lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

canna

GWB bis lat. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

LmL
Anchors
7 in 5 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
6
Verweise raus
6

Eintrag · Lex. musicum Latinum

canna

Bd. 1, Sp. 286
canna -ae f. 1. Pfeife 2. Rohrblatt bei Blasinstrumenten 3. Körper der Orgelpfeife 1. a blown pipe, whistle 2. reed of a wind instrument 3. main body (sounding length) of an organ pipe 1 Pfeife a blown pipe, whistle a allgemein general [syn.: fistula] [s.IX] LmLRemig. Aut. 479, 11: Aule Grece, Latine canna vel fistula. [s.X] LmLInch. Uchub. 386. [s.XI] LmLVocab. mus. p. 404: Calamaula: canna, de qua canitur. Calamaularius: is, qui de canna canit. ... Calamus Graece, Latine canna. LmLVocab. mus. p. 407: Scypha: canna. b speziell für die Orgelpfeife specific: organ pipe [syn.: fistula] [s.XIII] LmLIoh. Aegid. 17, 4: organum est generale nomen vasorum omnium musicorum, sed specialiter appropriatum est instrumento ex multis composito fistulis sive cannis, cui folles adhibentur. LmLHier. Mor. 18 p. 150, 27: proportiones cannarum sive fistularum plumbearum etiam argentearum in organis. [s.XV] LmLConr. Zab. tract. BN 5. LmLPaul. Paulir. 7, 3, 1 p. 17: Organum est instrumentum habens cannas in modum fistularum in sursum errectas, que habent naturam gutturis humani (cf. LmLHowell, Paulus p. 30). LmLConr. Zab. chor. 6, 39: Organum, sive magnum sit sive mediocre sive parvum, triplices habet cannas sive fistulas, scilicet magnas, mediocres et parvas. Magnae inferiores notas cantus resonant, mediae medias, et parvae superiores sive altiores cantus notas. Quarum cannarum sive fistularum quam trivarius sit sonus, grossus scilicet, mediocris, et gracilis sive subtilis ... Cum autem homo non nisi unam arteriam habeat, per quam vox vadit, quae supplere habet illarum diversarum cannarum organi vices, iam scilicet magnarum, iam parvarum, quanta indiscretio erit hoc velle facere uniformi vocis suae usu, cum tamen sic nullam correspondentiam habeat vox hominis ad tam diversarum cannarum organi sonum trivarium. LmLConr. Zab. chor. 6, 47: cum quis voce subtiliata canit in acutis, vox debitam habet correspondentiam ad gracilem sonum tam parvarum cannarum organi quam superioris partis chordae ipsius monochordi. LmLHerb. Tr. 3, 6 p. 75. LmLFist. Formata prima 12 p. 136: Divide totum gammaut per longitudinem in sex partes et habebis grossitudinem primae cannae; et si non vis habere ita dulcia organa, divide in quinque. Iterum divide longitudinem ultimae cannae in duas partes et habebis grossitudinem ipsius ultimae cannae. 2 Rohrblatt bei Blasinstrumenten reed of a wind instrument [s.XV] LmLIoh. Tinct. inv. p. 35: Tibia instrumentum est duo principalia tenens foramina: unum valde angustum, per quod (canna de se sonora, quam vulgus anciam vocat, infixa) sonus flatu hominis creatus immittitur. 3 Körper der Orgelpfeife main body (sounding length) []of an organ pipe [s.XV] LmLGeorg. Ans. 2, 136 sqq. LmLGeorg. Ans. 2, 139: Expertum vero est de ratione longitudinis ad concava canarum mediocrem sonitum dare fistulam, cuius longitudo non excedit diametros novem concavi cane, asperum vero et altum dat quotiens septem diametros et unius medietatem adequat longitudo, perstrepit autem cum septem par fuerit. LmLGeorg. Ans. 2, 143: Cana tamen, ubi fistula adiungitur, servat cane quantitatem. ibid. al. cf. LmLSachs K.-J., Mensura 2 p. 365
3188 Zeichen · 93 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Canna

    Goethe-Wörterbuch

    Canna botan Gattungsname: Blumenrohr, Schwanenblume; iZshg mit Überlegungen zur Metamorphosenlehre, bes zu den Übergänge…

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Canna

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +3 Parallelbelege

    Canna , s. Cannaceae .

