cum

1. cum MLWpraep. MLWscript.: com: MLWl. 60. p. 2087,62.2088,9.2089,40. MLWal. con: MLWl. 60. p. 2087,38.2088,5.10. MLWal. cus: MLWl. 66. MLWstruct.: fere MLWc. MLWabl. MLWc. MLWacc.: p. 2087,2.6.2088,27.37.45. persaepe. MLWc. MLWdat.: p. 2087,19.2088,29. MLWc. gen.: p. 2087,13.2088,45.2090,69. MLWal. MLWc. nom.: MLWl. 62.67.p. 2087,49.2092,22. MLWal. MLWstruct. mixt.: p. 2087,12. 35. 2088,8. 44. persaepe. postponitur et adiungitur formis MLWpron.: MLWrefl.: semper. pers. praeter: MLWGerh. August. Udalr. 1,28 MLWl. 69 cum vobis (var. MLWl.). MLWRuodlieb I 108. IV 206 cum me. V 490 cum te. MLWrel. tantum bis in schedulis nostris: p. 2092,23. adde MLWWalth. Spir. Christoph. II 4,30 quocum. prave coniungitur: unacum: p. 2093,35.2094,1. quicum: p. 2094,10.11. additur una (unacum: p. 2093,35), simul, pariter: passim, MLWe. g. p. 2088,53.2091,23.2093,49. de praeverbio con- in compositis: de notione: MLWEberh. Bamb. epist. 16 p. 557^C ‘con’ syllaba diversitatem subinnuit, sed MLWeqs. MLWHugo Honaug. hom. 4,1,1 ‘con’ plurium connexum et sociabilem notat coniunctionem. MLWibid. MLWal. de assimilatione MLWq. d.: MLWGodesc. Saxo gramm. 1 p. 358,8. ?cum quo sensu MLWconi.: p. 2091,69sqq. de cetero v. sub VIII. σύν, μετά, ἁμα — mit: I praevalente sensu sociativo vel comitativo: A strictius (‘[zusammen, gemeinsam] mit’): 1 c. aliquo: a corpor.: α gener.: MLWConc. Merov. p. 29,3 Viventiolus episcopus ... ⌊con provincialibus⌋ (com conprovincialibus MLWvar. l.) meis constitutiones nostras ... subscripsi. MLWArbeo Corb. 29 quaedam mulier ..., cum que (m. MLWal. MLWcorr. qua ?) ... ibant viri. MLWEinh. Karol. 14 se ... cum maximis copiis adventurum. MLWRimb. Anscar. 33 p. 64,22 in quo (portu) naves cum negotiatoribus ... constabant. MLWAndr. Berg. hist. 14 p. 227,24 dum domnus Hludowicus cus (sic 1, castrum ?) suis Bari custodirent. MLWDipl. Karoli III. 25 p. 41,31 aba monasterii ... una cum Rodericus scavinus Taurinensis advocatus. MLWWiduk. gest. 1,11 p. 19,4 cum amicis occumbere. persaepe. in praesentia — im Beisein: MLWThietm. chron. 8,7 Burgundiorum rex ... coronam suimet et sceptrum cum uxore sua et privignis ac optimatibus universis sibi (sc. imperatori) concessit. β iur.: MLWPactus Alam. 1, [] 4 si quis alteri caput frangit ..., solvat solidos VI aut cum VI medicus electus iuret. MLWLex Alam. 2,2 liceat illum heredem cum ⌊illos testes nominatos⌋ (illus testis nominatus, illis testibus nominatis MLWvar. l.) quinque, ipse sit sextus, ... iuret. MLWLex Baiuv. 1,6 cum XII sacramentalibus (sacramentales MLWvar. l.) iuret. persaepe. MLWsubst. MLWom.: MLWLex Alam. 61,1 cum duos (duobus, duobus sacramentalibus MLWvar. l.). MLWLex Saxon. 10 cum XI. saepe. γ publ. in stipulatione poenae (cf. p. 2088,41sqq. 2092,30sqq.): MLWTrad. Lunaelac. 13 (a. 771) si quis ... contra hanc cartam tradicionis ... contraire voluerit, iram Dei ... incurrat et causam 〈habeat〉 cum beato Mihhaelo archangelo et partem cum Iuda traditore (sim. MLWTrad. Frising. 344 p. 294,23 cum Iuda Scariothis p. damnationis accipiat. 347^a cum Iudę Scariothis. saepe). b spirit.: α in univ.: MLWNarr. de rel. Scafhus. 5 ut consepulti cum Christo per baptismum penitentie conresurgant etiam cum illo in novitate vite fideles (cf. Vulg. Rom. 6,4). MLWal. β spectat ad favorem: MLWRimb. Anscar. 30 p. 61,30 quaeramus, an ille (Deus christianorum) nobiscum esse velit. MLWGerh. August. Udalr. 1, 10 capit. p. 76 quam firma fide cum imperatori (imperatore var. MLWl.) permansit. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1076 p. 283,33 regni primatum pars non modica cum apostolico indubitanter sentiebant. MLWal. γ spectat ad exemplum: MLWWalahfr. Blaithm. 105 cum doctiloquo ... cecinisse propheta: ‘MLWeqs.’ MLWWipo gest. 5 p. 27,11 dicere cum psalmista: ‘MLWeqs.’ MLWal. expressius (‘so wie [einst]’): MLWWalahfr. Mamm. 38 cum ... tribus pueris mundi simul idola tempnens clauditur ignicremis ... caminis. MLWal. MLWSteph. Col. Maurin. 7 (3) sanctimonialis femina cum Maria Magdalena prima ad sepulchrum reperta (respecta v. Heinemann) MLWeqs. 2 c. aliqua re: a gener.: MLWAnnal. regni Franc. MLWa. 779 obtulit se ... dux ... cum ⌊multa munera⌋ (multis muneribus MLWvar. l.) in praesentiam ... regis. MLWThegan. Ludow. 53 misit legatos suos imperator ad illum (Lotharium) ... cum epistolis exortatoriis. MLWThietm. chron. 