lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

cantus

Lex. bis spez. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

LmL
Anchors
5 in 4 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
12
Verweise raus
3

Eintrag · Lex. musicum Latinum

cantus

Bd. 1, Sp. 342
cantus -us m. I. Gesang, Singen; Melodie; Musik(stück), Musizieren II. Klang, Erklingen, (erklingende) Musik [III. []irrtümlich: Bezeichnung einer schematischen Darstellung] [IV. irrtümlich: Intervall, Zusammenklang] I. song, (the act of) singing; melody; (a piece of) music, (the act of) making music II. sound, sonority, music (as sound) [III. erroneously: term that designates a diagram] [IV. erroneously: interval, simultaneous sonority] I Gesang, Singen; Melodie; Musik(stück), Musizieren song, (the act of) singing; melody; (a piece of) music, (the act of) making music A im Hinblick auf den Vortrag (als Tätigkeit bzw. Erklingendes) with respect to performance (as an activity or sound) 1 Definition [s.VII] LmLIsid. etym. 3, 20, 8: Cantus est inflexio vocis, nam sonus directus est; praecedit autem sonus cantum (inde LmLAurelian. 5, 13. LmLTheog. Mett. 29, 3 (glossa). LmLHier. Mor. 4 p. 17, 23-24. LmLIac. Leod. spec. 6, 70, 1. LmLIac. Leod. spec. 6, 70, 5. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 30 p. 298, 9-11. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 30 p. 298, 14. LmLIoh. Olom. 1 p. 5. sim. LmLHier. Mor. 14 p. 60, 31-33. LmLPetr. Palm. p. 507: Cantus est inflexio vocis ad vocem. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 30 p. 298, 11-13). [s.X] LmLCant. Quid est cant. c. 482: Quid est cantus? ... inflexio vocis et modulatio. Quare dicitur cantus? A canendo, id est a ... vocis modulatione. [s.XIII-XIV] LmLPs.-Mur. summa 471: Cantus dicitur quasi sonorus actus, canor autem quasi cum anhelitu labor. LmLIac. Leod. spec. 6, 70, 6: Cantus est apta vocum distinctarum prolatio; cantare est voces distinctas apte coniungere. ... cantum, quantum ad hoc, Guidonis expositor sic descripsit: „Cantus est consonantiarum debita coniunctio.“ Cantare est consonantias vociferando modo debito coniungere. LmLMarch. pom. 24, 8: certum est, quod cantus est quidam motus vocis, qui tempore mensuratur. [s.XV] LmLTrad. Holl. I p. 170: Cantus autem est modulatio vocis naturalis vel instrumentalis regulis artis musicae coartata (inde Trad. III pr. p. 15. LmLSzydlov. 3 p. 16). LmLConr. Zab. tract. I 2: Cantus est modulatio vocis sex notis proportionata. LmLAnon. La Fage III p. 242: Quid est cantus? Est elevatio et depositio vocis (cf. LmLIac. Theat. 37). 2 Gebrauch usage a unspezifisch unspecified [s.I a.Chr.] LmLVitruv. 5, 4, 9: chordarum sonitus aut vocis cantus. [s.III] LmLCens. 10, 4: non promisce voces omnes cum aliis ut libet iunctae concordabiles in cantu reddunt effectus (inde LmLMus. ench. 10, 2. LmLInch. Uchub. 258). (?) LmLCens. 12, 3. [s.IV] LmLAugust. 1, 6, 12. al. LmLMacrob. 2, 3, 6: Mortuos quoque ad sepulturam prosequi oportere cum cantu... Nam ideo in hac vita omnis anima musicis sonis capitur, ut non soli, qui sunt habitu cultiores, verum universae quoque barbarae nationes cantus... exerceant. (inde LmLIoh. Tinct. inv. p. 39. sim. LmLHerb. Tr. 2, 3 p. 48) LmLMacrob. 2, 3, 8: Orphei vel Amphionis fabulam, quorum alter animalia ratione carentia, alter saxa quoque trahere cantibus ferebantur (inde LmLFr. Gafur. op. 1, 1. LmLNicol. Burt. 1, 2, 11. LmLFr. Gafur. theor. 1, 1) LmLMacrob. 2, 3, 9: Ita denique omnis habitus animae cantibus gubernatur, ut et ad bellum progressui et item receptui canatur, cantu et excitante et rursus sedante virtutem (inde LmLReg. Prum. 5, 70-71. LmLCompil. Paris. II p. 78). LmLMacrob. 2, 3, 10: invitante cantu (inde LmLReg. Prum. 5, 86. LmLCompil. Paris. II p. 78. LmLMus. man. 9, 4. LmLFr. Gafur. op. 1, 1. LmLFr. Gafur. theor. 1, 1). [s.V] LmLMart. Cap. 2, 117: in blandum ... cantum (ad loc.: LmLRemig. Aut. 49, 11). LmLMart. Cap. 9, 899: cantibus numerisque (ad loc.: LmLRemig. Aut. 476, 15: ‚cantibus‘ voce, ‚numeris‘ chordarum, id est rithmo). al. [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 1 p. 185, 20 (inde LmLHier. Mor. 8 p. 38, 32. Fr. Gafur.op. 1, 1. LmLFr. Gafur. theor. 1, 1). LmLCassiod. var. 2, 40, 10: famosos cantus (sc. Sirenarum). al. LmLCassiod. inst. []2, 5, 9. [s.VII] LmLIsid. etym. 1, 2, 2 (inde LmLIoh. Aegid. 3, 14). LmLIsid. etym. 1, 18, 2: Accentus autem dictus, quod iuxta cantum sit. LmLIsid. etym. 3, 15, 1: Musica est peritia modulationis sono cantuque consistens (inde LmLGloss. Boeth. mus. 1, 34, 43, 10. LmLPs.-Osbern. 1. LmLMetrol. 2 p. 67. LmLIoh. Aegid. 3, 2. LmLIoh. Aegid. 3, 12. LmLAnon. Emmeram. pr. p. 66, 36. LmLHier. Mor. 1 p. 9, 30. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 64. LmLIac. Leod. spec. 1, 2, 7. LmLPetr. Palm. p. 507. LmLPs.-Theodon. pr. p. 29. LmLAnon. Grac. p. 14. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 3 p. 56, 15. LmLNicol. Cap. p. 310. LmLWencesl. Prach. 9. LmLAnon. Couss. XII 1, 5. LmLTrad. Holl. III pr. p. 15. LmLTrad. Holl. V 4b, 17. LmLConr. Zab. tract. G 3. LmLIoh. Tinct. diff. 11. LmLFr. Gafur. extr. exord. 21. LmLFr. Gafur. op. 2, 1. LmLBonav. Brix. 2, 14. LmLFr. Gafur. theor. 1, 4. LmLSzydlov. 1 p. 10. LmLAnon. Barcin. II p. 328. sim. LmLAurelian. 2, 1: Musica autem est scientia recte modulandi, sono cantuique congrua. LmLAnon. Lovan. p. 484a. LmLHier. Mor. 25 p. 180, 7: musica mensurabilis est peritia modulationis sono cantuque consistens harmonico tempore mensurata. ad loc.: LmLAnon. Hailspr. pr. p. 64. LmLPetr. Dion. 1 p. 148: musica constat ex sonis et cantibus. LmLIac. Leod. spec. 1, 2, 7: Dicit ‚sono‘ quantum ad instrumenta artificialia, ‚cantu‘ quoad naturalia, quibus vox formatur. LmLPetr. Palm. p. 507. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 8 p. 68, 2. LmLTrad. Holl. V 4b, 21. LmLConr. Zab. tract. G 4. LmLSzydlov. 1 p. 11). LmLIsid. etym. 3, 19, 1: Prima (sc. musica) est harmonica, quae ex vocum cantibus constat. Secunda organica, quae ex flatu consistit. Tertia rythmica, quae pulsu digitorum numeros recipit (inde LmLGloss. Boeth. mus. 1, 34, 43, 6. LmLAurelian. 5, 2. LmLVocab. mus. p. 406. LmLMetrol. 19 p. 69. LmLHier. Mor. 2 p. 11, 9. LmLIac. Leod. spec. 1, 17, 6. LmLIoh. Olom. 1 p. 2. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 3 p. 58, 17. LmLTrad. Holl. I p. 161-162. LmLAdam Fuld. 2, 3). LmLIsid. etym. 3, 22, 9: eadem arte non feras tantum, sed et saxa atque silvas cantus modulatione adplicuisse (sc. Orpheus) (inde LmLRemig. Aut. 429, 8. LmLIoh. Aegid. 17, 78. LmLHier. Mor. 4 p. 21, 10). LmLIsid. etym. 7, 12, 26: Cantor autem vocatus, quia voce modulatur in cantu. ... Praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu (inde LmLIoh. Cicon. mus. 2, 32 p. 308, 9. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 32 p. 310, 1. LmLIoh. Tinct. diff. 3. LmLAnon. La Fage III p. 243). al. [s.IX] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 15, 7: ‚cantilena‘ cantus lenis. al. LmLIoh. Scot. annot. 500, 4 (inde LmLRemig. Aut. 500, 2). LmLRemig. Aut. 492, 19 (inde LmLFr. Gafur. theor. 1, 1. LmLHerb. Tr. 2, 6 p. 54). LmLRemig. Aut. 500, 7: ‚In modulatione‘ id est cantu (cf. Boeth. mus. 1, 12 p. 199, 10). al. LmLMus. ench. 19, 4. [s.X] LmLInch. Uchub. 278: si non tamen adsint (sc. instrumenti musici) cantu experiatur. LmLComm. br. 72: morosiori cantu est opus. al. LmLTrad. Notk. p. 44. LmLReg. Prum. 5, 71 (cf. LmLMacrob. 2, 3, 9) (inde LmLCompil. Paris. II p. 78). LmLReg. Prum. 5, 88 (inde LmLAnon. Bernh. 2, 75). LmLCant. Quid est cant. c. 484: non sonum, sed consonum cantum reddas. [s.X-XI] LmLAnon. Bernh. 2, 60: Vox autem aut sin<e>ches est, id est continua, velut in lectione, vel dyastematike, id est cum intervallo suspensa, ut in cantu (cf. Boeth. mus. 1, 12 p. 199, 3. Gloss. Boeth. mus. 1, 12, 13: suspense vel tarde, ut in cantando) (sim. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 12, 6). LmLPs.-Odo mus. p. 265a. LmLPs.-Odo dial. p. 257b: Distinctiones quoque, id est loca, in quibus repausamus in cantu, et in quibus cantum dividimus (inde LmLQuaest. mus. 1, 15 p. 35. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 43 p. 314, 15). LmLGuido micr. 11, 13: cum aliquem cantare audimus ... Finito vero cantu ultimae vocis modum ex praeteritis aperte cognoscimus. Incepto enim cantu, quid sequatur, ignoras (inde LmLComm. Guid. 33 p. 134. LmLComm. Guid. 36 p. 135. LmLMetrol. 95-96 p. 77. LmLIac. Leod. spec. 6, 40, 16. LmLAnon. Carthus. p. 435b. LmLIac. Theat. 32). LmLGuido reg. 93. LmLGuido ep. p. 48a. LmLBerno mon. pr. 2, 5: ne animi audientium vel canentium dulcedine cantus emolliantur (inde LmLFrut. brev. 11 p. 86. LmLQuaest. mus. 1, 25 p. 68). LmLComm. Guid. 41 p. 102: certum iter praebent []cantui (sc. figure), sicut littera lectioni (inde LmLAnon. Lips. p. 154). LmLComm. Guid. 71 p. 105: tonus ex intervallo suo statim in cantu discretos sonos habere cernitur indubitanter. LmLComm. Guid. 84 p. 107: ‚in canendo‘, id est in cantu (sim. LmLComm. Guid. 82 p. 131). LmLLib. spec. 61 p. 53. LmLCompil. Casin. 1, 3 p. 5. (?) LmLVocab. mus. p. 405: Concentus multorum canentium composite (?): simul in unum cantus. ibid.: Melodia: Dulcis cantus vel suavitas vocis (sim. LmLFr. Gafur. op. 5, 2. LmLFr. Gafur. theor. 5, 2). LmLFrut. brev. 4 p. 41: de consonantiis simplicibus maxime ad mensuram monochordi et ad cantum pertinentibus ... Consonantiae compositae tres sunt sicut et simplices, non quidem habiles ad cantum, cum ... superent vocis hiatum, sed in habitudine inveniuntur proportionum. LmLIoh. Cott. mus. 10, 16: Latini cantores non parvam esse similitudinem inter cantus et accentus prosaicae locutionis modosque psallendi considerantes ... Sicut enim toni, id est accentus, in tres dividuntur species, scilicet gravem, circumflexum, acutum, ita in cantu tres distinguuntur varietates. Nam cantus nunc in gravibus vagatur, ... nunc circa finales, quasi quadam circumflexione versatur, ... nunc in acutis quasi saltando movetur (inde LmLAnon. Pannain p. 107. LmLIoh. Aegid. 13, 12. LmLHier. Mor. 20 p. 153, 14. LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 11). [s.XII] LmLTrad. Guid. 4: Constitutiones enim diximus in pagina neumarum formulas et in cantu vocum modulationes (sim. LmLUgol. Urb. 1, 50, 6). LmLAnon. La Fage I 13, 9: Ubi enim cantus asperius sonat, b rotundum in loco C quadrati ad temperandum tritonum furtim interponitur (inde LmLCompend. mus. 34. sim. LmLAnon. La Fage I 13, 11). [s.XIII] LmLMus. man. 26, 5: Sine ipsis (sc. clavibus) namque tanta in cantu nasceretur confusio. al. LmLMetrol. 19 p. 80 (inde LmLQuat. princ. 3, 45 p. 244a. LmLQuat. princ. 3, 28 p. 232b. LmLQuat. princ. 3, 47 p. 246b). LmLIoh. Aegid. 2, 57. LmLAmerus 1, 9: accentus dicitur quasi ad cantus (cf. Mart. Cap. 3, 268 et LmLIsid. etym. 1, 18, 2. inde LmLTrad. Holl. VI 3, 19). LmLElias Sal. 30 p. 59a: plura sunt necesse ad hoc, ut cantus habeat debitum suum: primo, ut ille, qui cantat habeat notitiam illius, quod cantat ... Item, quod cantor habeat sonoram vocem et concordem. LmLElias Sal. 30 p. 59b: ab omnibus quasi simul fiat pausa et resumtio cantus. al. LmLLambertus p. 281b. LmLAnon. Emmeram. pr. p. 70, 5. (?) LmLHier. Mor. 25 p. 183, 22: notae in figura coniunctae coniungantur in cantu, sed disiunctae solvantur. LmLHier. Mor. 25 p. 188, 32: nullius etiam rudissimi cantum despiciat, sed ad cantum omnium diligenter attendat. al. LmLTrad. Garl. plan. V 188. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 66. LmLTrad. Franc. I p. 32 (inde LmLNicol. Cap. p. 338. LmLPhil. Cas. contr. 51). LmLIoh. Groch. 71: Nec etiam pertinet ad musicum de cantu angelorum tractare ... Non enim potest aliquis de tali cantu experientiam habere, nisi inspiratione divina. LmLPs.-Mur. summa 469: homo vero cum discretione cantat, seu cantui suo perfecte sententie verba coniungit. LmLPs.-Mur. summa 475: primi doctores consideraverunt trachiam arteriam, id est organum vocis humane, secundum triplicem dispositionem triplicem cantum posse proferre. Quandoque enim dilatatur multum et emittit sonum gravem; quandoque constringitur multum et reddit sonum peracutum; quandoque medio modo se habet et reddit sonum acutum. LmLPs.-Mur. summa 1087: barritum potius quam cantum promere credas. al. LmLEngelb. Adm. 4, 7, 3. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 9, 1, 60: Propter enim motum habetur cantus, et sine motu cantus non est, nam si omnes note essent in una linea vel in uno spacio, non consurgeret cantare, sed potius ululare. ... Igitur illa dicetur prima vox, in qua primo intelligitur cantus, sicut ille dicitur primus numerus, qui ponitur in binario. ... ipsa nota re, ut predicitur, est principium omnis cantus (inde LmLFr. Gafur. extr. 4, 10, 10. LmLBonav. Brix. 8, 27). al. LmLMarch. pom. 3, 4: pausare et desistere a cantu (sim. LmLMarch. pom. 3, 27. LmLMarch. pom. []6, 3. LmLProsd. exp. 89, 7. LmLProsd. mens. p. 221a. LmLProsd. ital. p. 245a (p. 65). LmLFr. Gafur. extr. 8, 7, 4). al. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 46a. LmLIoh. Mur. not. 2, 10, 7. LmLIoh. Mur. spec. 2, 81. (?) LmLIac. Leod. spec. 1, 5, 12: Accentus enim quidam cantus est in moderato pronuntiandi modo (sim. LmLIac. Leod. spec. 2, 10, 19). LmLIac. Leod. spec. 4, 11, 10: non omnes consonantiae, de quibus prius tractatum est, quantum ad cantum vocis humanae sunt in usu. LmLIac. Leod. spec. 4, 28, 21: illae (sc. consonantiae) facilioris sunt cantus vel pronuntiationis quam istae (sim. LmLIac. Leod. spec. 4, 45, 4-5. LmLIac. Leod. spec. 4, 47, 9-12). LmLIac. Leod. spec. 5, 13, 6: quoad cantum naturalibus instrumentis formatum. LmLIac. Leod. spec. 6, 87, 27: duae chori partes simul cantent et insimul cantum finiant. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 17: ut cantus ipsorum (sc. cantorum) concors fiat. al. LmLIoh. Boen ars 2, 17, 4. al. LmLIoh. Boen mus. 1, 74 (cf. LmLIsid. etym. 3, 20, 8). LmLQuat. princ. 3, 32 p. 233b: ut cantus melius continuatur, necessarium est inter neupmata respirationes et distinctiones inserere. al. LmLVers. Iam post p. 54: pausa valet quasi cantus. al. LmLGoscalc. 2, 2 p. 120, 2. al. LmLHeinr. Eger 5 p. 58: omnia, quae cantum dulcem faciunt et audientibus placentem. al. LmLPs.-Theodon. pr. p. 32. LmLCompil. Ticin. p. 20. (?) LmLCompil. Lips. p. 132. [s.XV] LmLIoh. Olom. 4 p. 12: ne crebra cantus asperitas fastidium auditoribus generaretur. LmLIoh. Olom. 9 p. 69: vox humana propter sui debilitatem cantum sine respirationibus et pausis continuare nequit. LmLIoh. Olom. 9 p. 70: tam canendo quam cantum audiendo. al. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 31 p. 302, 3. al. LmLProsd. mens. p. 221a. al. LmLIac. Theat. 37. LmLAnon. Claudifor. 6, 2, 5. al. LmLWencesl. Prach. 112 (inde LmLTrad. Holl. III 1 p. 18). al. LmLUgol. Urb. 1, 64, 12. LmLGeorg. Ans. 3, 37: Discat (sc. cantor) itaque voces ubicumque vel gravare vel exacuere, inflectere ad cantum. al. LmLAnon. Tegerns. I p. 105: in cantu aspirata fieri non debent ha he hi ho hu. al. LmLPs.-Guido corr. p. 50b. al. LmLAnon. Philad. 31: non cantus per eas (sc. voces excellentes), sed magis clamor proferatur. LmLIoh. Keck pr. p. 321a. LmLPetr. Talh. p. 1. LmLTrad. Holl. I p. 161 (sim. LmLLad. Zalk. A 17). al. LmLAnon. Couss. XII 1, 29. al. LmLTrad. Holl. III 1 p. 18. LmLTrad. Holl. VI 26, 17: temperatum cantum efficiunt. al. LmLConr. Zab. tract. BM 6: cantum nimis reddit insuavem. al. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 60. LmLIoh. Tinct. eff. 8, 12. LmLIoh. Tinct. eff. 20, 3: audiendo cantum. al. LmLConr. Zab. chor. 4, 1: Differentialiter cantare ... est iuxta temporum exigentiam et officiorum differentiam cantum perficere. LmLConr. Zab. chor. 6, 19: cantum quoad verba minus intelligibilem audientibus. al. LmLFr. Gafur. extr. 11, 13, 1. al. LmLIoh. Tinct. nat. 1, 41. (?) LmLFr. Gafur. op. 1, 5 (sim. LmLFr. Gafur. theor. 1, 5). al. LmLBart. Ram. 3, 1, 3 p. 85. al. LmLNicol. Burt. 1, 2, 4. al. LmLIoh. Tinct. inv. p. 30 (inde LmLHerb. Tr. 2, 4 p. 50). al. LmLAdam Fuld. 1, 1. al. LmLFr. Gafur. theor. 1, 1. al. LmLLe Munerat tract. 3: musica tam in suis principiis ... quam in suo actu vel effectu seu exercitio, qui dicitur cantus, est tota regulata precipueque ipse eius actus cantus... totus est moderatus vel mensuratus. al. LmLGuill. Pod. 1, 5. al. LmLFr. Gafur. pract. 2, 6 (cf. LmLProsd. exp. 89, 7. LmLGeorg. Ans. 3, 228). al. LmLHerb. Tr. 1, pr. p. 19: oratorum poetarumque pronuntiatio medium quiddam inter cantum ac sermonem obtinet. LmLHerb. Tr. 2, 8 p. 56: mens, aut cantu aut sermone affecta. passim LmLFlor. Fax. 17 p. 88. LmLCompend. mus. 160: Clericorum cantus non sit remissus, non fractus, non dissolutus, sed honestus et gravis et uniformis et per omnia humilis. LmLFr. Gafur. gloss. 1, 9. LmLSzydlov. 13 p. 69: letum et morosum audiunt cantum libenter (sc. homines antiqui). al. LmLContr. Cum notum p. 60a: Attendat ergo volens hanc artem in practicam ponere, ne multum se in sua voce extollat, quia non in clamore neque tumulto cantus fit placibilis, sed in suavi et dulci melodia. al. LmLContr. Volentibus II []10. b das Instrumentalspiel betreffend with respect to performing on an instrument [s.V] LmLMart. Cap. 9, 905: quaedam suavitas intemptata inauditaeque dulcedinis cantus insonuit (ad loc.: LmLRemig. Aut. 479, 11: ‚aulidaeque dulcedinis cantus‘, id est fistularis dulcedinis). LmLMart. Cap. 9, 927: citharae cantus (inde LmLFr. Gafur. theor. 1, 1). LmLMart. Cap. 9, 928: procedentes cantu tibiarum (inde LmLFr. Gafur. theor. 1, 1). al. LmLFulgent. 3, 9 p. 73, 16. [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 1 p. 186, 21: ut cantus tibiae luctibus praeiret (inde LmLHier. Mor. 8 p. 39, 29. ad loc.: LmLGloss. Boeth. mus. 1, 1, 619). LmLBoeth. mus. 1, 1 p. 185, 13 (inde LmLReg. Prum. 5, 73. LmLHier. Mor. 8 p. 38, 25). [s.VII] LmLIsid. etym. 3, 21, 4: Hinc et tibicen, quasi tibiarum cantus. LmLIsid. etym. 3, 21, 8: dispares calamos ad cantum aptavit (inde LmLRemig. Aut. 491, 10. LmLIoh. Aegid. 17, 39. LmLHier. Mor. 4 p. 19, 24). LmLIsid. etym. 3, 22, 2: Forma citharae initio similis fuisse traditur pectori humano, quo, uti vox a pectore, ita ex ipsa cantus ederetur (inde LmLIoh. Aegid. 17, 55. LmLHier. Mor. 4 p. 20, 5). [s.IX] LmLRemig. Aut. 481, 16. LmLAurelian. 1, 7: quod legimus per hanc artem David egisse, ut scilicet Saulem cantu cithare a demone liberaret. LmLReg. Prum. 5, 70: cantu tubae excitante et rursus sedante virtutem animi (inde LmLCompil. Paris. II p. 78. sim. LmLReg. Prum. 5, 80. cf. Macrob. 2, 3, 9). LmLTheophil. 3, 83 p. 148: dum cantandum est organis ... finitoque cantu. [s.XIII] LmLIoh. Aegid. 2, 60. al. LmLAnon. Emmeram. pr. p. 74, 15: Argo, qui fuit deceptus a Mercurio per cantus calamorum noviter inventorum. [s.XV] LmLIoh. Olom. 1 p. 4. LmLGeorg. Ans. 2, 117. (?) LmLTrad. Holl. VI 4, 12 (cf. Guido micr. 14, 16). LmLPaul. Paulir. 7, 3, 1 p. 17. (?) LmLBart. Ram. 1, 1, pr. p. 2: David ad vaticinandum psalterii cantu... usum fuisse. LmLIoh. Tinct. inv. p. 30: cantum vocis, tibie ac lire. LmLIoh. Tinct. inv. p. 36: Quibus (sc. foraminibus) quidem arte recta proportionatis ad omnem cantum proferendum ipsa tibia effecta est perfectissima. al. LmLAdam Fuld. 1, 6. al. LmLFr. Gafur. theor. 1, 1. al. LmLLe Munerat tract. 4: actui musice, scilicet cantui causato ab ore animalis seu instrumentis. ibid. al. B als Allgemeinbegriff (für die Fachdisziplin, in unspezifischer Bedeutung oder abundant gebraucht) as general concept (for the general discipline, with no specific meaning or as used superfluously) 1 Definition [s.X] LmLCant. Quid est cant. c. 482: Quid est cantus? Peritia musicae artis ... Quare dicitur cantus? A canendo, id est a peritia musicae artis. 2 Gebrauch usage a allgemein general [s.III] LmLCens. 10, 4: non promisce voces omnes cum aliis ut libet iunctae concordabiles in cantu reddunt effectus (inde LmLMus. ench. 10, 2. LmLInch. Uchub. 258). (?) [s.IV] LmLCalc. 44: hi autem soni prima sunt fundamenta cantus (inde LmLFav. Eul. 22, 3. LmLMus. ench. 1, 7. LmLInch. Uchub. 45. LmLQuaest. mus. 1, 21 p. 56. sim. LmLIac. Leod. spec. 6, 31, 2). [s.IX] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 34, 63: ‚musicam‘ cantum. al. LmLRemig. Aut. 486, 10: ‚Melos‘ id est cantus. al. [s.X] LmLCant. Quid est cant. c. 484. [s.XI] LmLAribo 88 p. 9: Si enim aut coniunctio aut disiunctio tetrachordorum esset penitus, et similitudo periret, et creber in cantu defectus occurreret. LmLCompil. Casin. 1, 22 p. 399: Toni (idest soni (om. ed.)) sunt discernentia atque compositiones (ms.; ed.: discernentiae aeque compositionem) in cantu. (?) LmLVers. Ars humanas p. 111a. (?) LmLFrut. brev. 13 p. 97: prosmelodos autem ad cantum interpretatur eo, quod melo apta videatur. LmLIoh. Cott. mus. 5, 8: XX et I in musica sua ponit notas (sc. Guido), ne iam ullus in cantu possit subrepere defectus (inde LmLHier. Mor. 10 p. 46, 8-15. LmLIac. Leod. spec. 6, 61, 4. LmLConr. Zab. tract. BB 4. ad loc.: LmLHugo Spechtsh.[] comm. p. 36). LmLIoh. Cott. mus. 10, 22: sicut enim in prosa tres considerantur distinctiones ... ita et in cantu (inde LmLHier. Mor. 20 p. 153, 29. LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 12. LmLAnon. Carthus. p. 445b. LmLGob. Pers. p. 188b. sim. LmLTrad. Guid. 7). LmLIoh. Cott. mus. 10, 28: Quod autem in prosa grammatici colon, comma, periodum vocant, hoc in cantu quidam musici diastema, systema, teleusin nominant (inde LmLHier. Mor. 20 p. 153, 35. LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 14. LmLAnon. Carthus. p. 446a. LmLTrad. Holl. VI 36, 6). al. [s.XIII] LmLMetrol. 80 p. 88: in cantu saepe oportet barbarizare. Barbarismus autem fit scripto et pronuntiatione. LmLAmerus 2, 6: ut natura manus concordet cum ratione cantus. al. LmLElias Sal. 8 p. 25a. al. LmLLambertus p. 261a: dicitur esse modus in cantu regula quedam. LmLVers. Postquam pro 18. al. LmLIoh. Groch. 13: principia tamen cantus et musicae ignorabant usque ad tempus Pythagorae. al. LmLPs.-Mur. summa 1589: appello cursum sive legem in cantu certum ascensum vel descensum per claves. LmLPs.