aqua, -ae
f. MLW
script. acqu-:
p. 835,27. MLW
form.: gen. MLW
sg. -ai: MLW
l. 72. p. 835,2. gen. MLW
pl. -(a)erum:
p. 836,52. adde MLWForm. Marculfi 1,14
d. 1,33. MLW
ibid. MLW
al. MLW
abl. MLW
pl. aquibus:
p. 836,55. ὑδωρ —
Wasser: I
strictius: A
proprie: 1
de statu vel cursu naturali: a
gener.: MLWWillib. Bonif. 9 p. 56,22 -arumaquarum
(maris) diminutiones infusionesque. MLWCand. Fuld. Eigil. II 14,4 super glacialis -aiaquai ripam Rheni. MLWPontif.
[] Rhen. sup. 247 exorcismus -aeaquae super fontes. MLWDipl. Otton. I. 338 p. 461,24 -asaquas ... Sipontini laci ..., quas ecclesia tenuit. MLWDiaeta Theod. 387 -aaqua omnis frigida natura est et humida MLW
eqs. MLWConstant. Afric. theor. 5,99 p. 24a
r -aaqua non sapida est salsa et sulphurea et picea, aluminosa, nitrea, metallina. Const. I 228 p. 324,7 quatinus ... clausura destructa -aaqua Rheni ... fluat. MLWChart. scrin. Col. A II 1 p. 137,43 a pariete usque ad viam ... defendet -amaquam, ne cadat super hereditatem Iohannis. I p. 363,40 -aaqua (gloss.: drupa), que currit de domo Herbordi. MLWAlbert.
M. miner. 1,1,3 p. 4
a,17 quod ... -aaqua passa a sicco calido vel frigido sit materia communis ... lapidum. MLWveget. 4,28 dividitur -aaqua in dulcem -amaquam et amaram. 4,69 in quibus
(locis) currit -aaqua calida thermarum. MLWanimal. 7,97 de numero ... -arumaquarum (
p. 601b,
23 ὑδάτων) pluviae convenit ... -aaqua aestivalis (
p. 601b,
24 θερινοὶ ὀμβροι). 20,4 humidum ... convertitur ad -amaquam pluviae vel roris vel alicuius alterius ab alto cadentis -aeaquae. MLWAlbert.
M. (?) animal. quaest. 4 MLWadd. 8 -aaqua marina constat ex tribus elementis.
persaepe. b
de elemento: MLWCarm. de Lamb. 32 ignem vel -amaquam debere vocari rite deos. MLWHonor. August. quaest. II 1 p. 1186
C (de creatione mundi) est ... gemina -arumaquarum natura, una crassa ..., altera tenuis a terra suspensa, quae aer dicitur. MLWHildeg. epist. I 14 p. 171
A -aaqua tenuitatem et ventum mundando et rivulos educendo habet. MLWcaus. 1 p. 21,14 -aaqua ... vires quindecim habet MLW
eqs. MLWOtto Frising. chron. 8,9 p. 404,7 duo elementa, aerem et -amaquam, ... post resurrectionem non necessaria, uno in terram, altero in etherem commutato. MLWArnold. Saxo fin. 1,3,2 p. 25,8 -aaqua ... est corpus simplex MLW
eqs. MLWAlbert.
M. metaph. 1,3,5 p. 45
b,5
Anaximenes et Diogenes aerem priorem -aaqua (
p. 984a,
6 ὑδατος) esse dixerunt. MLWveget. 4,38 certissimum est -amaquam dulcem esse elementum et principium -arumaquarum. MLWanimal. 20,54 -aaqua apprehendit aerem.
saepe. -aaqua vitae, ardens
sim. MLW
i. q. anima vini —
Weingeist: MLWTrotula 58 p. 33,3 recipe -aeaquae vitae de vino meliore distillatae (MLWThadd. Florent. cons. 180,2 -aaqua v. alia simplex, alia composita MLW
eqs. MLWGeber. test. p. 564
b,22). MLWSalern. comp. 48 de -aaqua ardente ... recipe vini ... libra una MLW
eqs. (MLWGeber. clar. 2,54. MLWMarc. Graec. ign. 27.
