Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
rouhhen sw. v.
sw. v., mhd. rouchen, röuchen, nhd. rauchen, älter räuchen; mnd. rken, mnl. roken; afries. rēka; ae. récan; an. reykja. — Graff II,438.
rouhhit: 3. sg. Gl 2,467,60 (2 Hss.). — rouch-: 1. sg. -o Gl 2,15,44 (-ov-); inf. -en 543,8; dass. -an 647,59; part. prs. nom. sg. f. -entiu Nc 826,9 [145,19]. — rouh-: inf. -an Gl 2,15,44 (2 Hss., darunter Zürich C 59, Gll. 9. u. 10. Jh. (?); -ov-). 457,56 (-ov-; 2 Hss.); inf. gen. sg. -ennes T 2,3 (-hennes auf Rasur, vgl. Sievers Anm. z. St.); part. prs. -enti O 1,4,20; 3. PL. prt. -tun Gl 2,668,49; gi-: part. prt. nom. sg. n. -taz 770,29 (clm 29032a.b.d, Hs. 9./10. Jh.).
Verschrieben: rouchem: inf. Gl 2,13,16 (l. rouchan, vgl. Steinm. z. St.). 1) etw. aus kultischen Gründen mit Rauch von Räucherwerk versehen: a) etw. (eine Statue) beräuchern: rovhan [(Kaiser Julian Apostata) perfidus ille deo ... aut Pollucis equum] suffire (Glosse: infumare, fumigare, vgl. PL 59) [ardentibus extis, Prud., Apoth. 459] Gl 2,457,56. 543,8. rouhhit [senex barbatus ... inmotasque rotas (eines Sonnenwagens) ... ornat ... rosis aut ture vaporat, ders., Symm. I,353] 467,60 (falls rotas Obj. zu ornat u. ebenso zu vaporat ist). rouchan [quinquaginta intus famulae, quibus ordine longam cura penum struere et flammis] adolere [penates, Verg., A. I,704] 647,59 (vgl. nam in aris non adolentur aliqua, sed cremantur et consumuntur, Serv.); b) einen Ort mit Weihrauch erfüllen, mit Akk. d. Sache: ingiang er (Zacharias) tho skioro, goldo garo ziero, mit zinseru in henti thaz hus rouhenti [vgl. ut incensum poneret, Luc. 1,9] O 1,4,20; — Glossen: rouhtun [succedunt matres et templum ture] vaporant [Verg., A. XI,481] Gl 2,668,49. girouhtaz [vivida quin etiam miscebant cinnama turi et] suffita (Hs. suffista) [domus pingui fragrabat amomo, Av., Poem. lib. 3,229] 770,29 (das neutrale Genus der Gl. bezieht sich wohl auf das mitgedachte Neutrum hûs); — substant.: uuard tho ... thaz her (Zacharias) uuihrouh branti ingangenti in gotes tempal, inti al thiu menigi uuas thes folkes uzze betonti in thero ziti thes rouhennes factum est autem ... ut incensum poneret ingressus in templum domini, et omnis multitudo erat populi orans foris hora incensi T 2,3. 2) für jmdn./eine Sache ein Rauchopfer darbringen, mit Dat. d. Pers./Sache: in des manen ring chomeniu . unde dar Iunoni rouchentiu . sah si (die Jungfrau) bi iro ein corpus lunarem circulum ingressa virgo . divae congruis nidoribus supplicando . Et hic . de proximo conspicatur ... corpus Nc 826,9 [145,19]; Glossen: rouchan [sic (der hl. Martin) quoque famosam frondenti stipite pinum, qua (ist cui zu konjiz. (?), vgl. Ausg. MGH Auct. antiqu. XV, S. 382, Anm. z. St.) proceres stolidi tunc] turificare [solebant ... in veribus torrentes extra bidentum, diruit, Aldh., De virg. 695] Gl 2,13,16. 15,44.
Abl. girouhhi.
Vgl. ThesCRA 1,260 ff.