-Mur. summa 2054: intentio actoris in cantu et actoris in metro. al. LmLEngelb. Adm. 3, 8, 17. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 2, 5, 20: huiusmodi semitonia fuerunt in musica adinventa, ut ... ad perfectiores seu pulcriores in cantu consonantias veniamus (inde LmLBonav. Brix. 24, 75). LmLMarch. luc. 8, 3, 3: Est enim proprietas in cantu derivatio plurium vocum ab uno et eodem principio (inde LmLFr. Gafur. op. 5, 6. LmLNicol. Burt. 1, 19, 99). LmLMarch. pom. 48, 2. LmLIac. Leod. spec. 6, 79, 3: Sumitur enim tenor etiam in cantu tripliciter. al. LmLHugo Spechtsh. 604. LmLAnon. Barcin. I p. 19: dicitur in arte cantus opposita proprietas. LmLAnon. Barcin. I p. 18: Dicitur autem tempus in cantu illud, quod est minimum in plenitudine vocis (cf. LmL Franco col. 5, 12). LmLAnon. London. I 1 p. 41. LmLIoh. Boen ars 1, 8, 4: minima se habeat in cantu tamquam unitas in numero. LmLIoh. Boen ars 1, 16, 2: color, prout in cantu utimur. al. LmLIoh. Boen mus. 1, 2: Quam clavem (sc. ⋅G⋅ut) per lineam ... veteres signare decreverunt, ut potius ab habitu quam a privatione manum in cantu exordirentur. LmLIoh. Boen mus. 2, 82. LmLPs.-Theodon. 3 p. 47. LmLAnon. Seay p. 21: viginti sunt litterae in manu cantus. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 4, 13 p. 384, 11-12. al. LmLIoh. Cicon. prop. 19 p. 432, 5. LmLIac. Twing. p. 98, 26. LmLIac. Theat. 28. LmLNicol. Cap. p. 311: Quod sunt genera cantus? Musica angelica, musica humana et musica instrumentalis. LmLAnon. Claudifor. 5, 1, 1: Manus musicalis est litterarum et vocum ratione cantus artificialis unio. LmLGeorg. Ans. 3, 51: cantus elementa. LmLTrad. Holl. II 33 p. 102 (p. 450b). al. LmLTrad. Holl. VI 6, 7. (?) LmLConr. Zab. tract. A 1: quidam sapiens ait, non minus dedecus sit in Dei ecclesia cantum ignorare quam litteras (cf. Isid. etym. 3, 16, 7. sim. LmLConr. Zab. mon. B 1). al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 2, 2, 12. LmLFr. Gafur. op. 5, 6: harum enim omnium sex sillabarum (sc. ut re mi fa sol la) aggregatio dicitur in cantu deductio (inde LmLCompend. mus. 40). LmLBart. Ram. 1, 1, 5 p. 15: Quatuor sunt figurae, quae additae sunt in cantu. al. LmLNicol. Burt. 1, 18, 97: Quid sit mutatio in cantu. LmLNicol. Burt. 1, 19, 99: Quid sit proprietas in cantu. LmLBonav. Brix. 10, 7. LmLAdam Fuld. 3, 10 (p. 364a). LmLLad. Zalk. A 55. (?) LmLFr. Gafur. theor. 1, 1: quae harmonia a musicis dicitur in cantu. LmLGuill. Pod. ench. 23 p. 384: Interrogantibus enim, quot et que sunt littere cantus, respondemus septem. LmLGuill. Pod. 5, 23. al. LmLCompil. Salisb. 1. b speziell den Aspekt der Lehre betreffend with specific reference to disciplinary aspects [s.IX-X] LmLCant. Observandum tit. LmLOdo Aret. p. 248a: qui arcem magisterii in ecclesia tenere voluerit in cantu. ibid.: Studiositatem autem quicumque habere voluerit in cantu. LmLPs.-Odo mus. p. 265a. [s.XI] LmLComm. Guid. 85 p. 107: scientia cantus aperitur. al. LmLVers. Ars est intr. 2. al. LmLAnon. Wolf p. 195. [s.XII] LmLGuido Aug. 6. al. [s.XIII] LmLAmerus 2, 30: []Probentur a scientibus cantum naturaliter experimentoque invenietur. al. LmLElias Sal. 8 p. 24b: ad institutionem cantus. LmLTrad. Garl. plan. V 13: Musica est scientia veraciter canendi et recte modulandi, ad omnem perfectionem cantus via recta facilis et aperta (inde LmLNicol. Cap. p. 310. LmLBonav. Brix. 2, 12. LmLBonav. Brix. 27, 2). al. LmLVers. Postquam pro 4: noscere (glossa: scilicet artem cantus). al. LmLPs.-Mur. summa 472: Inventores itaque cantus et primi doctores. LmLPs.-Mur. summa 643: Artis doctores cui musica nomen habetur / cantum laudabant, qui cum ratione docetur. al. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 258, 4: de ipsis (sc. dissonantiis) in cantu parum aut nonquam fit mentio. [s.XIV] LmLPetr. Dion. append. p. 166: ars cantus. LmLAnon. Paris. II 10, 2. LmLIac. Leod. spec. 6, 1, 3: in cantu aliqualiter atque in hiis, quae cantum respiciunt, informarentur. al. LmLHugo Spechtsh. 169: ut doceat cantum nos dulciter ut monochordum. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 16: sine arte frequenti usu et consuetudine cantum informare. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 145: potius ars vera, quam usus in cantu deberet servari. al. LmLGoscalc. 1, 1 p. 34, 14. LmLGuido fr. 11, 1. LmLIoh. Pipudi p. 45. LmLAnon. Monac. II 2. [s.XV] LmLIoh. Olom. pr. p. 1. LmLIoh. Cicon. mus. 2 pr. p. 236, 22 (sim. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 31 p. 302, 1). LmLIac. Theat. 32. LmLAnon. Claudifor. 6, 2, 1: practica ad quaerendum artificialiter cantum. LmLGeorg. Ans. 3, 248: magistri cantus moderniores ad artis ostentationem. al. LmLTrad. Holl. I p. 169. LmLTrad. Holl. II 25 p. 4 (p. 417a) (sim. LmLLad. Zalk. A 25 descr.). LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 2, 35: si quis manus non habeat, ergo cantum discere non potest? al. LmLTrad. Holl. VI 5, 26 (sim. LmLTrad. Holl. VI 8, 4). LmLConr. Zab. tract. AM 1: pro iuvenibus rite et celeriter in cantu imbuendis (sim. LmLConr. Zab. mon. AA 10). LmLConr. Zab. tract. AM 2: ut mille ac mille scolares per successum temporis in cantu redderentur doctiores (sim. LmLConr. Zab. mon. BB 3). LmLConr. Zab. tract. AM 3: in scolarium informatione de cantu (sim. LmLConr. Zab. mon. BB 2). LmLConr. Zab. mon. T 3: sciens de cantu post instructionem de usu monochordi. al. LmLFr. Gafur. extr. vers. 2-3. LmLBonav. Brix. 26, 9. LmLLad. Zalk. A 3: quemadmodum scolares addiscunt cantum sub disciplina in scholis. LmLGuill. Pod. ench. 20 p. 381: non sunt igitur audiendi, qui absque signorum doctrina cantum docere nituntur. LmLMich. Keinsp. concl. 15. LmLSzydlov. 2 p. 12: Manus musica ... est vocum musicalium clavigera demonstratrix perfectissima ad cantum regulariter addiscendum. ibid.: Nunc extende manum, si vis cognoscere cantum. C im Hinblick auf das (verfaßte, gestaltete) Stück with respect to a (composed, structured) piece 1 Definition [s.XI] LmLComm. Guid. 87 p. 107: nihil aliud est cantus, nisi tantum istae consonantiae coniunctae. [s.XIII] LmLTrad. Garl. plan. V 22: Cantus est dulcis consonantia vocum, que per proportiones armonicas dulciter secundum rectum numerum mensuratum ad sonos relatum componitur et ordinatur (sim. LmLNicol. Cap. p. 310). [s.XV] LmLIac. Theat. 37: Et cantus quid est? <Discipulus:> Cantus est elevacio et deposicio vocum (sim. LmLNicol. Cap. p. 310. cf. LmLAnon. La Fage III p. 242). LmLIoh. Tinct. diff. 3: Cantus est multitudo ex unisonis constituta, qui aut simplex aut compositus est. LmLLad. Zalk. A 49: sciendum, quod cantus... est neuma seu tropos debite principatus et bene terminatus, secundum regularum exigentiam arsim et thesim non excedens (cf. LmLTrad. Holl. II 66 p. 10 (p. 419b)). LmLAdam Fuld. 2, 2: Cantus autem ... est melodia ex sono, tono et modo per vocem vivam prolata. LmLGuill. Pod. 5, 3: Cantus est modulata vocum coniunctio. LmLMich. Keinsp. 4, 1: Cantus est modulaminis secundum arsim et thesim congrua coaptatio. 2 Gebrauch usage[] a unspezifisch unspecified [s.IX-X] LmLHucbald. 8 (inde LmLBerno prol. p. 64b. LmLIac. Leod. spec. 6, 34, 5). al. LmLOdo Aret. p. 248a: qualiter omnis cantor ecclesiae ... qualemcumque cantum adire poterit. al. [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 275a: nullum pene cantum secundum veritatis regulam, sed magis secundum propriam voluntatem pronuntiant. al. LmLPs.-Odo prol. 5. LmLGuido prol. 40: hoc antiphonarium notare disposui, ut per eum leviter aliquis sensatus et studiosus cantum discat. LmLGuido prol. 73: ut aliquantos cantus ita memoriter discas. LmLGuido micr. pr. 34: invisos et inauditos cantus (inde LmLConr. Zab. tract. AG 12. LmLConr. Zab. mon. Q 1). LmLGuido micr. 1, 4: ignotos ut notos cantus suaviter canat (inde LmLIoh. Cicon. mus. 2, 31 p. 304, 5. LmLTrad. Holl. VI 30, 9). al. LmLGuido reg. 202: quisque cantum personet memoriter. al. LmLGuido ep. p. 43: Epistola ... de ignoto cantu (inde LmLAdam Fuld. 3, 13). al. LmLOdor. Sen. p. 213: His poterit sollers signatum discere cantum / Scematibus super adscriptis sine voce magistri. LmLComm. Guid. 90 p. 107: Huic (sc. musicae) sunt duae species, melodia scilicet, quae modulatio vel harmonia vel cantus dicitur, et consonantia, quae symphonia dicitur (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 60, 1). al. LmLLib. argum. 8 p. 30. LmLLib. spec. 74 p. 55 (cf. LmLGuido micr. 17, 36). al. LmLCompil. Casin. 1, 3 p. 5: componere ostensionibus, ut insimul aspiciantur ad manum, ut sicut metiendo (glossa: mensurando) praenotavitur cantus. LmLCompil. Casin. 1, 22 p. 399 (cf. LmLOdor. Sen. p. 213). al. LmLVers. Ars est intr. 4. al. LmLFrut. ton. p. 181. LmLPs.-Osbern. 1. al. LmLTheog. Mett. 42, 2 (p. 195b). LmLIoh. Cott. mus. 2, 6: ut de cantus qualitate, an sit urbanus, an sit vulgaris, verus an falsus iudicare sciat et falsum corrigere et novum componere (inde LmLHier. Mor. pr. p. 5, 1. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 65. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 26. LmLTrad. Holl. V 4a, 5. LmLConr. Zab. tract. F 2). LmLIoh. Cott. mus. 7, 5: instrumentum istud (sc. monochordum) perutile est, ut cantus, de quo dubitetur verusne sit an falsus, in eo probetur (inde LmLHier. Mor. 13 p. 58, 13. Conr. Zab. LmLAH 1: ... verusne sit an falsus, id est correctus vel incorrectus. LmLConr. Zab. mon. T 1. sim. LmLIoh. Aegid. 9, 8). LmLIoh. Cott. mus. 21, 4: Cum enim in usualibus neumis intervalla discerni non valeant, cantusque, qui per eas discuntur, stabili memoriae commendari nequeant, ideoque in cantibus plurimae falsitates subrepant. al. [s.XII] LmLTrad. Guid. 5 (cf. LmLGuido prol. 40-43). al. LmLGuido Aug. 10: Hec ipsa cantorum negligentia, qua tanta cantuum subintravit diversitas, causa est et origo, qua tanta in cantibus invenitur perversitas. LmLGuido Aug. 361 (inde LmLMus. man. 51, 6. sim. LmLDiff. mus. 48). al. LmLTon. Gratianop. p. 25: omnibus responsoriis et officiis et gradalibus et omnibus cantibus, exceptis antiphonis (sim. LmLTon. Gratianop. p. 22. LmLTon. Gratianop. p. 31-32). LmLTon. Cist. p. 267b. LmLAnon. Cist. I 12 p. 23. al. LmLAnon. La Fage I pr. 13. al. LmLTheinr. Dov. 1, pr. 11. al. LmLAnon. Pannain p. 114. al. LmLVers. Est planetarum 21. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 484b (sim. LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 32). LmLInst. patr. 23. al. LmLMus. man. 12, 4. al. LmLMetrol. 32 p. 81 (cf. LmLGuido micr. 13, 27). LmLIoh. Aegid. 3, 5. LmLAmerus 26, 6. al. LmLElias Sal. 30 p. 59a: cantor sive inceptor cantuum moderata voce cantus omnes incipere debet. al. LmLLambertus p. 252a: Instrumentalis (sc. musica) vero est dignoscendis et discernendis cantibus attributa (inde LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 30. LmLIoh. Mur. comp. 6, 4. LmLQuat. princ. 1, 6 p. 202b). LmLLambertus p. 257a: graves dicuntur (sc. claves) eo, quod omnis cantus in eisdem gravi sono profertur. Septem subsequentes acute, quia omnis cantus in eisdem versatur acuiter (inde LmLTrad. Lamb. 2, 2a, 3-4. LmLAnon. Ratisb. 2, 12-14. LmLQuat. princ. 3, 10 p. 225a. LmLAnon. Claudifor. 1, 4, 2. sim. LmLIac. Theat. 24: graviores canti... acuti continent canti (ms. sic). LmLAnon. Claudifor. 1, 4, 6. LmLTrad. Holl. VI 8, 9). al. LmLAnon. Emmeram. pr. p. 82, 20. al. LmLHier. Mor. 25 p. 188, 1: []cantus cantandus diligenter simul ab omnibus praevideatur. al. LmLTrad. Garl. plan. V 142. al. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 66 (cf. LmLIoh. Cott. mus. 7, 8). al. LmLAnon. Couss. IV p. 50, 35: bonus cantor in multiplici genere cantus et organi. LmLAnon. Couss. IV p. 82, 27: plura alia volumina reperiuntur secundum diversitates ordinationum cantus et melodiae. LmLVers. Postquam pro 65. al. LmLIoh. Groch. 179: sciens cantare et exprimere cantum. LmLIoh. Groch. 209: musica, quae de cantu et modo cantandi discernit. LmLPs.-Mur. summa 323: quidquid scripsit Gregorius tam in cantu quam in prosa, et materiam et quantitatem et qualitatem a Spiritu Sancto accepit. LmLPs.-Mur. summa 1210: ut melius per se cantare valeat cantum corde addiscat. al. LmLEngelb. Adm. 3, 4, 3. al. LmLWalt. Odingt. 5, 2, 4. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 11, 4, 96 (inde LmLBonav. Brix. 15, 36. LmLAnon. La Fage III p. 245). al. LmLMarch. pom. 18, 1. al. LmLIoh. Mur. comp. 10, 2 (inde LmLIac. Leod. spec. 7, 18, 3. LmLAnon. Vratisl. p. 331b). LmLIac. Leod. spec. 6, 70, 9: cantus aliqui ex paucioribus, aliqui ex pluribus (sc. vocibus)... secundum quod cantus minores sunt, longiores vel maiores. LmLIac. Leod. spec. 6, 87, 14: sicque versus cum responsorio unum faciunt cantum et unius sunt toni. LmLIac. Leod. spec. 7, 2, 1: Est enim cantus quasi genus ad planum et mensuratum. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 40. al. LmLSumm. Guid. comm. 1, 29. al. LmLIoh. Boen ars 1, 14, 7. al. LmLIoh. Boen mus. 1, 12. LmLQuat. princ. 1, 1 p. 201a. al. LmLAnon. Michaelb. II p. 49: in praedictis videlicet gravibus et acutis cantis (ms. sic). LmLGoscalc. intr. 1 p. 30. al. LmLHeinr. Eger 3 p. 42. al. LmLHenr. Zel. 33. LmLCompil. Lips. p. 135. LmLAnon. Carthus. p. 450b. al. LmLAnon. La Fage II p. 424. LmLAnon. Seay p. 21. LmLAnon. Vipiten. 5, 8. al. [s.XV] LmLIoh. Olom. pr. p. 1: sub musica cantus quilibet continetur et melodia. al. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 10 p. 260, 9. al. LmLProsd. exp. 88, 6 (sim. LmLProsd. mens. p. 222b. al. LmLProsd. ital. I p. 246a. ibid. al. LmLProsd. ital. II p. 67. ibid. al.). al. LmLIac. Twing. p. 152, 1. al. LmLIac. Theat. 37: melodia quid est? Discipulus: Id est cantus. al. LmLNicol. Cap. p. 328. LmLGob. Pers. p. 180b. al. LmLAnon. Claudifor. 6, 3, 1. LmLUgol. Urb. 3, pr. 2, 11: duplex est cantus, scilicet mensuratus et immensuratus. LmLUgol. Urb. 3, 11-2, 8: nihil aliud est (sc. color) quam quaedam melodia in cantu pluries repetita. al. LmLGeorg. Ans. 3, 17. al. LmLAnon. Tegerns. I p. 104. al. LmLPs.-Guido corr. p. 51b: Omnium quidem cantuum libri gradalis prolixum esset errorem eradere. al. LmLAnon. Philad. 95. al. LmLTrad. March. p. 931. LmLMan. Guid. p. 150. LmLPetr. Talh. p. 6. al. LmLTrad. Holl. I p. 160. al. LmLTrad. Holl. III 3 p. 24. al. LmLCant. pass. p. 132. LmLIoh. Legr. rit. 1, 2, 11, 5. al. LmLAnon. Mell. 1, 1. al. LmLTrad. Holl. VI 25, 7 (cf. LmLQuat. princ. p. 231a). al. LmLConr. Zab. tract. AG 14: in monochordo primum incipiat tangendo scilicet clavem hanc, in qua cantus in libro initium sumit (sim. LmLConr. Zab. mon. S 1). al. LmLConr. Zab. mon. B 1. al. LmLConr. Zab. chor. intr. 3. al. LmLIoh. Tinct. diff. 3: Cantor est, qui cantum voce modulatur. LmLIoh. Tinct. diff. 11: Melum idem est quod cantus. al. LmLIoh. Tinct. pr. 3, 4, 5. LmLFr. Gafur. extr. 11, 13, 4. al. LmLIoh. Tinct. contr. 2, 32, 5. al. LmLFr. Gafur. op. 1, 1. al. LmLBart. Ram. 1, 3, 3 p. 60. al. LmLNicol. Burt. 1, 30, 185: ne quis in primordio cantus, cum velit cantare, effusissimo spiritu et nimis alte prorumpat, sed sedata et depressa voce cantuum capita pronuntiet (inde LmLBonav. Brix. 28, 4). al. LmLBonav. Brix. 15, 63 (cf. LmLMarch. luc. 11, 4, 56). al. LmLAdam Fuld. 2, 10. al. LmLLad. Zalk. B 1. al. LmLLe Munerat moderat. 11. al. LmLFr. Gafur. theor. pr. al. LmLGuill. Pod. ench. 36 p. 395. al. LmLGuill. Pod. 4, 21. al. LmLFr. Gafur. pract. 2, 7. LmLHerb. Tr. 2, 6 p. 53. LmLFlor. Fax. 16 p. 88. LmLAnt. Lucc. pr. 2. LmLReg. comp. p. 194 (cf. LmLIoh. Cott. mus. 19, 24). LmLAnon. La Fage III p. 247. LmLSzydlov. 8 p. 35. al. LmLAnon. Tegerns. III p. 100. al. LmLAnon. Barcin. II p. 329: Musicus est ille, cui secundum rationem ac speculationem []adest facultas diiudicandi cantum et omne musicum instrumentum. b Aspekte des Tonsystems betreffend with respect to aspects of tonal systems (collections of pitches) [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 21, 1, 1. [s.IX] LmLScol. ench. 1, 134: limmata interdum de industria cantibus inseruntur. LmLHucbald. 21. [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 268a: ad moderandum et condiendum cantum excogitati sunt (sc. semitonii). al. LmLPs.-Odo dial. p. 252b: per easdem litteras curtando vel elongando chorda omnem cantum mirabiliter facit (inde LmLTrad. Holl. VI 31, 6. LmLBonav. Brix. 27, 8). LmLPs.-Odo dial. p. 254a: in quocumque cantu unam recipis, aliam contemnis, ne in eodem loco ... tonum et semitonium facere videaris (sim. LmLPs.-Odo dial. p. 253b. LmLTrad. Holl. VI 24, 2. inde LmLIac. Theat. 1). LmLPs.-Odo dial. p. 255a: ut omnis cantus similiter ut in prima et in secunda parte cantetur (inde LmLConr. Zab. tract. AA 8). LmLBerno prol. p. 63b (A p. 31): unam in fine chordam velut in quibusdam cantibus omnino necessariam addiderunt. LmLGuido micr. 4, 13: Habes itaque sex vocum consonantias ... In nullo enim cantu aliis modis vox voci coniungitur (inde LmLMetrol. 68 p. 75. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 2, 44). LmLGuido micr. 5, 13: miraberis te easdem voces diversis locis, sed minime diversas habere, eundemque cantum gravem et acutum et superacutum tamen unice resonare (inde LmLIac. Leod. spec. 5, 24, 13. LmLTrad. Holl. VI 30, 13. LmLConr. Zab. tract. AA 6. ad loc.: LmLComm. Guid. 29-30 p. 110). LmLGuido micr. 16, 2: non debet mirum videri, cur tanta copia tam diversorum cantuum tam paucis formata sit vocibus (inde LmLMetrol. 99 p. 91. LmLAnon. Pannain p. 415). al. LmLGuido reg. 227. LmLGuido ep. p. 46a. LmLLect. Guid. p. 45: colores vel species sunt in cantibus videlicet tres, idest diatonicum, cromaticum, enarmonicum ... ostendendo has consonantias, quasi claves huius scientiae, de quibus omnis cantus constat. LmLHermann. vers. p. 150 (inde LmLFrut. brev. 10 p. 70. LmLAnon. Wolf p. 196. LmLAnon. Lovan. 490a. LmLIac. Leod. spec. 6, 113, 26). LmLWilleh. Hirs. 22 (c. 21), 1 (inde LmLFrut. brev. 10 p. 64). LmLMot. Musica est p. 154. LmLAribo 89 p. 10. LmLComm. Guid. 67 p. 105: maius quidem semitonium in monochordo est Boetii, minus vero in monochordo Guidonis, quo in omni cantu utimur. al. LmLVers. Ars est 48. LmLVers. Ars humanas p. 112b. LmLFrut. brev. 11 p. 87: tetrachordum synemmenon ... propter quosdam cantus interseri. al. LmLQuaest. mus. 1, 24 p. 64: Quomodo secundum Boetium per tria genera cantuum, id est diatonicum, chromaticum, enarmonicum, dividatur monocordum. ibid. al. LmLTheog. Mett. 5, 3 (p. 185a). LmLIoh. Cott. mus. 5, 7: ⋅b⋅ rotundum, quoniam id interdum in cantu videbatur necessarium, addidere (sc. moderni) (inde LmLHier. Mor. 10 p. 46, 8. LmLConr. Zab. tract. BB 4. sim. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 36). LmLIoh. Cott. mus. 8, 2 (inde LmLIoh. Aegid. 10, 5. LmLTrad. Holl. III 5 p. 33). al. [s.XII] LmLTrad. Guid. 4. LmLGuido Aug. 47. al. LmLAnon. La Fage I pr. 13 (inde LmLCompend. mus. 17). LmLDisc. Tres sunt 4 p. 238. LmLDisc. Omnis homo I 2 p. 241 (sim. LmLDisc. Omnis homo I 5 p. 241). [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 496b. LmLMus. man. 45, 9. LmLAmerus 8, 13 (inde LmLIac. Theat. 6. LmLIac. Theat. 33. LmLIac. Theat. 39). al. LmLElias Sal. 31 p. 61b. al. LmLLambertus p. 257a: Sunt autem species duodecim, quibus omnis cantus contexitur, scilicet unisonus eqs. (sim. LmLTrad. Lamb. pr. 5. LmLTrad. Lamb. 3, 1, 1). LmLLambertus p. 259a: tonus cum diapente et semitonium cum diapente rarissimi sunt in cantu propter gravem accentum (inde LmLTrad. Lamb. 3, 11, 2). al. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 260, 25. LmLHier. Mor. 23 p. 171, 17: si dicta tetrachorda ... non distincte, sed confuse in cantibus sumerentur, ordo utique diatonici generis tolleretur, quo utimur, ex quo cantus maximis dissonantiis subiaceret. LmLTrad. Garl. plan. III 128. (?) LmLTrad. Garl. plan. IV 104: Semitonium, ut dicit Bernardus, est dulcedo et []condimentum tocius cantus (cf. Ps.-Odo mus. p. 268a. inde LmLTrad. Holl. III 5 p. 34. LmLTrad. Holl. VI 7, 18. LmLSzydlov. 7 p. 28). LmLTrad. Garl. plan. V 187 (inde LmLContr. Volentibus I p. 26a). al. LmLVers. Postquam pro 14. al. LmLIoh. Groch. 53. LmLEngelb. Adm. 4, 16, 4. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 5, 6, 27: sepius in cantibus talis color, qui dicitur ficticius, apponatur. LmLMarch. luc. 9, 1, 45: manus, in qua et a qua docemur omnem cantum cantare (inde LmLBonav. Brix. 8, 14. sim. LmLBonav. Brix. 26, 10). LmLIoh. Mur. spec. 1, 60: dicitur (sc. diapason) a dia, quod est de, et pan, id est totum, quasi continens totum cantum. Omnis enim cantus infra ipsam (sc. diapason) amplectitur, et quicquam est exterius, reiteratio potest dici (inde LmLTrad. Holl. I p. 175. LmLTrad. Holl. IV 87. LmLContr. Inprimis 5, 27). LmLInterv. Sunt autem p. 22. LmLIac. Leod. spec. 2, 89, 7: quia in cantibus non ponitur (sc. semitonium minus cum diapason), in monocordo non continetur, nisi falsa musica utamur. al. LmLHugo Spechtsh. 281 (inde LmLConr. Zab. tract. p. 240. sim. LmLHugo Spechtsh. 21. LmLTrad. Holl. III 5 p. 33. LmLSzydlov. 7 p. 27). al. LmLSumm. Guid. 88. LmLIoh. Boen ars 2, 21, 9. LmLIoh. Boen mus. 1, 107. al. LmLQuat. princ. 3, 11 p. 226a. al. LmLGoscalc. 1, 1 p. 32, 4: in manu sunt 19 littere sive articuli aut claves, et 2 extra, quibus omnibus contexitur cantus mundi. al. LmLHeinr. Eger 2 p. 39 (sim. LmLHeinr. Eger 2 p. 36). al. LmLIoh. Vetul. 1, 18. LmLPs.-Mur. prop. p. 97a. LmLAnon. Mediol. 1, 1. LmLAnon. Erford. p. 161. LmLCompil. Lips. p. 134. LmLAnon. Carthus. p. 441b. [s.XV] LmLIoh. Olom. 5 p. 16. al. LmLIoh. Cicon. mus. 4, 2 p. 366, 11. LmLIoh. Cicon. mus. 4, 7 p. 370, 9: Omnis igitur cantus in specie aut est ex speciebus diatessaron, aut ex diapente, aut ex diapason. al. LmLProsd. contr. II 3, 9: ponit (sc. Marchetus Paduanus) tria genera semitoniorum in diversis locis manus musicalis et diversis cantibus usitanda. LmLProsd. mon. 9, 6. LmLIac. Theat. 17. LmLGob. Pers. p. 184b. al. LmLAnon. Claudifor. 