cf. MLWMappae Clavic. 212 fit -aaqua, quae accensa flammans incombustam servat materiam). MLWGeber. clar. 2,55 -aaqua illuminans. MLWMarc. Graec. ign. MLWapp. p. 123 -aaqua acuta omne metallum dealbans. MLW
al. c
de liquore -ae simili: α
anat. et medic.: MLWAntidot. Glasg. p. 106,2 facit
antidotum ... ad infirmos, quos -aaqua coegit. MLWBruno Querf. fratr. 11 p. 728,14 -arumaquarum humectat tristem vultum largo flumine. MLWConstant. Afric. grad. p. 373,13 citrinam -amaquam hydropicorum. MLWAnon. secret. p. 78,1sqq. quaedam ... sunt -aeaquae videlicet ex animalibus et ex animatis egredientes ..., quae non solum sunt solventes, sed etiam tingentes et perficientes; ... alii ... -amaquam occulti lapidis, alii -amaquam animalis ... nuncupaverunt. MLWAlbert.
M. animal. 1,464 -amaquam sudoris. 3,76 in quo
(foramine cartillaginis) est modicum humiditatis -aeaquae medullosae. 6,86
aphros generatur -aaqua (
p. 569b,
29 ὑγρός) aliquantulum pinguescente. 6,101 quidam habent humorem decurrentem
a matrice vocatum Graece fomeroz (
p. 572a,
27 ἱππομανές) aut -amaquam spermaticam. MLW
al. β
bot. MLW
i. q. sucus —
Saft: MLWTract. de aegr. cur. p. 208,27 siropum de -aaqua cucurbite. MLWMatth. Platear. gloss. p. 380
E -aaqua vitis frigida et sicca MLW
eqs. MLWAnon. secret. p. 77,33sqq. quaedam sunt -aeaquae solventes et haec sunt -aaqua citrorum, granatorum et ... vegetabilium -aeaquae. MLWAlbert.
M. animal. 8,166 cibant eas
(apes) humore dulci ... sicut ex -aaqua arnidi et -aaqua liquiritiae. γ
techn.: MLWTrotula 58 p. 33,33 -aaqua alia
(i. oleum terebinthinum). MLWAlbert.
M. meteor. 4,2,13 p. 766
a,4 lixivium ... voco quamlibet colatam -amaquam ... et ideo omnes -aeaquae alchimicae lixivia sunt quaedam. MLW
al. v. et MLW
l. 58. p. 835,37.44. de metallis liquefactis: MLWMappae Clavic. 10 confla
metalla pariter, donec -aaqua fiet. d
alch. in nominibus ficticiis: α
de fermento vel mercurio: MLWTurba phil. 16 p. 126,7 terite ... ipsum
(lapidem) ... -aaqua maris. 25 p. 135,21 humidum ... est -aaqua sulfuris. MLWAlleg. sapient. 1 p. 467
a,54 accipe -amaquam -aeaquae. MLWAnon. tab. p. 152,30 voluit per hoc -amaquam divinam, quae est anima. p. 155,16 per haec ... intelligunt -amaquam foliatam, quae est aurum philosophorum (
cf. MLWAlleg.