7,61 cum preda ingenti ... exibant. persaepe. b medic.: MLWAntidot. Lond. p. 18,11 depunit antidotum mintrua mulieris post valneo accepto cum mel et vino. MLWWalahfr. hort. 212 huius (feniculi) ... semen foetae cum lacte capellae absumptum ventris fertur mollire tumorem. saepius. 3 refl. secum (‘mit sich, mit-’): MLWChron. Fred. 2,57 p. 79,21 Gothis secon (se var. l.) colliens persequitur Odoagrum Theudericus. MLWEigil Sturm. 5 p. 135,41 (cod. W) assumptis secum duobus fratribus ascenderunt navem. MLWWalahfr. carm. 14,3,6 te secum rapit alveus. MLWGerh. August. Udalr. 1,3 l. 97 acceptis ... secum stipendiis in iter eorum necessariis. MLWWipo gest. 21 imperator regem secum duxit in urbem. persaepe. B latius fere pro particula ‘et’ (‘und [auch]’): 1 de additione, accessu (‘sowie, nebst’): a in univ.: MLWLex Ribv. 75,1 capitale et dilatura cum legis beneficium seu cum (con MLWvar. l.) furtu culpabilis iudicetur. MLWHist. Lang. Goth. 5 Papiae cives et Mediolanum ... cum reliquae aliae civitates ... colla sua ... regi subicierunt. MLWEinh. Karol. 33 p. 39,24 (testam.) omnia ... vasa atque utensilia cum armis et vestibus alioque ... suppellectili. MLWChron. Thietm. 4,30 linguam cum oculis ac naribus amisit. persaepe. b de corresponsione (‘sowohl ... als auch, ebenso wie’): MLWPaul. Albar. carm. 9,3 hic noba cum vetera pariter sunt clare decora. MLWEpist. Col. 7 p. 250,3 nos vobiscum humiliter monemus, ut MLWeqs. Vita Heinr. IV. 11 p. 35,31sq. ruit ... vulgus, femina cum viro, servus cum domino, ignavus cum forti. MLWal. v. et p. 2093,32. MLWnegat. (‘weder ... noch’): MLWWalth. Spir. Christoph. I 6 rivus aquę, qua ille baptizaretur, simul cum sacerdote non aderat. 2 de consummatione, comprehensione, universitate (‘[mit]samt’): a gener.: α in univ.: MLWEpist. var. I 7 p. 502,33 regna com omnibus praeciosis ... accepisti. MLWWalahfr. Mamm. hymn. 4,1 spernens opes cum casibus mundi. MLWWiduk. gest. 2,27 se pariter cum urbe tradidit Immo. MLWWipo gest. 13 p. 35,7 cui (sc. sauciato) pes cum magna parte cambae ... abscidebatur. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 301,18 una aecclesia cum plus quam centum hominibus combusta ... est. persaepe. β de summae partibus (‘zusammengenommen, -gerechnet’): MLWDipl. Arnulfi 118 dedit ... de pratis carradas CLXIII cum bonis et malis, ... mancipia XXX et VIII cum senibus et iuvenibus. cf. p. 2093,6sqq. in numeris compositis: MLWWandalb. martyr. 30 sexta ... cum decima dies Antoni virtute dicatur. [] MLWAlbert. M. animal. 1,380 sunt ... hominis nervi septem cum septuaginta. MLWal. b publ. et iur.: MLWChart. Rhen. med. I 8 p. 11, 11sq. (a. 720) villas nostras ... cum omni integrita (sic?) eorum; hoc sunt sessi cum widriscapis, casis, campis MLWeqs. MLWTrad. Frising.565 propriam hereditatem meam con omni conquestu meo. MLWDipl. Ludow. Germ. 13 p. 16,23 res ... monasterii cum omnibus sibi subiectis et rebus vel hominibus. MLWDipl. Karoli III. 16 p. 25,22 quandam insulam ... cum curte et capellas (capellis var. MLWl.). MLWChart. Laus. 226 p. 218,34 com nascentibus et elemosinis. MLWChart. Sangall. B 303 p. 236,33 plebes sancti Victoris ... con omnibus suis possesionibus. persaepe. v. et p. 2089,26.27.2093, 71sqq. in MLWstruct. MLWcontam.: MLWForm. Sal. Lind. 16 mansos ... cum hominibus ..., cum terris ..., campis ..., ⌊omnia et⌋ (cum 2) ex omnibus (sim. MLWadd. 3 cum terris, silvis ... seu et mancipiis ..., cum ex omnibus, tam de alode quam et de conparato MLWeqs.). cf. p. 2099,51sqq. II praevalente sensu relativo: A c. aliquo vel aliqua re: 1 de relatione mutua (‘mit[einander]’): a de conversatione, commercio: α spectat ad sermonem, colloquium: MLWArbeo Corb. 4 p. 192,9 vir sanctus cum discipulis loquebatur. MLWEigil Sturm. 6 p. 137,6 multa tecum conferre. MLWThangm. Bernw. 19 diu ... cum illo confabulans. persaepe. β spectat ad consilium, consultationem: MLWArbeo Corb. 8 cum suis inhire consilium, ut MLWeqs. MLWRimb. Anscar. 19 p. 43,5 cum Danis agere. MLWThietm. chron. 6,33 p. 314,6 haec ręx cum suis principibus caute considerans. persaepe. γ spectat ad conventionem, foedus: MLWDesid. Cad. epist. 1,1 cum ipsos (sc. optimatibus) habebamus conglutinata amicitia. MLWTrad. Frising. 1057 episcopus quandam complatitationem ... cum cuidam archipresbitero suo ... facere definivit. MLWOtto Frising. gest. 1,31 p. 49,4 de facienda cum Ungaris pace. persaepe. δ spectat ad fornicationem, concubinatum: MLWLex Baiuv. 