3, 1, 1. LmLUgol. Urb. 1, 46, 2. al. LmLGeorg. Ans. 2, 14. al. LmLTrad. Holl. I p. 174 (sim. LmLTrad. Holl. I p. 176). al. LmLTrad. Holl. II 14 p. 31 (p. 427a). al. LmLTrad. Holl. III 1 p. 16. al. LmLTrad. Holl. IV 8. al. LmLIoh. Legr. rit. 1, 3, 6, 5. al. LmLTrad. Holl. VI 33, 4: Sunt enim nonnulli cantus, in quibus semithonia extra loca septem premissorum semitoniorum contingit reperire; qui cantus per coniunctas musicas decantantur. al. LmLConr. Zab. tract. MM 6. al. LmLIoh. Tinct. diff. 6: Ficta musica est cantus praeter regularem manus traditionem aeditus. LmLIoh. Tinct. diff. 19: Unisonus est elementum musicae; namque ex unisonis cantus componitur omnis. LmLFr. Gafur. extr. 7, 4, 8. LmLFr. Gafur. op. 5, 3. al. LmLBart. Ram. 3, 2, 4 p. 99: In monochordo vero perfecto multa loca sunt, in quibus transitus in cantu evitandus est. al. LmLNicol. Burt. 1, 12, 73. al. LmLBonav. Brix. 26, 28: dividitur in duo semitonia, scilicet semitonium minus, quo utimur in cantu, et semitonium maius, quo non utimur in cantu. al. LmLLad. Zalk. A 55. (?) LmLGuill. Pod. ench. 8 p. 372. al. LmLGuill. Pod. 2, 2. al. LmLMich. Keinsp. 3, 70. al. LmLErasm. Hor. p. 85a. LmLSzydlov. 2 p. 12. al. LmLContr. Volentibus I p. 23a. LmLFist. Cuprum pur. 16 p. 57. LmLCymb. Si vis add. 5. c kirchentonale Aspekte betreffend with respect to aspects of church modes [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 4, 16, 36, 8. [s.IX] LmLScol. ench. 1, 131: per ea (sc. limmata) interdum vel modus a modo transfertur vel per eadem restituitur, sicut in cantibus satis observari poterit. LmLComm. br. 274: cuiusque cantus attendatur finis, in quo cuiusque toni proprietas evidentius claret. LmLComm. br. 284: Repetit autem neuma finalis illum (sc. sonum), in quo legitime cantus consistit et finit. LmLAlia mus. 36 p. 124. al. [s.X] LmLCant. Quid est cant. c. 483. LmLOdo Aret. p. 250a. LmLTon. Lugd. pr. 69: octo modi sive tropi, per quos omnis cantus moderatur et regitur (sim. LmLComm. Guid. 79 p. 114. LmLComm. Guid. 94 p. 140. LmLAmerus 17, 2. LmLAnon. Carthus. []p. 435a). al. LmLOrg. Paris. 67. LmLPs.-Odo mus. p. 271b: Ecclesiastica autem consuetudo tradidit, ut a fine suo nullus cantus plusquam ad octavam surgat. ibid. al. LmLPs.-Odo dial. p. 256b: imperitus musicus est, qui facile ac praesumptuose plures cantus emendat, nisi prius per omnes modos investigaverit, si fortisan in aliquo stare possit (inde LmLPetr. Palm. p. 507). LmLPs.-Odo dial. p. 257b: Tonus vel modus est regula, quae de omni cantu in fine diiudicat (inde LmLQuaest. mus. 1, 15 p. 34. LmLGuido Aug. 157. LmLGuido Aug. 431. LmLTon. Nivern. f. 141v p. 120. LmLAnon. Lovan. p. 492b. LmLAmerus 17, 1. LmLAnon. Couss. VII 12, 1. LmLHier. Mor. 20 p. 154, 22. LmLHier. Mor. 20 p. 156, 11. LmLPetr. Cruc. 1, 2. LmLIoh. Groch. 219. LmLEngelb. Adm. 4, 1, 5. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36a. LmLIac. Leod. comp. 2, 5, 4. LmLIac. Leod. spec. 6, 36, 2. LmLHugo Spechtsh. 417. LmLSumm. Guid. comm. 1, 17. LmLSumm. Guid. comm. 2, 87. LmLGoscalc. 1, 5 p. 68. LmLAnon. Carthus. p. 435a. LmLGob. Pers. p. 186b. LmLTrad. Holl. I p. 176. LmLTrad. Holl. III 6 p. 45. LmLTrad. Holl. VI 7, 9. LmLTrad. Holl. VI 9, 2. LmLTrad. Holl. VI 35, 2. LmLConr. Zab. tract. AO 2. LmLFr. Gafur. op. 5, 8. LmLGuil. mon. 9 p. 54. LmLDiff. mus. 37. ad loc.: LmLIoh. Groch. 219. LmLIac. Leod. spec. 6, 36, 2. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 19. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 108. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 109. sim. LmLPs.-Odo dial. p. 258b. LmLTon. Gratianop. p. 12. LmLVers. Postquam pro 274. LmLSumm. Guid. 4. LmLAnon. Carthus. p. 434b. LmLGob. Pers. p. 187a. LmLLad. Zalk. B 4). LmLPs.-Odo dial. p. 258a: D.: ... Verum de elevatione et depositione, quam a fine regulam sumat cantus, prosequere. M.: In acutis vel elevatis cantibus, ut in primo, tertio, quinto et septimo tono, nullus cantus plus a suo fine quam ad octavam vocem debet ascendere ... At vero in humilioribus cantibus, ut in secundo, quarto et sexto et octavo (inde LmLTon. Gratianop. p. 12). al. LmLPs.-Odo prol. 7. LmLTon. Boeth. mus. 1. al. [s.XI] LmLComm. ton. ep. 2, 9: cantus authenticorum. al. LmLBerno prol. p. 70b (H 6 p. 34): Magistri autem, id est primi toni cantus incipitur sex nervis, scilicet ⋅C⋅D⋅E⋅F⋅G⋅a⋅ (sim. LmLBerno mon. 11, 5. LmLFrut. brev. 8 p. 59. LmLFrut. ton. p. 113). LmLBerno prol. p. 71b: multorum cantuum indifferentes inter authentos et subiugales descensus. LmLBerno prol. p. 72b: Si quis cantus a finali suo ad diapente non pertingit, nec diatessaron inferius habet pro sui brevitate vel imperfectione, solemus eum subiugali designare (inde LmLQuaest. mus. 1, 17 p. 38). LmLBerno prol. p. 74a: debet peritus cantor caute inspicere, utrum cantus regulari a suo finali incipiat ordine (inde LmLAnon. Wolf p. 203). LmLBerno prol. p. 75a: si quis cantus a finali in quartum locum transponatur, legitime videatur sub eodem modo vel tono currere. LmLBerno prol. p. 76a (L2 p. 37): omnes musici quattuor tantum finales esse testentur, quorum lege omnes octo modorum cantus regantur (inde LmLAmerus 23, 3). al. LmLAdalb. 2, 2-3. LmLGuido prol. 72. LmLGuido micr. 9, 9: In ⋅D⋅ vero et ⋅a⋅, quae unius sunt modi, saepissime possumus eundem cantum incipere vel finire. LmLGuido micr. 11, 1: Quae vox et quare in cantu obtineat principatum. Cum autem quilibet cantus omnibus vocibus et modis fiat, vox tamen, quae cantum terminat, obtinet principatum (inde LmLComm. Guid. 2-6 p. 132. LmLUdalsc. pr. LmLMetrol. 93 p. 77. sim. LmLGuido reg. 142). LmLGuido micr. 11, 22: Igitur quia et omnis laus in fine canitur, iure dicamus, quia omnis cantus ei sit modo subiectus et ab eo modo regulam sumat, quem ultimum sonat (inde LmLComm. Guid. 50-53 p. 136. LmLMetrol. 2 p. 78. LmLIac. Leod. spec. 6, 40, 19). LmLGuido micr. 11, 23: A finali itaque voce ad quintam in quolibet cantu iusta est depositio, et usque ad octavas elevatio (inde LmLPs.-Osbern. 16. LmLMetrol. 3 p. 78. sim. LmLGuido reg. 148). LmLGuido micr. 13, 4: Ad quos (sc. modos) in cantibus discernendos etiam quaedam neumae inventae sunt (inde LmLTon. Vatic. 12, 2 p. 191. ad loc.: LmLComm. Guid. 18-20 p. 141). al. LmLGuido reg. 130: Alti cantus sunt autenti, graves plagas nominant. LmLGuido ep. []p. 48b. al. LmLBerno mon. ep. al. LmLHermann. mus. p. 63 (p. 147a). al. LmLVers. Maiores tropos p. 295. LmLWilleh. Hirs. 10 (c. 9), 24: tropi, qui quatuor sunt in natura, pro discernenda cantus varietate in octo distribuantur (inde LmLFrut. brev. 7 p. 54. cf. LmLGuido micr. 12, 12). LmLWilleh. Hirs. 21 (c. 20), 29: cantus singulorum troporum non unum semper idemque habet (ms. Rochester 92 1100: habent) initium (cf. LmLWilleh. Hirs. 34 (c. 33), 1). al. LmLAribo 35 p. 29: Cum quilibet cantus legitime vagari per XI chordas potuisset, qui discursus cuilibet autento cum suo plaga composito deputatur, evenit saepe propter cantus prolixitatem, ut aliquis versus seu brevis psalmus adiunctus ab illo discordaret. LmLAribo 85 p. 34: Cantus quinti et sexti toni potissimum indigent synemmenon. LmLAribo 70 p. 71: Quamvis cantus sit autenticus, tamen plures eius neumae et soni versantur in quinque eius chordis, quae communes sunt autentis et plagalibus. al. LmLComm. Guid. 84 p. 123: sciet, quis cantus per legitimam finalem, quis per affinitatem sit canendus. LmLComm. Guid. 36 p. 127: quod rarius est in cantibus sequentiarum, qui enormes et adulterini dici possunt, quod finiri deberet legitime in ⋅D⋅ gravi, finitur superius per diapason in ⋅d⋅ acuta. LmLComm. Guid. 70 p. 145: Cum enim in acumine vel gravitate discerni debeat cantus cui modi vere supponi debeat, in eo cantu utrumque confundi dicitur, qui totus versatur in illa diapente, quae communis est et authento et plagae. al. LmLLib. argum. 7 p. 30. LmLLib. spec. 43 p. 52: Mixtae sunt plagales distinctiones, quae in autenticis cantibus inveniuntur. al. LmLMot. Omnis cantus p. 185. LmLTon. Aug. p. 84. al. LmLAnon. Lips. p. 157. al. LmLVers. Ars est intr. 13. al. LmLVers. Ars humanas p. 113a. al. LmLCant. In defect. p. 88 (cf. LmLBerno prol. p. 76a). LmLPs.-Guido form. 6, 3. al. LmLPs.-Guido arithm. p. 60ab. LmLVers. Hac ex lege p. 63. LmLFrut. brev. 8 p. 62. al. LmLFrut. ton. p. 166: Extraordinarius cantus ultra diapente incipiens: „Notas mihi fecisti vias“. al. LmLPs.-Osbern. 27. al. LmLAnon. Wolf p. 212: Cantus primi magistri incipit quatuor chordis, ⋅C⋅D⋅F⋅a⋅. Cantus discipuli quatuor habet principia, sicut et magistri, ⋅A⋅C⋅D⋅F⋅. al. LmLQuaest. mus. 2, 26 p. 94-95 (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 56, 2). al. LmLTheog. Mett. 31, 2 (p. 192b). al. LmLIoh. Cott. mus. 10, 7: Modi a moderando sive modulando vocati sunt, quia videlicet per eos cantus moderatur, id est regitur (inde LmLAnon. Pannain p. 107. LmLIoh. Aegid. 13, 9. LmLHier. Mor. 20 p. 152, 19. LmLAnon. Carthus. p. 434a. LmLTrad. Holl. III 6 p. 45. LmLConr. Zab. tract. AP 5. LmLTrad. Holl. VI 35, 6). LmLIoh. Cott. mus. 11, 13: tota vis cantus ad finales respicit. Nam ubicumque cantus incipiatur et quomodocumque varietur, semper ei modo adiudicandus est, in cuius finali cessaverit (inde LmLAnon. Pannain. p. 110. LmLPs.-Guido corr. p. 53b. LmLTrad. Holl. VI 37, 5. LmLConr. Zab. tract. AV 7. sim. LmLAnon. Carthus. p. 443a). LmLIoh. Cott. mus. 12, 43: cantoris arbitrio relinquitur, uti talem cantum ei tono adaptet, cui cantus principium competentius responderit (inde LmLConr. Zab. tract. BE 2. LmLReg. comp. p. 193). al. [s.XII] LmLTrad. Guid. 7. LmLUdalsc. 2. al. LmLGuido Aug. 497: In illo autem cantu progressioni reclamat compositio, qui ubique autenticam habens per compositionem, plagalem alicubi descensum interserit ... Sunt alii cantus, in quibus progressioni compositio consentit, sed dissentit a dispositione (inde LmLTon. Cist. p. 268a). al. LmLTon. Gratianop. p. 12 (cf. LmLPs.-Odo dial. p. 258a). al. LmLTon. Cist. p. 266a (inde LmLIoh. Aegid. 12, 18). al. LmLAnon. Cist. I 80 p. 31 (cf. LmLGuido Aug. 477). al. LmLAnon. Cist. II c. 1151B. al. LmLAnon. La Fage I 6, 10. al. LmLAnon. Pannain p. 112: de cantibus, qui in proprio cursu deficientes alienas finales sibi usurpant (cf. LmLIoh. Cott. mus. 14, 1. inde LmLConr. Zab. tract. BF 1. LmLGob. Pers. p. 195b. LmLTrad. Holl. VI 37, 10. sim. LmLAnon. Pannain p. 110. LmLConr. Zab. tract. AV 5 (cf. LmLIoh. Cott. mus. 11, 11)). LmLAnon. Pannain p. 114: In hiis vero cantibus regularitas et irregularitas consideranda est. ... Forma de cantu []autentorum. ... De cantu plagalium (sim. LmLAnon. Pannain p. 107). al. LmLTon. Nivern. f. 141v p. 120. al. LmLTon. Vatic. 12, 1 p. 190. al. LmLMod. Notandum est 4. LmLCompil. Paris. II p. 75. al. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 497a: in istis quatuor sedibus habet omnis cantus terminari, nisi aliquando cantus sit diversus vel indebite coactus. al. LmLInst. patr. 29. al. LmLMus. man. 42, 9: Est autem maneria proprietas cantus seu regula litteram, qua finiendus est, absque scrupulo determinans. al. LmLMetrol. 6 p. 78 (cf. LmLGuido micr. 12, 2). al. LmLIoh. Aegid. 12, 30 (cf. LmLTon. Cist. p. 266b). al. LmLAmerus 17, 1: non enim potest quis secundum artem deiudicare de cantu, cui tono subiaceat, nisi prius audierit principium, ascensum sive descensum et etiam finem (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 36, 16. LmLTrad. Holl. III 6 p. 45. LmLTrad. Holl. VI 9, 3. LmLTrad. Holl. VI 35, 3. sim. LmLAmerus 11, 34). al. LmLElias Sal. 7 p. 23b (sim. LmLElias Sal. 17 p. 35b). al. LmLAnon. Couss. VII 12, 3. al. LmLLambertus p. 261a: dicitur esse modus in cantu regula quedam, qua cantus regitur, discernitur et moderatur. al. LmLHier. Mor. 23 p. 168, 14. al. LmLTrad. Garl. plan. IV 104: sine ipso (sc. semitonio) cantus esset corrosus, transformatus et dilaceratus (cf. Ps.-Odo mus. p. 268a. inde LmLTrad. Holl. III 5 p. 34. LmLTrad. Holl. VI 7, 18. LmLTrad. Holl. VI 24, 4. LmLSzydlov. 7 p. 28). LmLTrad. Garl. plan. V 219. al. LmLAnon. Ratisb. 2, 7. al. LmLAnon. Hailspr. 1 p. 67. al. LmLPetr. Cruc. 1, 18. al. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 24. LmLTon. Lips. p. 107. LmLVers. Postquam pro 240. al. LmLIoh. Groch. 219: Cantus autem iste (sc. mensuratus) per toni regulas forte non vadit nec per eas mensuratur. LmLIoh. Groch. 247: Responsorium nocturnale est cantus ordinatus recte ascendens <et> descendens iuxta regulam alicuius toni. LmLIoh. Groch. 250: Antiphona est cantus leviter ascendens et descendens iuxta regulam alicuius tonorum. al. LmLPs.-Mur. summa 113: Qualiter cantus plagalis distinguitur ab authento per claves discretivas (inde LmLPs.-Mur. summa 1630). LmLPs.-Mur. summa 1704: cantus, qui a quibusdam dubius appellatur, de quo minus bene cognoscitur, utrum sit authentus vel plagalis. al. LmLEngelb. Adm. 4, 3, 15: tonus tercius habet saltus fractos, et sic eius cantus est inpetuosus. LmLEngelb. Adm. 4, 39, 5: cantus artificialiter regulatus. al. LmLWalt. Odingt. 5, 8, 3. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 11, 3, 2. al. LmLIac. Leod. inton. 1, 3. al. LmLIac. Leod. comp. 2, 6, 8: breves cantus, qui non ascendunt nisi ad quintam vel ad plus ad sextam. al. LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 5. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 127: per quam etiam neumam finalem cantus primi toni discernitur ab aliis cantibus. al. LmLSumm. Guid. comm. 1, 7. al. LmLIoh. Boen mus. 4, 23. LmLQuat. princ. 3, 19 p. 229a. al. LmLVers. Iam post p. 53. LmLAnon. Michaelb. I p. 44. LmLGoscalc. 1, 1 p. 32, 2. al. LmLHeinr. Eger 4 p. 43. al. LmLCompil. Ticin. p. 21. al. LmLHenr. Zel. 61. LmLPs.-Mur. mod. p. 100b. al. LmLAnon. Erford. p. 161 (inde LmLConr. Zab. tract. EE 5). LmLCompil. Lips. p. 131. al. LmLAnon. Carthus. p. 449b: quidam eorum (sc. tonorum) suum cantum per ⋅♮⋅ durum, quidam vero per ⋅b⋅ molle, et quidam utroque modo deponunt. al. LmLAnon. Monac. II 59. al. [s.XV] LmLIoh. Olom. 9 p. 44: Tonus capitalis primi toni proprie principiat cantum in ⋅D⋅ gravi. al. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 33 p. 310, 3: De cantu autenti proti. al. LmLAnon. Claudifor. 4, 6, 1: cantus regulariter compositi quinti toni. al. LmLIac. Twing. p. 94, 1. al. LmLIac. Theat. 1. al. LmLNicol. Cap. p. 318. al. LmLGob. Pers. p. 192a (cf. LmLSumm. Guid. 192. inde LmLIoh. Velle metr. 34). al. LmLGeorg. Ans. 3, 60. al. LmLPs.-Guido corr. p. 53b: quotienscumque (ms.; ed.: quomodocumque) cantus sit falsificatus vel qualitercumque variatur (ms.; ed.: variatus), ad suum tropum convenienter reducatur. al. LmLAnon. Philad. 23. al. LmLTon. Subl. p. 54, 3. al. LmLTrad. March. p. 927. al. LmLPetr. Talh. p. 12: ascendere vero potest ad sextam vocem super finali, et si ascendat amplius, enormem cantum nomines. Praeterea toni ubilibet finire possunt, duntamen suorum cantuum (ms. []et ed.: cantum) armoniam non amittant (ms.; ed.: admittant). al. LmLTrad. Holl. I p. 180: cantus in finalibus et affinalibus terminati penes solam transpositionem differunt. LmLTrad. Holl. I p. 183: primus tonus, id est cantus primo tono subordinatus. al. LmLTrad. Holl. II 57 p. 9 (p. 419a). al. LmLMan. Guid. p. 150 (cf. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 114). LmLVers. Primus habet 26 p. 160 (p. 471a) (cf. LmLHugo Spechtsh. 524). LmLTrad. Holl. III 5 p. 33. al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 6, 3: Quid ergo de parvulis cantibus dicendum, qui, dum paucis constent verbis, paucas etiam necesse est habeant voces, quique (ed.: quinque) non solum diapason transcendere nequeunt, verum etiam diapente saepius non attingunt. al. LmLAnon. Mell. 2, 6. LmLTrad. Holl. VI 5, 9. al. LmLConr. Zab. tract. GG 5. al. LmLIoh. Tinct. diff. 18. LmLFr. Gafur. extr. 8, 5, 1. al. LmLIoh. Tinct. nat. 1, 4. al. LmLFr. Gafur. op. 5, 8. LmLBart. Ram. 1, 3, 2 p. 55. LmLNicol. Burt. 1, 23, 132: finales nuncupantur eo, quod omnis cantus Gregoriana fabricatus regula in eis finem collocat. al. LmLIoh. Tinct. inv. p. 39 (inde LmLFr. Gafur. op. 1, 1. LmLFr. Gafur. theor. 1, 1). LmLGuil. mon. 5 p. 30. LmLBonav. Brix. 15, 61. al. LmLAdam Fuld. 2, 8. al. LmLLad. Zalk. A 59. al. LmLGuill. Pod. ench. 26 p. 388. al. LmLGuill. Pod. 4, 8. al. LmLHerb. Tr. 2, 3 p. 49. al. LmLMich. Keinsp. 8, 6. al. LmLCompend. mus. 151. al. LmLAnon. Couss. I p. 444a. LmLReg. comp. p. 193. LmLAnon. La Fage III p. 245. LmLSzydlov. 13 p. 69. al. LmLIoh. Velle metr. 20. al. LmLAnon. Tegerns. III p. 99. al. LmLMon. Prima corda I 58. LmLMon. Prima corda II 50. d bestimmte (Kompositions-)Gattungen betreffend with reference to (compositional) genres [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 21, 30: in scenicis cantibus, qui vocantur guerble. [s.X-XI] LmLGloss. Aug. 1, 75: mimicique cantus. LmLComm. Guid. 36 p. 127: in cantibus sequentiarum. LmLFrut. ton. p. 137: antiphonarum cantus. LmLIoh. Cott. mus. 21, 17. [s.XII] LmLTrad. Guid. 7: cantus qui dicuntur versus. LmLGuido Aug. 749: de cantu versiculi (inde LmLTon. Cist. p. 276b. LmLAnon. Cist. I 40 p. 27). LmLAnon. Cist. I 65 p. 41: Cantus enim psalmorum quarti toni (sim. LmLAnon. Cist. II c. 1151D. LmLAnon. Cist. II c. 1152A-B). LmLDisc. Tres sunt 3 p. 238: Tres sunt principales consonantie in materia frangeni (pro frangendi? cf. LmLApfel, Satzlehren p. 69) cantus. [s.XIII] LmLMus. man. 51, 4: in illis cantibus, qui nec „gloriam“ habent, sicut introitus et responsoria, nec „Saeculorum“, sicut antiphonae, sed omnino neumatibus carent, sicut ympni, „Sanctus“, „Agnus Dei“, „Kyrie“, „Gloria in excelsis“, alleluia, gradalia ... ceteraque cantuum genera. LmLMus. man. 58, 23: tam in cantibus antiphonarii quam gradalis. al. LmLLambertus p. 269a (inde LmLIac. Leod. spec. 7, 5, 8). LmLAnon. Emmeram. 2 p. 224, 6: in hoquetis (glossa: id est in omni cantu hoquetato). LmLAnon. Emmeram. 4 p. 262, 8: in multis aliis cantibus, tam organis quam motellis. LmLAnon. Emmeram. 5 p. 276, 37: Copula (glossa: id est talis cantuum species sive modulatio). LmLFranco Col. 11, 28 (inde LmLIac. Leod. cons. 96. LmLQuat. princ. 4, 2, 20 p. 281a). al. LmLTrad. Franc. I p. 16. LmLIoh. Groch. 108: Quae autem in voce humana fiunt, duobus modis sunt. Aut enim dicimus cantum aut cantilenam. Cantum autem et cantilenam triplici differentia distinguimus. LmLIoh. Groch. 185: cantus iste appropriato nomine organum appellatur. LmLIoh. Groch. 265: Cantus autem iste (sc. introitus) in principio missae cantatur.al. LmLPs.-Mur. summa 2349. LmLWalt. Odingt. 4, 1, 23: Celeuma est cantus, quem decantant vinitores. LmLWalt. Odingt. 6, 11, 6: cantus rondellus, id est rotabilis vel circumductus. LmLWalt. Odingt. 6, 11, 12: cantus truncatus ... qui et hoquetus dicitur. [s.XIV] LmLMens. Omnis nota sic 3, 3: Omnis cantus moctectorum. LmLIac. Leod. spec. 1, 20, 5: discantus enim quidam cantus est. LmLIac. Leod. spec. 6, 79, 1: cantuum, qui dicuntur antiphonae et missarum introitus. LmLIac. Leod. spec. 7, 10, 5: in conductis et aliquo cantu, qui []improprie organum vocatur (cf. LmL Franco col. 11, 25). LmLIac. Leod. spec. 7, 46, 10: conductos, cantus ita pulchros, in quibus tanta delectatio est, qui sunt ita artificiales et delectabiles. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 110. al. LmLQuat. princ. 3, 32 p. 233b: aliquando accipitur neupma ... pro illo cantu, qui (ms. London Add. 8866; ed.: quae) est post antiphonam, ut in cathedralibus et in aliis quamplurimis ecclesiis dicitur. LmLQuat. princ. 3, 55 p. 250a: cantus, sive sit responsorium aut antiphona vel introitus missae. LmLGoscalc. 1, 8 p. 84, 7: de cantibus aliis, puta motetis, baladis ... cantus, videlicet motetorum, baladarum, rondellorum, vireletorum. al. [s.XV] LmLAnon. Seay p. 39: cantus vocatus organum. al. LmLAnon. Vipiten. 11, 3: rundellus dicitur iste cantus, qui habet partem et aliquando in secunda parte vel in prima habet clausuram. LmLOrig. et eff. 15, 3. LmLIac. Twing. p. 94, 3: cantus, ut introitus, „Kirieleison“, gradualia, offertoria, responsoria, ymni, sequencie. LmLIac. Theat. 11. LmLGeorg. Ans. 3, 257. LmLEg. Carl. rit. 48. LmLTrad. March. p. 931. LmLTrad. Holl. II 86 p. 56 (p. 435b) (inde LmLLad. Zalk. B 25). al. LmLTrad. Holl. III 9 p. 63. al. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 60. LmLIoh. Tinct. diff. 3: Cantilena est cantus parvus, cui verba cuiuslibet materiae, sed frequentius amatoriae supponuntur. LmLIoh. Tinct. diff. 3: Contrapunctus est cantus per positionem unius vocis contra aliam punctuatim effectus. LmLIoh. Tinct. diff. 4: Duo est cantus duarum tantum partium relatione adinvicem compositus. LmLIoh. Tinct. diff. 11: Missa est cantus magnus, cui verba „Kyrie“, „Et in terra“, „Patrem“, „Sanctus“ et „Agnus“ et interdum caeterae partes a pluribus canendae supponuntur. ibid.: Motetum est cantus mediocris, cui verba cuiusvis materiae, sed frequentius divinae supponuntur. al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 5, 8: cantus, quem faubourdon vocant. LmLLad. Zalk. B 25. al. e formale Aspekte betreffend with respect to aspects of form [s.IX] LmLMus. ench. 9, 22: Particulae sunt sua cantionis cola vel commata, quae suis finibus cantum distingunt (sim. LmLInch. Uchub. 20). [s.X] LmLOrg. Selest. p. 68, 6: Cola et commata sunt incisiones et membra in cantu. Membrum in cantu dicitur, quando finis cantus in illum sonum cadit, quo incipit. ... Notandum autem, quod membrum cantus simul cum sensu verborum est. LmLPs.-Odo mus. p. 276a: Distinctio vero in musica est, quantum de quolibet cantu continuamus (inde LmLIoh. Cicon. mus. 2, 43 p. 314, 23). LmLPs.-Odo dial. p. 257b: Distinctiones quoque, id est loca, in quibus repausamus in cantu, et in quibus cantum dividimus (inde LmLQuaest. mus. 1, 15 p. 35). al. [s.XI] LmLBerno prol. p. 70b: cola et commata, id est membra et incisiones, quas distinctiones cantus appellamus (sim. LmLBerno mon. 11, 5. inde LmLFrut. brev. 8 p. 59. Frut. ton p. 113). LmLGuido micr. 15, 44: Non autem parva similitudo est metris et cantibus, cum ... distinctiones loco sint versuum (inde LmLAnon. Pannain p. 414. LmLMetrol. 64 p. 86). al. LmLAribo 64 p. 53. al. LmLComm. Guid. 29 p. 142. al. LmLLib. spec. 45 p. 52 (inde LmLIoh. Cicon. mus. 2, 43 p. 314, 16). LmLVers. Ars humanas p. 114a. LmLPs.-Osbern. 