lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

cantus

Lex. bis spez. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
5 in 4 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
12
Verweise raus
3

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

cantus m.

Bd. 2, Sp. 195
1. cantus, -us m. MLWform.: MLWabl. MLWpl. -ubuscantubus: p. 196,48. MLWdecl. II.: MLWabl. MLWsg. -ocanto: MLWl. 38. p. 196,33. adde MLWCapit. reg. Franc. 46,3. MLWacc. MLWpl. -oscantos: p. 197,21. I praevalet notio actionis vel modi canendi: A spectat ad voces anim. MLWi. q. cantiodas Singen, Gesang, Gesangsart: 1 de cantione hominum: a gener.: MLWAldh. virg. II 1717 quamvis ... Pierio resonent ... carmina -ucantu (-ocanto MLWvar. l.). MLWOtfr. ad Liutb. p. 166,32 dum ... sanctitatem laicorum -uscantus inquietaret obscenus (MLWElis. Schon. viar. 19 p. 122,10). MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,186 suavem generavit Enarmia -umcantum. MLWCarm. Cantabr. 3,1,4 voces laudis humane ... non divine maiestati -ucantu (tantu MLWcod.) sufficiunt. MLWFroum. carm. p. XIII,3 musica perpulchrum profert sistemate -umcantum. MLWAnnal. Hamb. MLWa. 1218 factus est in turba infirmorum -uscantus et clamor magnus. MLWal. spectat ad cantionem neniae: MLWChron. Pol. 1,29 p. 56,10 anniversarium cesaris ... -ucantu lugubri celebratum. spectat ad cantionem militarem, gratulatoriam: MLWOtto Frising. gest. 2,40 p. 148,27 signo tamquam victoriam presagiente clamor et -uscantus attollitur. MLWHist. peregr. p. 163,34 una voce -umcantum bellicum extulerunt de more Alemannico (p. 164,28). spectat ad incantationem: MLWGloss. II 712,6 St.-S. -ucantu galdere. b eccl.: MLWCapit. reg. Franc. 22,80 ut -umcantum Romanum pleniter discant clerici (MLWGesta Aldr. 1 p. 309,1. cf. MLWCapit. reg. Franc. 117,9 -umcantum Romanorum in nocte. MLWIoh. Afflig. mus. 17,9 -umcantum ... Romanae ecclesiae, quo ... divinum celebratur officium). MLWConc. Karol. 39,137 ut secundum numerum clericorum ... -umcantum protendant. MLWHraban. epist. 3 p. 385,36 de lectionibus et -ucantu aecclesiastico. MLWNotker. Balb. gest. 1,10 p. 14,2 -umcantum variare. MLWLeo Mars. chron. 1,32 p. 602,17 cantabant ... missam ... cum -ucantu promiscuo, Greco ... atque Latino. MLWMetell. buc. 6,59 -ucantu plebisono reboat laus digna Quirino. MLWChart. Sangall. A 998 cum -ucantu nove historie. MLWal. c mus. (cf. Riemann-Musik-Lexikon. Sachteil. 1967. p. 144): α modulatio, modus componendiMelodie, Komposition(sart): MLWMus. Enchir. 9 p. 159b,11 quae (particulae cantionis) suis finibus -umcantum distinguunt. MLWAlia Musica p. 129b,26 in antiphonis aut in quocumque -ucantu primi toni. MLWPs. Hucbald. ton. p. 216,23 quas ... modulationes, ubi morosiori -ucantu est opus, utpote ad cantica evangeliorum, ... assumere solemus. MLWGuido Aret. ign. cant. II p. 44a,11 quomodo per nostra antiphonaria inauditos pueri cognoscerent -uscantus. MLWform. 9 p. 101b autenticum aut ... [] plagalem efficit -umcantum diapason (item de tropo: MLWCarm. var. III 41,3 octo tonis totum constat perpendere -umcantum. MLWWilh. Hirs. mus. 26 p. 60 communis -uscantus, qui est tropus indifferens. MLWal.; de re v. M. Appel, Terminologie in den mittelalterlichen Musiktraktaten. Diss. Berlin. 1935. p. 60sq.). MLWGuido Cist. mus. p. 172a de abusivis -buscantibus. MLWIoh. Garl. introd. mus. p. 158b sunt autem in omni -ucantu tres proprietates: ... natura vel proprius -uscantus MLWeqs. MLWAnon. mus. Sowa 5a p. 122,2 per que (capitula) ... consumatio omnium -uumcantuum designatur. MLWHier. Mor. mus. 24 p. 179,19 in -ucantu ... ecclesiastico sunt vitandi duo gradus, nisi quandoque in -ucantu feriali vel etiam flebili (25 p. 179,28). MLWSalimb. chron. p. 182,1 -uscantus pulcherrimos ... invenire, tam modulatos, id est fractos, quam firmos. saepe. v. et p. 190,39. 192,55.57. remissius: MLWChart. episc. Misn. 174 (a. 1254) marchio ... super ‘Kyrieleyson’ ... -umcantum novum edidisse proponitur. β vox (singularis)(Einzel-) Stimme (cf. M. Appel, op. cit. p. 72sqq.): MLWIoh. Afflig. mus. 19,10 -uscantus per diapente ... cadit. MLWAnon. pos. disc. p. 189,27 est ... discantus diversus consonus -uscantus. MLWIoh. Garl. introd. mus. p. 167a in -ucantu descensivo ... debemus facere pausam. MLWmus. mens. I p. 106b sunt tot species ... a parte equipollentis, qui dicitur secundus -uscantus, quot a parte tenoris, qui dicitur primus -uscantus. p. 114b tertius -uscantus adiunctus duobus. p. 115b regule tenentur in -ucantu plano. al. vox principalisGrundstimme (cf. H. J. Moser, Lehrbuch der Musikgeschichte. 1953. p. 40): MLWAnon. mus. La Fage p. 358 discantus -uicantui debet esse contrarius, quamvis cum -ucantu debeat personare. MLWAnon. mus. plan. Coussemaker p. 494a si -uscantus ascendat, organum descendit (MLWGuido Cist. mus. p. 191b si -uscantus ascendit duas voces et organum incipit in duplici voce MLWeqs.). MLWIoh. Garl. contrap. 1 quando -uscantus descendit, discantus debet descendere. MLWal. 2 de cantione bestiarum: a avium: α in univ.: MLWRhythm. 