lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

filialis

nur lat. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
1 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

filialis

Bd. 4, Sp. 1
filialis, -e. I adi.: A gener.: 1 filii (filiae) proprius, filium (filiam) decenseinem Sohn (einer Tochter), Kind eigen, gebührend, Sohnes- (Tochter-), Kindes-: a strictius: α in univ.: MLWHonor. August. spec. p. 872C duo sunt timores, unus servilis, alter -is;filialis ... per servilem timorem declinemus peccata ..., per -emfilialem defleamus transacta, ne gratia Patris ... careamus. MLWTrad. Teg. 318a filiis suis, eiusdem monasterii cenobitis, fide -ifiliali hoc (sc. servitium) procurandum commendavit matrona. MLWSalimb. chron. p. 5,24 o felix impietas, que pro christianorum salute patrem telis barbarorum expositum -ifiliali omissa reverentia se iactitat transfixurum! al. β de Iesu filio Dei: MLWArno Reichersb. apol. p. 87,4 quod ... apud semet ipsum patrem clarificari se postulat Iesus, non nisi -isfilialis est privilegii. MLWAlbert. M. div. nom. 2,13 p. 53,8sqq. quod ... dicitur ‘deigena deitate aut -ifiliali (PG 3,637B υἱικῆς)’, non proprie dictum est, quia deitas neque generat neque generatur, sed exponendum est: ‘deigena’, idest eius, qui est Deum generans, scilicet patris, ‘-i’filiali, idest, quae est filii. γ de hominibus filiis Dei: MLWAlex. Min. apoc. 10 p. 191,2 tonitruum timoris Domini in Benedicti pectore ... perstrepere non cessavit, qui cum continuos ictus ibidem indesinenter redderet, non terrorem servilem, sed fervorem illi attulit -emfilialem. v. et MLWl. 23. b latius de alumnis, sectatoribus sim.: MLWDipl. Loth. III. 7 pape Honorio Lotharius ... rex devotum cum -ifiliali dilectione obsequium (MLWEpist. Wibald. 116 p. 190,26. al.). MLWChart. cell. Paulin. 34 p. 44,13 quanta -isfilialis ac promptissimę obsequia devotionis exhibuerit praepositus. MLWChart. civ. Halb. 123 eorum utilitatibus fore tenemur ... debitores, quos nobis subiectio -isfilialis copulat. al.adde: MLWWilh. Andr. chron. 150 p. 734,48 matrem nostram, Karrofensem ecclesiam, non servili timore, sed potius -ifiliali amore venerari cupientes ... accessimus. 2 qui ad filium (filiam) pertinet, in filium (filiam) intentusden Sohn (die Tochter) betreffend, auf den Sohn (die Tochter) gerichtet (de hominibus filiis Dei: MLWl. 52): MLWOtto Sanblas. chron. 42 p. 67,31 nec sine vindicta, sed utinam quantum ad flagellum -efiliale, divina districtio hoc inpune dimisit. MLWAlbert. M. summ. theol. I 17,67,1 p. 676a,40 paterfamilias gubernat domum quatuor facultatibus ..., hoc est, ‘uxoria’ ... et ‘-i’filiali, quae est scientia sciens provide uti filiis ad utilitatem domus eqs. MLWSaba Malasp. chron. 4,19 p. 209,8 ut -busfilialibus penis aspectis paterna viscera ... crucientur angustia. al. B canon. i. qui ad condicionem subiectam pertinetdie Abhängigkeit, Unterstellung, Filiation betreffend, Abhängigkeits-, Unterstellungs-, Filiations-: MLWChart. march. Misn. III 101 p. 83,13 (a. 1206) plebanus ... ecclesiam Ranstede ... ęcclesię sue ... -ifiliali obligatione obligatam constanter astruxit. MLWVita Ludow. Arnst. 14 (ASBoll. Oct. XI p. 757A) habebat comes ius patronatus in lxxii ecclesiis, quae omnes ad ecclesiam beatae Margaretae -ifiliali iure spectabant. MLWChart. Turg. II 154 p. 514,1 capella cum omni iure parochiali ecclesie in Wigoltingen -ifiliali nomine pertinebat. MLWChron. Reinh. a. 1213 p. 582,43 in quo (loco) sibi (praeposito) degenti de ecclesia nostra ... pro debito -isfilialis incorporacionis ... transvecta sunt necessaria. al. C publ. et iur. quarta -isfilialis i. q. quarta pars bonorum hereditariorum filiabus debita, quarta puellaris, quartalitium q. d.Tochtersviertel (de re v. M. Rady, Festschr. J. Bak. 1999. p. 422sqq.): MLWChart. Burgenl. I 228 (a. 1236) ratione dotis quam etiam quarte -isfilialis ratione seu possessionis. ibid. iterum. II subst. fem.: A filiaTochter: MLWHugo Flav. chron. 1 p. 359,37 filiis et -busfilialibus suis bona aecclesiarum ... dedit Romundus (MLWChart. Osn. II 223 p. 169,29). MLWFund. Mur. 24 p. 74,20 que (matrona) ad istum locum ad conversionem secessit cum tribus -busfilialibus suis, id est Berkta, Gepa, Ita. MLWTrad. Patav. 1299 Hildigardis de Velden et filius suus et -isfilialis sunt censuales v denar. B monasterium subordinatum, ecclesia subordinata(untergeordnete[s]) Tochterkloster, -kirche: MLWGerlac. annal. a. 1184 p. 701,17 Iarossensi et Bernicensi ęcclesiis, -busfilialibus suis, gratiam suae visitationis ... impendit abbas.
4326 Zeichen · 199 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    filialis

    Mittellateinisches Wb.

    filialis , -e. I adi.: A gener.: 1 filii (filiae) proprius, filium (filiam) decens – einem Sohn (einer Tochter), Kind ei…

Verweisungsnetz

1 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit filialis

1 Bildungen · 1 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von filialis 2 Komponenten

filia+lis

filialis setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

filialis‑ als Erstglied (1 von 1)

Filialisten

Wander

filia·listen

Filialisten Die Filialisten gehören zu der Mutter todt und lebendig. – Eisenhart, 665; Pistor., IV, 14; Simrock, 2432; Hillebrand, 249; Graf…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „filialis". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/filialis/mlw?formid=F01358
MLA
Cotta, Marcel. „filialis". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/filialis/mlw?formid=F01358. Abgerufen 12. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „filialis". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/filialis/mlw?formid=F01358.
BibTeX
@misc{lautwandel_filialis_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„filialis"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/filialis/mlw?formid=F01358},
  urldate      = {2026-05-12},
}