115. LmLQuaest. mus. 1, 9 p. 19. LmLIoh. Cott. mus. 10, 25: cum cantus in quarta vel quinta a finali voce per suspensionem pausat, colon est (inde LmLHier. Mor. 20 p. 153, 29. LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 13. LmLAnon. Carthus. p. 445b. LmLGob. Pers. p. 188b. LmLTrad. Holl. VI 36, 2). LmLIoh. Cott. mus. 10, 29: Significat autem diastema distinctum ornatum, qui fit, quando cantus non in finali, sed in alia decenter pausat; ... teleusis finis est cantus (inde LmLHier. Mor. 20 p. 153, 36. LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 14. LmLAnon. Carthus. p. 446a. LmLGob. Pers. p. 188b. LmLLad. Zalk. B 6). LmLIoh. Cott. mus. 12, 39 (inde LmLAnon. Pannain p. 112. LmLHeinr. Eger 5 p. 50. LmLAnon. Carthus. p. 451a. LmLGob. Pers. p. 194b. LmLConr. Zab. tract. BD 6). LmLIoh. Cott. mus. 19, 1: Optima autem modulandi forma haec est, []si ibi cantus pausationem finalis recipit, ubi sensus verborum distinctionem facit (inde LmLAnon. Pannain p. 114. LmLHier. Mor. 24 p. 174, 20. LmLAnon. Carthus. p. 445b. LmLTrad. Holl. VI 40, 1. LmLReg. comp. p. 193). [s.XII] LmLTrad. Guid. 7: Inveniuntur tamen quidam cantus extra hanc legem distinctionum fines et principia mittere usque ad octavam. LmLAnon. Cist. II c. 1151A: sicut in cantu ita et in modo proferendi quantum ad pausationes pertinet et distinctiones, servetur identitas. al. LmLAnon. Pannain p. 116. al. [s.XIII] LmLInst. patr. 24: Festivis namque diebus in omni cantu punctum et pausam non omittamus. LmLAnon. Emmeram. 1 p. 88, 2: in caudis seu neumis cantuum variorum. al. LmLHier. Mor. 23 p. 172, 2. al. LmLIoh. Groch. 275: Est autem sequentia cantus ex pluribus versiculis compositus. LmLIoh. Groch. 285: „Pater noster“ est cantus habens duas partes ad modum puncti ductiae vel stantipedis. al. LmLPs.-Mur. summa 2173. LmLEngelb. Adm. 4, 43, 8. al. [s.XIV] LmLAnon. Paris. I 4, 12: si aliquis modulus vel clausula cuiusdam cantus incipiatur per duas breves. LmLIac. Leod. spec. 6, 87, 26: Tactus cantus dicatur per clausulas, sicut notatus est, ita quod, cum una pars chori incipit et cantat primam clausulam, alia taceat ... sicque alternatim decantentur illius cantus clausulae ad modum fugae dispositae. al. LmLAegid. Mur. p. 125a. LmLQuat. princ. 3, 33 p. 234a. al. LmLHeinr. Eger 5 p. 57. [s.XV] LmLAnon. Vipiten. 11, 3: rundellus dicitur iste cantus, qui habet partem et aliquando in secunda parte vel in prima habet clausuram. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 43 p. 314, 21: omnes distinctiones cantuum sunt pausationes, sed non omnes pausationes distinctiones. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 55 p. 332, 16: Periodus autem in musica dicitur integer cantus... qui componitur ex colis et commatibus. al. LmLProsd. exp. 85, 17. al. LmLProsd. mens. p. 221ab. LmLNicol. Cap. p. 318. LmLUgol. Urb. 3, 9-2, 19. al. LmLGeorg. Ans. 3, 230. al. LmLAnon. Tegerns. I p. 105. LmLTrad. Holl. I p. 176: iuxta tres pausandi modos orationis prosaicae cantus discurrens. ibid. al. LmLTrad. Holl. VI 26, 4. al. LmLIoh. Tinct. diff. 16: Resumptio est cantus finiti ut pertinet replicatio. al. LmLConr. Zab. chor. 2, 13. LmLIoh. Tinct. contr. 3, 5, 4: Sumitur autem hic perfectio pro cuiusque cantus media seu finali clausula. al. LmLAdam Fuld. 2, 11. LmLLad. Zalk. B 6: Theleusis est ornatus regressus cantus ad finem (cf. LmLTrad. Holl. I p. 176). LmLAnon. Salisb. 8, 9. LmLLe Munerat moderat. 62. LmLFlor. Fax. 17 p. 88. f Rhythmus und Mensurierung betreffend with respect to rhythm and mensuration [s.IX-X] LmLComm. br. 304: cantus quilibet totus eodem celeritatis tenore a fine usque ad finem peragatur ... in cantu, qui raptim canitur ... cantus, qui morose canitur. [s.XI] LmLBerno prol. p. 77b: in cantu aptae numerositatis moram nunc velociorem, nunc vero facimus productiorem. ibid.: ut in metro certa pedum dimensione contexitur versus, ita apta et concordabili brevium longorum<que> (ed.: longorum) sonorum copulatione componitur cantus (inde LmLQuaest. mus. 1, 22 p. 59). LmLGuido micr. 15, 44: Non autem parva similitudo est metris et cantibus, cum et neumae loco sint pedum ..., utpote ista neuma dactylico, illa vero spondaico, alia iambico more decurrit (inde LmLAnon. Pannain p. 414. LmLMetrol. 64 p. 86). LmLComm. Guid. 33 p. 150. LmLCompil. Casin. 1, 22 p. 400. (?) [s.XIII] LmLLambertus p. 252b: longitudo seu brevitas cantus secundum mensuram (sim. LmLLambertus p. 269b). LmLLambertus p. 269a: omnes modi, id est omnis cantus, in quo consistit (ms. Paris lat. 11266; ed.: constitit) maneries. LmLLambertus p. 279a: cantus, qui colligitur ex perfectis puris (inde LmLIac. Leod. spec. 7, 19, 10). al. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 184, 28. al. LmLFranco Col. 1, 1: Mensurabilis musica est cantus longis brevibusque temporibus mensuratus (inde LmLPs.-Petr. Cruc. U A, 1. LmLQuat. princ. 4, 1, 2 p. 254b. LmLIoh. Hanb. sum. 1 p. 182, 8. sim. LmLTrad. Holl. II 23 p. 3 [](p. 417a). LmLTrad. Holl. V 5a, 21. LmLAnon. La Fage III p. 242). LmLFranco Col. 13, 1: Truncatio est cantus rectis obmissisque vocibus truncate prolatus (inde LmLQuat. princ. 4, 2, 47 p. 296a). LmLFranco Col. 14, 1: Organum proprie sumptum est cantus non in omni parte sua mensuratus. LmLHier. Mor. 25 p. 180, 3: Cum autem modus cantandi omnem cantum ad musicam mensurabilem pertineat. al. LmLTrad. Franc. V 65. LmLAnon. Couss. IV p. 62, 21. LmLIoh. Groch. 156. al. LmLWalt. Odingt. 6, 6, 2. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 1, 15, 3: Musica plana dicitur quilibet cantus, qui absque temporis mensura et limitatione notularum figuratur et cantatur ... Musica mensurata est quilibet cantus tempore mensuratus, cuius figure sunt omnes limitate nomine, figura et quantitatis essentia, quibus mensurate artamur cantare cantus, qui sunt talibus notulis situati (inde LmLFr. Gafur. extr. 6, 7, 14). al. LmLMarch. pom. 37, 16: omnis cantus de se et naturaliter plus respicit tempus perfectum quam imperfectum. LmLMarch. pom. 43, 31: ad notandum sive ad innuendum, quod talis cantus Gallice proferatur. al. LmLMarch. comp. 1, 8 (cf. LmLMarch. pom. 19, 4). al. LmLPhil. Vitr. 17, 2. al. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 43a. al. LmLMens. Omnis nota sic 3, 3. LmLAnon. Paris. I 4, 26. al. LmLIoh. Mur. not. 2, 1, 8: tempus perfectum pro mensura cantus cuiuslibet posuerunt. al. LmLIoh. Mur. spec. 2, 79 (inde LmLTrad. Holl. I p. 162). LmLRob. Handlo p. 166, 1. al. LmLIac. Leod. cons. 87. LmLIac. Leod. spec. 7, 24, 9: in cantu perfectae mensurae. al. LmLIoh. Mur. lib. p. 54a (inde LmLAnon. La Fage II p. 427. LmLProsd. exp. 57, 1. LmLProsd. exp. 57, 4. LmLProsd. exp. 58, 1. LmLUgol. Urb. 3, 6-3, 1. LmLUgol. Urb. 3, 6-4, 1. LmLUgol. Urb. 3, 6-4, 4. LmLUgol. Urb. 3, 6-6, 13). LmLMens. Primo punctus p. 35. al. LmLPs.-Mur. motet. p. 88a. LmLAnon. Barcin. I p. 21. al. LmLIoh. Boen ars 1, 8, 14: in eodem cantu variare modum, ut nunc processus fiat per ternarium, nunc per dualitatem. al. LmLQuat. princ. 3, 58 p. 254a: in omni cantu penultima nota semper longari debet. al. LmLVers. Iam post p. 50. al. LmLGoscalc. 3, 6 p. 172, 12. al. LmLHeinr. Eger 4 p. 45. LmLPs.-Theodon. append. 1 p. 51. al. LmLIoh. Vetul. 3, 2. al. LmLMens. Item notandum p. 415a. LmLNic. Weyts p. 262b. LmLMens. Quandoc. due 2, 1. LmLIoh. Pipudi p. 41. LmLProp. mens. Nota quod I 3, 3. LmLAnon. Mediol. 3, 1. al. LmLAnon. Couss. V p. 228, 9: In hoc cantu ponuntur ille minime tres pro quatuor. al. LmLAnon. Kellner p. 74. LmLAnon. Kellner p. 82: colorisatae notae in cantu de tempore positae. al. LmLAnon. Monac. II 139. LmLAnon. Vratisl. p. 331a (cf. LmL Franco col. 2, 3). al. LmLAnon. Vipiten. 8, 12. al. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 4, 13 p. 376, 15-16. LmLThom. Wals. 10, 5: Signum cantus de tempore inperfecto et de modo inperfecto est semicirculus sine punctu in medio. al. LmLProsd. exp. 11, 11 (sim. LmLProsd. mens. p. 202b). passim LmLProsd. mens. p. 202a. al. LmLProsd. ital. I p. 230b: ille cantus est senarius perfectus ... ille cantus novenarius dicitur (sim. LmLProsd. ital. II p. 41). al. LmLUgol. Urb. 3, 6-8, 5. passim LmLGeorg. Ans. 3, 187. al. LmLAnon. Tegerns. I p. 104: in cantus incepcione prima nota protrahenda est. LmLPetr. Talh. p. 5. LmLTrad. Holl. I p. 160. LmLMens. Ista autem 3 descr. p. 155 (p. 469a). al. LmLProp. mens. Sequitur 49 p. 169 (p. 474a). LmLAnon. Couss. XII 3, 21. al. LmLAnon. London. II 1, 5. al. LmLAnon. Monac. 4, 19: si in cantu ponitur proporcio dupla. al. LmLAnon. Mell. 3, 8. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 58. al. LmLIoh. Tinct. diff. 4: Diminutio est alicuius grossi cantus in minutum redactio. Discantus est cantus ex diversis vocibus et notis certi valoris aeditus. LmLIoh. Tinct. diff. 11: Modus est quantitas cantus ex certis longis maximam, aut brevibus longam respicientibus constituta. LmLIoh. Tinct. diff. 15: Quantitas est secundum quam quantus sit cantus intelligitur (sim. LmLIoh. Tinct. val. 1, 6). al. LmLIoh. Tinct. pr. 1, 2, 3. al. LmLConr. Zab. chor. 2, 2. al. LmLIoh. Tinct. imp. 2, 3, 2. al. LmLIoh. Tinct. val. 1, 8. al. LmLFr. Gafur. extr. 12, 18, 29: si cantus de modo Galico cantari debeat ... Si vero secundum Ytalicum [](sc. modum) proferri cantus debeat. al. LmLIoh. Tinct. contr. 2, 24, 1. al. LmLIoh. Tinct. punct. 5, 2. al. LmLAnon. Tegerns. II 5. al. LmLBart. Ram. 3, 1, 3 p. 88: Cum igitur aliud signum non reperiretur contrarium, natura sua canendus est cantus, scilicet per binarium numerum. al. LmLIoh. Hoth. fig. II 4, 8. LmLNicol. Burt. 3, 1, 15. al. LmLAdam Fuld. 3, 5. al. LmLAnon. Salisb. 4, 11. al. LmLLe Munerat tract. 8. LmLGuill. Pod. 7, 24: cantus incommensurabilis. al. LmLFr. Gafur. pract. 4, 3. al. LmLAnon. Couss. I p. 440b. al. LmLProp. mens. Nota quod II 2, 1. LmLAnon. La Fage III p. 242 (cf. LmL Franco col. 1, 3). LmLSzydlov. 13 p. 52: circa omnes alios cantus preter psalmos minores non est attendenda quantitas metrica. LmLMens. Cum animadv. 56. LmLAnon. Tegerns. III p. 103. LmLContr. Prima regula 39. g die instrumentale Ausführung betreffend with respect to instrumental performance [s.IX-X] LmLHucbald. 34: Quo (sc. tetrachordo coniuncto) tamen ydraulia vel organalia minime admisso in pluribus frequenter cantibus modulandi facultate deficiunt. [s.XII] LmLGuido Aug. 30: Septem enim fistulis, que secundum rationem septem litterarum disponuntur, cuiuslibet manerie cantum in organis musici modulantur. [s.XIII] LmLIoh. Aegid. 17, 5: hoc solo musico instrumento (sc. organo) utitur ecclesia in diversis cantibus. LmLElias Sal. 4 p. 20a: cantus, qui regitur in illis instrumentis (sc. viellis). LmLElias Sal. 8 p. 26a: in viella et similibus in quinque chordis totus cantus potest compleri. LmLElias Sal. 31 p. 61b: habilitare vocem suam ad cantandum cantum, qui cum instrumento ligneo, cum viella, optime cantaretur. LmLAnon. Emmeram. pr. p. 66, 15. LmLIoh. Groch. 139: Bonus autem artifex in viella omnem cantum et cantilenam ... generaliter introducit. LmLPs.-Mur. summa 1054. LmLPs.-Mur. summa 1431: et clavem istam clavem falsam appellant, et in cantu illud commoditatem operatur precipue in instrumento, quod organum appellatur, verumtamen in musica vocali humana locum non habet. [s.XIV] LmLIoh. Mur. spec. 2, 80: omnisque cantus cunctorum nostrorum instrumentorum. LmLIac. Leod. spec. 6, 55, 7. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 66. [s.XV] LmLIoh. Olom. 1 p. 2: aut voce editur cantus (ms.; ed.: cantu), ut per fauces, aut flatu, ut per fistulam (ms.; ed.: fistulares) vel organum, aut pulsu, ut per citharam (cf. Isid. etym. 3, 19, 2: ... editur sonus ...). LmLGeorg. Ans. 2, 136: Debent profecto habere rationem quandam (sc. fistule organice) non modo longitudinis inter se, verum et inter concava canarum, ut sonitus reddant habentes proportiones, quas antea diximus convenientes ad cantus. al. LmLTrad. Holl. I p. 160. LmLConr. Zab. chor. 6, 40: Magnae (sc. cannae vel fistulae organi) inferiores notas cantus resonant, mediae medias, et parvae superiores sive altiores cantus notas. LmLIoh. Tinct. inv. p. 45: duos fratres ... in cantibus expertos ... Brugis audiverim illum supremam partem et hunc tenorem ... viola consonantes. LmLIoh. Tinct. inv. p. 46: illo instrumento, quod ... ab eis tambura vocatur, nonnullos cantus... edere persensi. al. LmLBart. Ram. 1, 1, 6 p. 17: quatuor tantum foramina cum orificio tenent, et illis quatuor quemcunque cantum in acumine et gravitate comprehendunt. LmLHerb. Tr. 3, 3 p. 69. h die Komposition betreffend with respect to composition [s.X] LmLOdo Aret. p. 248b: beatus Papa Gregorius ..., quando cantum facere studuit. [s.XI] LmLPs.-Odo mus. p. 272a: cum cantum aliter, quam compositus est, incipiat atque perficiat. LmLBerno prol. p. 72a (H 36 p. 35): si inter ⋅A⋅ et ⋅a⋅, ... cantus non excedens componatur (sim. LmLBerno mon. 10, 6. inde LmLFrut. brev. 7 p. 57. LmLAnon. Wolf p. 209). LmLBerno prol. p. 77b: apta et concordabili brevium longorum<que> (ed.: longorum) sonorum copulatione componitur cantus (inde LmLQuaest. mus. 1, 22 p. 59). LmLGuido micr. 15, 17: Proponatque sibi musicus, quibus ex his divisionibus incedentem faciat cantum, sicut []metricus quibus pedibus faciat versum (inde LmLAribo 53 p. 68. LmLMetrol. 49 p. 84). LmLGuido micr. 15, 40: qui cantum faciunt, rationabiliter discretas ac diversas neumas componant (inde LmLMetrol. 62 p. 85). LmLBerno mon. 10, 7 (sim. LmLFrut. brev. 7 p. 58. LmLAnon. Wolf p. 209). LmLWilleh. Hirs. 37 (c. 36), 6. LmLAribo 29 p. 49: cantus inventoribus (inde LmLQuaest. mus. 1, 23 p. 63). LmLComm. Guid. 5 p. 99: Utilitas huius artis est et scire cantus novos componere. al. LmLFrut. brev. pr. p. 26: Bene autem modulari est rata tonorum et intervallorum dispositione per legitimos excursus apta modulatione suaves cantus formare. LmLFrut. ton. p. 181: sciolus cantuum compositor. LmLAnon. Wolf p. 207: quae ratio in compositione cantus debeat observari. LmLIoh. Cott. mus. 1, 9: in ea (sc. manu) cantum probet, corrigat et componat (inde LmLHier. Mor. 10 p. 47, 5. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 26. LmLAnon. Claudifor. 6, 2, 3). LmLIoh. Cott. mus. 2, 7: quae (sc. musica scientia) sui cognitorem compositi cantus efficit iudicem, falsi emendatorem et novi inventorem (inde LmLHier. Mor. pr. p. 5, 7. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 65. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 26. LmLTrad. Holl. V 4a, 6. LmLConr. Zab. tract. F 3. LmLAnon. Barcin. II p. 328. sim. LmLAnon. Pannain p. 113). LmLIoh. Cott. mus. 10, 7: per eos (sc. modos) cantus... modulatur, id est componitur (inde LmLAnon. Pannain p. 107. LmLIoh. Aegid. 13, 9. LmLHier. Mor. 20 p. 152, 19. LmLTrad. Holl. III 6 p. 45. LmLConr. Zab. tract. AP 5). LmLIoh. Cott. mus. 17, 8 (inde LmLConr. Zab. tract. D 2). LmLIoh. Cott. mus. 17, 16: cantum... contexere. LmLIoh. Cott. mus. 18, 9: Providendum igitur est musico, ut ita cantum moderetur, ut in adversis deprimatur et in prosperis exaltetur (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 74, 5: ..., ut sic cantum temperet ...). al. [s.XII] LmLTrad. Guid. 7. LmLGuido Aug. 1: Cantum a beato papa Gregorio editum. LmLGuido Aug. 515: Qui vero cantus viciose conposuerunt vel bene compositos male notando vel cantando postmodum depraverunt (inde LmLTon. Cist. p. 268b). al. LmLAnon. Cist. I 4 p. 34: cantum illum male et inordinate compositum. al. LmLAnon. La Fage I 12, 14: doctrina cantum faciendi. al. LmLAnon. Pannain p. 107. al. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 491b. LmLElias Sal. 4 p. 20a: qui novum cantum edit. al. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 184, 21: de modis, per quos omnium cantuum genera artificiose et regulariter componuntur. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 214, 45: sex esse modos sive species, ex quibus omne genus cantuum conficitur. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 218, 8: „cantus fabulatores“. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 266, 1: bene fingere (glossa: id est componere) cantum. al. LmLHier. Mor. 24 p. 174, 9 (cf. LmLIoh. Cott. mus. 16, 6). al. LmLTrad. Garl. plan. V 22. al. LmLAnon. Ratisb. 2, 7. al. LmLPs.-Petr. Cruc. P 1, 10. LmLAnon. Couss. IV p. 78, 5. LmLIoh. Groch. 149. al. LmLPs.-Mur. summa 268: Musicus est cantus iudex, inventor, et harum, / que sint distorte, corrector. LmLPs.-Mur. summa 2122: si musicus ad preces alicuius cantum componat. LmLPs.-Mur. summa 2250: in formatione cantus novi. al. LmLEngelb. Adm. 3, 14, 4. LmLWalt. Odingt. 5, 6, 1: De compositione cantus simpliciter. Cantus sic primo erant compositi, ut secundum suas vocales dictamen sibi notas aptaret. al. [s.XIV] LmLMarch. pom. 37, 11: voluntas auctoris tales diversos cantus instituentis. LmLIac. Leod. cons. 1: Has igitur consonantias dulciter musicus commisceat componensque suos cantus incipiat primum tonum curratque ad novissimum (inde LmLIac. Leod. spec. 2, 14, 4). LmLIac. Leod. spec. 7, 28, 2: antiqui, qui tot pulchros et bonos fecerunt cantus (sim. LmLIac. Leod. spec. 7, 48, 8). al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 110: Nondum enim beatus Gregorius cantum gradualis et antiphonarii, nec sanctus Ambrosius suum dictaverunt cantum. al. LmLAegid. Mur. p. 125a. LmLIoh. Boen ars append. 4, 21. LmLIoh. Boen mus. 1, 13: ad voluntatem cantum conscribentis. LmLIoh. Boen mus. 3, 175: ad placitum cantum conficientis. LmLQuat. princ. 3, 48 p. 247a. al. LmLGoscalc. 1, 5 p. 74, 1. LmLHeinr. Eger 5 p. 58. al. LmLIoh. Vetul. 1, 18. al. LmLAnon. Mediol. 9, 1. LmLAnon. Carthus. p. 442b: aliquem cantum regulariter et magistraliter componere. al. [s.XV] LmLIoh. Olom. 7 p. 33. al. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 60 p. 210, 19: cantum et musicam construxerunt (sc. antiqui musici). al. LmLIoh. Cicon. prop. pr. p. 412, 7. LmLProsd. exp. 11, 14. al. LmLProsd. mens. p. 203a. LmLProsd. contr. 5, 2. LmLGob. Pers. p. 180b: novos pro divinis officiis cantus... fabricare. LmLAnon. Claudifor. 1, 4, 8. al. LmLWencesl. Prach. 168. al. LmLUgol. Urb. 3, 2-9, 13. al. LmLGeorg. Ans. 3, 27. al. LmLAnon. Philad. 23. al. LmLPetr. Talh. p. 21. LmLTrad. Holl. I p. 174. LmLTrad. Holl. II 57 p. 9 (p. 419a). LmLTrad. Holl. III 10 p. 88. al. LmLTrad. Holl. VI 27, 3. al. LmLConr. Zab. tract. BE 5. LmLIoh. Tinct. diff. 3: Compositor est alicuius novi cantus aeditor. LmLIoh. Tinct. diff. 5: Extractio est unius partis cantus ex aliquibus notis alterius confectio. LmLIoh. Tinct. pr. pr. 12. LmLIoh. Tinct. not. pr. 5. al. LmLFr. Gafur. extr. 9, 2, 2. al. LmLBart. Ram. 1, 2, 5 p. 39. al. LmLNicol. Burt. 2, 5, 44: ad novos cantus fabricandos. LmLBonav. Brix. 10, 3: Sex sunt voces tantum, quibus omnis cantus componitur et formatur. LmLAdam Fuld. 2, 11. LmLGuill. Pod. ench. 36 p. 395. LmLGuill. Pod. 5, 21: qui cantum componunt, quos modulatores generali nomine appellant. al. LmLHerb. Tr. 2, pr. p. 42. al. LmLFlor. Fax. 15 p. 87. LmLCompil. Salisb. 38. LmLReg. comp. p. 193. LmLSzydlov. 4 p. 18. LmLContr. Inprimis 8, 4. LmLContr. Prima regula 13. al. LmLMon. Prima corda II 50. i die funktionale, regionale, zeitliche Zugehörigkeit oder die Autorschaft betreffend with respect to functional, geographic, or temporal contexts, or with reference to the original authority or person associated with a piece or repertoire [s.X] LmLOdo Aret. p. 248b: beatus Papa Gregorius ..., quando cantum facere studuit. LmLComm. br. 323: cantum cuiusque temporis. LmLPs.-Odo mus. p. 276b: propter aliorum cantus divinum beati Gregorii donum penitus praetermittit (inde LmLNicol. Burt. 1, 29, 183). [s.XI] LmLAribo 29 p. 49 (inde LmLQuaest. mus. 1, 23 p. 63). al. LmLComm. Guid. 67 p. 105. al. LmLFrut. brev. 8 p. 59: in antiquo cantu. LmLFrut. brev. 10 p. 68: in auctoritatis cantibus. al. LmLPs.-Osbern. 14. al. [s.XII] LmLIoh. Cott. mus. 17, 8: beatissimus Papa Gregorius, Spiritu Sancto ei, ut fertur, assidente et dictante, cantum modulatus est, cantumque Romanae ecclesiae ... dedit (inde LmLConr. Zab. tract. D 2. sim. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 66). al. LmLTrad. Guid. 7. LmLGuido Aug. 1. LmLAnon. Cist. I 11 p. 23: Cantum, quem Cisterciensis ordinis ecclesiae cantare consueverant. al. LmLDisc. Tres sunt 3 p. 238: in materia frangeni (pro Francigeni?) cantus. LmLTon. Vatic. 12, 5 p. 202. [s.XIII] LmLInst. patr. 6: cantus de die. LmLMus. man. 29, 11: Cisterciensis ordinis cantus. al. LmLElias Sal. 30 p. 60a: cantus laicorum ... cantus Lombardorum. al. LmLLambertus p. 254a: totus annus et totus anni cantus (inde LmLQuat. princ. 2, 4 p. 207b. LmLQuat. princ. 3, 1 p. 219a). LmLHier. Mor. 24 p. 179, 19: in cantu feriali vel etiam flebili, puta passionis Dominicae. al. LmLTon. Lips. p. 106: in cantu ecclesiae. LmLPs.-Petr. Cruc. P 1, 10. LmLVers. Postquam pro 3. LmLIoh. Groch. 232: cantus a beato Gregorio institutus. al. LmLPs.-Mur. summa 310: Ambrosius cantum fecit cuilibet diei totius anni proprium et specialiter assignatum ... sanctus Gregorius Romane sedis antistes ... cantum composuit per totam Romanam ecclesiam promulgandum (sim. LmLPs.-Mur. summa 357). LmLPs.-Mur. summa 327: a cantu religiosorum antiquorum. LmLPs.-Mur. summa 2057: cantus de sancta Maria, de sancto Iohanne baptista, de epiphania, de resurrectione et de similibus. al. LmLWalt. Odingt. 4, 1, 23: Celeuma est cantus, quem decantant vinitores, cum ad extremos antes pervenerint. [s.XIV] LmLMarch. pom. 42, 13: Italicorum cantus. al. LmLIoh. Mur. spec. 2, 80: omnisque cantus laicorum virorum et mulierum, iuvenum et senum. LmLIac. Leod. spec. 6, 74, 7: cantus de mortuis. LmLIac. Leod. spec. 6, []74, 13: Alias quasi idiota et inscius cantum componit, sicut mimi et ioculatores et chorearum praecentores (ed.: praetentores). LmLIac. Leod. spec. 7, 28, 2: antiqui, qui tot pulchros et bonos fecerunt cantus (sim. LmLIac. Leod. spec. 7, 48, 8). al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 110: Cantus enim, qui tunc temporis habebatur ... Nondum enim beatus Gregorius cantum gradualis et antiphonarii, nec sanctus Ambrosius suum dictaverunt cantum, quibus cantibus nunc sancta mater ecclesia utitur. LmLHugo Spechtsh. 467: antiquum cantum... cantum dictando modernum. al. LmLAegid. Mur. p. 124a: cantus de antiphonario. LmLIoh. Boen ars 2, 21, 9. LmLIoh. Boen mus. 4, 163: Diverse namque regiones diversos cantus exigunt. al. LmLQuat. princ. 