[] sapient. 9 p. 473
a,57 -aaqua nummosa). p. 179,24 haec anima rubea latet in ipsa -aaqua alba spirituali. p. 191,8 draco ... est -aaqua divina ... et est cinis, qui est in cinere. MLWPs. Gerh. Crem. sal. I 19 p. 23,19
mercurius est -aaqua permanens et -aaqua vite et mortis. II 17
argentum vivum et sulphur sunt -aaqua et unguentum. MLWRichard. Angl. correct. 11 p. 395,14 corpus solvitur in spiritum, id est in -amaquam mineralem. MLWPs. Avic. tinct. 1 p. 627
a,7
argentum vivum est -aaqua perennis, -aaqua vitae.
saepe. v. et p. 833,48sq. 835,47. β
de sulphure: MLWGeber. clar. 2,11 -aaqua, que fetet, vocatur sulfur. γ
de urina: MLWPs. Arist. magist. p. 646
a,3 cum -aaqua animalis seu urina ... destilla. MLWPs. Gerh. Crem. sal. I 60 submerge ipsum ... de -aaqua antiquata (reservata, id est urina II 50). δ
de specie lapidis aerosi: MLWAnon. secret. p. 37,17 unus
lapis, qui vocatur edaus, ... dicitur -aaqua ferri. ε
de plumbo: MLWPs. Gerh. Crem. sal. II 58 ipsum
plumbum est -aaqua sulphurata. 2
de usu, derivatione sim.: a
gener.: MLWForm. Senon. II 11 mansionem ei
(itineranti) et focum, panem et -amaquam largire. MLWHeito Wett. 21 -aaqua ... ad potandum laudabilis est. MLWRimb. Anscar. 35 p. 69,32 -amaquam ad manus lavandas exhibebat. 40 p. 74,40 ut gladio trucidaretur aut igne cremaretur aut in -aaqua necaretur. MLWEberw. Magner. 3
(de miraculo) ut ... -amaquam de arida terra produceret. MLWDipl. Pipp. 33 p. 46,44 (spur. MLWs. XII.) per ignem aut -amaquam instrumenta cartarum perdita sunt. MLWHildeg. caus. 5 p. 232,11 in -aaqua balneare. MLWOtto Frising. gest. 2,25 usibus ... humanis ineptas -asaquas haurire. MLWWilh. Rubruqu. itin. p. 229,15 sclavi ... implent ventrem ... -aaqua crassa. MLWChart. Friburg. 253 p. 226,19 per quos
(alveolos seu ductus privatos) -aaqua ad prata ... dirigitur. MLWAlbert.
M. veget. 4,86 -aaqua ... est alimenti vehiculum.
persaepe. b
iur. et canon.: α
de iudicio Dei: Ord. iud. Dei A 6
a exorcismus -aeaquae calidae ad faciendum iudicium. B 2,2
tit. coniuracio -aaqua frigida ad iudicium. 5,3
a ut,
Domine, ... sanctifices hanc -amaquam, licet fluentem, ad discernendum iustum iudicium tuum. 18,3
tit. benedictio super -amaquam ferventem. C 3 adiuro te ... per iudicium -aeaquae frigidae. MLWCarm. de Tim. 73 ignis, -aaqua occultos rimantur frustra reatus. MLWHincm. annal. MLWa. 876 p. 132,23 Hludowicus ... decem homines -aaqua calida et decem ferro calido et decem -aaqua frigida ad iudicium misit. MLWLex fam. Worm. 30 p. 644,8 ipse se bullienti -aaqua adversus episcopum expurget. MLWVulc. Bard. 6 p. 320,19 homo dives ... in -amaquam miserabiliter missus. MLWAnnal. Frising. MLWa. 1090 ad -amaquam eas
(mulieres) examinantes. MLWCosmas chron. 2,4 p. 87,3 donec ... ignito ferro sive adiurata -aaqua ... examinentur. MLWChron. Andag. 41 sacramentum iudiciali examinatione per -amaquam confirmavit. MLWTrad. Frising. 1544
d mulier ... cum filiis ... per iudicium -ęaquę et ferri tributarii iuris debitores se esse comprobaverunt. MLWChron. Ortl. add. 2 p. 132,26 per iudicium frigidae -aeaquae ... virginea corpora
(i. reliquias) sancta ... esse comprobavimus. MLWTrad. Salisb. I 425
a cespitibus in -aaqua benedicta depositis probatum est iure predia ... possideri.
