depressio, -onis
f. I
de actione: A
proprie: 1
strictius i. q. actio deprimendi, (de)positio, demissio, descensio —
das Hinunterdrücken, (Ab-)Senken, Senkung, Niedergang: a
gener.: MLWDavid compos. 2,39,2 ex qua
(mobilitate) interior animi commotio demonstratur, ut sternutatio narium, ... -odepressio palpebrarum. b
medic. et anat.: α
in univ.: MLWRichard. Angl. anat. I 227 hoc
(cor) ... habet duos motus ..., que dicuntur diastole et sistole apud Grecos vel arsis et thesis, id est elevacio et -odepressio. MLWNicol. anat. 423 duplex est ... causa -isdepressionis
(sc. cordis), efficiens et finalis. MLWAlbert.
M. animal. 1,336 inferior duorum
(sc. musculorum) constringit cum -edepressione (
Avic. 1,1,5,2,20 deprehensione) et reflexione, superior autem stringit aliquantulum elevando et asscendendo. β
actus degluttiendi —
das Hinunterschlucken, ‘Verdrücken’: MLWAlbert.
M. animal. 1,427 illi
(villi) faciunt ad cibi -emdepressionem. γ
apprehensio, κατάληψις — Ohnmachtsanfall, Bewußtlosigkeit: v. MLW
l. 33. c
chirurg. de curatione cataractae (‘Starstich’, de re v. P. Diepgen, Gesch. d. Medizin I. 1949. p. 101): MLWWilh. Cong. chirurg. 417sqq. si nichil prorsus videat paciens, melius est in -edepressione kataracte; cyrurgicus semen feniculi masticare debet ad confortationem spiritus visibilis in paciente post -emdepressionem. d
astron.: MLWEmo chron. 42 secundum opinionem philosophorum diluvium fit ‘ex elevatione et -edepressione’
(ex Wilh. Conch. MLW
philos. mundi 3,23 [PL 172,84A]) stellarum. MLWAlbert.
M. summ. creat. I 3,13 p. 429
b,22 ipse
(Averroes) negat eccentricos et epiciclos et -esdepressiones. MLWmetaph. 11,2,23 p. 512,44 dicuntur auges summae elevationes et absides infimae -esdepressiones uniuscuiusque planetae. MLWcaus. univ. 1,4,8 p. 57,17 alias ... dextri et sinistri distantias habet
corpus sphaericum per mobilis elevationem et -emdepressionem. MLWprobl. det. 8 p. 52,31 exaltationes et -esdepressiones et status et directiones et retardationes ... oriuntur ex distantia polorum ... orbium. MLW
ibid. MLW
al. e
mus.: MLWAnon. mus. plan. Coussemaker p. 492
b differunt
(sc. authentici) ... per arsim et thesim, id est per elevationem et -emdepressionem. MLWGuido Augens. mus. 202 apud ... anticorum plebem cantorum ... diapason quantitas non suffecit, sed duplari elevationi emioliam vel epitritam subponebant -emdepressionem. 2
latius: a
impressio, deformatio —
das Eindrücken, Eindellung: MLWRoger. Salern. chirurg. 1,218 (cod. Fl.) de fractura cranei cum -edepressione unius partis. b
compressio, deflexio —
das Zusammendrücken, Umbiegen: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 248,18 quando relaxetur
ciliatura propter elongationem fili aut propter -emdepressionem plumarum sub eo. B
translate: 1
oppressio, afflictio, vexatio —
Bedrückung, Peinigung, Beeinträchtigung: a
in univ.: MLWThietm. chron. 1,19 maxima perdicio est alienigenos regnare; hinc -odepressio et libertatis venit magna periclitatio. MLWChart. Eichst. 8 dum a quodam ... ministeriali ... iniusta -edepressione diutius multarentur
(sc. Perhtoldus cum fratribus). MLWWolbero cant. epist. p. 1007
C pondus tribulationis et -isdepressionis ... viduarum. MLWHildeg. epist. 23,113 de ore ecclesie ... per dissensiones et scandala vel iniustas -esdepressiones ... dulcedinem divine laudis ... auferre non desistit
diabolus.