3, 30 p. 233a. LmLHeinr. Eger 5 p. 58. al. LmLPs.-Theodon. append. 1 p. 52: cantus de Ytalia. ibid.: cantus Ytalici ... cantus Gallici. LmLCompil. Ticin. p. 24. (?) LmLAnon. Carthus. p. 444b: Moderni tamen in compositione cantuum ecclesie. al. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 1, 60 p. 210, 19. LmLGob. Pers. p. 180b. al. LmLWencesl. Prach. 168. al. LmLUgol. Urb. 1, 13, 4 (inde LmLFr. Gafur. extr. 5 pr. 5). LmLUgol. Urb. 5, 41, 3: sive in diurnis sive in nocturnis cantibus. al. LmLIoh. Keck pr. p. 321a: religiosorum cantus. LmLEg. Carl. rit. 4. LmLTrad. Holl. I p. 160. LmLTrad. Holl. II 2 p. 1 (p. 416a): cantum ad divinum officium a sanctis patribus institutum (sim. LmLAnon. Couss. XII 1, 28. LmLTrad. Holl. V 3a, 10. LmLLad. Zalk. A 12). al. LmLTrad. Holl. III 10 p. 88. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 8, 2: de cunctis ecclesiae cantibus. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 11, 2: cantus laicorum. al. LmLTrad. Holl. VI 26, 10: sicut diverse sunt gentes, ita eciam diversis modis et variis cantilenis vel cantibus utuntur et gaudent. Omnes enim orientales gentes ... quasi femineis cantibus gaudere noscuntur. LmLTrad. Holl. VI 39, 30. LmLConr. Zab. tract. MM 8. al. LmLIoh. Tinct. diff. 3. LmLIoh. Tinct. pr. pr. 12. LmLFr. Gafur. extr. 11, 13, 9: in cantibus modernis. LmLNicol. Burt. 2, 5, 44. LmLIoh. Tinct. inv. p. 39: sacros et prophanos cantus. LmLBonav. Brix. 9, 3. al. LmLLe Munerat moderat. 44: codices cantus antiquissimi. al. LmLGuill. Pod. ench. 21 p. 382. LmLFr. Gafur. pract. 3, 14. LmLHerb. Tr. 2, 9 p. 58. al. LmLFlor. Fax. 15 p. 87. LmLSzydlov. 7 p. 28: in cantibus rusticorum. LmLAnon. Tegerns. III p. 99. j die Notation betreffend with respect to notation [s.X-XI] LmLPs.-Odo dial. p. 255a: qualiter cantum notare possim, ut ego illum absque magistro comprehendam. LmLGuido prol. 48: in toto antiphonario et in omni cantu quantaecumque lineae vel spatia unam eandemque habent litteram vel eundem colorem, ita per omnia similiter sonant. al. LmLGuido micr. 1, 2: cantus nostris notis descriptos. LmLGuido reg. 173: Solis litteris notare optimum probavimus, / quibus ad discendum cantum nihil est facilius (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 73, 22. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 1, 4. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 2, 27. LmLIoh. Legr. rit. 2, 2, 1, 20. LmLIoh. Legr. rit. 2, 2, 3, 57. LmLFr. Gafur. op. 5, 6. LmLBart. Ram. 1, 1, 4 p. 13 descr. LmLFr. Gafur. theor. 5, 6). LmLVers. Ars est 82. LmLComm. Guid. 31 p. 101: Dixi regulis et cantibus musice notatis discrimina vocum cognosci. [s.XII] LmLGuido Aug. 294: nullus cantus decem vocum vel citra fieri possit, qui notari non possit (inde LmLAnon. Cist. I 11 p. 35. LmLTon. Cist. p. 266b). al. LmLAnon. Cist. I 12 p. 23. al. LmLAnon. La Fage I 12, 11: notator cantum aliquem scit notare veraciter. al. [s.XIII] LmLMus. man. 26, 3. al. LmLAmerus 23, 4. LmLElias Sal. 28 p. 55a: qualiter cantus debeat lineari. LmLElias Sal. 28 p. 55b: discretus notator non ponit nisi tres vel quatuor vel quinque (sc. lineas)... residuum ascensus cantus per appositionem clavium supplebit. al. LmLLambertus p. 269b: quomodo per huius (?) figuras denotetur longitudo seu brevitas cantus. LmLHier. Mor. 25 p. 187, 2. LmLTrad. Garl. plan. V 78. al. LmLAnon. Couss. IV p. 60, 3: notatores cantus. al. LmLVers. Postquam pro 47. al. LmLIoh. Groch. 168: qualiter cantus designatur et per quae signa repraesentatur. al. LmLPs.-Mur. summa []1149: Post predictos cantores Hermannus contractus cantum absque lineis vel aliter notulabat. al. LmLWalt. Odingt. 5, 2, 2: cantus cum littera sibi aptet longas et breves ... cantus sine littera his signis longas et breves non exprimeret. LmLWalt. Odingt. 5, 4, 47: Nec oportet in cantu notando omnes claves apponere. [s.XIV] LmLMarch. luc. 13, 1, 3: sunt aliqui, qui pro suo libito voluntatis ... ipsas (sc. pausas) in cantibus figurant. LmLMarch. luc. 14, 1, 2: Clavis est reseracio notarum in cantu quolibet signatarum ... per clavim in cantu ipse reseratur cantus (inde LmLNicol. Cap. p. 328. LmLFr. Gafur. extr. 8, 6, 1. LmLBonav. Brix. 11, 7. sim. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36a. LmLHugo Spechtsh. 58. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 39. LmLAnon. Carthus. p. 434b. LmLNicol. Cap. p. 314. LmLTrad. Holl. I p. 169. LmLTrad. Holl. II 43 p. 7 (p. 418b). LmLTrad. Holl. VI 6, 3. LmLBonav. Brix. 11, 16. LmLSzydlov. 2 p. 13). LmLMarch. luc. 14, 1, 6: Per ipsarum (sc. clavium) autem discretam repositionem per lineas potest omnis cantus, cuiuscunque sit toni, rationabiliter collocari (inde LmLFr. Gafur. extr. 8, 6, 4. LmLBonav. Brix. 11, 10. LmLCompend. mus. 7). al. LmLMarch. pom. 3, 60. al. LmLMarch. comp. 9, 8. al. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36b. al. LmLRob. Handlo p. 100, 24. LmLIac. Leod. spec. 5, 24, 15: de antiquo modo notandi cantus et de moderno. LmLIac. Leod. spec. 6, 69, 44: cantus in libris notatos. LmLIac. Leod. spec. 7, 47, 5: Ponunt quidam ad temporis perfecti designationem circulum rotundum in cantibus. al. LmLHugo Spechtsh. 139: scriptum cantum. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 40: omnis cantus, qui poterit apte et competenter neumari seu notari. al. LmLIoh. Mur. lib. p. 58b: Color in musica vocatur similium (mss.; ed.: similitudo) figurarum unius processus pluries repetita positio in eodem cantu (sim. LmLGoscalc. 3, 11 p. 180. inde LmLPs.-Mur. prop. p. 99a. LmLIoh. Pipudi p. 45. LmLAnon. Mediol. 7, 1. LmLProsd. exp. 95, 2. LmLProsd. exp. 95, 7. LmLProsd. mens. p. 226ab. LmLProsd. mens. p. 227a. LmLProsd. ital. I p. 247b. LmLProsd. ital. II p. 69. LmLUgol. Urb. 3, 11-1, 2-4. LmLFr. Gafur. extr. 11, 10, 1. ad loc.: LmLProsd. exp. 95, 15-19. LmLProsd. mens. p. 226a). LmLIoh. Boen ars 1, 16, 10. al. LmLIoh. Boen mus. 1, 4. al. LmLQuat. princ. 3, 12 p. 226b: una principalis monocordi littera in capite cantus praefigatur. al. LmLGoscalc. 1, 1 p. 44, 10: in cantu inveniuntur duo signa, scilicet signum B mollis et signum B quadrati. al. LmLIoh. Pipudi p. 40. LmLAnon. Mediol. 9, 5. LmLCompil. Lips. p. 132. LmLAnon. Monac. II 144. LmLAnon. Vratisl. p. 336b. [s.XV] LmLIoh. Olom. 2 p. 6. al. LmLThom. Wals. 8, 6. al. LmLProsd. exp. 57, 8: stultum esset figurare unum cantum totum ex figuris rubeis plenis vel nigris vacuis. LmLProsd. exp. annex. 14: cantus foret male figuratus (sim. LmLProsd. mens. p. 228a). al. LmLProsd. mens. p. 227b: si cantores bene et recte et cum ratione suos cantus figurarent. al. LmLProsd. contr. II 5, 2. al. LmLProsd. ital. I p. 248b: per signa nobis hanc proportionem denotantia in principio cantus posita, que figuratio in arte Gallica satis extranea esse videtur, cum in tali cantu proportionarentur figure ad figuras in tali cantu non existentes (sim. LmLProsd. ital. II p. 70). al. LmLProsd. mon. 9, 7. LmLIac. Theat. 8 (sim. LmLIac. Theat. 18). al. LmLNicol. Cap. p. 312. al. LmLAnon. Claudifor. 7, 2, 1. LmLUgol. Urb. 3, 2-6, 22. al. LmLGeorg. Ans. 3, 18: Cantus vero note sive figure signantur supra lineas quinque in longum protractas in cartula. ... Sic fit, ut notulas undecim possit cantus dispositor lineis in quinque disponere. al. LmLPetr. Talh. p. 22: debes ponere tractum subtilem post finem cantus cuiuslibet dictionis, qui occupet unum vel duo spatia. LmLTrad. Holl. I p. 169: ad notificandum cantum in libris scribuntur (sc. claves signatae) (inde LmLSzydlov. 2 p. 13). ibid. al. LmLTrad. Holl. II 42 p. 7 (p. 418a). LmLMens. Ista autem 3 descr. p. 155 (p. 469a). LmLAnon. Couss. XII 3, 12: quum alicui cantui praeponitur signum speciale. al. LmLAnon. London. II 2, 4. LmLTrad. Holl. III 3 p. 25. al. LmLAnon. Monac. 4, 5: Si autem note in aliquo cantu perficiuntur per puncta. al. LmLTrad. Holl. VI[] 28, 20. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 3 p. 67. al. LmLConr. Zab. mon. T 6: Si ... ex vitio scriptorum cantus minus bene positus esset. LmLIoh. Tinct. diff. 18. al. LmLIoh. Tinct. pr. 1, 3, 4. al. LmLIoh. Tinct. imp. 2, 8, 10. LmLIoh. Tinct. not. pr. 5. al. LmLIoh. Tinct. val. 10, 4. LmLFr. Gafur. extr. 8, 7, 1. al. LmLIoh. Tinct. punct. 11, 1. al. LmLFr. Gafur. op. 5, 6. LmLBart. Ram. 1, 2, 2 p. 28 (inde LmLIoh. Hoth. exc. p. 40). al. LmLBonav. Brix. 5, 5. al. LmLAdam Fuld. 3, 6. al. LmLAnon. Salisb. 13, 5. LmLGuill. Pod. ench. 22 p. 383. al. LmLGuill. Pod. 1, 11. al. LmLFr. Gafur. pract. 4, 3: figuratur enim in cantibus. ibid.: denotatur in cantibus. LmLFr. Gafur. pract. 4, 7: Describitur enim in cantibus. al. LmLMich. Keinsp. 3, 60. LmLCompend. mus. 7 (cf. LmLFr. Gafur. extr. 8, 6, 4. LmLBonav. Brix. 11, 10). al. LmLAnon. Couss. I p. 443a. LmLSzydlov. 2 p. 13 (cf. LmLTrad. Holl. I p. 169). al. k die Unterscheidung von Text und Musik betreffend to stress the musical component as distinct from the textual component [s.XI] LmLGuido micr. 17, 6: sicut scribitur omne, quod dicitur, ita ad cantum redigitur omne, quod scribitur. Canitur igitur omne, quod dicitur, scriptura autem litteris figuratur (inde LmLLib. spec. 56 p. 53. LmLFr. Gafur. op. 5, 6). al. LmLComm. Guid. 31 p. 150: ‚virgula plana apposita litterae‘, id est scripturae, super quam fit cantus. al. LmLIoh. Cott. mus. 18, 1: secundum sensum verborum cantus varietur (inde LmLReg. comp. p. 193). LmLIoh. Cott. mus. 18, 5: quod verba sonant, cantus exprimere videatur (inde LmLAnon. Pannain p. 113. LmLHier. Mor. 24 p. 174, 20). LmLIoh. Cott. mus. 18, 13: Ista autem ant. „Rex autem David“ non tantum in verbis, sed etiam in cantu moerorem sonare videtur (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 74, 7). [s.XIII] LmLElias Sal. 14 p. 33b: cum cantus intendat orationem decorare, non dehonestare. al. LmLIoh. Groch. 130: Primo enim dictamina loco materiae praeparantur, postea vero cantus unicuique dictamini proportionalis loco formae introducitur. al. LmLPs.-Mur. summa 2136: Si enim materia tristis fuerit, cantus erit proprie humilis et depressus (sim. LmLGob. Pers. p. 188a). al. LmLWalt. Odingt. 5, 6, 3: proposito ergo dictamine, de quo cantilena facienda fuerit ... vocem suppositam vocalibus pro cantu assumebant. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 69, 44. LmLAegid. Mur. p. 125a. LmLSumm. Guid. comm. 4, 83 (inde LmLGob. Pers. p. 195b). al. LmLQuat. princ. 3, 33 p. 234a: ut et dictionum et cantus una possit esse distinctio (inde LmLTrad. Holl. VI 28, 8). LmLQuat. princ. 3, 48 (inde LmLOrig. et eff. 4, 1). al. LmLHeinr. Eger 5 p. 57. LmLGen. disc. Postquam 26: Motteti sunt cantus applicati verbis sive dictionibus vel parabolis. [s.XV] LmLGob. Pers. p. 195a (cf. LmLSumm. Guid. comm. 4, 80). al. LmLAnon. Tegerns. I p. 105. LmLLe Munerat moderat. 63. al. LmLLe Munerat tract. 14. al. LmLGuill. Pod. 4, 20. LmLFr. Gafur. pract. 3, 15. LmLHerb. Tr. 2, pr. p. 42. LmLReg. comp. p. 193 (cf. Ioh. Cott. mus. 16, 4). LmLSzydlov. 14 p. 70. l zur Bezeichnung der melodischen (im Gegensatz zu den rezitativischen) Formen des Chorals to designate the melodic forms of chant (as distinct from psalmodic recitation) [opp.: accentus] [s.XI] LmLGuido micr. 11, 16: si eidem cantui versum aut psalmum aut aliquid velis subiungere (inde LmLMetrol. 98 p. 77. ad loc.: LmLComm. Guid. 39 p. 135). LmLGuido micr. 13, 24 (inde LmLMetrol. 30 p. 81). LmLComm. Guid. 25 p. 142: In versibus enim responsoriorum, quomodocumque variatus sit cantus in responsoriis, magis servatur regula modorum quam in ipsis responsoriis. [s.XII] LmLGuido Aug. 491: in antiphonis et responsoriis, quorum cantus psalmis et versibus coaptandi sunt (inde LmLAnon. Cist. I 27 p. 36). LmLGuido Aug. 704: predictis cantibus psalmus aptari potest. [s.XIII] LmLInst. patr. 8: In omni textu lectionis, psalmodie vel cantus. LmLInst. patr. 10: omnis modulatio psalmodie sive cantus. al. LmLTon. Lips. p. 107. [s.XIV] LmLHeinr. Eger 5 p. 61. LmLCompil. Ticin. []p. 25: cantus resonetur, psalmus intonetur. [s.XV] LmLIoh. Olom. 9 p. 69. LmLIac. Twing. p. 94, 19. al LmLIac. Theat. 32. LmLLe Munerat moderat. 3: Sciendum est, quod in ecclesiastico officio quantum ad pronunciationem duo sunt regulativa, cantus et accentus. Cantu regulantur, quecumque nota seu notis modulantur, ut sunt antiphone, responsoria, hymni, introitus, offertoria ... Accentu regulantur quecumque simplici littera, hoc est sine nota, describuntur, ut sunt lectiones in matutinis, epistole et evangelia, collecte seu orationes et similia. LmLLe Munerat moderat. 56: Sunt et alia quedam in ecclesiastico officio cantu pariter et accentu moderata, ut prefatio et „Pater noster“ in missa ... que, quia de verbo ad verbum sunt notata, nichil ibi dicitur, nisi quod rite videntur composita. al. cf. LmLHarrán, Defense p. 52 et al. m Aspekte der Mehrstimmigkeit betreffend with respect to aspects of polyphony [s.XII] LmLAnon. La Fage I 14, 13. LmLDisc. Tres sunt 3 p. 238: Tres sunt principales consonantie in materia frangeni (pro frangendi? cf. LmLApfel, Satzlehren p. 69) cantus. [s.XIII] LmLElias Sal. pr. p. 17b: cantus scientiae organizandi. LmLLambertus p. 269a: Discantus vero est aliquorum diversorum generum cantus duarum vocum sive trium (inde LmLIac. Leod. spec. 7, 5, 8). LmLAnon. Emmeram. 4 p. 262, 11: a discordantia nonquam cantus aliquis inchoatur. al. LmLFranco Col. 11, 31: Et sciendum, quod tenor et discantus propter pulcritudinem cantus quandoque simul ascendunt et descendunt (cf. app. crit.; ed.: ascendit et descendit) (inde LmLPs.-Franco comp. 3, 3. LmLQuat. princ. 4, 2, 22 p. 282a. sim. LmLIac. Leod. cons. 90. LmLPetr. Palm. p. 507. LmLQuat. princ. 4, 2, 20 p. 281b. LmLAnon. Vratisl. p. 331a). LmLFranco Col. 11, 28: dicitur discantus quasi diversorum cantus (inde LmLIac. Leod. cons. 96. LmLQuat. princ. 4, 2, 20 p. 281a). LmLTrad. Franc. I p. 16. LmLVers. Postquam pro 233. LmLIoh. Groch. 149: cantum ex duobus compositum invenerunt, quem quintum et discantum seu duplum organum appellaverunt. LmLIoh. Groch. 150: alii ad tres consonantias perfectas attendentes cantum ex tribus compositum. LmLIoh. Groch. 182: Motetus vero est cantus ex pluribus compositus. LmLIoh. Groch. 184: Organum vero ... est cantus ex pluribus harmonice compositus. LmLPs.-Mur. summa 2323: ab alio uno vel pluribus idem cantus incipiatur in diapente et in eodem cursu cantetur usque in finem; a tertio uno vel pluribus idem cantus in diapason continue incipiatur. al. LmLWalt. Odingt. 6, 16, 3. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. cons. 95. LmLIac. Leod. spec. 5, 24, 13: si duo aut tres cantores in locis differentibus hac specie, quae est diapason, easdem symphonizando cantus alicuius moveant voces. al. LmLIoh. Mur. contr. p. 59a: potest etiam habere (sc. semiditonus) post se aliam speciem perfectam et imperfectam, et hoc secundum variationem cantus (inde LmLGoscalc. 2, 1 p. 110). LmLIoh. Mur. contr. p. 60a: sciendum, quod quilibet cantus debet incipi et finiri in consonantia perfecta. al. LmLIoh. Boen mus. 4, 67. al. LmLQuat. princ. 4, 2, 47 (p. 296b) (cf. Walt. Odingt. 6, 17, 2). al. LmLHeinr. Eger 4 p. 44. LmLTrad. Pipudi p. 45. LmLAnon. Seay p. 39: cantus vocatus organum. LmLAnon. Kellner p. 74. LmLAnon. Monac. II 87. al. [s.XV] LmLProsd. contr. 2, 1: Contrapunctus ... est plurium notarum contra aliquam unicam solam notam in aliquo cantu positio. al. LmLProsd. contr. II 4, 7. LmLUgol. Urb. 2, 1, 9. al. LmLTheod. Capr. p. 95. LmLGeorg. Ans. 3, 257: Est vero discantus cantus modus, in quo cantor plures numero profert cantabiles voces mensura temporis maioris note. LmLAnon. Monac. 1, 37. LmLAnon. Mell. 2, 10. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 58. al. LmLIoh. Tinct. diff. 3: Contrapunctus est cantus per positionem unius vocis contra aliam punctuatim effectus. al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 5, 8: per totum discursum cantus, quem faubourdon vocant, quarta sola admittitur. al. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 68. LmLAnon. Tegerns. II 122. al. LmLNicol. Burt.[] 1, 10, 61: dum cantus triplici concordia vel quadruplici cantamus. LmLIoh. Tinct. inv. p. 33: Tenoristas vocamus, qui partes illas cantuum, quos tenores appellamus, canunt. al. LmLAdam Fuld. 2, 10. LmLOrg. Ambros. p. 5. LmLContr. Consonantia 23. al. LmLContr. Contr. est ars 10. LmLContr. Cum notum p. 60a. al. LmLContr. Et primo I 31 p. 141 (p. 464a). al. LmLContr. Inprimis 10, 9. LmLContr. Not. quod novem 11. al. LmLContr. Prima regula 7. al. LmLContr. Volentibus II 10. al. n Solmisation und Zuordnung zu Hexachorden betreffend with respect to solmization and relation to hexachords [s.XII] LmLTon. Parkm. p. 107: Alfabetum ... cum sillabis, quae ad dimensionem cantus adiunguntur ipsis litteris, id est ut re mi fa sol la. LmLAnon. La Fage I 13, 9-10. [s.XIII] LmLMus. man. 18, 7. al. LmLMetrol. 37 p. 71: Sex sunt notae vel syllabae, in quibus totus cantus disponitur. LmLAmerus 5, 6: Nota quod mutacio numquam fit, nisi cantus ascenderit ultra la vel subtus. al. LmLElias Sal. 19 p. 41a: pars quaedam alicuius antiphonae, responsorii vel alterius cantus... regitur per naturam ... Quaedam pars eiusdem cantus regitur per B quadratum, quaedam pars regitur per B molle. LmLElias Sal. 20 p. 42b: notandum est ad instructionem minorum, qui solfiant, quod caveant, in qua clave incipit cantus suus, et ipsam audacter prosequantur usque la eodem modo, quo procedat cantus. Tunc cum fuerit ad la, si cantus ascenderet superius, tunc mutet et resumat clavem magis propinquam illi clavi, quam necessarium est dimittere. LmLHier. Mor. 23 p. 172, 13. al. LmLTrad. Garl. plan. V 55: videndum est de proprietatibus cantus (sim. LmLTrad. Garl. plan. V 8). LmLVers. Postquam pro 43. al. LmLEngelb. Adm. 3, 4, 3. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 11, 4, 127: dicimus ad dictam duriciam (sc. tritoni) evitandam, quod tales cantus cantari debeant per ⋅b⋅ rotundum (inde LmLBonav. Brix. 15, 85. LmLAnon. La Fage III p. 246). al. LmLIac. Leod. spec. 6, 40, 15. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 38. LmLPetr. Palm. p. 515. LmLIoh. Boen mus. 1, 8. al. LmLQuat. princ. 3, 51 p. 248a: Cum igitur prothi cantus in litteris gravibus per naturam modulatur. ibid.: Omnis cantus in ea proprietate incipere habet, in qua diutius cantari potest (sim. LmLQuat. princ. 3, 12 p. 226b). al. LmLGoscalc. 1, 1 p. 44, 5. al. LmLCompil. Ticin. p. 20 (inde LmLTrad. Holl. VI 14, 1). LmLHenr. Zel. 59. LmLAnon. Carthus. p. 442a. al. [s.XV] LmLIoh. Olom. 2 p. 5. al. LmLNicol. Cap. p. 322: si cantus primi toni in ⋅c⋅ ascendat et non plus, tunc saepe per naturam et per b quadrum cantatur. al. LmLIoh. Floess 213. LmLAnon. Claudifor. 5, 3, 9. al. LmLUgol. Urb. 1, 160, 8: post tritoni duritiae evasionem cantus ad suae proprietatem formae reducatur. al. LmLGeorg. Ans. 3, 28. al. LmLTrad. March. p. 929. LmLPetr. Talh. p. 11: disiuncta est ascensus vel descensus sine mutatione et proprietate, et habet fieri quando per mutationem non possumus ad cantum attingere. ibid. al. LmLTrad. Holl. I p. 162. al. LmLTrad. Holl. II 32 p. 36 (p. 429a). LmLTrad. Holl. III 1 p. 18: solfatur et cantatur omnis cantus. al. LmLTrad. Holl. VI 21, 8. al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 2, 3, 37. LmLIoh. Tinct. nat. 8, 5. LmLBart. Ram. 1, 2, 4 p. 31. al. LmLNicol. Burt. 1, 19, 99. LmLBonav. Brix. 13, 17. al. LmLLad. Zalk. A 30. al. LmLGuill. Pod. ench. 25 p. 387. al. LmLGuill. Pod. 4, 13. al. LmLCompend. mus. 57: quando proprietas una non sufficit ad ascensum vel descensum cantus, et tunc oportet mutationem fieri proprietatis ipsius in aliam cantui magis deservientem. al. LmLAnon. Couss. I p. 441b. LmLSzydlov. 5 p. 19. al. D zur Bezeichnung der (Einzel-)Stimme (in der Mehrstimmigkeit) as term that designates a (single) voice, vocal part (in polyphony) 1 allgemein general [s.XII] LmLAnon. La Fage I 4, 8: Tonus igitur, semitonium, ditonus et semiditonus coniunctiones vocantur, per quas voces vocibus cantibusque cantus iunguntur (sim. LmLCompend. mus. 63). al. LmLAnon. Pannain p. 117: Ubicumque duorum cantuum []concordia fuerit, symphoniarum sonus non cessabit (cf. Guido micr. 18, 13). al. LmLDisc. Quicumque I 1. [s.XIII] LmLOrg. Vatic. p. 185: Organum est cantus subsequens precedentem. LmLMus. man. 45, 3. al. LmLIoh. Garl. mens. 1, 4: Discantus est aliquorum diversorum cantuum sonantia secundum modum et secundum aequipollentis sui aequipollentiam (sim. LmLIoh. Garl. mens. 11, 3. inde LmLTrad. Franc. I p. 30. LmLAnon. Couss. IV p. 74, 2. LmLAnon. Emmeram. 5 p. 270, 19. LmLAnon. Emmeram. 5 p. 274, 3. LmLAnon. Vratisl. p. 331a. LmLAnon. Monac. 1, 26. LmLFr. Gafur. extr. 10, 1, 1). LmLIoh. Garl. mens. append. 14, 5: triplum est cantus proportionatus aliquis conveniens et concordans cum discantu. al. LmLDisc. pos. vulg. p. 189, 27: Est autem discantus diversus consonus cantus. LmLDisc. pos. vulg. p. 192, 34: Discantus ipse est idem in prosis, sed diversus in notis consonus cantus, sicut cum aliquis cantus ecclesiasticus in quinta, octava et duodecima discantatur. LmLDisc. pos. vulg. p. 193, 13: Mothetus vero est super determinatas notas firmi cantus mensuratas ... diversus in prosis multiplex consonans cantus. al. LmLLambertus p. 279a: consonantiam duorum cantuum sive trium diversorum generum. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 218, 12: plures cantus et varii supra aliquem tenorem ... componuntur. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 226, 12: semibreves inaequales per pausulas in diversis cantibus positas hoquetando. passim LmLDisc. Quicumque III 1 p. 261. al. LmLFranco Col. 1, 6: aliter duo cantus diversi ... non possent proportionaliter adinvicem coaequari (inde LmLIac. Leod. spec. 7, 11, 4. LmLQuat. princ. 4, 1, 2 p. 255a. LmLIoh. Hanb. sum. 1 p. 182, 14. LmLAnon. Vratisl. p. 332a. LmLMens. Cum animadv. 8). LmLFranco Col. 2, 1: Discantus est aliquorum diversorum cantuum consonantia, in qua illi diversi cantus per voces longas, breves vel semibreves proportionaliter adaequantur et inscripto per debitas figuras proportionari adinvicem designantur (cf. LmLIoh. Garl. mens. 1, 4. inde LmLMarch. pom. 45, 1. LmLIac. Leod. spec. 7, 4, 6-7. LmLQuat. princ. 