8,1 si quis ⌊cum uxore⌋ (uxorem Bb) alterius concubuerit libera. MLWWillib. Bonif. 7 p. 40,7 clericorum nefanda cum uxoribus copula. MLWAgnell. lib. pont. 166 p. 386,5 nubunt servis (sic) cum filiabus domini sui et ignobiles cum nobilibus. persaepe. ε spectat ad pugnam, litem, controversiam: MLWAnnal. Lauresh. MLWa. 783 pugnaverunt Franci cum Saxones. MLWDipl. Heinr. II. 319 p. 400,15 si ... cum extraneo aliquo rixam habuerit. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 299,47 bellum cum rege ... conserere. MLWChart. Bund. 730 omnem litem, quam cum ipso (praeposito) de decima habebat. persaepe. in stipulatione poenae (cf. p. 2087,7sqq. 2092,30sqq.): MLWTrad. Frising. 5 p. 31, 25 (a. 750) siquis contra haec firmitatis epistolam fraudare conaverit, cum ... Dei genetrice Mariam communicet causam (8 p. 35,23 cum agmina angelorum habeat MLWc. MLWTrad. Patav. 7 cum beatissimi sancti Stephani. saepe). ζ usu vario: MLWEinh. Karol. 18 p. 22,1 cum fratre regnum partitus. MLWThietm. chron. 4,21 comes ... cum suis militibus ludens. MLWThangm. Bernw. 48 sibi nil commune cum illo esse. persaepe. pendet ex MLWadv.: MLWArbeo Corb. 13 nonnulli adhuc supersunt, qui eum (Adalpertum) familiariter cum viro Dei noverunt. b de coniunctione, conexione sim.: MLWAgius comput. 6,18 kalendarum numerus ... una praesentis iunctus cum concurrentibus anni. MLWRahew. gest. 4,2 p. 234,37 castra Ligurum ... pons medius ... cum castris nostrorum continuavit. MLWAlbert. M. animal. 1,120 colligatur os cum osse. saepe. de commixtione: MLWMappae Clavic. 3 confla cum eo (cupro) auri ʒ I. MLWAlbert. M. summ. theol. II 11,48 p. 527^b,33 substantia confusibilis sive commiscibilis cum aliis. saepius. c de congruentia, comparatione sim. (interdum et de differentia sim., MLWe. g. l. 66): α in univ.: MLWPass. Praeiecti I 36 vir ... nomine Venerianus cognomento Sanctus, cuius cum nomen (nomine MLWvar. l.) vita coaequabatur. MLWLiber diurn. 82 p. 89, 10 consona cum propheta canentes voce: ‘MLWeqs.’ MLWAmalar. off. 1, 19,2 quam congruentiam habeant lectiones quattuor ... cum quattuor pedibus mensae. MLWWalth. Spir. Christoph. I 1 quę ... sibi cum improbis esset in vita dissensio MLWeqs. MLWEpist. Ratisb. 2 p. 277,21 nescis, utrum concordes Stoicis an cum Hieronimo. saepe. β pendet ex adi., adv., pron. aequalitatis, identitatis MLWi. q. atque — wie: MLWLiutg. Greg. 12 p. 76,27 uno eodemque aequali cum ceteris vestimento et victu ... contentus erat. MLWThietm. chron. 4,17 cui (patruo) equaliter nobiscum haec hereditas contigit. MLWAlbert. M. eth. I 470 p. 400,34 quod sequitur [] ex altero ..., est eiusdem ordinis cum illo. MLWal. γ secundum, iuxta — in Übereinstimmung mit, gemäß, entsprechend, nach: MLWLex Ribv. 59,4 si quis de ecclesia aliquid vim tulerit, cum suprascripta lege (legem MLWvar. l.) in triplum conponat (MLWLex Alam. 89,2. saepe). MLWArbeo Corb. 9 cum sanctiones (m. MLWal. MLWcorr. sanctionibus ?) beati principis apostolorum Petri ubique praedicationis officium exercere. MLWThietm. chron. 6,13 p. 290,11 Goddescalcus ... nomen cum re possidens (v. notam MLWed.). MLWal. v. et p. 2093,30.31. δ pro abl. compar. MLWi. q. quam — als: MLWLex Baiuv. 13,3 si pignus illud minus valet quam (cum MLWvar. l.) VI sold. 2 de respectu (‘bezüglich, was ... betrifft, hinsichtlich’): a in univ.: MLWHraban. epist. 18 p. 423,2 historia regum Iuda ... cum spiritali sensu aliquantulum explanata. MLWHrotsv. Abr. 1,3 quid tibi, triumphator saeculi, cum curis mundi? MLWThietm. chron. 4, 26 brachium absque IIII digitis solo cum pollice integrum. MLWEpist. Mog. 25 p. 363,7 si cum illa (muliere anathematizata) aliquid contra synodale decretum est perpetratum MLWeqs. MLWChart. Livon. A I 11 p. 13,13 (epist. papae) dispensandi cum eis (sc. ministris) in cibis, potibus, quin et vestibus ... liberam tibi tribuimus ... facultatem. MLWal. b erga, contra — gegen(über): MLWVita Goar. 3 cum peregrinis et pauperes (pauperibus MLWvar. l.) ... caritatem faciebat. MLWArbeo Emm. 8 erat ... conversabilis ... tam cum feminis quam cum viris. MLWAgnell. lib. pont. 169 iratus Leo papa cum Martinum antistitem. MLWHrotsv. Pel. 262 ut ... mecum stabilem conportes mentis amorem. MLWal. c ad — zu: MLWDipl. Karoli M. 169 p. 227,42 ęcclęsiam cum omnia secum pertinentia et ... tertiam ęcclesiam cum rebus secum pertinentibus. d ex — aus: MLWLex Sal. Pipp. 86,3 elige tecum duos, quos volueris, idoneus cum racemburgiis istus. e cum hoc MLWi. q. ex eo, proinde — demgemäß, demnach (ordine verborum inverso consequentia antecipitur): MLWAlbert. M. veget. 