mora

mora -ae f. 1. Zeitdauer 2. Aufenthalt, Verweilen (auf einem Ton) 3. Verzögerung, (längeres) Aushalten eines Tones 4. Zeitmaß, Tempo 5. Unterbrechung, Pause — 1. temporal duration 2. a stop, a pause (on a note) 3. lengthening, a (longer) sustaining of a note 4. measurement of time, tempo 5. interruption, rest 1 Zeitdauer — temporal duration [s.IV] LmLAugust. 4, 14, 19: Sensisti enim, ut opinor, me post quinque syllabas longas moram duorum temporum siluisse.[] al. [s.V] LmLMart. Cap. 9, 981: In permixtione vero aliorum pedum, qui longiores ponuntur, decenter aptatur, ut illorum prolixam moram interveniente sua celeritate compenset. al. [s.VII] LmLIsid. etym. 1, 16, 2: Ideo autem syllabae longae brevesque dicuntur, quia per varias vocum moras aut dupla aut simpla spatia temporis habere videntur. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 971/374, 5: motus vel mora unius syllabae. al. [s.XI] LmLGuido micr. 15, 7: Tenor vero, id est mora ultimae vocis, qui in syllaba quantuluscumque est, amplior in parte, diutissimus vero in distinctione (inde LmLAribo 28 p. 49. LmLAribo 49 p. 68. LmLComm. Guid. 2 p. 148. al. LmLQuaest. mus. 1, 22 p. 62. LmLIoh. Cott. mus. 11, 4. LmLAnon. Pannain p. 110. LmLMetrol. 47 p. 83. LmLIac. Leod. spec. 6, 79, 3). LmLAribo 28 p. 49. LmLPs.-Guido form. 1, 13: Tenor autem est mora uniuscuiusque vocis (inde LmLIac. Theat. 15. LmLTrad. Holl. VI 6, 14). LmLIoh. Cott. ton. 24, 4: Has duas (sc. antiphonas) et earum similes quidam secundae differentiae ob moram quilismatis ascribere maluerunt. [s.XIII] LmLLambertus p. 269b: perfecta longa ... eo, quod sub certa dimensione longitudinis unius per vocis accentum in mora trium temporum equaliter proportionata manet. LmLLambertus p. 278a: Omissa vero vox est illa proportio sive mora, in qua quelibet figura superius prenominata secundum magis et minus proportionaliter habet fieri. LmLAnon. Emmeram. 1 p. 104, 3: mora trium temporum. LmLEngelb. Adm. 4, 43, 4: mora vocis in minoribus consonanciis minus, in maioribus magis, in finalibus maxime protrahitur ... Unde dicit Gwido, quod in cantu regulari in distinctionibus mora vocis debet protendi secundum proporcionem vocum ad invicem, que cadunt in unam distinctionem. LmLEngelb. Adm. 4, 40, 10: tenor est mora protensionis ultime vocis. al. [s.XIV] LmLTrad. Phil. I f. 62rG, 12: Pausa trium temporum tria spatia continet et tantam moram facit tacendo quantum tria tempora pronuntiando. al. LmLIac. Leod. comp. 3, 4, 25. al. LmLIac. Leod. spec. 4, 19, 1: Est enim tempus ... mora motus secundum prius et posterius (cf. Aristoteles, Physica 4, 11 (Bekker 219a); sim. LmLMens. Circa artem p. 513, 7). LmLHeinr. Eger 4 p. 46. LmLPs.-Theodon. pr. p. 31: Tempus in musica mensurabili est motus mora valorum alterum alteri concurrentium. LmLPs.-Theodon. 3 p. 47: Pausa brevis, quae facit tantam moram pausando quantum unum tempus perfectum sive imperfectum pronuntiando. al. LmLComm. Boeth. II p. 150, 20. LmLPetr. Cap. 2, 1. al. [s.XV] LmLGeorg. Ans. 3, 232. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 2 p. 65: Semiminima nota est nota caudata recurva, ita parva in mora, quod, si esset minor, refugeret vox in vocibus comunibus. LmLFr. Gafur. theor. 