collatio

1. collatio (conl-, -cio), -onis f. MLWscript.: cunl-cunlatio: MLWl. 24. p. 832,49. adde MLWChart. Tirol. notar. II 517. -act-collactio: p. 832,49. I collectio, compositio — (An-)Sammlung, Zusammenstellung (cf. MLWGloss. I 708,15 St.-S. -ecollatione zisamenebrahti. MLWal.): A de rebus: 1 strictius: a gener.: α in univ.: MLWLex Sal. Merov. epil. p. 408,1 (cod. A2) cunlacio ... libros iv continere viditur. MLWAnnal. regni Franc. MLWa. 813 p. 138,11 constitutionum ... -ocollatio ... in ... conventu habita. MLWCarm. libr. III 22,7 librorum. MLWBurch. Ursb. chron. p. 1,18 Eusebius -escollationes temporum facere conatus est. MLWal. β cum colore quodam: actio iuxta ponendi — Nebeneinanderstellung: Otloh. curs. 13 (MLWPL 146,185^C) -emcollationem vel oppositionem severitatis et pietatis divinae profectuosam esse. coacervatio — Anhäufung: MLWChart. civ. Ratisb. 40 p. 11,6 (a. 1182) ut nullus aliqua -ecollatione ... spacium (sc. apud pontem) audeat occupare. accumulatio — Häufung: MLWLup. Ferr. Wigbert. 23 dignatus ... -ecollatione novem signorum. b spec.: α iur. MLWi. q. exactio, tributum — Steuer(eintreibung), Abgabe (cf. MLWGloss. I 554,20 St.-S. con-busconlationibus giuuerpf. 757,25 -emcollationem kevuerf vel oblei. MLWal.): MLWCapit. reg. Franc. 203,7 -emcollationem peccuniae ex omni regno nostro fieri volumus (cf. MLWHincm. annal. MLWa. 866 p. 81,8 indicta per regnum ... con-econlatione). Const. I 175 regalia sunt ... angariarum ... prestationes et extraordinaria -ocollatio ad ... expeditionem. 314,6 p. 443,4 ut ... bona aecclesiarum ... in imperialis -ecollatione auxilii non vastarent. al. remissius MLWi. q. collecta — Umlage, Geldsammlung: MLWLaur. Leod. gest. 27 p. 507,4 abbas satis curialem pro eo (episcopo deposito) a maioribus concilii -emcollationem decem marcarum exegit. Pass. Thiem. II 10 inter cognatos et notos communes -ecollatione facta. β theol. de symbolo fidei MLWi. q. comprehensio — Zusammenfassung: MLWLeg. Wisig. MLWsuppl. 3^A p. 476,42 de agnita et confirmata -ecollatione sanctae trinitatis. Ps. Amalar. ad Karol. 3 (ed. J. M. Hanssens. III. 1950. p. 270,1) simbolum ... dicimus con-emconlationem verborum, sicut apostoli nos docuerunt. Hraban. ord. 8 (MLWPL 112,1170^B) -ocollatio, quia in eo apostoli omnem fidei integritatem contulerunt. MLWRather. epist. 25 p. 125,13. al. remissius MLWi. q. precatio — Gebet: MLWEcbasis capt. 221 -ocollatio dicitur ista: ‘MLWeqs.’ γ math. MLWi. q. computatio complectens — zusammenfassende Berechnung: MLWGerb. epist. math. I 9,1 secundum -emcollationem lateris et catheti. multiplicatio — Multiplikation: MLWMathem. var. Bubnov p. 250,11 in qua ... mensa (sc. abaco) plurimorum -escollationes et distributiones numerorum ... menti inferuntur. δ mus. MLWi. q. combinatio, adiunctio — Kombination, Anfügung: MLWAurel. Reom. mus. 8 p. 41^b,9 sesquioctava ... -ocollatio est, quando minor numerus a maiore continetur cum sua octava parte. MLWGuido Aret. mot. 15 est modus ad reliquos phtongi -ocollatio phtongos; dant collata modum sibimet discrimina vocum. MLWHerm. Augiens. mus. p. 16,4 omnes diatessaron et diapente species duorum quadrichordorum -ecollatione perficiuntur. MLWal. 2 latius MLWi. q. comparatio, contentio — Vergleich(ung), das Vergleichen, Gegenüberstellung (cf. MLWGloss. IV 310,13 St.