1,163 quaedam (planta) ... cum hoc hortensis vult esse, quae defendi vult a communi frequentatione animalium; ... quaedam (animalia) sunt cum hoc protegente indigentia, quae in aere sub divo perirent. B refl. secum (‘mit Bezug auf sich selbst; bei, mit, für sich’): 1 in univ.: MLWWillib. Bonif. 4 p. 15,14 cum ... secum sollertissime deliberaret. MLWHrotsv. gest. 338 Henricus ... secum tractavit summoque dolore revolvit MLWeqs. MLWHelm. chron. 97 p. 190,13 dissidens ipse secum. saepe. abund: MLWForm. Sal. Bign. 23 p. 236, 43 qualiter ipsi homo secom gaudeat, quod MLWeqs. MLWThegan. Ludow.7 laborare nimis secum. MLWAgius epic. Hath. 18 tecum (te cum MLWed., vix recte) nostro participa gemitu. MLWal. 2 solitarie — allein: MLWRimb. Anscar. 35 p. 66,39 habitavit secum. MLWAnselm. Leod. gest. 68 p. 231,4 in manu secum deambulantis. MLWal. 3 ipse — (aus, durch sich) selbst: MLWHraban. carm. 39,59,3 summus ... secum decrevit, ut hominem redimeret. MLWWalahfr. Wett. 600 qui malus est, multos secum invitare suescit. MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,85 Deum ..., secum qui condidit omnia solus. MLWal. 4 pro dat. ‘sibi’: MLWVita Willeh. 6 Widukindus ... multam secum Saxonum multitudinem aggregavit. MLWWaltharius 475 omni de plebe viros secum duodenos ... legerat (sc. rex). MLWal. v. et MLWl. 28. cf. MLWl. 53. p. 2087,38. 5 pro ‘inter se’: MLWConsuet. Marb. 59 si bene et constanter secum cohereant dicta accusatoris. MLWal. III praevalente sensu adiectivo (‘[ausgestattet, -gerüstet, versehen] mit’): A usu attrib.: 1 de anim.: MLWWett. Gall. 17 mulum ... cum stratorio. MLWThietm. chron. 7,54 ovis cum V cruribus. MLWOtto Frising. gest. 2,32 p. 141,1 imperator cum corona. MLWal. in MLWnom. propr.: MLWTrad. Ratisb. 654 (c. 1083/84) testes sunt ... Piligrim, Rovdpreht cum barba MLWeqs. 809 Heinrich cum vacca. Hist. princ. Thur. 1 (MLWMGScript. XXIV p. 820,6) Ludewicus cum barba. 2 de rebus: MLWLex Baiuv. 4,21^tit. de sagittis cum toxica. MLWWillib. Bonif. 8 p. 55,11 incarnationis Domini DCCLV. annus cum indictione octava. MLWRimb. Anscar. 35 p. 69,19 saccelum cum nummis. MLWGerh. August. Udalr. 1,3 MLWl. 18 enses duos ..., unum cum capulo et alterum sine capulo. saepius. per enallagen: MLWWaltharius 334 imposuit capiti rubras cum casside cristas. B usu praed.: MLWLex Alam. 25,1 ita ut ... populus concurrat cum armis (arma MLWvar. l.). MLWRimb. Anscar. 40 p. 74, 40 cum corona martyrii ad Dominum venire. MLWThietm. chron. 6,101 iste (papa) ... ad regem ... venit cum omni paratu apostolico. MLWChart. Laus. 726 p. 588,13 si ... clericus chori intraverit chorum cum calceis rostratis. persaepe. cum armis esse i. [] q. bellum gerere — Krieg führen: MLWWipo gest. 29 p. 47,20 imperator in Sclavonia cum armis fuerat. IV praevalente sensu instrumentali (‘mit[tels], unter Verwendung, Heranziehung von’): A gener.: 1 strictius: a c. rebus: α corporeis: Serm. de sacril. 9 cum orcios divinare. MLWHugeb. Wynneb. 13 p. 117,22 vinculi, cum quibus erat ligatus. MLWRhythm. 59,3,4 cutis eius (abbatis) ... con vino tinguitur. MLWHraban. carm. 33,5 currere cum pedibus, oculis ac cernere fas est. MLWDipl. Ludow. Germ. 36 tres naves et homines, qui cum eas (eis MLWvar. l.) perrexerint. MLWAlfan. premn. phys. 23,7 p. 144 minutans illud (nutrimentum) cum dentibus (MLWPG 40,693^B διὰ τῶν ὀδόντων). persaepe. ex — aus: MLWMirac. Remacli 1,14 singulis cum ipso vasculo (sc. cupa) bibentibus. MLWSalimb. chron. p. 107, 26 quod cum cuppa regis Ungarie ipsi (fratres) bibissent. MLWal. β incorporeis: MLWHugeb. Wynneb. 9 p. 114,12 cum psalmis et ymnis ... Dominum laudabant. MLWHraban. epist. 6 de ... seductionibus, cum quibus antiquus hostis humanum genus deludit. MLWWiduk. gest. 2,20 Geronem ... cum dolo perimere. MLWFroum. carm. 2,21 cum vestro oramine fultus. persaepe. v. et p. 2104,70. b c. animalibus: MLWLiber diurn. 49 caballos, cum quibus ad vicinam civitatem possit occurrere notarius. MLWEpist. Teg. 13 p. 14, 22 prata nostra cum ... equis ... depastus est. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 4,10sq. illa (ars venandi), que venari docet cum instrumentis animatis, aliquando fit cum canibus aut leopardis aut aliis multis quadrupedibus, aliquando cum avibus rapacibus. MLWal. c c. hominibus MLWi. q. per — durch: α in univ.: MLWLiutg. Greg. 6 non ... ipse haec omnia per se solum potuit, sed ... gratia Dei cum eo fecit haec universa. MLWLeo III. epist. 2 p. 90,22 ut ... epistolam ... archiepiscopo cum idoneum missum nostrum mitteremus. MLWFolcuin. Lob. 24 cum imperatore germano suo ... Bruno id effecit, ut MLWeqs. MLWThietm. chron. 7,10 aliquem ⌊cum eo⌋ (per eum MLWChron. Thietm.) fructum me acquisiturum. al. ad — an: MLWChart. Bund. 722 p. 191,35 (a. 1234) si ... emtores venirent perditores ... de ... terra sibi vendita cum aliqua persona. β pendet e pass. verbi MLWi. q. ab — von: MLWThietm. chron. 7,69 quod (baculum) cum (a MLWChron. Thietm.) pastore ... per omnes domos ... ductus. MLWHerm. Augiens. chron. MLWa. 355 magnae Alamannorum copiae ... deletae sunt cum Iuliano caesare (a caesare Iuliano oppressae Hier.). cf. MLWl. 63.64. p. 2092,21. 25. 2 latius: a pro abl. limitationis: MLWArbeo Corb. 15 p. 202,6 dux Theoto ... cum filiis decorus et satrapum alacritate praecipuus. MLWThegan. Ludow. 16 prosternens se cum (om. L2. B4) omni corpore in terra. MLWal. b pro abl. causae (‘auf ... hin’): MLWEcbasis capt. 926 cum iussu pardi vadunt simul amne lavari. MLWThietm. chron. 6,68 Redingus ab archiepiscopo constitutus est ad prepositum cum communi electione confratrum. MLWal. c pro abl. pretii MLWi. q. pro — für, um: MLWVita Rup. 8 aliquem fiscum ... cum millenis comparavit solidis. MLWEpist. Teg. 34 p. 39, 14 non modicum vini empturi sumus cum illa pecunia. MLWThietm. chron. 6,86 marcam cum ducentorum precio talentorum acquisivit. MLWal. B iur.: 1 de multa, compositione: MLWLex Alam. 4 ipsam ecclesia, quod polluit, cum (om. 6) XL solidis conponat. 8,1 (rec. B, pars MLWcodd.) si quis servum alienum occiderit, solidos XII in capitale restituat aut cum alio servo, qui habeat XIII (sc. solidos; cf. p. 2093,18sqq.). MLWLex Baiuv. 14,3 cum simile (sc. animali; simili MLWvar. l.). 14,14 cum ⌊II saigas⌋ (duabus saicis, duas saicis MLWsim. var. MLWl.). persaepe. 2 de testimonio, probatione: MLWLex Ribv. 36,4 ut ... cum ⌊arma sua⌋ (armis suis MLWvar. l.) contra contrarium suum se studeat defensare. MLWLex Baiuv. 9,8 probet se cum sacramento et testibus innocentem. 17,6 defendat se cum campone suo ..., hoc est (cum MLWadd. P6) pugna duorum. MLWConc. Karol. A 15^A,2 cum (om. pars MLWcodd.) tribus testibus ... testificetur. MLWTrad. Frising.183 p. 174,24 qualiter cum VII sacramentales ... confirmatum fuit. saepius. 3 de procuratione, mediatione: a personarum: MLWTrad. Frising. 1064 (a. 926/37) dedit ... episcopus cum (cod., cun MLWed.) advocato suo Reginperto ... tantum de arabili terra, quantum MLWeqs. 1212 dedit ... presbiter ... proprietatem ... in manus ... episcopi et advocati sui ... una cum sui advocati (MLWsim. 1223 episcopus ... cum eiusdem sui advocati). MLWChart. Bund. 220 hoc recepit abbas Adelbertus cum advocato suo Tiberio. cum semet ipsis MLWi. q. propria persona — in eigener[] Person: MLWThietm. chron. 6,54 hii presentes erant, qui cum semet ipsis reum esse maiestatis (sc. Guncelinum) accusare voluerunt. b cum manu: MLWTrad. Frising. 1212 (a. 972/76) episcopus una cum manu ... advocati sui ... hobam ... tradidit. MLWGerh. August. Udalr. 1,28 MLWl. 233 advocatus, qui hanc traditionem cum manu Gerhardi praepositi accepit. MLWChart. Bund. 297 cum manu advocati nostri. MLWal. de manu propria: MLWLex Baiuv.17,6 solus iuret cum (om. Ch) sua manu. MLWDipl. Conr. II. 111 p. 154,23 abnegationem fecit comes cum manu et festuca more Francorum. 4 de traditione symbolica: MLWThietm. chron. 6,3 militi suimet ... cum ... hasta signifera ducatum dedit rex. 6,40 p. 324,1 qui (rex) ut ... pastoralem mihi curam ... commisit cum baculo MLWeqs. MLWThangm. Bernw. 27 p. 771,23 qui (rex) tradidit episcopo in proprietatem ... cum manuscripto tres curtiles. MLWChart. Hamb. 119 cum cyrotheca, sicut mos est, tradens ... prediola. MLWal. adde: MLWThietm. chron. 6,25 pacem abraso crine supremo et cum gramine datisque affirmant dextris Liutici. V praevalente sensu modali: A strictius: 1 in univ. (fere pro adv.): a c. affectibus: MLWWett. Gall. 6 pars (sc. populi) ... indignata cum furore abscessit. MLWEinh. Karol. 26 religionem christianam ... sanctissime et cum summa pietate coluit. MLWGerh. August. Udalr. 