39,8,1 mirandam avem et in -ocanto (-ucantu MLWvar. l.) nubile (MLWAlcuin. epist. 267 p. 426,10 auguria ... et avium -uscantus. MLWGesta Rom. eccl. II 4 p. 376,31 ad -umcantum avium ... augurio denuntiare. MLWCarm. Bur. B 111,4,6 dulcis -uscantus avium). MLWEcbasis capt. 949 rostris -ucantu ... paratis. MLWCarm. Bur. B 138,1,8 nemorum dulcisono que (Flora) -ucantu celebratur. in nomine: MLWRegistr. Ringrav. 102 p. 30,20 (s. XIII.1) domus ad C-umCantum volucris. β de gallis MLWi. q. clangor(Ge-) Schrei, Krähen: MLWConvers. Afrae 4 circa ... pullorum -uscantus extincxit se lumen ([cf. Vulg. Tob. 8,11]. MLWAntidot. Berolin. 37 dabis ... cum vino p. -ucantu. MLWWibald. epist. 150 p. 240,22. MLWal.). MLWBeda hist. eccl. 4,23 p. 256,27 circa galli -umcantum (MLWWalahfr. Gall. 2,13 circa gallorum -umcantum. MLWChron. Thietm. 1,13 in primo gallicantu. MLWal.). MLWAlbert. M. (?) animal. quaest. 8,40/42 p. 201,30 quare ante -umcantum verberet se alis gallus. MLWal. in imag.: MLWEkkeh. IV. pict. Sangall. 42 Gallus ... pupillus -ubuscantubus (gloss.: galliciniis) os claudit. b locustarum MLWi. q. stridordas Zirpen: MLWAlbert. M. animal. 10,27 habuit locustam ... cantantem, quam propter -umcantum enutrierat. c ranarum MLWi. q. actio coaxandidas Quaken: MLWChart. Rhen. med. II MLWapp. 16 p. 434,34 (c. 1220) fatuus ille, qui prohibet ranis -umcantum. B spectat ad sonos instrumentorum: 1 strictius MLWi. q. actio sonandidas Spiel(en), Blasen: MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,86 genas siccavit gratia -uscantus. MLWTheoph. sched. 3,82MLWex. finito ... -ucantu ... super organa deponitur pannus. MLWHerbord. Ott. 2,32 p. 740,47 cornua -buscantibus apta. in imag.: MLWHraban. carm. 10,15 sobrio decoratur fistula -ucantu, laudaturque modo iure poeta bono. 2 latius MLWi. q. concentus, canor Musik, Klang: MLWAldh. virg. II 2460 stimulant Martem legionum cornua -ucantu. MLWad Acirc. 24,3 centenos ... eructant mea (sc. barbitae) viscera -uscantus. MLWAurel. Reom. mus. 1 p. 30a,17 ut ... Saulem -ucantu citharae a daemone liberaret David. MLWCarm. Cantabr. 6,7,2 Lantfridus ... -buscantibus chordarum ait: ‘MLWeqs.’ MLWChart. eccl. Erf. 412 peragat conventus ... festum ... organorum -ucantu ad missas. MLWAnon. mus. Sowa praef. p. 7,2 qui (Argus) fuit deceptus a Mercurio per -uscantus calamorum. MLWal. II praevalet notio operis cantabilis: A proprie MLWi. q. carmen, cantilenaLied, Gesangsstück, Gesang (cf. MLWGloss. I 210,1 St.-S. dulcido -uscantus suuazzi sanc. 299,5 mortiferos -uscantus ... seu loterspracha. MLWal.): 1 de carminibus hominum (angelorum: p. 197,9, sirenarum: p. 197,2): a gener. (cf. MLWGloss. [] II 96,1 St.-S. -uscantus aut uuinileod): MLWNicol. I. epist. 26 p. 293,15 tamquam sirenarum -uscantus declinare studebimus. MLWOtto Frising. gest. 1,18 in voces magnas et -uscantus prorumpunt. MLWEpist. Mog. 22 p. 357,15 in -buscantibus, quae (sic ?) nisi usu audiendi discerni ... nequeunt. MLWAnnal. Mell. MLWa. 1260 -uscantus ad suum libitum pro numero plagarum compositos decantantes (sc. flagellantes). MLWAlbert. M. animal. 3,169 solent infantes in cunis moveri cum naeniis -buscantibus mulierum. MLWal. b eccl.: MLWIonas Bob. Columb. 2,11capit. de ... -uscantus angelicos. MLWIoh. 16 p. 339,21 concio fratrum ad orationem -osquecantosque peragendos ecleseam penetravit. MLWAgius vita Hath. 6 nocturnales -uscantus praevenire (MLWChron. reg. MLWa. 1052 -umcantum nocturnalem de beato Gregorio ... compositum). MLWBerth. (?) annal. praef. p. 268,7 -uscantus ... historiales plenarios ... de sancto Georgio ... composuit. MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 146,2 -uscantus processionis (cf. p. 199,15 processionali -ucantu ... finito). MLWConsuet. Marb. 180 (Spicil. Friburg. X. 1965) missam incipiens totum -umcantum magis in directum legat quam cantare audeat sacerdos. MLWEpist. Reinh. 35 p. 36,3 qui (confessores) proprium -umcantum habent. MLWal. 2 de canticis avium: MLWPaul. Albar. carm. 9,128 rustro pipant dulces per gutture -oscantos volucres (MLWAlbert. M. animal. 23,124 lucinia est avis ... dulcibus -buscantibus relevans et -ucantu diem nuntians MLWeqs.). MLWHildeg. phys. 6,32 secundum eventus illos (sc. temporum) ... -uscantus suos exprimit psittacus. MLWAlbert. M. animal. 1,47 calor ... facit in eis (animalibus) -uscantus iocunditatem. MLWal. B translate MLWi. q. poema, versusGedicht, Vers: MLWHraban. carm. 10,4 carmina ... tua dico meliora ... -buscantibus Ovidii. MLWOtfr. ad Liutb. p. 166,35 ut aliquantulum huius -uscantus lectionis ludum secularium vocum deleret. MLWFroum. carm. 20,39 lusimus omnigenis -buscantibus et studiis. MLWVita Meinw. 160 insudare versibus ... iocundisque -buscantibus. Catal. Eptern. II (MLWMGScript. XXIII p. 34,13) monimenta plurima in ... diversis historiarum -buscantibus ... dereliquit Theofridus. MLWCarm. Bur. B 163,4,4 nec proferre poteris -buscantibus nec prosa MLWeqs. MLWal. Erb
9923 Zeichen · 646 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Cantus