-S. con-econlatione uuidermez): a gener.: α in univ.: MLWHraban. epist. 19 ut ... ex multorum librorum con-econlatione (-ecollatione H MLWp. corr.) veritas sacrae historiae pateat. MLWEpist. Dominic. 43 quo (scrutinio) ... publicato et -ecollatione sequ〈u〉ta apperuit (sic) evidenter MLWeqs. MLWal. β de codicibus, chartis sim.: MLWCapit. reg. Franc. 104,7 si ... interpellator ... cartarum -ecollatione victus fuerit. 224,6 ostensis ... cartis manus con-econlatione ab eodem notario descriptis (MLWDipl. Otton. III. 339 p. 768,4 brevem ad m. -emcollationem perducere). MLWEpist. var. II 6 p. 308,10 -ecollatione ... antiphonariorum celebrata. MLWBernold. Const. libell. X 43 obscura per diversarum -emcollationem editionum ... declarantur. Acta imp. Winkelm. I 230 p. 212,21. b spec.: α philos. (interdum accedente sensu perpendendi, MLWe. g. l. 11sqq.; de re v. M.-D. Chenu, RevScPhilThéol. 16. 1927. p. 445sq.): MLWAlbert. M. bon. 513 p. 267,83 ius, secundum quod fit -ocollatio, est insertum per naturam, et id, quod ex -ecollatione accipitur, non est insertum. p. 267,87 -ocollatio parva dicitur hic, quae est ex universalibus tantum ...; magna ... dicitur, quae est cum consideratione multarum particularium circumstantiarum. p. 267,94sqq. licet humanus intellectus sit cum -ecollatione, differt tamen -ocollatio ex universalibus et particularibus multis et non paucis, qualis -ocollatio requiritur in rethoricis et moralibus. MLWcaus. univ. 1,2,7 p. 397^a,20 per magnam scitorum et scibilium indagationem et -emcollationem. MLWsumm. theol. I 2,8,2 p. 39^a,19 -ocollatio ... omnis ratio est. MLWibid. MLWal. v. et p. 841,16. facultas comparandi — Fähigkeit zum Vergleich: MLWl. 16. β rhet.: MLWAldh. virg. I 6 p. 233,11 coenubiorum instituta simillima -ecollatione declarantur (cf. MLWBonif. epist. 10 p. 8,18 simillimum esse con-econlatione, veluti si ... oculi densissimo tegmine velentur). MLWOtto Frising. chron. 8,20 p. 419,6 divina scriptura de re invisibili ... loquens -ecollatione facta materialibus ... signis utitur. MLWConr. Mur. summ. p. 103,24 (ed. W. Kronbichler. 1968) comparatio est duorum vel plurium per equalitatem -ocollatio. MLWal. v. et MLWl. 17. γ gramm. MLWi. q. actio comparandi — Steigerung: MLWSmar. carm. 1,3,1 in tribus ... tota gradibus con-oconlatio constat. δ math. MLWi. q. proportio — Verhältnis: MLWAnon. geom. I 3,1 qualis fuerit -ocollatio inter illos aliquos quadrati gradus et xii gradus collatos. MLWGerb. geom. 6,9 dupla latera ... orthogonii ... -ecollatione per intervenientem copulantur medietatem. MLWal. B de hominibus: 1 conventus, consessus — Zusammenkunft, Versammlung: MLWVita Poppon. 11 p. 300,5 principum regni sui (sc. marchisi) -ocollatio suasit. Plac. hon. MLWeccl. 136 (MLWMG Lib. Lit. II p. 629,25) in causa fidei sacerdotum debet esse -ocollatio. MLWOtto Frising. chron. 3 prol. p. 133,15 ex -ecollatione eorundem hominum ad leges condendas. MLWRahew. gest. 4,34 p. 275,24 interfuere ... -icollationi ... legati. MLWal. 2 disputatio, deliberatio, consilium — Beratung, Besprechung, Diskussion: MLWConc. Merov. p. 2,18 communi omnibus (sc. antistitibus) con-econlatione conplacuit. Ursin. Leod. 24 (MGMer. V p. 346,16) dum con-emconlationem (conlaudationem MLWsim. MLWvar. l.) de sancto martire ... haberent. MLWConc. Karol. 34 p. 248,27 de rebus spiritalibus mutua -ecollatione inter se ora diffundere. MLWCapit. reg. Franc. 