1,4 MLWl. 170 responsorium omnis clerus simul (cum MLWadd. G2. W1) laetitia decantavit. MLWThietm. chron. 7,61 cum ingenti tristicia remeabant. persaepe. b usu vario: MLWArbeo Corb. 22 p. 214,9 cum multa transiebat honore. MLWWett. Gall. 7 cum festinatione ad litus rediit. MLWAnnal. Fuld. Ratisb. MLWa. 892 rex de Francia cum victoria in Alamannia (verbo eundi omisso). MLWDipl. Otton. I. 400 p. 544,40 com puro corde et munda sientia. MLWThietm. chron. 6,26 cum securitate flumen pertransiit. persaepe. pro — als: MLWChart. Fuld. B 28 p. 53,15 (a. 756) argenti pondera IIII cum multa conponat. cum bono MLWi. q. amicabiliter — im Guten, gütlich: MLWChart. Gosl. II 210 p. 248,10 (c. 1274) nunquam cum bono potui obtinere apud Rodolphum Bodonis, quod MLWeqs. 2 c. rebus exterioribus concomitantibus (‘unter’): MLWArbeo Emm. 32 pluvia inundabat super terram cum discurrentia fulgura. MLWVita Corb. 25 nati ... eius (Pilidrudis) cum (MLWArbeo Corb. 31 sub) multa tribulatione regno privati. MLWThangm. Bernw. 18 p. 767,8 episcopus ... synodum suam ... cum banni approbatione denunciat. MLWWipo gest. 39 p. 59,16 erigens se cum lacrimis. MLWOtto Frising. gest. 1,18 oppidani cum ingenti clamore descendentes. persaepe. expressius: MLWChart. Bund. 805 p. 263,33 (a. 1244) vendicionem ... guarentare ab omni persona ... cum pena tocius dampni (cf. 928 p. 365,37 sub penna dupli ... precii). B latius de rebus extrinsecus accedentibus: 1 in univ.: a gener.: MLWLiutg. Greg. 3 in praedicatione ... cum benedictione Dei multum proficere. MLWRimb. Anscar.32 p. 63,40 cum adiutorio ... comitis. MLWChron. Thietm. 5, 22 cum cleri tociusque populi tripudio. persaepe. b publ. et iur.: MLWCapit. reg. Franc. 31 una cum consultu fidelium nostrorum. MLWTrad. Ratisb. 22 p. 28,9 una cum consensu et conhibentia monachorum. MLWCod. Lauresh. 83 MLWl. 18 cum ... abbatis totiusque ... congregationis assensu. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 299,16 quatinus sibi viam cum pace et securitate concederent. MLWChart. Gosl. II 215 cum colaudatione omnium heredum. persaepe. 2 de condicione: MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1078 p. 309,21 nonnisi cum tempore medicamina conveniunt. MLWOtto Frising. gest. 1,55 p. 78,31 in diffinitione individua substantia tantum persona non dicitur nisi cum adiunctione rationalis naturae. 3 de effectu, consequentia (‘zu’): MLWHraban. carm. 39,44,6 incarnatum ex virgine verbum venit cum salute. MLWThietm. chron. 8,13 p. 508,31 cum dampno multorum ... deficere. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1079 p. 320,2 cum dedecore suo (sc. Friderici) ... suis in diversa vertentibus. MLWal. VI praevalente sensu temporali (‘[gleichzeitig] mit’): A strictius: MLWAedilv. carm. 8,29 cum luce repente adveniunt volucres geminae (ni subest MLWconi.). MLWCand. Fuld. Eigil. II 2,20 ut ... apis ... primo cum tempore veris ... volitat MLWeqs. MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,23 panditur ... cum Phoebo carceris aula. MLWal. v. et p. 2093,26. ?cum quo (cf. ex quo) MLWi. q. simul atque, eodem momento temporis, quo — sobald, im selben Augenblick, wo: MLWArbeo Corb. 10 p. 198,12 cum quo (an subest cumque?) tribunus et centenarii ... antestare fecisset, coepit humilia [] postulatione ..., ut MLWeqs. B latius: MLWIonas Bob. Columb. 1,28 p. 217,19 nec simul cum damna (damno MLWvar. l.) presentis regni aeternae pateretur vitae dispendia Theudebertus. MLWAgius vita Hath. 3 simul cum aetatis succremento. MLWWalth. Spir. Christoph.II 2,222 quos (flores) ... cum vere Favonius affert. MLWThietm. chron. 1,14 qui (Sclavi) cum morte temporali omnia putant finiri. saepius. v. et p. 2093,22.25. inter — während, bei: Vita Lamb. Traiect. 3 (MGMer. VI p. 356,6) etiam cum opus (opere MLWvar. l.) lectione vacabat. MLWLex Sal. Pipp. epil. p. 190, 4 ipse (Chlotharius) ... cum ⌊regnum suum⌋ (regni sui MLWvar. l.) perinvenit, ut MLWeqs. VII praevalente sensu locali: A strictius MLWi. q. apud — bei: 1 fere c. aliquo (c. re incorporea: l. 39sqq.): a in univ.: MLWAgius vita Hath. 27 si Christus vobiscum est ..., ipsa vobiscum simul erit, quam cum Christo esse non ambigitis. MLWGerh. August. Udalr. 1,6 MLWl. 34 omnium cum eo manentium adiutorio. MLWAnnal. Hild. MLWa. 976 Heinricus dux Baiowariorum sua potestate depositus ... degit cum Sclavis. MLWOrtl. chron. 