saepe. β
de poena, ieiunio: MLWLeg. Wisig. 2,1,19 p. 66,21 sufficiat ... illis ... panis vel -eaque refectionem accipere. MLWLull. epist. 128 excommunicatę
feminae ... penitentiam ... agentes in pane et -aaqua. MLWThietm. chron. 6,18 (synod.) in pane, sale et 〈aq〉ua ... ieiunare. MLWBernold. Const. libell. VII 2,3 ut ... xl dies in pane et -aaqua ... peniteret. MLWChron. reg. cont. I MLWa. 1198 p. 165,32 omnes sceleris ... reos -aeaquae bullient itradi iussit. MLWTheod. Palid. annal. MLWa. 1097
Gregorius papa Heinrico ... alteram diem in pane et -aaqua deducere iniungit. MLWChron. Erf. mod. II MLWa. 1274 p. 269,14 nichil ... detur eis
(cardinalibus) nisi ... panis et -aaqua, donec provideant ecclesie de papa.
saepe. c
liturg.: MLWBeda hist. eccl. 5,4 p. 287,19 miserat ... mulieri
aegrotae ... de -aaqua benedicta, quam in dedicationem ecclesiae consecraverat (MLWConsuet. Trev. 28 pueri -aaqua b. sperguntur a magistro. MLWThietm. chron. 7,72. MLWHeinr. Lett. chron. 1,12. MLWAlbert.
M. sacram. 15 p. 11,40 de -aaqua b. dicendum, quod non est instituta ad deletionem venialis, sed ad fugandos daemones.
saepe. v. et MLW
l. 50. p. 835,21). MLWHraban. inst. cler. 2,55 benedicitur sal et -aaqua in diversos usus fidelium MLW
eqs. MLWWalahfr. exord. 30 -amaquam sparsionis cum sale benedici et in habitaculis ... spargi ... papa constituit (
cf. MLWVita Liutb. 22 episcopus ... cellulam ...
[] aspersionis -aaqua salubriter sparserat). MLWUffing. Liutg. 36 rigat ora
Saxonum ... aeternam in vitam puteo salientis -aiaquai
(cf. Vulg. Ioh. 4,14). Drogo Winn. 22 (MLWMGScript. XV p. 781,34)
daemoniacus positus in exorcizata -aaqua. MLWLeo Mars. chron. 2,90 p. 690,5 ex -aaqua, qua post missarum sollemnia manus ablueret
(cf. MLWRituale Flor. p. 86,35 -aaqua ablutionis. MLWChron. Reinh. MLWa. 1191 -amaquam quasi sacramentalem ministris commendavit. MLWArnold. Lub. chron. 5,14 p. 190,10 -amaquam retranssubstantiatam. MLW
al.). MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 117,15 a famulis elemosinę cum -aaqua calida prelavantur pedes eorum
(pauperum). MLWRituale Rhenaug. 149 (Spicil. Friburg. V p. 156,31)
defunctus turificatur et -aaqua aspergitur. MLWHildeg. scivias 2,6 p. 526
C in consecratione ista vino -aaqua immista esse debet, quia de latere filii mei sanguis et -aaqua emanavit. MLWAlbert.
M. sacram. 38 p. 28,29 -aaqua est materia baptismi. MLWeuch. 3,2,3,2 p. 290
b,23 quod ... -aaqua in sacramento ponitur, ad significandum tres sunt causae MLW
eqs. persaepe. d
pharm.: MLWAurelius 4 p. 497,31 cataplasma ... ex oleo et mellis -aaqua. MLWAntidot. Augiens. p. 41,30 cum -aaqua anetata. MLWAntidot. Glasg. p. 156,32 omnia in -aaqua pluviale aut fluvialem ... coquat. MLWAntidot. Cantabr. p. 166,31 panem ... azimum cum -aaqua benedicta pistratum. MLWRecept. Sangall. I 30 milfolio cum -aaqua pisiva bibatur. 84 in -aaqua mulsa. MLWHildeg. phys. 3,26 p. 1235
C eum
(fructum fagi) in pura -aaqua, scilicet springbornen, commisce. MLWTract. de chirurg. 290 -eaque calcis, quod sufficit. MLWTract. de aegr. cur. p. 94,22 -amaquam marinam accipe. MLWThadd. Florent. cons. 131,122
substantias bulitis in acqua. MLWMaurus urin. II p. 50,44 utatur ...
spleneticus -aaqua ferrariorum, in qua extinguatur ferrum candens. MLWAlbert.