  3. Latein
    canna

    Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg

    canna -ae f. 1. Pfeife 2. Rohrblatt bei Blasinstrumenten 3. Körper der Orgelpfeife — 1. a blown pipe, whistle 2. reed of…

Verweisungsnetz

15 Knoten, 8 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 8 Sackgasse 6

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit canna

24 Bildungen · 23 Erstglied · 0 Zweitglied · 1 Ableitungen

canna‑ als Erstglied (23 von 23)

cannabacius

MLW

* cannabacius (cana-, -neva-, -apa-, -ava-, -ati-) , -a, -um . 1 adi. : a ex cannabi confectus — aus Hanf hergestellt : Instit. regal. 2 ( M…

cannabaria

MLW

canna·baria

* cannabaria (cha-, cana-, -aver-, -ber-, -ra) , -ae f. usu attrib. : l. 17. 1 ager cannabi consitus — Hanfpflanzung, -feld ( cf. Lamprecht …

Cannabich

Meyers

Cannabich , 1) Christian , Komponist und Dirigent, geb. 1731 in Mannheim, gest. 22. Febr. 1798 in Frankfurt a. M. (auf einer Reise), Schüler…

Cannabich, Joh. Günther Friedr

DWBQVZ

--- lehrbuch der geographie nach den neuesten friedensbestimmungen. zehnte berichtigte u. verm. aufl. Ilmenau 1825 . — QV V —. / Cannabich g…

cannabicus

MLW

* cannabicus (cana-) , -a, -um . ex cannabi confectus — aus Hanf hergestellt : Walth. Agil. med. 7 p. 101,25 intingere stupas canabicas in a…

cannabineus

MLW

* cannabineus , -a, -um. ( καννάβινος) 1 adi.: ex cannabi confectus — aus Hanf hergestellt ( cf. Gloss. IV 227,8 St.-S. -vineus cannavineus …

Cannabinōn

Meyers

canna·binon

Cannabīn und Cannabinōn , narkotische Präparate aus indischem Hanf, die als schlafmachende Mittel empfohlen wurden, aber wenig, höchstens no…

cannabinus

GWB

cannabinus als botan Artbezeichnung s Hibiscus Maria Erxleben M. E.

Cannabis

Pfeifer_etym

canna·bis

Cannabis m. ‘Hanf’ (als Pflanze und Droge), Übernahme (seit dem 18. Jh. in dt. Texten) von gleichbed. botan.-lat. Cannabis (Linné 1737), nac…

cannabum

MLW

canna·bum

cannabum , -i n. ( κάνναβις) script. : ha-: l. 60. adde Gloss. III 241,29 St.-S. hannaue. ka-: Gloss. III 573, 37 St.-S. kanape (cod. e). ch…

Cannaceae

Herder

Cannaceae , Blumenrohrgewächse , besondere Sippe der Bananen (Scitamineae) , von welchen sie sich dadurch unterscheiden, daß sie durchaus ke…

cannale

MLW

cannale v. 1. canalis . Pape

cannalis

MLW

canna·lis

1. cannalis , -e . 1 adi.: arundineus — aus Schilf, Schilf- : Gisleb. Eln. inc. 1,30 raptis fomentis -bus cannalibus in tegumentis ... inest…

cannapa

MLW

cannapa v. canaba . Rudolph

cannapatius

MLW

* cannapatius v. * cannabacius . Rudolph

cannata

MLW

* cannata (kantada) , -ae f. (canna, cf. v. Wartburg, Frz. etym. Wb. II. p. 208 ) cantharus — Kanne, Krug ( cf. Gloss. III 643,2 St.-S. kant…

cannavacius

MLW

* cannavacius sim. v. cannab- cannabacius .

Ableitungen von canna (1 von 1)

Cannä

Meyers

Cannä , Stadt im alten Apulien, am rechten Ufer des Aufidus (jetzt Ofanto) unweit von dessen Mündung in das Adriatische Meer; jetzt nur noch…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „canna". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 9. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/canna/lml?formid=C00030
MLA
Cotta, Marcel. „canna". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/canna/lml?formid=C00030. Abgerufen 9. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „canna". lautwandel.de. Zugegriffen 9. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/canna/lml?formid=C00030.
BibTeX
@misc{lautwandel_canna_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„canna"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/canna/lml?formid=C00030},
  urldate      = {2026-05-09},
}