2, 2, 14. LmLGuill. Pod. 7, 1. al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 15. LmLAnon. Couss. I p. 435b: Item est in quibusdam punctus secundum antiquos, qui dicitur punctus reductionis, et est, quando aliqua figura habet punctum ab utraque parte, et illa canitur, sed non computatur in mora. LmLContr. Et primo I 7 p. 138 (p. 463a). LmLContr. Not. quod novem 9: sub veloci nota et currenti moram non habente. 2 Aufenthalt, Verweilen (auf einem Ton) — a stop, a pause (on a note) [s.IX] LmLAurelian. 10, 4: haec ant. „Suscepimus Deus“, in qua ultima versiculi pars diuscule moras agit quam in primo et secundo. al. LmLMus. ench. 18, 21: vox organalis rite sub tetrardo respondere nequit, sed moram in eodem agit, dum in subsecundo eius ratum responsum non invenit. [s.XI] LmLIoh. Cott. mus. 10, 34: qui in acutis versaretur, autentus, id est auctoralis sive principalis vocaretur, qui vero magis in gravibus moram faceret, plagis vel plagalis, id est collateralis seu subiugalis, diceretur (inde LmLAnon. Pannain p. 108. LmLTrad. Holl. I 2, 2, 7. LmLConr. Zab. tract. AR 4). LmLIoh. Cott. mus. 23, 26: Providendum quoque est organizanti, ut, si recta modulatio in gravibus moram fecerit, ipse in acutis canenti per diapason[] occurrat (inde LmLAnon. Pannain p. 117). [s.XIII] LmLIoh. Aegid. 12, 34. Ton. Sar. p. 44. LmLEngelb. Adm. 2, 30, 3. [s.XV] LmLTact. Opusculum 63: Et ubi est melior consonancia, ibi mora longior et frequentior est facienda (sim. LmLTact. Concordanciarum p. 167, 19). LmLAnon. Carthus. nat. 3, 4: Et eiusdem toni alius cantus ascenderet in acutis et in eis maximam moram faceret. al. LmLTrad. Holl. I 2, 5, 8: Cantus enim in excellentibus discurrens nimium in fine ad sedem contractus eandem gravaret et in gravibus moram faciens per acutas non recte finiretur. LmLLad. Zalk. B 11. LmLMich. Keinsp. 8, 41. 3 Verzögerung, (längeres) Aushalten eines Tones — lengthening, a (longer) sustaining of a note [s.IX] LmLAurelian. 12, 16 p. 143: cum antiphone initio sine aliqua mora finem suum et versiculi vertit. [s.XI] LmLComm. Guid. 7 p. 132: maiores pausas et moras facimus in finali quam in qualibet alia voce (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 40, 2: maiores pausas, idest maiores moras ...). [s.XII] LmLGuido Aug. 566: Similiter a compositione omnem amove scrupulum, ut neque plagalem in quinta vel supra morari facias, sed etsi quando excedas quintam, omnem moram vel pausationem infra quartam usque ad quartam reducas. al. LmLTon. Cist. 48. LmLAnon. Cist. I 45 p. 39: ascendens per tonum et semitonium et moram faciens in quarta. LmLAnon. Pannain p. 112: non tamen cogens regula est, quod omnis cantus ante moram ad octavas ascendat. al. [s.XIII] LmLDisc. Si cantus equ. 3 p. 244. LmLMus. man. 50, 15: toni primus, tertius et septimus ... in meta superiore, scilicet in ea, quae nona est a finali, moram non faciunt, sed breviter eam tangunt. al. LmLAnon. Emmeram. 6 p. 286, 11. LmLDisc. Quicumque III 19 p. 262: Si autem quintans a dupla velit descendere ad quintam, debet exercere duplam, quamvis ibi non debeat moram facere, quousque videat vel sentiat cantum inferiorem ascendere vel morari in eodem sono. LmLEngelb. Adm. 4, 40, 9. [s.XIV] LmLHugo Spechtsh. comm. p. 131. al. LmLQuat. princ. 