1,1 p. 14,10 morabatur ... episcopus ... cum comite. persaepe. sensu societatis prorsus evanido: Comput. MLWcod. Bern. praef. p. 53,19 apud Ebreus conpotus mina vocatur ..., cum Latinis viro conpotus dicitur. MLWLex Sal. Pipp. 82,2 illi, ⌊cum qui⌋ (cum quem, cum quo, quocum MLWvar. l.) res agnuscitur. MLWThietm. chron. 6,74 qualiter se res nobiscum haberent. MLWChart. Pomm. 789 si ... incendiarii vobiscum fuerint proscripti ..., nos ipsos in civitate nostra iudicabimus proscriptos. MLWal. b coram, ante — vor: MLWForm. Marculfi 1,26 eo quod ... nulla iusticia vobiscum (a vobiscum A3) ... possit consequere (MLWsim. 1,27. cf. 1,29 aput vos). MLWTrad. Frising. 483 veniam cum pio Domino ... conquirere. in stipulatione poenae (cf. p. 2087,7sqq. 2088,41sqq.): MLWTrad. Frising. 17 p. 45,5 (a. 762) si quis ... contra hanc donationem venire temptaverit, cum Deo ... et agmina sanctorum excommunicatus appareat. 19 p. 48,6 cum Deo ... pro hoc rationem referat. MLWibid. MLWal. c in — in (spirit): MLWWalahfr. Wett. 154 spiritus ... tuus mecum duplicetur. MLWcarm. 47,2,1 nulla fides tecum. MLWThegan. Ludow. 20 p. 208,21 Deus cum regibus suis et principibus hanc pessimam consuetudinem ... eradicare ... dignetur. MLWal. MLWsubst. subaudito: MLWErmenr. ad Grim. 17 p. 553,44sqq. ut cum ‘amaverim, amaverimus, amaveritis’ et cum ‘amavero, amaverimus, amaveritis’; ... sic cum ‘audierim, audierimus, audieritis’ et in futuris eorum similiter (de prosodia). 2 refl. secum: MLWWett. Gall. 35 p. 277,7 nihil secum retinebant. MLWGerh. August. Udalr. 1,6 l. 74 si subintroductas mulieres secum habuissent clerici. MLWThietm. chron. 3,3 quam (abbatissam) ... idem (sc. episcopus) ... secum ... sepe detinuit. persaepe. adde: MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,154 habeto meę tecum dextralia palmae (i. firmiter tene). B latius: 1 inter — unter: MLWWiduk. gest. 3,27 heremiticam cum solitariis ducebat vitam. MLWThietm. chron. 2,27 cum interfectis quasi mortuus latuit. MLWCono Laus. gest. 15 p. 801,23 cirotecam laneam, que reposita est cum reliquiis. MLWal. 2 in — in (corpor.): MLWPs. Ven. Fort. Leob. 71 hostis (i. diabolus) effugit ... et dominus aedis cum eadem domo securus mansit. MLWTheod. Trev. Liutr. 195,3 oleum salubre ..., quod ... tuo cum vase sepulchro fuit antepositum. v. et p. 1986,69. 3 circa, ad — um, an: MLWAesculapius 1 p. 1,11sq. cephalia, id est capitis dolor commoti cum cerebro et temporibus ...; extat dolor capitis cum temporibus et fronte. 4 intra — innerhalb: MLWTrad. Patav. 8 (a. 774/88) tradidimus eclesiam ... cum termine suo. MLWDipl. Karoli III. 32 p. 55,13 ut ... locellum quendam ... concederemus cum finibus et terminis suis. p. 55, 22 locellum ... cum designatis finibus et terminationibus. VIII notabiliora quaedam: A de usu: 1 ponitur pro aliis praep.: v. II A 1 c γ. 2 b — e. IV A 1 a α (app.). 1 MLWc. 2 MLWc. V A 1 b (app.). 2 (app.). VI B (app.). VII. 2 ponitur pro casibus: a pro abl. puro (cf. p. 2093,18sqq.): v. sub I A 1 a α (e. g. p. 2086,63). II A 1 c δ. IV A 1 a. 2. B 1. 3 b. V A — B 1 (passim). b pro acc. (pendet ex comitari [usu bibl., cf. MLWThLL. III. p. 1812,73]): MLWWaltharius 618 decorare ... ⌊tecum comitantes⌋ (te concomitantes MLWvar. l.). MLWHrotsv. Sap. 5,1 ipse ... nobiscum comitetur. MLWal. c pro dat. (cf. II B 4 necnon quasdam MLWstruct. verbales sub II A 1, MLWe. g. p. 2088,32.56.61): MLWLex Sal. Pipp. 18 ipsa causa cum (om. D8) parentibus defuncti ... emendare. [] MLWibid.: antequam cum parentibus defuncti satisfaciat. MLWAnnal. Alam. MLWa. 797 (rec. A) Ericus ... terram ipsam (sc. Wandalorum) cum dominatione regis Karoli conquisivit. MLWChart. Ger. Col. 112 nobiscum II sol. ... component. MLWal. adde: MLWChart. episc. Halb. 596 MLWl. 40 (a. 1227) cum vidua predicta cum nobis (sc. episcopo) ... advocatiam resignavit. d pro gen.: α partitivo: MLWArbeo Emm. 34 innumerabilis cum viris et mulieribus promiscuus vulgus. MLWTrad. Ratisb. 124 nobilis quidam ... tradidit ... cum arabili terra et inculta iugera C (cf. 126 in terra arabili. 127 terrę arabilis). MLWTrad. Frising. 1132 cum agris, pratis, silvulis iugera XXXVI (cf. 1133 de agris, de pratis, de silvis). 1133 iugera XXX cum pratis et silvulis. β poss.: MLWInnoc. III. registr. 1,211 que (sc. castra) ... pater tuus in dotem cum filia sua ... ipsi (sc. regi Anglorum) concessit. 