M. meteor. 2,3,17 invenitur in Teutonia ... -aaqua acris, qua utuntur incolae pro medicina laxativa. MLWveget. 6,294 praegnans sedeat in -aaqua
camomillae. saepe. e
techn.: MLWCompos. Luc. α 17 -amaquam de gummam (
cf. MLWHeraclius II 28 -aaqua gummata). MLWMappae Clavic. 55 mittis in -aaqua melanterie (gloss.: id est -aaqua caligariorum, qua denigrantur coria). MLWIoh. Platear. simpl. med. p. 33a
v -aaqua ros(ata) sic fit MLW
eqs. (cf. MLWAlbert.
M. euch. 3,2,1,3 p. 282
b,22 -aaqua ... rosacea et caeterae -aeaquae omnes, quae arte alchimistarum fiunt. MLW
al.). MLWTrad. Salisb. I 86 locum patellę ... et viiii. partem -ęaquę ... contradidit (
cf. 127 contradidit ... duas -asaquas [‘
Solenanteile’] MLW
eqs. 322
a. Trad. Bercht. 4 [QuellErörtBayerGesch. I p. 241,13]. MLWChart. Stir. II 6 super -aaqua salaria. MLWChart. Salem. 186 -amaquam salsam. MLWChart. archiep. Magd. 379 p. 496,26 censum ... de salva [
an salsa MLW
leg.?] -aaqua ad conficiendum sal. MLW
al.). MLWAnon. secret. p. 77,35 -aeaquae solventes et figentes ut -aeaquae salium et aluminum et atramentorum et his similium. p. 77,36sqq. -aeaquae mineralium calcinatorum, cum quibus legantur spiritus et resurgunt et vocantur -aeaquae perennes. Ps. Gerh. Crem. II 13 cum -aaqua salis armoniaci. MLWIoh. sacerd. 83 stagnum ... involve -aaqua ... alkali et nitrina. MLWPs. Calid. lap. p. 399 da ... -amaquam safferanicam de endacuto factam et -amaquam viridis aeris ... et da mercurio de -aaqua laborata. MLWGeber. test. p. 564
b,11 cum -aaqua dulci distillata.
saepe. B 1
alleg.: MLWHraban. univ. 11,1 p. 310
B -aeaquae ... aliquando spiritum sanctum, aliquando scientiam sacram, aliquando scientiam pravam, aliquando tribulationem, aliquando defluentes populos, aliquando mentes fidem sequentium demonstrare solent. p. 310
D -aeaquae sunt angeli ..., -aeaquae gentes sunt ..., -aaqua fluenta divinae praedicationis. p. 311
B -aeaquae persecutiones huius mundi ..., -aeaquae temptationes diaboli ..., -aeaquae baptismum haereticorum ..., -aeaquae multiplicatio peccatorum MLW
eqs. p. 311
C -aaqua luxuria carnis. MLWIoh. Scot. carm. 2,5,30 hic
(Christus) est ... via, panis, -aaqua. MLWRup. Tuit. spir. 3,12 p. 1653
A -aaqua illa, quae cum sanguine de mortui Christi latere fluxit, nova creatura fuit. MLWHonor. August. gemm. 1,158 per -amaquam intelligitur humanitas
Christi. MLWAlbert.
