65,15); hierher vielleicht auch: virtus fiebat et non frehte (oder ist frehat oder frebat zu lesen? zweifelhaft, nach Steinm.) [Randgl. zu: fit virtus specie vultuque et voce (La. veste) severa, Prud., Psych. 553] Gl 2,595,38.
Komp. unfrêht; vgl. gifrêhtôn.