impetus, pulsatio —
Angriff, Schlag: MLWActa imp. Böhmer 350 p. 294,43 (a. 1253) dum Neapolitana civitas ... post -esdepressiones innumeras ... voce dedicationis emissa misericordie nostre gratiam ... implorarunt. b
detrectatio, humiliatio —
Herabsetzung, Erniedrigung: MLWRup. Tuit. trin. 37,19 MLWl. 1046 cur ... in -emdepressionem sive minorationem sui dixit
Paulus: ‘gratia Dei sum id, quod sum’? MLWHonor. III. registr. 338 p. 257,10 regis -odepressio nobis quodammodo imputatur. c
detrimenti illatio, laesio —
Schädigung: MLWHerm. Altah. annal. MLWa. 1257 p. 398,51 (epist.) ut vos ... opponatis vos ... ad deprimendam domini Phylippi maliciam, qui ... ad -emdepressionem ipsius
(Salzpurgensis ecclesiae) et internitionem ... insurgere nititur. MLWChart. Osn. II 123 p. 90,42 si mortem nostram
(sc. comitis) machinatus fuerit vel in honoris nostri -emdepressionem conspiraverit
ministerialis. MLWConst. imp. II 107,1 quin per inhonestas et indecentes petitiones in -edepressione (-emdepressionem MLW
var. l.) honorum et iurium nostrorum nos ad inconveniens deducere moliretur
(sc. protervia Lombardorum). MLWChart. Argent. I 212 (epist. papae) cum in -edepressione ipsius
(ecclesiae) deprimi honorem vestrum
(sc. Argentinensium) contingat. d
(im)minutio, limitatio —
(Ver-)Minderung, Einschränkung: v. p. 381, 7. 2
suppressio —
Unterdrückung: a
repressio, exstinctio —
Beseitigung, Ausmerzung: MLWRup. Tuit. trin. 25,65 MLWl. 1352 ‘Deus misereatur nostri’, scilicet secundum -emdepressionem motuum carnalium, id est vitiorum. MLWSalern. comp. 40 ad -emdepressionem mali saporis
(sc. apozematis) unciae duo zuccari propinentur. MLWAnnal. Mell. Vind. I MLWa. 1270 Agnes ..., relicta Ulrici ducis Karinthie, ad generis -emdepressionem (depresessionem MLW
cod.) ab Othakaro rege ... cuidam comiti Ulrico ... tradita est in uxorem. b
subiectio, deletio —
Nieder-, Unterwerfung, Vernichtung: MLWHelm. chron. 27 p. 53,24 ad -emdepressionem totius Saxoniae in Hartico clivo castrum ... collocavit
rex. MLWArnold. Lub. chron. 6,20 p. 230,14 (epist. Baldewini imp.) qui cepit in nobis opus bonum, ... inimicorum crucis -emdepressionem perpetuam perficiet. MLWConst. imp. II 82,3 nos ad -emdepressionem illorum, qui contra ecclesiam ... superbie calcaneum erexerunt, quicquid ... auxilii potuimus, curavimus indulgere. 206 p. 278,3 ut ... ad supremam -emdepressionem rebellium ... procedamus (266 p. 374,8).
al. c
depositio —
Absetzung: MLWEpist. Wibald. 135 p. 211,2 si quid ... verbis in vos excesserit
exabbas dolore -isdepressionis suae. MLWConst. imp. II 262,11 a quibus
(principibus) assumptio status et -odepressio nostra
(sc. imperatoris) dependet. II
de statu: A
proprie i. q. pressus, onus —
Druck, Last: MLWHildeg. scivias 3,3 MLWl. 507 haec
(virtus) ... orta est ... sine -edepressione arcus
(sc. aedificii) consistens, quoniam libera est a potestate huius saeculi. B
translate: 1
miseria, paupertas —
Elend, Armut: MLWPaul. Diac. Lang. 4,6 episcopos, qui in -edepressione et abiectione erant, ad dignitatis solitae honorem reduxit
rex. MLWConr. Mend. Attal. p. 127,5 qui
(episcopus) de nimia prosperitate et honorificentia et thesauro coenobii sancti Stephani valde dolebat, de humilitate et -edepressione et quasi abiectione sui monasterii vehementer in dies maerebat. 2
humilitas, imbecillitas —
Niedrigkeit, Beschränktheit: MLWWibert. Gembl. epist. ad Hildeg. 18,260 ista
(Elisabeth) ... ab eo ..., quo nupte obducuntur, velamine expedita muliebrem -emdepressionem altitudine multa transcendit.
Staub