M. sacram. 74 p. 52,47 -aaqua significat per appositionem suam
in calice actualem unionem ecclesiae cum Christo. MLWeuch. 3,2,3,1 p. 290
a,24 -aaqua propter suam insipiditatem significat hominem insipidum.
saepe. 2
in imag.: MLWWalahfr. Mamm. 14,12 quod multis non possit -isaquis pius ardor amoris extingui
(cf. Vulg. cant. 8,7). MLWHonor. August. gemm. 1,99
(de eucharistia) ut ex -aaqua renati fonte vitae satiemur. MLWHildeg. scivias 3,9 p. 681
A [] Dominus in unico verbo suo -isaquis -arumaquarum
(sc. apostolis) dicebat, ut sua effusione aequalitatem facerent supra montes. MLW
al. 3
per compar.: MLWAmalar. off. 3,19,30 sicut vinum et -aaqua unum fiunt in calice, sic populus et cantores in corpore Christi. MLWCand. Fuld. Eigil. I 9 p. 226,42 malae cogitationes, quae ... quasi -aaqua erumpunt. MLWHildeg. scivias 3,2 p. 582
D sicut -aaqua semper inundat et celat in se mortifera animalia ..., ita est homo inundans in malis factis suis celans. MLW
al. 4
proverb.: MLWMirac. Genes. Hier. 3 quis ... super fluvium pergens -amaquam quaerit? MLWThietm. chron. 5,35 -eaque torrenti et homini potenti arduum esse ... resistere. MLWEgbert. fec. rat. 1,382 spes venientis -ęaquę, quo iam fluere ante solebat. MLWDipl. Karoli
M. 251 p. 356,36 (spur. MLWs. XI.MLW
ex.) sicut piscis sine -aaqua, sic monachus sine -aaqua et sine regula. MLWWibald. epist. 150 p. 251,5 mittere -asaquas in flumina. MLWRahew. (?) dial. p. 528,18 acsi molendinum -amaquam petat a furno. MLWAlbert.
M. eth. 7,1,2 p. 469
b,14sq. quando -aaqua (
p. 1146a,
35 ὑδωρ) suffocat, quid oportet adhuc -amaquam bibere? MLWNicol. Biber. carm. 969 (ed. Th. Fischer. 1870) non -aaqua laudatur, que fonte carere probatur. MLW
al. II
latius: A
flumen, rivus, stagnum, lacus, undae —
Fluß(lauf), Bach, Teich, See, Gewässer: 1
gener.: MLWRhythm. 80,19 -arumaquarum bestias. MLWAldh. virg. II 1338 Neptunus, ... regnator -arumaquarum. MLWLex Alam. 79 si quis aliquam clausuram in -amaquam fecerit. MLWHugeb. Willib. 4 p. 96,20 dirivatio -eaque
(sc. Iordani). MLWVita Pirmin. I 6 quem
(locum) ob confluentiam -arumaquarum duarum vocant Gamundium. MLWHraban. carm. 39,20,4
Deus -asaquas diviserat. MLWDipl. Karoli III. 135 〈negociatores in〉 -isaquis et arvis sine tholoneo pergant. MLWHrotsv. Pafn. 12,6 confusae -arumaquarum gurgites. MLWChart. Worm. 44 -amaquam et ripam eius et alveum dedi. MLWDipl. Conr. II. 65 p. 81,25
(ex dipl. Guidonis 11 p. 31,7) -amaquam aperire et claudere. 242 p. 333,40 de fluminibus ... -asaquas extrahere. MLWDipl. Heinr. IV. 244 ius ... piscationum in profluentibus et stantibus -isaquis. MLWVita Meinw. 137 molendini -amaquam
obtulit. MLWChart. Bund. 508 -amaquam coriuam. MLWChart. Turic. 1079 p. 169,6 quod
(ius) in ... hominibus et bonis in terra, super terram, in -isaquis, super -isaquis habuimus. MLWChart. Hamb. 508 per aliquam -amaquam, quam heydep seu woltwater vocant, aggerem ... facere. MLWChart. Eberb. 187 p. 321,6 alveus sive -aaqua, que dicitur mare
(i. lacus). MLWChart. Raitenh. 124 ut ... victualia ... per terras et -asaquas deferant. MLWChart. Pomm. A 314 p. 668,32 -amaquam liberam usque ad portum maris ... vendidimus. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 6 p. 214,4 sunt ... -eaque parve stantes, que dicuntur piscine vel lacune. MLWChart. Bern. II 280 vendidi prata ... usque ad mortuam -amaquam. MLWChart. Austr. sup. III 411 concessimus ecclesie ... -eaque meatum.
