Eintrag · Mittellateinisches Wb.
filia f.
1. filia, -ae f.script. et form.:fillia: MLWl. 28.?fila: MLWTrad. Patav. 61a.?sg. indecl. -a: MLWl. 26.dat. vel abl. plur. in schedulis nostris fere -abus; -is: MLW p. 242, 58; ?-ibus: MLWl. 29.?c. dat. possessivo (cf. MLW p. 242, 51): MLWl. 24. θυγάτηρ, nata – Tochter: I proprie (in imag.: MLWMLWl. 38. 42): A strictius de cognatione: 1 spectat ad homines: a in univ.: MLWOrigo Lang. 5 quae (Flutsuinda) fuit -afilia Flothario (Flothari, Lotharii sim. var. l.) regis Francorum. MLWChart. Rhen. med. I 14 p. 17,28 Asuarius ... filio ... Cario sive -afilia in Christo Uuetane. MLWChart. Brixin. 46 add. ego Levkardis ... dedi ... Mariam filliam Pernardi de Scela. MLWTrad. Salem. p. 137,18 Cunradus ... contulit ... Willebirgim ... cum duabus -ibusfiliibus (sic?), videlicet Adilhaidi et Maehtildi. MLWAlbert. M. animal. 3,90 producit vir -amfiliam propter seminis sui frigiditatem. persaepe.pro cognomine: MLWChart. march. Misn. III 254 p. 187,4 (a. 1218) qui (testes) supter sunt asscripti: ... Heiko de Ripchowe, Theodericus F-aFilia, Iohannes de Vthusen et alii quam plures eqs. b de -filia adoptiva (in imag.): MLWChron. Sigeb. auct. a. 1142 (MGScript. VI p. 472,51; s. XII.2) obit pater Walerannus, abbas Ursicampi, fundator duarum abbatiarum, excepta tercia, quam sibi adoptavit in -amfiliam. 2 spectat ad animalia: MLWCarm. didasc. 10 vulpes ... -afilia suxit equam. v. et MLW p. 244, 49. 3 spectat ad diabolum (in imag.): MLWVolquin. serm. 317 (StudMediev. III/3. 1962. p. 331; s. XII.1) tribus ... generibus sacerdotum diabolus tres -asfilias, quas habet, desponsavit, superbiam videlicet, avaritiam et luxuriam. B latius de relatione spirituali: 1 de infante de fonte baptismatis levata (‘Patentochter’): MLWDipl. Ludow. Germ. 171 dilecta ac spiritalis -afilia nostra Engilpirga missos suos ad nostram direxit celsitudinem. MLWCapit. episc. III p. 299,7 ‘ut nullus praesummat’ ... -amfiliam ‘spiritalem vel de propria cognatione’ vel, quam cognatus habuit, sibi ‘in coniugio copulare’. 2 in allocutione personae dilectae vel etiam aetate, ordine, auctoritate sim. minoris: MLWEpist. Col. 8 Hludowicus ... rex gloriosissimae -aefiliae et inperatrici Engilbergae ... optat ... gloriam. MLWWalth. Spir. Christoph. I 16 eas (sorores) ita ... compellavit rex: ‘numquid, -filię meę, eqs.’ al.adde: MLWVita Rimb. 15 ut unicam dilectionis suae -amfiliam vir sanctus eam (Dei famulam) nominare solitus sit. 3 discipula, (con)sectatrix, amica – Schülerin, Anhängerin, Getreue, Freundin: MLWWett. Gall. 3 ut praedicta -afilia diaboli (i. Brunnihilda) a rege inpetrasset, ne amplius sub dicione regiminis eius vir Dei habitasset. MLWPass. Ursulae 13 legio ... letum in manibus gestans uti mortis -afilia de suae amaritudinis bile virgines sacras bibere bicipite compulit mucrone. MLWInnoc. III. registr. 1,386 p. 583,28 Casinensis ecclesia in observantiis regularibus adeo inferior predicatur, ut, que mater religionis extiterat et magistra, vix -afilia sive discipula iam meruerit appellari. 4 membrum, socia – (Mit-)Glied, Angehörige: MLWHraban. carm. 19,19 sum nigra, sed pulchra, caelestis -afilia regni. MLWChart. Garz. 21 (a. 1249) Chvͦnrado, qui est filius ecclesie Rothensis, et Alheidi uxori sue, que est -afilia ecclesie nostre, concessimus eqs. II translate: A fere i. q. creatura – etwa: Geschöpf: MLWConstant. Afric. theor. 8,14 p. 38bv variole sunt multe pustule in toto corpore ...; antiqui vocant has ignis carbones seu -asfilias ignis. MLWHildeg. epist. 338 tu (sc. Sibilla) es -afilia silvarum in turbine morborum. MLWRapularius 75 non est fortassis hec rapula -afilia terre, de celo potius hanc cecidisse reor. B genus – Art, Ausprägung: MLWBruno Querf. Adalb. A 10 p. 10,7 rex puer ... in maximam -amfiliam criminum desperationem impegit. MLWAlbert. M. sent. 4,33,21capit. an -aefiliae gulae sint bene assignatae. 4,33,21 p. 313a,15 quaeritur de -abusfiliabus gulae. C de ecclesia, abbatia, urbe sim. i. q. sedes subordinata, fundatio – (untergeordnete[s]) Tochter(kirche, -kloster, -stadt), Gründung: MLWDipl. Otton. III. add. 2 sua (sc. abbatis) ecclesia de marchia sanctę videlicet Victorię cum sua pertinentia, -afilia suę abbatię, erat separata a matre eqs. MLWEpist. pont. Rom. 590 p. 1113,33 (spur.) Fuldensem ęcclesiam specialem sanctę Romanę ęcclesię esse -amfiliam. MLWRahew. gest. 4,47 p. 287,32 Crema, cum esset de comitatu et diocesi Cremonensium ..., -afilia matri rebellare coeperat. MLWConr. Eberb. exord. 2,24 p. 123,21 quae (domus Grandissilvae) est una de -abusfiliabus Claraevallis. al.Staub