Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
kumîn st. n.
st. n., mhd. kumin st. m., nhd. (älter) kümm; mnd. kome m., mnl. comijn m.; ae. cymen m. n.; aus lat. cuminum. — Graff IV,399.
chum-: nom. sg. -in Gl 3,408,44 [HD 1,76]. Stricker II,49,14 (SH); -i Gl 3,228,3 (SH a 2; -v-). 584,37 (-i undeutlich, evtl. -e). 4,46,47 (Sal. a 1, 5 Hss., 1 Hs. -v-). 135,59 (Sal. c). 169,19 (Sal. d; -v-); -e Mayer, Glossen S. 120,31; -] Gl 3,576,31 (14. Jh.); gen. sg. -ines 4,649,12 (-es); acc. sg. -in 1,716,60. 721,5 (M, 2 Hss.). 4,291,43 = Wa 51,36/37 (Ess. Ev., 10. Jh.). F 17,16; -i Gl 1,590,12 (Sg 299, 9. Jh.). 606,26 (M, 9 Hss.). 716,61. 721,4 (M, 3 Hss., 1 Hs. -v-). 817,45 (M, 4 Hss.). 2,176,9 (clm 6277, 9. Jh.). 195,71 (M, 5 Hss., 1 Hs. -u:i-). 199,34. 237,31 (Rc). 4,294,15. 5,16,15 (Augsb. Arch. 6, Gll. 10. Jh.). 26,33. Mayer, Glossen S. 98,29 (clm 18550,1, 8. Jh.); chūme: nom. sg. Gl 3,110,13 (SH A). — cum-: nom. sg. -in Gl 3,200,5 (SH B; k-). 228,4 (SH a 2). 471,26. 496,43. 571,37 (2 Hss., darunter Wolf. Aug. 10. 3. 4°, 9. Jh.). 602,17 (Würzb. Mp. th. f. 146, 9. oder 10. Jh.). 4,199,9; -i 3,110,14 (SH A; kv-). 296,67 (SH d). 486,46; -e 110,13 (SH A; k-); acc. sg. -in 1,618,30 (Wien 751, 9. Jh.). 716,60 (Brüssel 18723, Gll. 10. Jh.). 5,18,23 (M; -ī). Mayer, Glossen S. 40,12. T 141,17; covmin: nom. sg. Gl 3,331,48 (SH g, 3 Hss.); kmī: dass. 50,62 (14. Jh.); kome: dass. 596,19 (Leiden Voss. lat. 8° 78, 13. Jh.; lat. acc. sg.).
Unter Einfluß der ersten Silbe des lat. Lemmas cyminum verschrieben (?): cymin: nom. sg. Gl 3,228,4 (vgl. Hbr. II,222,215; SH a 2, 13. Jh.).
Unsicher ist: zhlim: nom. sg. Gl 3,228,4 (nach Hbr. II,222,215 zhln (?), über getilgtem sluzel von jüngerer Hand, vgl. Steinm. z. St. u. Gl 4,647,13/14); verderbt aus chum, cum? Vgl. die Parallelhss.
Wiesen-Kümmel, Carum carvi L. (vgl. Marzell, Wb. 1,856 ff.): chumi [(der Landmann) seret gith, et] cyminum [sparget, Is. 28,25] Gl 1,590,12. 606,26 (1 Hs. kumih, 3 Hss. feldkumîn, 1 Hs. feldkumih). 618,30. chumin [decimatis mentham, et anethum, et] cyminum [Matth. 23,23] 716,60. 721,4 (2 Hss. kumih). 817,45. 4,291,43 = Wa 51,36/37. 294,15 (1 Hs. kumil). 5,16,15. 18,23, z. gl. St. F 17,16. T 141,17. chumi cyminum [Greg., Cura 3,33 p. 92 (PL 77,117 A) = ebda.] Gl 2,176,9. 195,71. 199,34. 237,31. 5,26,33. Mayer, Glossen S. 40,12. 98,29. kmin cuminum Gl 3,50,62. 110,13 (im Abschn. De odoratis oleribus; 4 Hss. kumil, 1 Hs. kumih). 200,5. 228,3 (1 Hs. kumil, 1 Hs. über getilgtem sluzel von jüngerer Hand zhlim, vgl. Steinm. z. St. u. Gl 4,447,13/14). 296,67. 331,48. 408,44 [HD 1,76]. 471,26. 496,43. 571,37. 576,31 (darauf cyminum idem). 584,37. 4,46,47 (3 Hss. kumih, 1 Hs. kumil). 135,59. 169,19. 199,9. Stricker II,49,14. carui Gl 3,486,46. kome [esse putant medici calidum siccumque] cyminum [Macer Flor. LXIX,1] 596,19. fac puluerem subtilissimum dabis bibere ad omnes necessitates cum uino ... quantum cum tribus digitis capere potest ... cumin. cinamomum. gingiber 602,17. ad dolorem pulmonis ł iecoris et ad tussim tolle ... semen aneti .X. dragmas .X. dragmas chumines 4,649,12. chume cimium herba Mayer, Glossen S. 120,31.
Komp. feldkumîn.