3 ponitur mecum sim. pro pron. poss.: MLWWillib. Bonif. praef. p. 2,4 maximum mecum reverentiae est indicium, cum MLWeqs. huc spectare potest etiam exemplum supra (p. 2089,26) allatum. 4 refl. secum: v. I A 3. II B. VII A 2. 5 additur ad abl. absol.: a gener.: Lex Alam. 8,1 (rec. B, pars MLWcodd.) palmas cum police replicato et duo digita in longitudinem (de manu in iure iurando, ut MLWvid.; cf. p. 2090, 53sqq., aliter MLWinterpr. MLWed.). MLWAnnal. Xant. MLWa. 841 moto cum exercitu. MLWWaltharius 1360 missa cum cuspide currens. MLWGerh. August. Udalr. 1,7 cum concessa licentia. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 295,26 cum litteris ... recitatis. Vita Heinr. IV. 1 p. 10, 1 cum illo sepulto gloria eorum (monasteriorum) sepulta est. saepe. adde (ni subest MLWconi.): MLWForm. Senon. II MLWadd. 2,7 cum gentes venientes in Toronica regione misisti ipsa (sc. uxorem Grimaldi) ... in monasterio. b publ. et iur. in formulis: MLWLex Ribv. 36,4 cum spata tracta (MLWLex Alam. 43 [con MLWvar. l.]. saepe). MLWChart. Arnstad. 1 p. 2,11 una cum cogente fisco (MLWTrad. Patav.18 p. 14,21. MLWsim. MLWTrad. Frising. 6 una cum distringente fisco cum auri libras V conponat argenti libras X. persaepe). MLWForm. Senon. I 33 cum stipulatione subnixa (Acta reg. Burgund. 39 p. 155,13 com stibulacione. saepe). 6 abund.: a in univ.: MLWChart. episc. Halb. 516 MLWl. 19 (a. 1220) unacum nobiscum. v. et p. 2092,27. b c. emphasi additur quasi pro particula ‘etiam’: MLWChart. Traiect. 48 p. 41,26 (a. 777) donamus ... centum perticas de terra ..., et cum ripaticum ... et insulam. MLWDipl. Arnulfi 2 p. 3,35 qualiter ... princeps praefatum monasterium ... sub sua constituisset defensione et cum immunitatis tuitione (ex MLWDipl. Karoli III. 69 p. 116,10 et immunitatis tuitione). MLWAlbert. M. animal. 22,68 sumatur absinthii pars aliqua cum vitello ovi et cum tantumdem puri sagminis et commisceantur. MLWfort. huc spectat: MLWChart. Bund. 722 p. 191,37 (a. 1234) sicut cum de antea (sc. scriptum est). B de collocatione: 1 interponitur: a inter attrib. et subst.: MLWWalahfr. imag. Tetr. 120 timidis cum caprea dammis. MLWcarm. 54,24 iaspis fulvo cum clausus fulgurat auro. MLWPoeta Saxo 2,463 suo pariter ... omni cum populo. MLWThangm. Bernw. 55 maxima cum fidelium Christi devotione. persaepe. b inter subst. et attrib.: MLWWalahfr. Mamm. 5,2 grege cum proprio. MLWPoeta Saxo 3,545 sociis comes ille suis cum pluribus. MLWAnnal. Fuld. Ratisb. MLWa. 882 p. 107,28 manu cum valida. MLWa. 888 p. 116,26 gratia cum regis. MLWal. 2 ordine verborum sequentium satis libere converso (exempla selecta, cf. p. 2089,29sqq.): MLWArbeo Corb. 35 cum summis imperio curis ut corpus ... deferre deberentur (i. cum imperio, ut summis curis ... deberent). MLWWalahfr. carm. 86,6 ut cum regnetis semper, quos alitis, gregibus. MLWBruno Querf. ad Heinr. II. p. 105,6 cum, qui mortuus est, imperatore. MLWChart. Bern. II 190 p. 200,5 com igitur ad vitandas ... usuras ... quam pluribus. MLWChart. Turic. 1090 p. 188,30 cum venerabilis in Christo ... episcopi ..., consulum sive civium ... et meo sigillis. C de relatione syntactica: 1 c. attractione rel. MLWq. d.: MLWLex Alam. 7 cum quale pecunia habet. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 300,13 cum quibus collegerat omnibus. MLWa. 1079 p. 322,39 cum quibus excogitare ... posset ... promissis. adde: MLWEinh. Karol.26 p. 31,6 ut omnia ... cum qua (quam MLWvar. l.) maxima fierent honestate. 2 c. abl. (pron. demonstrativi sim.) supplendo: MLWDipl. Karoli M. 238 p. 330,31 (spur. MLWs. IX.MLW^med.) Adalungocellam similiter et Gamundias cum quicquid ad ipsas cellas ... pertinere ... cernitur. MLWDipl. Pipp. 33 p. 47,11 (spur.) aecclesiam [] de Gorcias unacum (sic) illa de Soseiraco ... cum quantum ad ipsas pertinere videtur. MLWChart. Bund. 578 cum quantum mihi pertinet. adde: MLWDipl. Karoli M. 313 (spur. MLWs. XII.) monasterium ... cum omnia ... pertinentia sua et cum (i. cum eo, quod) sub sibi et infra sibi habet. 3 in struct. contam.: MLWArbeo Corb. 16 p. 206,9 huc illuc discurrere ⌊cum suis qui⌋ (i. cum iis, qui secum) erant. 42 cui (principi) ⌊cunctis cum quo qui erat⌋ (i. cum cunctis, qui cum eo erant) satrapibus ... gestam devulgavi. MLWAnnal. Plac. MLWa. 1267 p. 522,37 excommunicaverunt domnum Bossium ... et omnes, quicum (i. qui cum eo) erant (MLWsim. p. 523,15 Cremonenses et omnes, quicum erant in ossiditione roche). Antony