persaepe. v. et p. 833,32. additur MLW
nom. propr.: MLWTrad. Patav. 12 (c. 785) in alio loco, ubi dicitur Inone -aaqua. MLWDipl. Otton. I. 73 in loco ... sito inter -asaquas Emisa et Hasa dictas. 209 p. 289,1 piscationem in -aaqua Sedes. MLWChart. Bund. 405 decimas ... de -aaqua de Luuri. MLWChart. Tirol. 1089 p. 133,12 -aaqua Atasis.
saepe. 2
in pertinentiis chartarum: MLWDipl. Merov. I 57 p. 51,39 ut ... villa ... cum ... -isaquis -erumveaquerumve decursebus ... concessemus (MLWCod. Lauresh. 686 cum ... -isaquis -arumqueaquarumque decursibus. MLWDipl. Otton.II. 205. MLWDipl. Heinr. III. 261.
saepe). MLWTrad. Frising. 52 ecclesiam ... cum molendinis et aquibus. 443 prata cum silvis vel -arumaquarum utensiliis. MLWDipl. Karoli III. 47 p. 78,34 cum piscationibus et fluminibus ... -arumqueaquarumque ductibus (MLWDipl. Arduini 10 cum ... -isaquis -arumqueaquarumque
d. MLWDipl. Conr. II. 65 p. 80,5. MLW
al.). MLWDipl. Zwent. 22 res cum ... silvis, -isaquis -arumqueaquarumque cursibus, molendinis. MLWDipl. Otton. I. 232
a urbes cum ... -isaquis salsis et insulsis. MLWDipl. Conr. II. 66 portum ... cum legittima -arumaquarum riparumve districtione. 208
a p. 284,30 comitatum ... cum omni districto suo, ... ripaticis, -isaquis -arumqueaquarumque fluxibus, molendinis. MLWChart. Salisb. II 224 p. 324,33 predium ... cum omnibus pertinentiis suis, ... pratis, -isaquis tam stantibus quam fluentibus. MLWChart. episc. Halb. 238 p. 206,12 mansum ... cum ... pischationibus et -arumaquarum reditibus. MLWChart. Tirol. 863 p. 274,3 cum ... usibus -arumaquarum et aqueductibus. MLWChart. Pommerell. 271 p. 229,3 quitquit ... terminis interclusum fuerit in ... -isaquis molendinariis et -arumaquarum decursibus.