4, 2, 28: Si fueritis in decima nota, et planus cantus moram per duas notas vel per tres ibidem traheret, potestis ascendere et descendere, prout sequens cantus postulat distribuendo notas diversis concordanciis. al. LmLSumm. Guid. comm. 3, 14. LmLIoh. Boen mus. 4, 55: mora in dissonantia facta non cum amaritudine sua inficiat auris auditum. LmLComm. Boeth. II p. 214, 10. [s.XV] LmLIac. Twing. p. 126, 6. LmLGob. Pers. p. 191a. LmLAnon. Tegerns. I p. 105: In mediis pausis debet fieri modica mora, ut ultima seu penultima nota in eisdem pausis non aliter protrahatur quam socie sue, sive hoc sit in psalmo vel responsoriis vel in quocumvis alio cantu pausam mediam exigente. LmLPetr. Talh. p. 20. LmLTrad. Holl. II 4, 246: Continet enim introitos in ⋅D⋅solre inchoantes ibique aliquam moram facientes ad minus ad duas unisonas et deinde in ⋅F⋅faut per oriscum surgentes. al. LmLIoh. Tinct. diff. 198: si in semicirculo ab inferiori parte aperto ponatur (sc. punctus), moram generaliter fiendam in illa nota, supra quam constituitur, designat. LmLLad. Zalk. B 35. al. LmLMich. Keinsp. ton. 52. LmLFlor. Fax. 2, 15, 5. LmLSzydlov. 13 p. 55. al. 4 Zeitmaß, Tempo — measurement of time, tempo [s.IX] LmLScol. ench. 1, 395: Sic itaque numerose est canere, longis brevibusque sonis ratas morulas metiri nec per loca protrahere vel contrahere magis quam oportet, sed infra scandendi legem vocem continere, ut possit melum ea finiri mora, qua coepit. Verum si aliquotiens causa variationis mutare moram velis, id est circa initium aut finem protensiorem vel incitatiorem cursum facere, duplo id feceris, id est, ut productam moram in duplo correptiore seu correptam immutes duplo longiore (inde LmLQuaest. mus. 1, 22 p. 60). LmLScol. ench. 1, 403: Canamus modo; prima sit mora correptior, subiungatur producta, tunc correpta iterum (inde LmLQuaest. mus. 1, 22 p. 61). LmLScol. ench. 1, 410-414 (inde LmLQuaest. mus. 1, 22 p.[] 61). LmLScol. ench. 1, 419: Videndum etiam, quae mora illi aut illi melo conveniat. al. LmLComm. br. 307: dum in cantu, qui raptim canitur, circa finem aut aliquando circa initium longiori mora melos protendendum est aut cantus, qui morose canitur, modis celerioribus finiendus, ut pro modo brevitatis prolixitas prolongetur, et secundum moras longitudinis momenta formentur brevia, ut nec maiore nec minore, sed semper unum alterum duplo superet. [s.XI] LmLBerno prol. 11, 4: Neque audiendi sunt, qui dicunt sine ratione omnino consistere, quod in cantu aptae numerositatis moram nunc velociorem, nunc vero facimus diutiorem. al. 5 Unterbrechung, Pause — interruption, rest [s.XII] LmLAnon. La Fage I 15, 15: Pausationes autem dicimus moras illas, quae vel cum cantu vel in diapason ab organizatore fiunt causa requiescendi aut organum intercidendi. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 40, 2 (cf. LmL col. 552, 15). LmLPs.-Theodon. 3 p. 47: Pausa est mora cantandi perfecta per quantitatem temporum a temporibus sive parte temporis mensurata. [s.XV] LmLGeorg. Ans. 3, 229: sic auditorem cantus doctus cantor moras quasdam cantabilibus intermiscens vocibus avidum magis et intentum ad reliquas cantilene partes iniciendas facit. Moras has sive quietes a cantu pausas nominant. LmLFr. Gafur. extr. 11, 13, 1: Pausa igitur est mora in cantu per temporum quantitatem. LmLFr. Gafur. pract. 2, 6: cantor moras quasdam vocibus intermiscens.