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Cantus (lat., ital. Canto ), Gesang, Melodie, daher die vorzugsweise melodieführende Stimme, der Sopran ( discantus ). M…

  2. Latein
    cantus

    Lex. musicum Latinum · +2 Parallelbelege

    cantus -us m. I. Gesang, Singen; Melodie; Musik(stück), Musizieren II. Klang, Erklingen, (erklingende) Musik [III. irrtü…

  3. Spezial
    Cantus

    Deutsch-Ladinisch (Mischí)

    Can|tus m. (-) ‹mus› cantus firmus m.

Verweisungsnetz

19 Knoten, 15 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 14 Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit cantus

133 Bildungen · 129 Erstglied · 4 Zweitglied · 0 Ableitungen

cantus‑ als Erstglied (30 von 129)

cantus abscisus

LmL

cantus·abscisus

cantus abscisus Bezeichnung für den Hoquetus — term that designates hockett [s.XIII-XIV] LmL Ioh. Groch. 151: in tres generaliter dividimus,…

cantus accuratus

LmL

cantus·accuratus

cantus accuratus Bezeichnung für einen nach metrischen Formen gebauten Gesang — term that designates a song that is modeled after metrical l…

cantus acquisitus

LmL

cantus·acquisitus

cantus acquisitus Bezeichnung für den mensurierten Gesang — term that designates mensural music (song) [syn.: cantus mensuralis, cantus figu…

