bucina

bucina -ae f. et bucinum -i n. (theodisc. busine, pusine, Posaune francogall. buisine) Signalhorn oder Trompeteninstrument — brass instrument, bugle or trumpet [s.IV?] LmLPs.-Hier. ep. p. 129: Buca vero tuba apud Hebreos. []Deinde per diminutionem bucina dicitur. [s.VII] LmLIsid. etym. 18, 4, 1: De bucinis. Bucina est, qua signum datur in hostem, dicta a voce, quasi vocina. Nam pagani agrestesque ad omnem usum bucina ad conpita convocabantur: proprie ergo hoc agrestibus signum fuit. De quo Propertius: „Bucina cogebat priscos ad arma Quirites“. Huius clangor bucinum dicitur. Tubam Tyrrheni primi invenerunt; unde [et] Vergilius: „Tyrrhenusque tubae mugire per aethera clangor“. Hanc enim a Tyrrhenis praedonibus excogitatam, cum dispersi circa maritimas oras non facile ad quamque praedae occasionem voce aut bucina convocantur. ... Inter tubam autem et bucinam veteres discernebant. Nam bucina insonans sollicitudinem ad bella denuntiabat. Vergilius: „Qua bucina signum / dira dedit“. Tuba autem proelium indicabant (inde LmLVocab. mus. p. 407: Tuba: buccinum. A Tyrrhenis inventa, unde dicitur: „Tyrrhenaeque tubae mugire per aequora clangor“. LmLIoh. Aegid. 17, 21: Buccina dicitur quasi vocina, parva scilicet tuba <cornea vel lignea sive> aenea <qua signum> dabatur antiquitus contra hostes. Nam, ut dicit Isidorus libro XVIII eqs.) [s.XIII] LmLIoh. Aegid. 17, 25: Buccinis autem corneis utebantur Hebraei praecipue in kalendis, in memoriam liberationis Isaac, pro eo commuto ariete in sacrificio immolato, ut dicit glossa super Genesim. [s.XV] LmLIoh. Keck pr. p. 320a: Quis enim nesciat, buccinae sonitu nedum militares, sed et eorum, quibus insident, equos mira in bellicis audacia firmari, atque ad aggrediendum conflictumque faciendum animari, ut eos ad terribilia illa musica allectos dulcedine non tam arbitrii libertate quam naturali quadam necessitate tractos mireris. ibid.: sic enim in Exodo legimus filios Israel, cum lex daretur, clangore buccinae non modico perfusos terrore (cf. Vulg. Ex. 20, 18). LmLPaul. Paulir. 7, 3, 1 p. 14: que perficitur flatu humano propter fistulam, tubam, buccinam, tibiam, corneam, calamum, sambucam, liram, que non sonant nisi bucca humana sufflentur. LmLAdam Fuld. 1, 4: si ad bellum procedere exercitumque ducere velit, musica ad tolerantiam laboris exhilarat mentes, tuba aut tympano aut cornu opus erit, unde: ‚Buccina terribilis animosum pectus equorum / bellis exacuit‚ militis ira viget‘. LmLAdam Fuld. 2, 2: Cantus autem, quem Graeci odam, nos aliquando laudem vocamus, est melodia ex sono, tono et modo per vocem vivam prolata. Dicitur ergo male canere in organis, in buccinis, in citharis. LmLHerb. Tr. 3, pr. p. 63: nunc hortatur ad cantandum, nunc psallendum quoque - non solum voce, sed etiam omnium generum musicis instrumentis: tubis, cornibus, cymbalis, cithara, psalterio, tympano, choro, chordis, organo, buccina. cf. LmLBuhle, Instrumente p. 27-31; LmLWille, Musica Romana p. 97-100