4, 2, 11 p. 278a. LmLIoh. Hanb. sum. 1 p. 182, 26-27. LmLAnon. Vratisl. p. 331a. LmLNicol. Cap. p. 310. LmLAnon. Monac. 1, 26. sim. LmLContr. Quoniam hom. 1, 1. LmLContr. Quoniam latens p. 288. ad loc.: LmLMarch. pom. 45, 3-6). LmLTrad. Franc. I p. 30: Discantus dicitur quasi diversus cantus eo, quod illi cantus, ex quibus componitur, differe debent (inde LmLPetr. Palm. p. 507. LmLAnon. Vratisl. p. 331a. LmLNicol. Cap. p. 310. LmLFr. Gafur. extr. 10, 1, 2. sim. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 59. LmLContr. Quoniam latens p. 288). al. LmLTrad. Franc. III 5, 9: tres cantus insimul concordantes. LmLVers. Postquam pro 234: biscantus (glossa: generati cantus). LmLIoh. Groch. 182: Dico autem ex pluribus compositus eo, quod ibi sunt tres cantus vel quattuor. LmLIoh. Groch. 190: Motetus vero est cantus ille, qui supra tenorem immediate ordinatur. ... Triplum vero est cantus ille, qui supra tenorem in diapason proportione incipere debet. al. LmLPs.-Mur. summa 2310. LmLWalt. Odingt. 6, 11, 4: et dicitur discantus, quasi duorum cantus ad minus. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 5, 6, 8. al. LmLMarch. pom. 8, 17. al. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 38ab. LmLIoh. Mur. comp. 5, 5: Plures cantus sub multitudine vocum in bona proportione musicali consonari (inde LmLGloss. Ioh. Mur. spec. 3, 10). LmLIac. Leod. spec. 2, 21, 44: in motettis, cantilenis, conductis et organis, ubi non sunt nisi duo cantus; ... ubi sunt tres mensurati cantus vel plures, ut in triplis et quadruplis. Qui enim plures mensuratos cantus facit, pluribus uti potest consonantiis (sim. LmLIac. Leod. spec. 7, 3, 3). LmLIac. Leod. spec. 7, 3, 3: Sed aliud est esse duos cantus et duos cantantes. Nihil enim prohibet in duobus cantibus simul esse cantantes plures, tam in tenore quam in discantu. LmLIac. Leod. spec. 7, 4, 9: discantus est supra tenorem cantus factus ab illo distinctus, sed propter suavem vocum mixtionem quasi cantus unus. LmLIac. Leod. spec. 7, 30, 9: nam concordia dicitur distinctarum vocum vel distinctorum []cantuum in unum <redacta> concordia (cf. Boeth. mus. 1, 3 p. 191, 3). al. LmLPetr. Palm. p. 507 (cf. LmLIoh. Garl. mens. 1, 4. LmLLambertus p. 269a). LmLAegid. Mur. p. 128b. LmLQuat. princ. 4, 2, 20 p. 281a. al. LmLGen. disc. Postquam 53: Mandrigalia sunt verba applicata pluribus cantibus, quorum unus debet esse de puris longis et hic appellatur tenor. al. [s.XV] LmLProsd. contr. 2, 1: cantum contra cantum sumere. al. LmLUgol. Urb. 1, 1, 12: quae (sc. harmonia) est dulcis cantuum consonantia in diversis vocibus, pulsibus sive sonis ex debita proportione proveniens (inde LmLPetr. Talh. p. 2). al. LmLAnon. Couss. XII 10, 16: signum congruentiae, scilicet ubi cantus universi congruunt. LmLAnon. London. II 1, 1 (cf. LmLIoh. Garl. mens. 1, 4. LmLFranco Col. 2, 1. sim. LmLAnon. Tegerns. II 2. LmLAnon. Salisb. 1, 4). LmLAnon. Monac. 1, 22 (cf. LmLIoh. Garl. mens. 1, 4. LmLFranco Col. 2, 1. sim. LmLAnon. Monac. 1, 24). LmLAnon. Mell. 2, 8: propter cantum mensuralem, qui constat diversis cantibus a se ipsis differentibus. LmLAnon. Mell. 2, 15 (cf. LmLIoh. Garl. mens. 1, 4). al. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 59. LmLIoh. Tinct. pr. 3, 4, 6: Interdum vero suprema pars primaria est, scilicet dum alicui alto cantui simpliciter composito unam aut plures addimus partes. LmLFr. Gafur. extr. 10, 1, 4-5 (cf. LmLTrad. Franc. I p. 30-32). al. LmLIoh. Tinct. contr. pr. 13. LmLAnon. Tegerns. II 144: contrapunctus est cantus unus alteri contrarie datus. al. LmLLad. Zalk. A 70. LmLGuill. Pod. 7, 35: venustior est melus vel ad tres vel ad quattuor aut multo plures cantus confectus, quando nunc omnes nunc vero quidam eosdem cantus proferentium tantummodo psallunt. LmLHerb. Tr. 1, 5 p. 30. LmLFlor. Fax. 17 p. 88: in cantuum coaptatione. LmLAnon. Couss. I p. 446b. LmLContr. Cum notum p. 60a. 2 für die Grund- bzw. Ausgangsstimme(n) for the original, or fundamental voice(s) [syn.: tenor; opp.: discantus, organum, contrapunctus] a ohne nähere Bestimmung without further qualification [s.IX] LmLMus. ench. 14, 5: Sive namque simplici cantui duplex adiungas organum ... sive ad duplicem cantum simplex organum referatur ... seu et organum gemines et cantum. al. LmLOrg. Bamb. II 11: Si vero cantus inchoat a tetrardo  finali ex eo statim progreditur organum in usque  tritum superiorem. al. [s.X] LmLOrg. Paris. 22: in quartis locis cantum comitatur organum (sim. LmLOrg. Paris. 7). al. [s.XI] LmLGuido micr. 18, 12: Potes et cantum cum organo et organum cum cantu (cf. app. crit.) quantum libuerit duplicare per diapason (inde LmLLib. spec. 79 p. 56. LmLAnon. Pannain p. 117). LmLGuido micr. 18, 18: His itaque quattuor concordiis diaphonia cantum subsequitur (inde LmLTrad. Guid. 9). al. LmLOrg. Montep. 10: His modis organizator cantum sequatur. al. LmLOrg. Mediol. pros. 5. al. LmLOrg. Mediol. rhythm. 79: Si cantus tenebit ⋅D⋅, organum erit in ⋅a⋅ / si ascendat in ⋅F⋅ cantus, ibi fiat copula (inde LmLOrg. Berol. 27). al. LmLOrg. Berol. 26: organales voces affinitatem debent habere cum precedentibus id est cum vocibus cantus. al. LmLCompil. Casin. 2, 39 p. 401: Cantus sine organo stare potest; organum sine cantu minime constat. LmLVers. Quisquis velis 21. al. LmLIoh. Cott. mus. 23, 28. [s.XII] LmLTrad. Guid. 9. LmLAnon. Pannain p. 117: cantuum et discantuum motuum varietas diligenter consideranda est, ubi vero cantus sit intensio, ibi discantus congrua fiat remissio et e contrario. ibid.: organizanti providendum est, ut cum cantus moram fecerit in gravibus, organum suspensum teneatur per dyapason in acutis. passim LmLAnon. La Fage I 14, 2: De discantu simplici. Discantus cantui debet esse contrarius, non quia cum cantu debeat personare, sed in elevatione et depositione. Quando autem cantus elevatur, discantus debet deponi, et quando cantus deponitur, discantus ... debet elevari. LmLAnon. La Fage I 15, 5: Si vero cantus ascenderit, organizator debet organum modulando deponere. passim [s.XIII] LmLOrg. Vatic. p. 185: nihil []valet organum per se, nisi aliquis cantus sit cum organo. passim LmLDisc. Si cantus equ. 1 p. 244: Si cantus equalis fuerit, potes organum incipere a prima voce cantus. passim LmLDisc. Si cantus asc. 9. passim LmLAnon. Lovan. p. 494b. passim LmLDisc. Qualiscumque 10 p. 251. al. LmLDisc. Quicumque II 1, 6. al. LmLDisc. Ad brevem p. 12. LmLMus. man. 45, 6: cantus... qui subtus pro fundamento collocatur. LmLIoh. Garl. mens. append. 15, 9. (?) LmLDisc. pos. vulg. p. 192, 5. al. LmLDisc. Quicumque III 16 p. 262: quintans debet inspicere, si cantus immediate sequens ascendat vel descendat. al. LmLFranco Col. 11, 27: In conductis vero non sic, sed fiunt ab eodem cantus et discantus (inde LmLQuat. princ. 4, 2, 42 p. 294b). LmLFranco Col. 11, 28: secundo dicitur discantus quasi de cantu sumptus (inde LmLIac. Leod. cons. 96. LmLIac. Leod. spec. 6, 79, 3. LmLIac. Leod. spec. 7, 3, 7. LmLQuat. princ. 4, 2, 20 p. 281a. sim. LmLContr. Quoniam hom. 1, 5). LmLFranco Col. 11, 33: qui vult facere conductum, primum cantum invenire debet pulcriorem quam potest (inde LmLQuat. princ. 4, 2, 42 p. 294b. sim. LmLWalt. Odingt. 6, 13, 3). LmLTrad. Franc. I p. 24. al. LmLTrad. Franc. V 3. al. LmLAnon. Couss. IV p. 74, 6: Cantus vel tenor est primus cantus primo procreatus vel factus. al. LmLIoh. Groch. 201: componere debet cantum vel cantilenam, supra quod fit hoquetus. LmLEngelb. Adm. 4, 44, 16: omnes discantus bene ordinati taliter se habent, quod cantui directo (ms. et ed.; pro directe?) respondent. ibid. al. [s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36b. al. LmLIac. Leod. cons. 93: Debet autem quilibet discantus tenorem habere vel aliquem cantum, qui loco tenoris ponatur. LmLIac. Leod. comp. 3, 3, 6: sicut est in cantu, ita erit in discantu. Sicut enim ibi sunt partes, pedes et clausulae, similiter et in discantu opus erit. al. LmLIac. Leod. spec. 7, 9, 12. al. LmLPetr. Palm. p. 515: ad denotandum, quis cantus seu discantus per ⋅b⋅ vel per ⋅♮⋅ debeat modulari. al. LmLIoh. Mur. contr. p. 60a. LmLIoh. Tork. disc. p. 136. al. LmLAegid. Mur. p. 128b: motetum, triplum, quadruplum potes semper bene facere de modo perfecto, licet cantus esset de modo imperfecto. LmLQuat. princ. 4, 2, 20 p. 281a. al. LmLGoscalc. 2, 2 p. 120, 3: Primum omnem cantum, super quem aliquis discantare debeat, expedit mensurare. LmLTrad. Pipudi p. 45. al. LmLAnon. Mediol. 2, 4. al. LmLPhil. Andr. p. 117a. al. LmLAnon. Couss. V p. 238, 1: si cantus est perfectus minoris, possumus discantare supra talem tenorem, scilicet perfectum minoris prolationis, imperfectum maioris. LmLAnon. Monac. II 91. al. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 1, 73 p. 226, 8: Sit igitur diapason archo proti constituta in cantu ut precedat. al. LmLProsd. contr. 4, 4: insimul cum cantu, supra vel infra quem contrapunctamus (sim. LmLProsd. contr. 4, 7). al. LmLUgol. Urb. 2, 26, 46. LmLTheod. Capr. p. 97. LmLTact. Concordanciarum p. 173, 43. LmLGeorg. Ans. 3, 248. LmLTrad. Holl. VI 30, 7. al. LmLFr. Gafur. extr. 9, 5, 1. al. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 68. al. LmLIoh. Hoth. contr. II 19. LmLNicol. Burt. 2, append. 1. al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 14. LmLAnon. La Fage III p. 243. LmLInterv. Prima species p. 229: Secundum discantum unisonus habet fieri, quando discantus et cantus in eadem linea vel spacio colocantur. LmLOrg. Ambros. p. 5. LmLContr. Ad sc. artem p. 69b. LmLContr. Consonantiae p. 409a: quando cantus movetur, contrapunctus maneat in eadem voce. ibid. al. LmLContr. Inprimis 7, 2: cantus sive tenor, quod idem est. LmLContr. Nota quod I p. 287. al. LmLContr. Nota quod II 11. al. LmLContr. Prima regula 53. passim LmLContr. Quoniam hom. 5, 6. LmLContr. Sex s. spec. II p. 382. LmLContr. Species plani 21. LmLContr. Volens igitur p. 383. LmLContr. Volentibus I p. 23a. passim LmLContr. Volentibus II 7. passim LmLContr. Volentibus III p. 12a. passim b cantus primus [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 11, 4: a parte tenoris, qui dicitur primus cantus (inde LmLAnon. Emmeram. p. 270, 22). LmLIoh. Garl. mens. append. 14, 7: triplum specialiter sumptum debet []ex remoto concordare primo et secundo cantui. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 238, 42: tenor (glossa: id est primus cantus). al. LmLIoh. Groch. 194. c cantus primo datus, cantus prius (primo) factus, cantus primo procreatus, cantus prius compositus, cantus praecompositus, cantus primo institutus, cantus datus [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. append. 1, 31: Radix est quilibet cantus primo datus. LmLFranco Col. 11, 26: primo accipitur cantus aliquis prius factus, qui tenor dicitur (inde LmLQuat. princ. 4, 2, 42 p. 294b). LmLFranco Col. 11, 35: Qui autem quadruplum vel quintuplum facere voluerit, inspicere debet cantus prius factos (inde LmLQuat. princ. 4, 2, 43 p. 295a). LmLFranco Col. 13, 9: quaelibet truncatio fundari debet supra cantum prius factum. LmLAnon. Couss. IV p. 74, 7: Cantus vel tenor est primus cantus primo procreatus vel factus. Discantus est secundo procreatus vel factus. [s.XIV] LmLIoh. Groch. 196: tenor ex cantu antiquo est et prius composito. [s.XV] LmLIoh. Tinct. pr. 3, 4, 9: Si tamen super quemvis cantum praecompositum aliquid operari voluerimus. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 29: cantum primo institutum, supra vel infra quem contrapunctus efficitur, proprie tenorem appellamus. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 65: super datum cantum organizare. d cantus inferior (infimus), cantus gravis (gravissimus) [s.XIII] LmLAnon. Emmeram. 2 p. 218, 14: tenor id est infimus cantus. LmLDisc. Quicumque III 19 p. 262. LmLAnon. Couss. IV p. 50, 9: respectum superioris ad cantum inferiorem. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 24, 15: vocum apparebit suavitas et trium cantuum, superacuti, acuti atque gravis unitas. LmLIac. Leod. spec. 5, 24, 16: Inter cantum enim medium et infimum diapason consonantia continetur ... sed inter extremos cantus, altissimum scilicet et gravissimum, bis diapason exprimitur. [s.XV] LmLProsd. contr. 5, 6. al. LmLProsd. mon. 6, 4. al. LmLHerb. Tr. 1, 7 p. 33. LmLContr. Inprimis 8, 3. e cantus suppositus [s.XIII] LmLMus. man. 45, 4: ut supposito cantui... dyapasonica respondeant simphonia (sc. cantus duplices, triplices, quadruplices). f cantus tenoristicus [s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 176, 29: quando tenoristicus cantus ascendit, tunc descendatur cum discantu. v. cantus proprius 3 für eine bestimmte Oberstimme for a specific upper voice [syn.: supranus] a ohne nähere Bestimmung without further qualification [s.XIV] LmLIoh. Mur. contr. p. 60a: cantus nunquam debet ascendere neque descendere cum tenore in consonantia perfecta. LmLIoh. Boen mus. 4, 44-45. [s.XV] LmLUgol. Urb. 2, 25, 15: ascendente tenore taliter potest cantus ordinari, quod post duodecimam potest fieri octava. al. LmLIoh. Tinct. punct. 20, 5. LmLNicol. Burt. 2, 5, 43: primo cantum sive, ut dicunt, supranum ... componas. Deinde tenorem ... Postremo contrabassum. LmLGuil. mon. 6 p. 38: dictus cantus firmus debet regere supranum sive cantum. al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 3: prima notula cantus, videlicet partis acutioris. ibid.: partes cantilenae, scilicet tenor et cantus atque contratenor. LmLFr. Gafur. pract. 3, 12: sive in tenore, sive in cantu, seu etiam in contratenore, aut in baritonante. LmLFr. Gafur. pract. 3, 15: fidibus ipsis modulando tenorem, ac voce propria cantum vel econverso. al. b cantus duplex (duplus), cantus secundus - cantus triplex (triplus), cantus tertius - cantus quadruplex, cantus quartus [s.XIII] LmLMus. man. 45, 3: Sub hac tamen regula cantus duplices, triplices seu quadruplices minime coartamus, quia ... []extraordinarios fines necessario sortiuntur. LmLIoh. Garl. mens. 11, 4: a parte aequipollentis, qui dicitur secundus cantus (inde LmLAnon. Emmeram. p. 270, 21). LmLIoh. Garl. mens. append. 14, 6: sic est (sc. triplum) tertius cantus adiunctus duobus. LmLIoh. Garl. mens. append. 14, 7: triplum specialiter sumptum debet ex remoto concordare primo et secundo cantui. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 208, 31: in duplo cantu. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 226, 14: in duplo, id est secundo cantu. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 228, 22: in triplo (glossa: id est tertio cantu) ... duplo (glossa: id est secundo cantu tenore tamen supposito). LmLAnon. Emmeram. 5 p. 276, 14: in triplo cantu quam secundo. al. LmLAnon. Couss. IV p. 77, 15: Discantus vel secundus cantus... Et sic propositis duobus melis concordantibus addimus tertium melum sic, et vocatur triplum ab aliquibus, sicut secundus cantus duplum et tenor primum (sc. melos). LmLIoh. Groch. 194. LmLWalt. Odingt. 6, 16, 10. [s.XV] LmLAnon. Couss. I p. 447a: triplum, vel tenor acutus, videlicet (ms. et ed.; pro vel?) quartus (ms.; om. ed.) cantus. c cantus superior (supremus), cantus acutior (acutus) - cantus superacutus, cantus altissimus [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. append. 15, 9: respectu superioris cantus. LmLAnon. Couss. IV p. 50, 9. LmLWalt. Odingt. 6, 12, 9: Incipit autem superior cantus in diapason supra tenorem. LmLWalt. Odingt. 6, 18, 2: Acutiorem cantum cantaturus incipiat. [s.XIV] LmLMarch. luc. 5, 6, 16. al. LmLIac. Leod. spec. 5, 24, 15: vocum apparebit suavitas et trium cantuum, superacuti, acuti atque gravis unitas. LmLIac. Leod. spec. 5, 24, 16: Inter cantum enim medium et infimum diapason consonantia continetur, similiter inter supremum et medium, sed inter extremos cantus, altissimum scilicet et gravissimum, bis diapason exprimitur. [s.XV] LmLProsd. contr. 5, 6. al. LmLProsd. mon. 6, 4. al. LmLProsd. spec. p. 750: Sit enim tenor descendens ... et cantus superior sit ascendens. ibid. al. LmLUgol. Urb. 2, 34, 66 (cf. LmLProsd. spec. p. 750). al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 15: ab acuto cantu et graviore baritonante circumscriptus est (sc. tenor) medium obtinens locum. ibid. al. LmLHerb. Tr. 1, 7 p. 33. LmLAnon. Couss. I p. 446b: quando cantus superior aut discantus b mollaris fuerint, tunc alii cantus debent esse bemollares. d cantus medius [s.XIV] LmLWalt. Odingt. 6, 16, 4: Medius cantus potest fieri in eodem modo vel alio prout competens fuerit tenori. LmLWalt. Odingt. 6, 16, 9: Et maxime videndus (ed.: visendus) est medius cantus, ut per se sit decorus. al. LmLIac. Leod. spec. 5, 24, 16: Inter cantum enim medium et infimum diapason consonantia continetur, similiter inter supremum et medium. e cantus primus [s.XV] LmLUgol. Urb. 3, 6-8, 61: Si igitur in tenore ... brevis deficit vel semibrevis, in aliis huius totius partibus inveniuntur, ut in primo cantu vel triplo, qui ut plurimum absque brevibus vel semibrevibus nullatenus reperiuntur. E im Hinblick auf theoretisch-abstrakte Tonbereiche (als Skalenausschnitt bzw. Tonvorrat) with respect to abstract, theoretical collections of pitches (as segments of scales or ranges) 1 unspezifisch unspecified [s.XII] LmLAnon. Wolf p. 194: In diapason duae chordae similes in progressione cantus habentur, in diatessaron et diapente similiter. [s.XIII] LmLHier. Mor. 13 p. 56, 22: Proprie autem tetrachordum est quoddam musicum instrumentum habens solum quatuor chordas, ad quod transsumitur cantus quatuor vocum. ... Inde tetrachordum quasi cantus constans ex quatuor chordis vocum. LmLHier. Mor. 14 p. 59, 29: diatesseron quasi cantus de quatuor notis, scilicet ab una enim voce incipiens ad quartam transilit constans tono et semiditono. ... diapente quasi cantus de quinque notis. LmLHier. Mor. 14 p. []60, 26: diapason quasi cantus de toto. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 11, 12. LmLIac. Leod. spec. 5, 12, 2. LmLPetr. Palm. p. 515: ubi ponitur b ... deprimitur semitonium ultra cantum consuetum. Et ubi ponitur ♮ ... sustinetur semitonium ultra cantum consuetum in locis non usitatis. [s.XV] LmLGeorg. Ans. 2, 10-11. 2 in Bezug auf das Tonsystem with reference to the tonal system a im Hinblick auf den gesamten Tonvorrat with respect to the complete collection of pitches [s.IX] LmLGloss. Boeth. mus. 3, 9, 12. (?) [s.XI] LmLTheophil. 3, 82 p. 146: In caudis autem linguarum scribantur litterae secundum ascensum et descensum cantus, quibus possit cognosci quis ille vel ille tonus sit (cf. LmLTheobald, Kunsthandwerk, p. 147, 387 sq.; LmLWilliams, Culture p. 262). LmLFrut. brev. 2 p. 32: Hoc itaque ordine ... chordis inventis atque locatis ex his omnibus monochordum conficitur, dum, extenta desuper in ligno chorda una et divisione chordarum inferius exarata, sono diversarum (sc. chordarum) per unam (sc. chordam) cantus aptatur. [s.XIV] LmLMarch. luc. 9, 1, 58: ut est vox sive nota prima, que occurrit in cantu, et sonus est, et tamen nullam melodiam facit ... Ex predictis patet, quod re sit prima nota sive vox, que in cantu ponatur (inde LmLFr. Gafur. extr. 4, 10, 8. LmLBonav. Brix. 8, 25). LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36a: viginti sunt claves in numero et ⋅♮⋅ quadratum, quod bis ponitur in cantu. LmLHugo Spechtsh. 332: Ut fa vel sol re, mi la si vis sociare, / ut fa septenis vicibus, re sol tot habebis, / mi la per cantum vicibus sex iungito tantum. [s.XV] LmLNicol. Cap. p. 311: Quis ordinavit cantum in sinistra manu? Guido monachus. LmLBart. Ram. 1, 2, 7 p. 45: Nos igitur ... statuimus in ⋅c⋅ cantum inchoare ... Inde ergo nos in cantu in eadem littera statuimus principium, in monochordo autem secundum Graecos Boetium secuti in ⋅a⋅ (cf. LmLBart. Ram. 1, 1, 7 p. 20: Locamus autem eas (sc. syllabas) a littera ⋅c⋅ gravi in litteram ⋅c⋅ acutam, quoniam perfecte canere docent. Ideo a littera ⋅c⋅ sunt incipiendae, quia ‚cantus‘ ab eadem littera inchoat). LmLAdam Fuld. 2, 8: ex peribolo aut deambulatione cantus chordarum musicalium. LmLAnon. La Fage III p. 242: Ut est principium cantus et assimilatur terrae, quae est principium mundi; ita ut est principium cantus. LmLFist. Circa latitudinem 10 p. 141. b im Hinblick auf die Oktavgliederung with respect to octave segments [s.XIII-XIV] LmLPs.-Mur. summa 628: prius est cantus gravis, post acutus, ultimo peracutus. LmLPs.-Mur. summa 1041: Cum enim cantus distinguatur in gravem, acutum et peracutum, et cum octo claves deserviant gravi, septem vero acuto et quatuor peracuto, vix continget aliquem habere vocem tanti vigoris, ut sine vocis mutatione istas claves canendo transcurrat. LmLPs.-Mur. summa 2436: dividitur enim cantus in gravem, acutum et superacutum. LmLPs.-Mur. summa 2476: in septem articulis cantus acutus fundatur. LmLIoh. Boen ars 2, 23, 20: cantus supra dyapason non est nisi reiteratio cantus infra dyapason cum additione nominis duple (sim. LmLIoh. Boen mus. 1, 111). LmLIoh. Boen mus. 1, 101: ⋅G⋅solreut octava clavis est, et est mixta ex tribus sillabis notarum representanti<bu>s, et hoc propter respectum multiplicem. ... et sic duplicem habet respectum ad cantum superiorem, secundum quod ille cantus duriter cantari poterit vel molliter ... sed inferior solum uno modo. 3 zur Bezeichnung der Transpositionsskalen bzw. Kirchentonarten as term that designates the Greec transpositions, or the church modes [s.IX] LmLAurelian. 5, 12: Yppodorius ... est omnium gravissimus cantus (cf. Cassiod. inst. 2, 5, 8: gravissime sonans). [s.XI] LmLComm. Guid. 99 p. 140: unusquisque finalis dividitur in []duos cantus regendos. LmLComm. Guid. 3 p. 140: vere sunt octo cantus ab effectu. LmLComm. Guid. 5 p. 140: illum cantum vocant primum et secundum, quem musici vocant protum, id est primum tam authentum quam plagalem. al. 4 zur Bezeichnung des Tonbereichs von Quarte, (Quinte) und Oktave as term that designates the intervallic content of fourths, (fifths) and octaves [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 268b: Duo quoque (sc. toni) aliquam consonantiam reddunt, quae cantus non dicitur, quia cantus non minus quatuor vocum spatio adimpletur: cuius genus symphoniae diatessaron vocatur. LmLPs.