cantus ad (per) medium

LmL

cantus ad (per) medium um die Hälfte diminuierter Gesang — composition in 2:1 diminution [s.XV] LmL Ioh. Tinct. diff. 3: Cantus per medium e…

cantus adulterinus

LmL

cantus·adulterinus

cantus adulterinus Bezeichnung für einen (kirchentonal irregulären) Gesang, dessen Schlußton eine Oktave über dem regulären Schlußton liegt …

cantus aequiformis

LmL

cantus·aequiformis

cantus aequiformis Bezeichnung für den (rhythmisch gleichförmigen) Kirchengesang — term that designates (rhythmically unmeasured) liturgical…

cantus Ambrosianus

LmL

cantus·ambrosianus

cantus Ambrosianus Bezeichnung für den Kirchengesang nach Mailänder (ambrosianischem) Ritus — term that designates ecclesiastical chant of t…

cantus angelicus

LmL

cantus·angelicus

cantus angelicus 1. Gesang der Engel 2. Bezeichnung für den Kirchengesang — 1. song of the angels 2. term that designates ecclesiastical cha…

cantus anomalus

LmL

cantus·anomalus

cantus anomalus 1. Bezeichnung für einen Gesang mit irregulärem Ambitus 2. Bezeichnung für einen Gesang, der hinsichtlich seiner kirchentona…

cantus artifex

LmL

cantus·artifex

cantus artifex Bezeichnung für das Hexachordum molle — term that designates the soft hexachord (hexachordum molle) [s.XV] LmL Gob. Pers. p. …

cantus canonicalis

LmL

cantus·canonicalis

cantus canonicalis Bezeichnung für Kirchengesang nach dem Ritus des Weltklerus — term that designates secular (i.e., non-monastic) liturgica…

cantus choralis

LmL

cantus·choralis

cantus choralis 1. einstimmiger Kirchengesang, Choral [2. irrtümlich: Mensuralmusik] — 1. monophonic ecclesiastical chant, plainsong [2. err…

cantus citharisticus

LmL

cantus·citharisticus

cantus citharisticus (cithariacus) Bezeichnung für die auf der Kithara gespielte Musik — term that designates music performed on the cithara…

cantus civilis

LmL

cantus·civilis

cantus civilis Bezeichnung für den weltlichen (außerkirchlichen) Gesang — term that designates secular (non-ecclesiastical) music (song) [s.…

cantus claustralis

LmL

cantus·claustralis

cantus claustralis Bezeichnung für den liturgischen Gesang der Mönchsorden — term that designates the monastic liturgical chant [syn.: cantu…

cantus collateralis

LmL

cantus·collateralis

cantus collateralis Bezeichnung für einen Gesang, der auf einem Nebenschlußton endet — term that designates a song that ends on an auxiliary…

cantus commatis

LmL

cantus·commatis

cantus commatis Bezeichnung für ein Tongeschlecht mit einer Tetrachordstruktur aus zwei kleinen Halbtönen und einem übermäßigen Ganzton (F E…

cantus commixtus

LmL

cantus·commixtus

cantus commixtus 1. Bezeichnung für einen in zwei verschiedenen Kirchentonarten verlaufenden Gesang 2. Bezeichnung für den mehrstimmigen (ko…

cantus communis

LmL

cantus·communis

cantus communis (communalis) 1. Bezeichnung für einen Gesang, der aufgrund seines eingeschränkten Ambitus weder die Merkmale einer authentis…

cantus compositus

LmL

cantus·compositus

cantus compositus 1. Bezeichnung für einen Gesang mit verschiedenen Mensuren 2. Bezeichnung für den mehrstimmigen Gesang — 1. term that desi…

cantus consonantiae

LmL

cantus consonantiae Bezeichnung für einen mehrstimmigen Satz — term that designates a polyphonic composition [s.XV] LmL Ioh. Cicon. mus. 1, …

cantus copulatus

LmL

cantus·copulatus

cantus copulatus Bezeichnung für den mehrstimmigen Gesang — term that designates polyphonic composition [s.XV] LmL Anon. Mell. 2, 15: dici p…

cantus als Zweitglied (4 von 4)

accantus

MLW

accantus , -us m. actio incantandi — Beschwörung : MLW Benzo ad Heinr. 6,6 p. 666,17 Marsos ... superando in suis -bus accantibus . v. et ac…

*contracantus

MLW

contra·cantus

* contracantus , -us m. ( cf. MLW ital. controcanto, MLW Battaglia, Dizionario. III. 1964. p. 697) cantus secundarius — Gegengesang : MLW Sa…

discantus

LmL

dis·cantus

discantus -us et -i m. I. Diskantsatz II. Diskantstimme — I. composition in discant style II. discant vocal part I Diskantsatz (Bezeichnung …