152 p. 310,13 in eo conventu ... christianae religionis et ecclesiastici ordinis con-oconlatio fiat. MLWGodesc. Saxo theol. 24 p. 341,3 quod multo salubrior ... sit interdum con-oconlatio quam lectio vel cogitatio. MLWAnnal. Xant. MLWa. 844 post con-emconlationem ... in pace discesserunt. MLWWilh. Hirs. const. 2,43 p. 1102^D omni sabbato -emcollationem facit cum priore et camerario cellerarius. MLWChart. Gosl. I 604 post multos labores et -cionescollaciones ... fuit terminata causa. saepe. disceptatio — Auseinandersetzung: MLWWibald. epist. 395 p. 527,1 fama inter clerum et scolares -escollationes vulgabat. 3 colloquium, sermo, dialogus — Unterredung, -haltung, (Zwie-)Gespräch: a in univ.: Vita Boniti 23 (MGMer. VI p. 131,9) dum rex ... con-econlatione mutuae misceretur. MLWAlcuin. epist. 184 p. 310,7 hos secreta con-econlatione, illos publica praedicatione confirmans. MLWWett. Gall. 28 convivium divina con-econlatione permixtum. MLWSedul. Scot. carm. 3,7 p. 236 -ocollatio sive narratio. MLWOtloh. vis. 5 p. 357^D in -ecollatione tam spiritalis quam carnalis doctrinae. MLWWilh. Hirs. mus. 1 ut ad musicam transferebatur -ocollatio. MLWCaes. Heist. hom. exc. 274 sapiencie celestis amatores -ciocollacio secularis crucifigit. MLWal. v. et MLWl. 67. de commercio per litteras facto: MLWHraban. epist. 24 p. 436,24 aliquotiens verbis, aliquotiens etiam scriptis ... -emcollationem vobiscum habui. b eccl. de libro Cassiani: α proprie: MLWWalahfr. exord. 21 p. 493,29 ut ex patrum -buscollationibus (collectionibus 4.5) discimus (MLWCatal. biblioth. Lehm. I 16 p. 77,24 -umcollationum p. volumina iv. MLWGerhoh. aedif. 14 p. 1235^B neque ... simul se capiunt p. -escollationes et militum confabulationes. MLWal.). MLWEpist. Teg. I 20 librum plenarię -iscollationis ... repetimus. β meton. MLWi. q. lectio vespertina — abendliche Lesung (interdum accedente sensu conventus, MLWe. g. MLWl. 6): MLWEpist. var. II 5,10 con-emconlationem complent. MLWConsuet. Trev. 41 p. 37,1 -cionecollacione ac completorio peracta. MLWLiber ordin. Patav. 5,15 ad -emcollationem incipiuntur legi sermones MLWs. Augustini. MLWChart. Friberg. I 605 p. 397,31 post vesperas omnes simul ad -emcollationem veniant. saepe. adde: MLWChron. Reinh. MLWa. 1200 p. 564,16 preaudita -cionecollacione modo de sacris apicibus, modo de magnanimitate principum antiquorum. remissius MLWi. q. potatio vespertina — abendlicher Umtrunk: MLWStatut. ord. Teut. p. 43,28 -ciocollacio non singulis diebus ... fieri debet. p. 44,3 post completorium fratres ad bibendum in -cionecollacione veniant ibidem ... sumentes potum MLWeqs. MLWibid. MLWal. II donatio, datio — Schenkung, Vergabung, Übereignung (cf. MLWGloss. IV 313,55 St.-S. con-oconlatio keba): A iur. et eccl.: 1 strictius (plerumque de rebus; de hominibus: l. 27. 33): MLWLeg. Wisig. 2,1,6 p. 51,8 si aliquid ... non solum successione, sed etiam qualibet con-econlatione (-ecollatione MLWvar. l.) ... ad ius ipsius (principis) pervenisse patuerit. MLWVita Desid. Cad. 28 multa ... contulit ... praediorum ac villarum con-econlatione (con-emconlationem, consolationem MLWvar. l.). MLWDipl. Karlom. (II.) 6 p. 293,23 (ex dipl. Ludow. II. MLWa. 865) sana industria vel ... christianorum legitima -ecollatione (cola-colatione B) adquirere. MLWDipl. Conr. III. 158 p. 290,5 (ed. F. Hausmann. 