-Odo mus. p. 271b: satis commodus cantus est (sc. diapason symphonia), quia una diapason, id est octo vocibus continetur. 5 zur Bezeichnung der Hexachorde as term that designates hexachords a Definition [s.XV] LmLIoh. Olom. 5 p. 13: Cantus non est aliud, nisi sex vocum musicalium secundum elevationem et depressionem debita ordinatio. LmLAnon. Claudifor. 5, 3, 1: Cantus est regularis et elevatio et depressio vocum propriam naturam retinens. LmLAnon. Philad. 63: Cantus est ascensus vel descensus ab ut in la vel e converso a la in ut. b Gebrauch usage [s.XIII] LmLMus. man. 20, 4: Tres istae species sive regulae cantuum tribus musicae generibus videntur arridere, ... quae sunt enarmonicum, cromaticum et dyatonicum. al. LmLAmerus 21, 4: radix primi cantus in ⋅G⋅ Greca littera incipit. al. LmLLambertus p. 255b: natura dicitur cantus sumptus sine aliquo (ed.: aliquid) ⋅b⋅, id est sine differentia (inde LmLTrad. Lamb. 2, 3, 3. LmLTrad. Garl. plan. I 141. LmLTrad. Garl. plan. III 136-137. LmLTrad. Garl. plan. IV 70. LmLIac. Leod. spec. 6, 64, 1. LmLQuat. princ. 3, 8 p. 222b. sim. LmLIac. Leod. spec. 6, 64, 18). LmLTrad. Lamb. 2, 4, 15 (sim. LmLPetr. Talh. p. 9. LmLTrad. Holl. VI 18, 1). LmLHier. Mor. 12 p. 49, 12: dicitur mutatio a mutando eo, quod una vox unius cantus mutatur, immo commutatur in aliam alterius cantus. LmLHier. Mor. 12 p. 50, 20: VI voces, ex quibus scilicet constat quilibet cantus (sim. LmLAnon. Philad. 67). LmLHier. Mor. 23 p. 169, 4: Non igitur solum unus cantus, sed duo ... totam melodiam uniuscuiusque toni naturaliter constituunt. al. LmLWalt. Odingt. 5, 4, 34. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 35, 8: Habet autem quilibet dictorum cantuum VI voces, quas sic vocamus: ut, re, mi, fa, sol, la. LmLIac. Leod. spec. 6, 64, 17: Tres igitur sunt proprietates cantuum vel modi cantandi. al. LmLHugo Spechtsh. 96: Discas hinc varium per claves noscere cantum, / nam clavis saepe tibi dat cantum variare. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 48: ostendit autor, quod cantus variatur per varias claves et cum hoc cantum distinguit in tres species. al. LmLArs org. p. 100. (?) LmLAnon. Seay p. 23 (sim. LmLIoh. Hoth. exc. p. 46. Anon. La Fage III p. 243). LmLAnon. Monac. II 46: proprietates sive cantus. [s.XV] LmLIoh. Olom. 4 p. 11: In manu seu musica proprietates sunt tres, quae cantus nostris vocitantur temporibus (sim. LmLIoh. Olom. 5 p. 12-13). LmLIoh. Olom. 5 p. 15: istae tres litterae ⋅G⋅C⋅F⋅ omnium cantuum tenent principia. al. LmLNicol. Cap. p. 311. LmLGob. Pers. p. 184a. al. LmLIoh. Floess 28 (cf. LmLHugo Spechtsh. 108). al. LmLAnon. Claudifor. 1, 5, 2: septem cantus secundum speciem, licet sunt solum tres secundum genus. LmLAnon. Claudifor. 2, 10, 3: In quacumque enim clave invenitur haec vox ut, incipit semper unus cantus. al. LmLGeorg. Ans. 3, 21: Utuntur autem cantores triplici genere cantus, ... diatonico et cromatico et enarmonico. LmLGeorg. Ans. 3, 24: Disposuerunt vero magistri loca mutandi sive variandi genera cantus, sicut tria numero sunt, litteris sub tribus. al. LmLAnon. Philad. 67. al. LmLTrad. Holl. I p. 170. al. LmLTrad. Holl. II 76 p. 11 (p. 420a): in ⋅C⋅solfa nullus cantus incipitur eo, quod omnis cantus incipitur ab ut (sim. LmLAdam Fuld. 2, 2. []Lad. Zalk. A 27: ubicumque in manu ponitur ut, semper ibi incipit aliquis cantus in specie, et ubi non ponitur ut, ibi nullus incipit cantus. cf. LmLAnon. Claudifor. 2, 10, 3). al. LmLMan. Guid. p. 151 (p. 467). (?) LmLTrad. Holl. III 2 p. 20: illi tres cantus dividuntur in septem (glossa: sc. cantus speciales) (cf. LmLTrad. Holl. II 71 (p. 11 (p. 419b)). al. LmLTrad. Holl. VI 35, 1. al. LmLConr. Zab. tract. R 3: Placuit igitur peritis musicis cantum ipsum prima divisione in tres distinguere et postea in septem subdividere, quorum cantuum multiplicatio non est nisi dictarum sex vocum iterata replicatio sive repetitio (sim. LmLConr. Zab. tract. X 2). LmLConr. Zab. tract. LL 1: in nulla clave plures voces per unum et eundem cantum cantantur. LmLConr. Zab. tract. M 7: sex voces unum simplicem cantum constituunt (sim. LmLConr. Zab. tract. R 2. LmLConr. Zab. tract. TT 6. LmLConr. Zab. tract. p. 233). passim LmLConr. Zab. mon. I 4 (sim. LmLConr. Zab. mon. R 3). LmLIoh. Hoth. contr. II 9: per quas (sc. notas vel voces) omnes cantus cantilenarum discurrunt, videlicet ut, re, mi, fa, sol, la. LmLAdam Fuld. 2, 1: trivarium cantum septempliciter dividens. al. LmLLad. Zalk. A 21. al. LmLMich. Keinsp. 4, 26. al. LmLSzydlov. 7 p. 28. al. LmLAnon. Tegerns. III p. 100. al. c spezifiziert für die drei Hexachordarten specified for the three species of hexachord: cantus b rotundi (per b rotundam (-um)), cantus b mollis (mollialis, mollaris, per b molle(m)), cantus synemmenos - cantus proprius (per propriam vocem), cantus naturalis (per naturam), cantus mediocris - cantus C quadri (quadratae, per C quadratam (-um)), cantus C durus (duri, duralis, per C durum) [s.XIII] LmLMus. man. 20, 3: C quadrata ter incipit, scilicet in ⋅Γ⋅ et in duabus ⋅G⋅g⋅; natura vel proprius cantus bis incipit in ⋅C⋅ et in ⋅c⋅; b mollis bis incipit in ⋅F⋅ et in ⋅f⋅. LmLMus. man. 20, 13: Proprius cantus sive naturalis bene congruit generi diatonico. al. LmLMetrol. 31 p. 70 descr.: per C quadratam ... per b rotundam, quam mollem vocamus ... per proprium cantum (cf. LmLMus. man. 6, 1 descr.). ibid. al. LmLMetrol. 32 p. 71: in istis duabus litteris ⋅G⋅solreut gravi et ⋅g⋅solreut acuta incipit cantus per C quadratam ... in his duabus litteris ⋅C⋅faut gravi et⋅c⋅solfaut acuta incipit cantus per propriam vocem ... in his duabus litteris ⋅F⋅faut gravi et ⋅f⋅faut acuta incipit cantus per b rotundam, quam b mollem vocamus. LmLAmerus 2, 8: septem sunt radices in gamma, tres super ⋅G⋅ per C quadratum, due super ⋅C⋅ per proprium cantum, due super ⋅F⋅ per b molle. LmLAmerus 21, 4: ibi cantus per ♮ quadratum. LmLAmerus 21, 10: ibi mollem cantum vel b molle. al. LmLTrad. Garl. plan. V 58: Natura dicitur naturalis cantus vel proprius et econverso, quia naturaliter medium optinet, id est inter C quadrum et b molle habet stare, et dicitur proprius cantus, quia sine aliqua variatione tonorum et semitonorum cantatur. al. LmLHier. Mor. 12 p. 50, 2: tres sunt cantus in manu, ♮ duralis scilicet, naturalis et b mollis, qui constant ex VI vocibus, scilicet ex ut, re, mi, fa, sol et la et habent incipere in ut et terminari in la (sim. LmLHier. Mor. 23 p. 168, 21. LmLIac. Leod. spec. 6, 55, 9. LmLIoh. Olom. 5 p. 13. LmLNicol. Cos. p. 12. LmLIoh. Floess 23. LmLAnon. Claudifor. 5, 3, 2. LmLTrad. Holl. III 2 p. 20. LmLLad. Zalk. A 50. LmLMich. Keinsp. 4, 2). al. LmLAnon. Ratisb. 6, 6: tripplex est cantus, scilicet naturalis, b mollis et h durus (sim. LmLTrad. Holl. II 67 p. 10 (p. 419b). LmLTrad. Holl. VI 34, 4). al. LmLWalt. Odingt. 5, 4, 34: totus cantus sex notarum, qui ⋅♮⋅ quadratam habuerit, dicatur cantus ♮ quadratae. Qui [habet] (ms. et ed.; pro autem?) ⋅b⋅ mollem habuerit, dicatur b mollis. Ille vero cantus, qui neutram earum admiserit, proprius cantus vocatur. LmLWalt. Odingt. 5, 5, 4: Si autem cantus sit per ⋅b⋅ mollem et ad ⋅E⋅ debeat ascendere, erit mutatio a b molli ad proprium cantum. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 8, 3, 9: naturalis cantus... Cantus C quadri ... b rotundi []cantus. LmLIac. Leod. spec. 5, 11, 3: Incipit autem cantus per ♮ quadratum vel durum a clavibus litterae, quae est ⋅Γ⋅ Graeca ... Cantus vero per naturam, qui etiam vocatur proprius cantus incipit a ⋅C⋅ littera ... Cantus vero per b molle vel rotundum incipit ab ⋅F⋅ littera. LmLIac. Leod. spec. 6, 78, 4: cantus septimi et octavi toni nullo modo debent uti cantu b molli. al. LmLHugo Spechtsh. 98: In trinas species cantum distinguere debes: / b durus primus naturalisque secundus, / tertius hinc cantus b mollis erit vocitatus. / b durum cantum ⋅g⋅ clavis dat tibi tantum; / ⋅c⋅ naturalis cantus fiat tibi clavis; / cantus b mollis ⋅f⋅ semper sit tibi clavis. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 53: tres cantus B molles possunt esse et fieri. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 70: ut cantus B mollis sive sinomenus plene sine defectu possit haberi, moderni musici infra ⋅G⋅ Graecum ponunt ⋅F⋅ cum hac voce ut. al. LmLIoh. Boen mus. 3, 17: dum a cantu b mollis transire volumus ad cantum ♮ duri. LmLQuat. princ. 3, 8 p. 222b. LmLCompil. Ticin. p. 21 (sim. LmLTrad. Holl. VI 14, 2). LmLAnon. Ellsworth 5 p. 226, 9. [s.XV] LmLIoh. Olom. 4 p. 12. al. LmLIac. Theat. 16. LmLGob. Pers. p. 183a: Cantus in tres species distinguitur, unus vocatur b duralis, alius naturalis et alius b mollialis. al. LmLAnon. Claudifor. 5, 3, 3. al. LmLGeorg. Ans. 3, 27: vocem inflectere ... ad cantum nature vel ♮ quadratum. LmLAnon. Philad. 61: omnes praedicti modi non solum ex naturali cantu possunt exemplificari, sed etiam ex omnibus aliis cantibus aequaliter possunt haberi. al. LmLTrad. Holl. I p. 170: durus sive asper, naturalis sive planus et mollis sive dulcis cantus (sim. LmLTrad. Holl. III 2 p. 20. LmLSzydlov. 3 p. 16). LmLTrad. Holl. I p. 170: Cantus autem mollis sive dulcis eo, quod suavem efficit melodiam, per ⋅b⋅ rotundum signatur (sim. LmLTrad. Holl. III 2 p. 20. LmLTrad. Holl. VI 34, 6: Cantus autem planus vel mollis dicitur quoniam suavem dulcemque efficit melodiam, et signatur per ⋅b⋅ rotundum. LmLSzydlov. 3 p. 16). ibid. al. LmLTrad. Holl. II 27 p. 4 (p. 417b): tu, qui solfabis, tres cantus <esse> (om. ed.) notabis: / Ecce B duralis, naturalis atque B mollis (sim. LmLTrad. Holl. II 68 p. 10 (p. 419b). LmLVers. Imparitas p. 152 (p. 467b). LmLTrad. Holl. III 2 p. 20. LmLLad. Zalk. A 25. LmLSzydlov. 3 p. 16). LmLTrad. Holl. II 71 p. 11 (p. 419b): illi tres cantus subdividuntur in septem: qui (ms. pro quia? ed.: quae) b duralis dividitur (ms.; ed.: dicitur) in tres ... naturalis in duos ... b mollis eciam in duos dividitur cantus principales (sim. LmLTrad. Holl. III 2 p. 20. LmLLad. Zalk. A 24. LmLLad. Zalk. A 50). al. LmLMan. Guid. p. 150 (p. 466). al. LmLTrad. Holl. III 2 p. 20. al. LmLTrad. Holl. VI 34, 5. LmLConr. Zab. tract. S 4. al. LmLIoh. Tinct. nat. 8, 6. LmLIoh. Hoth. exc. p. 46. LmLAdam Fuld. 2, 2: sunt enim tres in generali cantus, videlicet naturalis, b mollaris et ♮ duralis. Specialiter et erunt septem in manu cantus, duo naturales, duo b mollares et tres ♮ durales (sim. LmLLad. Zalk. A 27: Cantus sunt tres in genere, scilicet ... et sunt septem in specie. LmLSzydlov. 3 p. 16. cf. LmLTrad. Holl. I p. 170). al. LmLLad. Zalk. A 69. LmLGuill. Pod. ench. 18 p. 379. LmLMich. Keinsp. 4, 24: Ratiocinamur ex praedictis ternas tantummodo claves consistere cantus: ⋅g⋅ causat durum, ⋅f⋅ mollem, ⋅c⋅ mediocrem. al. LmLSzydlov. 3 p. 16. al. LmLAnon. Tegerns. III p. 100. d spezifiziert für die sieben einzelnen Hexachorde specified for the seven individual hexachords α primus (secundus) cantus naturalis - primus (secundus, tertius) cantus C duralis (quadrus) - primus (secundus) cantus b mollis (mollaris) [s.XIII] LmLHier. Mor. 23 p. 169, 21: secundi toni ... melodiam ... duo cantus naturaliter efficiunt, cantus videlicet ♮ duralis primus et cantus naturalis similiter primus. al. [s.XIV] LmLHugo Spechtsh. comm. p. 33: in ultimo cantu B durali. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 72: ne tertius b duralis cantus patiatur defectum ultimae vocis. LmLAnon. Monac. II 27: Notandum est, []quod in manu sunt septem cantus sive proprietates, videlicet primum b quadrum, prima natura, primum b molle, secundum b quadrum, secunda natura, secundum b molle et tertium b quadrum, quarum proprietatum dicuntur tres reformationes, scilicet b quadrum, natura, b molle. ... et omnes illae voces cantantur per primam proprietatem sive per primum (mss.; ed.: proprium) cantum b quadrum. ... et illae voces cantantur per secundam proprietatem sive per primum (mss.; ed.: proprium) cantum naturalem. [s.XV] LmLIoh. Olom. 5 p. 13: Primus cantus ♮ duralis incipit in ⋅Γ⋅ut in linea ... Secundus cantus ♮ duralis incipit in ⋅G⋅solreut in spatio ... Tertius cantus ♮ duralis ... Primus cantus naturalis ... Secundus cantus naturalis ... Primus cantus b mollis ... Secundus cantus b mollis (sim. LmLNicol. Cos. p. 12. LmLIoh. Floess 39). al. LmLNicol. Cos. p. 14: Fa mutatur in ut ascendendo de primo cantu bedurali in primum cantum naturalem (sim. LmLAnon. Claudifor. 2, 3, 3. LmLLad. Zalk. A 34). passim LmLGob. Pers. p. 183ab. LmLIoh. Floess 24. al. LmLAnon. Claudifor. 1, 5, 3. passim LmLAnon. Philad. 63: Et sunt tres (sc. cantus), scilicet primus b duralis, primus naturalis et primus b mollis, qui dividuntur in septem, videlicet b duralis in tres, naturalis in duos et b mollis etiam in duos. al. LmLTrad. Holl. II 53 p. 8 (p. 418b). al. LmLMan. Guid. p. 149 descr. (p. 466): ⋅e⋅ extra manum ad perficiendum tercium cantum ♮ duralem (ms.; ed.: durali). LmLTrad. Holl. III 2 p. 21. al. LmLConr. Zab. tract. Y 2. LmLLad. Zalk. A 26 (sim. LmLSzydlov. 2 p. 13. cf. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 72. LmLTrad. Holl. II 53 p. 8 (p. 418b)). al. LmLMich. Keinsp. 5, 50: la cantui secundo b mollari finem imponit. al. LmLSzydlov. 2 p. 13. al. β cantus gammae - cantus proprius - cantus b mollis - cantus ♮ duri - cantus secundi proprii - cantus secundi b mollis - cantus secundi ♮ duri [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 64, 9: qui ponunt in gammate septem cantandi modos, ut cantum gammae, cantum proprium, cantum b mollis, cantum ♮ duri, cantum secundi proprii, cantum secundi b mollis, cantum secundi ♮ duri. Hi enim cantus, licet nominibus sic distinguantur, ad tres tamen principales prius dictos (ms. Paris, lat. 7207; ed.: dictae) reducuntur. 6 zur Bezeichnung der Tetrachorde as term that designates tetrachords [s.XIII-XIV] LmLIoh. Groch. 69: chromaticum (sc. genus), quod procedit per diesin <et diesin> et semitonia tria composita. Et dicunt planetas uti tali cantu. (?) LmLIoh. Boen mus. 2, 29: in cantu enarmonico ... cuius quidem cantus tetracordum per dyesim et dyesim processit et dytonum. LmLIoh. Boen mus. 4, 175: non solum chromatico cantui applaudendo ... sed et novo generi cantus, quod commaticum dici potest, inherendo, ut hic: (sequitur exemplum). v. cantus diatonicus - cantus chromaticus - cantus enharmonius (enharmoni(a)cus) 7 in Bezug auf den Ambitus von Gesängen with respect to the ambitus of melodies [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 27 p. 294, 12: auctores musice post datas symphonias ad exemplum symphoniarum composuerunt cantus ... Prima symphonia diatessaron est, que quatuor cordis constat; eius cantus tetracordum vocatur. Secunda symphonia est diapente, que quinque cordis constat; eius cantus pentacordum vocatur. Cui si additur superius vel inferius una vox, exacordum cantus vocatur. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 27 p. 294, 24: sicut ante diatessaron et post bis diapason non est symphonia, que antecedat vel succedat, sic cantus non dicitur ante diatessaron vel post bis diapason. Et ideo, quia in symphoniis prima est diatessaron, ultima bis diapason, cantus non dicitur minor quatuor cordis nec abundare ultra quindecim potest. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 31 p. 304, 4: prudens lector post agnitionem litterarum et vocum coniunctiones modo in []computum, modo in monocordum, modo in cantus consonantiarum et specierum operam det. al. LmLAnon. Claudifor. 7, 3, 3: quaeret aliquis, quare mutationes sunt adinventae. Respondendum est: propter illam rationem, ut possimus formare diapason et alios cantus, qui fiunt ultra sextam, quia sine mutatione vel mutationibus non potest fieri bonus descensus vel ascensus ad octavam. II Klang, Erklingen, (erklingende) Musik sound, sonority, music (as sound) [syn.: sonus] [s.III] LmLCens. 10, 4: non promisce voces omnes cum aliis ut libet iunctae concordabiles in cantu reddunt effectus (inde LmLMus. ench. 10, 2. LmLInch. Uchub. 258). (?) [s.VI] LmLMacrob. 2, 3, 1: singulas ait (sc. Plato) sirenas singulis orbibus insidere significans sphaerarum motu cantum numinibus exhiberi. LmLMacrob. 2, 3, 4: Musas esse mundi cantum etiam Etrusci sciunt. [s.VII] LmLIsid. etym. 3, 22, 14: fitque in ea (sc. symphonia) ex concordia gravis et acuti suavissimus cantus (inde LmLIoh. Aegid. 17, 46). [s.IX] LmLGloss. Boeth. mus. 5, 19, 13, 5: Concentu quarum (sc. musarum) fit simphonia, mire et vix explicabile, cantus. LmLIoh. Scot. annot. 19, 17: sol ipse et canit ceterasque planetas in cantum suscitat. LmLRemig. Aut. 488, 1: ‚canore‘ id est cantu. LmLAurelian. 8, 28: Igitur isti astrorum motus VIII sunt, ... quos omnes dicunt dulcissimam cantus armoniam, id est consonantiam, efficere (sim. LmLAurelian. 8 p. 137. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 47 p. 178, 5). [s.XI-XII] LmLIoh. Cott. mus. 3, 10: Alii musicam quasi mundicam a mundi, id est coeli, cantu dictam putant (inde LmLTon. Vatic. 12, 1 p. 190. LmLIoh. Aegid. 3, 10. LmLHier. Mor. 2 p. 12, 15. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 65. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 24. LmLWencesl. Prach. 43). LmLGuido Aug. 78: dicuntur consonantie, scilicet diatessaron, diapente, diapason, quia uniuscuiusque ultime voces reddunt simphoniam, id est dulcem cantum (inde LmLMus. man. 29, 14). [s.XIII] LmLAmerus 20, 9: Graves (sc. littere) dicuntur, quia sonum vel cantum reddunt graviorem quam acute propter naturam et ♮ quadratum, que reddunt graviorem cantum quam b molle. (?) LmLTrad. Lamb. 2, 2a, 3: Octo praecedentes claves dicuntur graves eo, quod videntur aggravare hominem per cantum inferiorem (cf. Lambertus p. 257a). LmLTrad. Garl. plan. III 139: Istorum autem signorum precedentium 8 dicuntur graves, quia gravem vocem sive gravem cantum reddunt, id est depressum cantum. 7 dicuntur acute, quia acutum cantum reddunt. 5 vero dicuntur superacute, quia superacutum, id est valde acutum cantum reddunt (sim. LmLTrad. Garl. plan. I 128. LmLTrad. Garl. plan. IV 54. LmLAnon. Paris. III 80). LmLVers. Postquam pro 54. al. LmLIoh. Groch. 69. (?) [s.XIV] LmLMarch. luc. 1, 1, 6: et ex maleis ad fides evertit examen (sc. Pytagoras)... talisque cantus evenit, qualem prior observantia promiserat adiecta dulcedine, quam natura sonora prestabat fidium. LmLMarch. luc. 2, 10, 7: Sed de numeris et proportionibus applicatis ad cantum ad musicam pertinet, nam solum musica est de cantu. Videre igitur, ex quibus proportionibus numeralibus in cantu proportionando scilicet voces et notas numeratas ad invicem consurgat consonantia in cantu et ex quibus dissonantia (inde LmLBonav. Brix. 25, 11). al. LmLIoh. Boen mus. 2, 11: de cantu seu armonia corporum celestium et angelorum seu volucrum. LmLIoh. Boen mus. 4, 159: in cantu trium sonorum adinvicem, quo consonantie per accidens discernuntur. LmLCompil. Ticin. p. 21: Istarum ergo viginti litterarum praedictarum septem primae dicuntur graves eo, quod videntur aggravare hominem a restrictione arteriarum propter cantum inferiorem (sim. LmLTrad. Holl. III 3 p. 24. LmLTrad. Holl. VI 14, 7). [s.XV] LmLGeorg. Ans. 1, 124: Et fuit secunda divisio per emitonium et emitonium et emitonia tria ... estque hoc (sc. tetracordum) cantu mollius. al. LmLTrad. Holl. I p. 164: graves appellantur, ex eo, quia in basso ponuntur, gravem, durum et obtusum cantum reddentes; []aggravant enim cantantem per arteriae restrictionem (sim. LmLSzydlov. 2 p. 13). ibid.: octo primae dicuntur graves eo, quod cantum reddunt gravem et bassum. LmLTrad. Holl. III pr. p. 15: Causa materialis seu subiectum totius musice est cantus. LmLTrad. Holl. III 3 p. 24: dicuntur excellentes, ideo quia (ms.; ed.: infra) sua sublimitate indifferenter omnes clavium voces in cantu excellent. (?) LmLTrad. Holl. III 10 p. 88: Lidius in cantu iocundus dicitur esse (sim. LmLTrad. Holl. VI 39, 17). LmLTrad. Holl. V 2b, 3: sine mora fabricam intravit (sc. Pitagoras), maleos secundum cantus caute pensare cepit. LmLHerb. Tr. 2, 3 p. 49: in fidibus ex intensione nervorum concordem sonum atque cantum, quem musici harmoniam vocant, effici videmus. al. [III irrtümlich: Bezeichnung einer schematischen Darstellung erroneously: term that designates a diagram] [s.XI] LmLQuadr. fig. 14: Mensura Guidonice facta, et punctis superne et infra cum litteris positis, tunc pone regulam transversim a puncto in punctum et secundum hec monogrammata incide incipiens a ⋅Γ⋅, et quam partem debeas incidere, docet te hic cantus: (sequitur figura). [IV irrtümlich: Intervall, Zusammenklang erroneously: interval, simultaneous sonority] [s.XIII] LmLTrad. Franc. I p. 16: Tredecim species sunt cantus, secundum quod moderni dicunt ... Verumtamen species cantus possunt esse infinitae ... Unisonus est prima species cantus (cf. Trad. Garl. plan. V 143). LmLTrad. Franc. I p. 18: Semiditonus est cantus, qui tenet tonum et semitonium ... Ditonus ... Diatessaron ... Tritonus est cantus, qui continet tres tonos et quatuor voces. ex errore ed.: LmLAnon. Kellner p. 83: pro tanto (ms.; ed.: cantu). ex errore ed.: LmLIac. Theat. 9: Incipit de succento. De consonanciis (ms.; ed.: Incipit de consonanciis de suo canto). ex errore ed. pro casu: LmLElias Sal. 28 p. 56a. ex errore ed. pro cautus: LmLVers. Ars humanas p. 112a (cf. ms. Milano M 17 sup.). ex errore ut videtur ms. pro tantum: LmLLad. Zalk. B 4 (cf. Lad. Zalk. A 16). LmLAnon. Seay p. 41. LmLPetr. Talh. p. 2. ex errore ut videtur ms. pro casus: LmLLad. Zalk. A 57 (cf. Trad. Holl. III p. 34; Hugo Spechtsh. comm. p. 89). ex errore ut videtur ms. pro biscantus: LmLContr. Inprimis 10, 8. ex errore ut videtur ms. pro nota(ndum est): LmLGoscalc. 3, 5 p. 166. ex errore ut videtur ms. pro cantor: LmLLad. Zalk. B 58 (cf. Trad. Holl. II 97 p. 124 (p. 457b)). ex errore ut videtur ms. pro causatus: LmLFr. Gafur. extr. 2, 7, 8 (cf. Ugol. Urb. 5, 1, 57). LmLFr. Gafur. extr. 2, 14, 3-4 (cf. Ugol. Urb. 5, 1, 59-60).
153004 Zeichen · 9869 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Cantus