persaepe. 3
in nom. (propr.): a
locorum: MLWGloss. III 611,25 St.-S. Torta A-a MLWi. Zurzache. MLWChart. Tirol. 13 p. 7,1 qui
[] (locus) dicitur A-a Baszi
(‘
Etschfurt’
). MLWDipl. Otton. II. 254
b p. 291,17 ad A-a Fundata
(‘
Acquafondata’
). 285 p. 333,12 quę
(civitas) dicitur Caput A-is
(‘
Cappaccio’
). MLWDipl. Heinr. II. 290 p. 353,21 castello de A-a Viva
(‘
Acquaviva’
). MLWAnnal. Altah. MLWa. 1056 p. 52,15 ad Duras A-as
(‘
Zürich’
). MLWBernold. Const. chron. MLWa. 1091 p. 451,20 ad Duplicem A-am (gloss.: Zwiuelton). MLWActa imp. Stumpf 424 abbatis sancte Marie de A-a Frigida
(‘
Acquafredda’
). MLWActa imp. Böhmer 308 apud A-am Pendentem
(‘
Acquapendente’
). Chart. Tur. 1212 inter A-as ..., quod vulgariter dicitur zen waszern
(‘
Nesslau’
). saepe. b
rivi: MLWChart. Sangall. A 683 (a. 891) pradu in A-a Rubia (
cf. B 158 ad Auua Rubia [‘
Fluppibach’]). c
hominum: MLWChart. Hall. I 106 p. 109,1 (a. 1192) Theodericus trans A-am. MLWChart. Brixin. 50 Waltherus miles de A-a. MLWChart. Turic. 467 Arnoldus de A-is
(‘
Aa’
). MLWChart. Westph. VII 399 Conradus super A-a. MLWChart. Old. IV 265 Herbordus prope A-am. MLWChart. Wirt. VIII 2805 Conradus villicus de A-a
(‘
Ach’
). saepe. nota: MLWChart. Sangall. B 513 p. 372,20 (a. 1263) colonia Alberti dicti de A-a
(‘
Au’
). d
plantarum: MLWAlbert.
M. veget. 6,395 nenufar ..., quia aquaticus est, vocatur ... caulis -aeaquae. 6,412 piper -aeaquae est olus, quod in -aaqua nascitur. MLW
ibid. MLW
al. e
olei terrae: MLWCompos. Luc. A 19 hamor -eaque lib. l. P 2 halii dicunt
substantiam MLW
q. d. iscyra -eaque oleum, halii flore -eaque. 4
expressius MLW
i. q. ius (regale) ad flumen pertinens —
Wasserhoheitsrecht: MLWChart. Ital. Ficker 288 p. 323,46 (a. 1220) -amaquam illam regalem, quam habent in flumine Tiberis, ... confirmamus. MLWChart. Tirol. 1105 mansus ... -eaque, que pertinet ad dictum mansum in sortem. B
fons —
Quelle (fere MLW
plur.; MLW
sing.: MLW
l. 37): MLWIonas Bob. Columb. 1,10 p. 169,12 ibi
(Luxovii) -aeaquae calidae ... habebantur. MLWEinh. Karol. 22 p. 27,13 delectabatur ... vaporibus -arumaquarum naturaliter calentium. MLWDipl. Ludow. Germ. 76 traditionem factam ... pro calidis -isaquis, que dicuntur Balnei
(‘
Baden-Baden’
). MLWDipl. Karoli
M. 295 p. 441,44 (spur. MLWc. 1166) ad locum, qui A-is ab -arumaquarum calidarum aptatione traxit vocabulum. MLWChart. Burgenl. 176 terram cum ... pratis et -aaqua calida ... contulimus. MLW
al. in MLW
nom. propr.: MLWChart. Sangall. A 218 (dipl. Ludow. Pii) actum A-is Grani (MLWChart. Rhen. inf. I 412 p. 283,38 quoniam Aquisgranum locus regalis
est. cf. MLWThegan. Ludow. 37 venit ... imperator A-is ad sedem suam. MLWCapit. reg. Franc. 251 p. 194,7 abbatiam de A-is. MLWRegistr. Pant. Col. 1 p. 54,11 comes de A-is. MLWWiduk. gest. 3,14 apud A-
as. MLWOtto Frising. gest. 1,23 p. 36,24 in palatio A-is. MLWChart. Altenberg. 148 Walterus de A-is.
saepe. v. et MLW
l. 35). Dipl. Lothar. III. 120 in A-is Segestianis. MLWDipl. Karoli
M. 230 p. 315,21 (spur. MLWs. XII.
2) actum in A-is Augustis
(‘
Dax’
). MLWChart. Helv. arb. 5 p. 8,30 in opido de A-is
(‘
Aix-les-Bains’
). MLWActa imp. Winkelm. I 620 actum fuit hoc apud A-is
(‘
Aix-en-Provence’
). MLW
al. Baader