campana

campana -ae f. Glocke — bell [syn.: nola] [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 2, 172b: ‚concava quaedam aerea‘, veluti in cymbalis, campanis. LmLGloss. Boeth. mus. 1, []2, 176: ‚feriuntur‘, ut campane. [s.XI] LmLCompil. Casin. 1, 70 p. 11. LmLTheophil. 3, 85 p. 150: De campanis fundendis. ibid. al. LmLTheophil. 3, 85 p. 151: Oram vero campanae ad libitum tuum spissam facies ... et si quid rari operis volueris circa latera campanae, florum sive litterarum, in adipe exarabis, quatuorque foramina triangula iuxta collum, ut melius tinniat, formabis. LmLTheophil. 3, 85 p. 153. ibid. al. LmLTheophil. 3, 85 p. 156. LmLTheophil. 3, 85 p. 157: et circa collum (sc. campanae) duo ligna coniungantur, inferius per medium minus et superius in circuitu maius; quae ligna duobus circulis fortiter constringantur atque ferreis vinculis ex omni parte circa aures colligantur. Illud vero maius lignum sit modice longius quam campana sit lata ... et in ipsis summitatibus (sc. ligni) habeat duos ferros grossos et rotundos, quorum longitudo sit intra lignum spatii dimidii pedis et extra unius palmi. Cumque aptaveris duas trabes ad suscipiendam campanam, fac in eis duas incisuras duobus digitis profundas, in quibus clavi illi magni involvantur ... Habeat etiam illud grossius lignum, in quo pendet campana, in utraque parte singula foramina, in quibus ponantur duo ligna sursum respicientia, quibus funes innectantur ad pulsandum. Corium etiam spissum de collo cervi circumponatur ferro illi curvo, quod interius haeret in medio campanae, in quo batillus pendeat; quis sit tantae longitudinis, ut praemineat extra campanam spatio latitudinis manus, sitque grossior in fine longitudine unius palmae sursumque gracilior. ibid. al. [s.XIII] LmLIoh. Aegid. 17, 87: Habet autem campana hoc proprium, quia dum resonando aliis proficit, ex frequenti ictu sese consumit. LmLHier. Mor. pr. p. 6, 25. LmLHier. Mor. 18 p. 149 - 150 passim. LmLHier. Mor. 18 p. 149, 20: potest haberi modus et ars formandi campanulas sonos musicos exprimentes in horologiis ponendas in hunc modum: nam si quis voluerit duas campanas fundere sonum toni facientes, quemadmodum istae duae faciunt claves ⋅Γ⋅ scilicet ⋅A⋅re in gravibus. LmLHier. Mor. 18 p. 149, 30: Item ad faciendam campanam, quae faciat sonum clavis ⋅B⋅mi in gravibus, dividatur metallum campanae ⋅A⋅re in IX partes aequales sumptoque alio metallo divisoque in VIII partes dictis IX partibus aequipollentes campana VIII partium faciet sonum clavis ⋅B⋅mi in gravibus. LmLHier. Mor. 18 p. 150, 29: Eodem autem modo debent fieri proportiones cannarum sive fistularum plumbearum etiam argentearum in organis sicut diximus de proportionibus in campanis. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 64: Unum (sc. genus sonorum) est, quod instrumentis agitur et hoc naturalibus sicut cantilene vocum humanarum vel artificialibus, que faciunt sonos aut flatu ut tibie, tube et huiusmodi aut plures ut cytare, campane et huiusmodi. LmLPs.-Mur. summa 419: Vasalia sunt, que et foraminibus carent et chordis per modum vasorum concavorum formata; qualia sunt cymbala, pelves, campane, olle, et similia, que secundum materie et forme diversitatem diversos sonos emittunt. LmLPs.-Mur. summa 450. LmLIoh. Groch. 133: sonum in instrumentis fieri afflatu ... vel percussione, puta in chordis, tympanis, cymbalis et campanis. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 4, 6, 3. LmLIac. Leod. spec. 5, 3, 18 - 19. LmLIoh. Boen mus. 1, 74. Quat. Princ. 2, 21, p. 217a - b. [s.XV] LmLIac. Theat. 17. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 7, 19. LmLTrad. Holl. V 5b, 2: plurima instrumenta ex fusili metallo fiunt ... sicut cimbalum, campana. LmLIoh. Tinct. contr. 3, 6, 3: Et quamvis ex omni parte in re facta regulariter (sc. redictae) etiam prohibeantur, aliquando tamen sonum campanarum aut tubarum imitando, ubique tollerantur (sequitur exemplum). LmLNicol. Burt. 1, 7, 46: Tinnitus vero vel tremitus est proprie metallorum reflexus sonus, sicut in cymbalis et campanis. LmLNicol. Burt. 1, 7, 51: Propter quod campanas et organa facientes acumen soni, quod est ex cupro, temperant et gravant admiscentes stannum proportionatum. LmLErasm. Hor. p. 73a: in proportione ponderum, []sicut plures campanae vel nolae ad invicem proportionatae. LmLFr. Gafur. gloss. 4, 3. LmLAnon. Barcin. II p. 327: Indiscretum (sc. sonum) ut in timpanis et campanis, in quibus nulla discretio vel diversitas perpendi potest.