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Cantus (lat., ital. Canto ), Gesang, Melodie, daher die vorzugsweise melodieführende Stimme, der Sopran ( discantus ). M…

  2. Latein
    cantus

    Lex. musicum Latinum · +2 Parallelbelege

    cantus -us m. I. Gesang, Singen; Melodie; Musik(stück), Musizieren II. Klang, Erklingen, (erklingende) Musik [III. irrtü…

  3. Spezial
    Cantus

    Deutsch-Ladinisch (Mischí)

    Can|tus m. (-) ‹mus› cantus firmus m.

Verweisungsnetz

19 Knoten, 15 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 14 Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit cantus

133 Bildungen · 129 Erstglied · 4 Zweitglied · 0 Ableitungen

cantus‑ als Erstglied (30 von 129)

cantus abscisus

LmL

cantus·abscisus

cantus abscisus Bezeichnung für den Hoquetus — term that designates hockett [s.XIII-XIV] LmL Ioh. Groch. 151: in tres generaliter dividimus,…

cantus accuratus

LmL

cantus·accuratus

cantus accuratus Bezeichnung für einen nach metrischen Formen gebauten Gesang — term that designates a song that is modeled after metrical l…

cantus acquisitus

LmL

cantus·acquisitus

cantus acquisitus Bezeichnung für den mensurierten Gesang — term that designates mensural music (song) [syn.: cantus mensuralis, cantus figu…

cantus ad (per) medium

LmL

cantus ad (per) medium um die Hälfte diminuierter Gesang — composition in 2:1 diminution [s.XV] LmL Ioh. Tinct. diff. 3: Cantus per medium e…

cantus adulterinus

LmL

cantus·adulterinus

cantus adulterinus Bezeichnung für einen (kirchentonal irregulären) Gesang, dessen Schlußton eine Oktave über dem regulären Schlußton liegt …

cantus aequiformis

LmL

cantus·aequiformis

cantus aequiformis Bezeichnung für den (rhythmisch gleichförmigen) Kirchengesang — term that designates (rhythmically unmeasured) liturgical…

cantus Ambrosianus

LmL

cantus·ambrosianus

cantus Ambrosianus Bezeichnung für den Kirchengesang nach Mailänder (ambrosianischem) Ritus — term that designates ecclesiastical chant of t…

cantus angelicus

LmL

cantus·angelicus

cantus angelicus 1. Gesang der Engel 2. Bezeichnung für den Kirchengesang — 1. song of the angels 2. term that designates ecclesiastical cha…

cantus anomalus

LmL

cantus·anomalus

cantus anomalus 1. Bezeichnung für einen Gesang mit irregulärem Ambitus 2. Bezeichnung für einen Gesang, der hinsichtlich seiner kirchentona…

cantus artifex

LmL

cantus·artifex

cantus artifex Bezeichnung für das Hexachordum molle — term that designates the soft hexachord (hexachordum molle) [s.XV] LmL Gob. Pers. p. …

cantus canonicalis

LmL

cantus·canonicalis

cantus canonicalis Bezeichnung für Kirchengesang nach dem Ritus des Weltklerus — term that designates secular (i.e., non-monastic) liturgica…

cantus choralis

LmL

cantus·choralis

cantus choralis 1. einstimmiger Kirchengesang, Choral [2. irrtümlich: Mensuralmusik] — 1. monophonic ecclesiastical chant, plainsong [2. err…

cantus citharisticus

LmL

cantus·citharisticus

cantus citharisticus (cithariacus) Bezeichnung für die auf der Kithara gespielte Musik — term that designates music performed on the cithara…

cantus civilis

LmL

cantus·civilis

cantus civilis Bezeichnung für den weltlichen (außerkirchlichen) Gesang — term that designates secular (non-ecclesiastical) music (song) [s.…

cantus claustralis

LmL

cantus·claustralis

cantus claustralis Bezeichnung für den liturgischen Gesang der Mönchsorden — term that designates the monastic liturgical chant [syn.: cantu…

cantus collateralis

LmL

cantus·collateralis

cantus collateralis Bezeichnung für einen Gesang, der auf einem Nebenschlußton endet — term that designates a song that ends on an auxiliary…

cantus commatis

LmL

cantus·commatis

cantus commatis Bezeichnung für ein Tongeschlecht mit einer Tetrachordstruktur aus zwei kleinen Halbtönen und einem übermäßigen Ganzton (F E…

cantus commixtus

LmL

cantus·commixtus

cantus commixtus 1. Bezeichnung für einen in zwei verschiedenen Kirchentonarten verlaufenden Gesang 2. Bezeichnung für den mehrstimmigen (ko…

cantus communis

LmL

cantus·communis

cantus communis (communalis) 1. Bezeichnung für einen Gesang, der aufgrund seines eingeschränkten Ambitus weder die Merkmale einer authentis…

cantus compositus

LmL

cantus·compositus

cantus compositus 1. Bezeichnung für einen Gesang mit verschiedenen Mensuren 2. Bezeichnung für den mehrstimmigen Gesang — 1. term that desi…

cantus consonantiae

LmL

cantus consonantiae Bezeichnung für einen mehrstimmigen Satz — term that designates a polyphonic composition [s.XV] LmL Ioh. Cicon. mus. 1, …

cantus copulatus

LmL

cantus·copulatus

cantus copulatus Bezeichnung für den mehrstimmigen Gesang — term that designates polyphonic composition [s.XV] LmL Anon. Mell. 2, 15: dici p…

cantus als Zweitglied (4 von 4)

accantus

MLW

accantus , -us m. actio incantandi — Beschwörung : MLW Benzo ad Heinr. 6,6 p. 666,17 Marsos ... superando in suis -bus accantibus . v. et ac…

*contracantus

MLW

contra·cantus

* contracantus , -us m. ( cf. MLW ital. controcanto, MLW Battaglia, Dizionario. III. 1964. p. 697) cantus secundarius — Gegengesang : MLW Sa…

discantus

LmL

dis·cantus

discantus -us et -i m. I. Diskantsatz II. Diskantstimme — I. composition in discant style II. discant vocal part I Diskantsatz (Bezeichnung …