1969) testes, qui presentes fuerunt in -ecollatione decimationis. MLWConr. Frising. gest. p. 318,27 volumina ... aecclesiae ... -escollationes et conquisitiones episcoporum ... continentia. MLWActa imp. Winkelm. I 9 -emcollationem duorum hominum in potestate campi cum suis possessionibus ... confirmamus. MLWChart. Babenb. 299 ut ... infeudationis -ocollatio rata permaneat. Const. II 206 p. 277,28 ad commune subsidium per -escollationes varias principes obligantur. MLWChart. Turic. 767 molarium annualem -emcollationem ... confirmamus. MLWChart. ord. Teut. (Hass.) 179 manumissionem vel -cionemcollacionem factam super Henrico et sorore ipsius ... cum bonis eorum. saepe. v. et p. 833,34. spectat ad hereditatem: MLWChart. scrin. Col. B 878 (c. 1269?) quod melius eis esset, quod non facerent -emcollationem MLWeqs. 2 latius MLWi. q. potestas — Verfügungsgewalt: a in univ.: MLWChart. Merseb. 104 p. 88,32 (a. 1167) ecclesiam in ... beneficii -ecollatione ... inquietare. MLWChart. Stir. IV 535 plebem ... ad -cionemcollacionem nostram (sc. patriarchae) spectantem (Const. III 38 de ... beneficio vel prebenda ad tuam -cionemcollacionem ... spectante). MLWChart. Burgenl. II 157 utrum sit nostre -cionicollacioni pertinens terra. al. districtus potestatis — Verfügungsbereich: Vita Anselmi Non. 3 (MGLang. p. 567,34; MLWc. MLWs. XI.) intra -emcollationem ... vir construxerat coenobia. b potestas assignandi vel investiendi, investitura — Bestallung(srecht), Verleihung: MLWChart. Lamb. Leod. 78 p. 124,17 (a. 1202) iura matricis ecclesie ... ad nostram -emcollationem pertinentis (MLWChart. Eichsf. 389. MLWal.). MLWChart. Tirol. 860 p. 271,11 colactio facta in Enricum ... canonicum. MLWChart. Meckl. 467 p. 464,27 nostro patronatui et -icollationi in ... ecclesiis renuntiantes. MLWChart. episc. Halb. 801 p. 95,26 -icollationi camere advocatie -ocollatio ... sit annexa. MLWChart. Sangall. A 925 p. 131,18 ecclesie ad presentationem seu -emcollationem ... abbatis spectantes, quarum -ocollatio ... non extitit ... ad ... episcopum devoluta. MLWChron. Erf. mod. II MLWa. 1274 p. 267,34 quod episcopi ... a -cionecollacione ordinum sint suspensi. MLWChart. Carinth. V 443 capelle. MLWal. B natur. MLWi. q. traditio — Weitergabe: MLWAlbert. M. veget. 1,98 oportet fieri assimilationem et -emcollationem virtutis specialis formantis. C usu communi: 1 delegatio, concessio — Übergabe, Gewährung: MLWConc. Karol. 37,66 pro remissione peccatorum et caelestis regni -ecollatione. MLWBerth. Ratisb. serm. (SBWien 147/V. 1904. p. 53,2) in -ecollatione clavium magnam ... sacerdotibus contulit Dominus potestatem. 2 donum — Geschenk: MLWHincm. epist. I 108^b nullam con-emconlationem episcopi ... a presbiteris acceperunt. 3 largitio — Zuteilung: MLWHist. peregr. p. 131,10 in -ecollatione victualium multa inpendit beneficia peregrinis. 4 mandatum — Auftrag: MLWInvent. Quint. I 56 (MLWMGPoet. IV p. 993) tibi restat -ocollatio digna. 5 permissio — Vollmacht: MLWHincm. epist. I 132 p. 74, 16 vice mea quenquam coepiscoporum more canonico regulari con-econlatione instructum. 6 successio hereditaria — Erbfolge: MLWRicher. Rem. hist. 2,18 ex -ecollatione paterna princeps fieri (MLWsim. 4,11 ex parentum -ecollatione). 7 indoles — Begabung: MLWMeginfr. Emm. (MLWPL 141,973^B) puerilis -ocollatio mentem ad alta scripturarum suspendit. Erb