Eintrag · Köbler As. Wörterbuch
kuman st. V. (4)
kuman , st. V. (4)
- nhd.
- kommen
- ne.
- come (V.)
- ÜG.:
- lat. accedere H, advenire H, (adventus) H, convenire BSp, descendere H, (egredi) H, (esse) H, (intrare) H, (irruere) H, (occurrere) H, (procedere) H, (procurrere) H, supervenire H, venire (V.) (1) GlEe, H, SPsWit
- Vw.:
- s. ā-*, an-*, bi-*, far-*, withar-*
- Hw.:
- s. kumi*, *kumo; vgl. ahd. kweman* (1) (st. V. 4, z. T. 5); anfrk. kuman
- Q.:
- BSp, FM, Gen, GlEe, GlG, H (830), PA, SPsWit
- E.:
- germ. *kweman, st. V., kommen; s. idg. *gᵘ̯ā-, *gᵘ̯āh₂-, *gᵘ̯eh₂-, *gᵘ̯em-, V., kommen, gehen, geboren werden, Pokorny 463
- W.:
- mnd. komen, st. V., kommen; B.: H Inf. cuman 395 M C S, 581 M C, 635 M, 1739 M C, 49 C, 276 M C, 474 M C, 626 M C, 913 M C, 1004 C P, 1245 M C, 2132 M C, 2559 C, 3301 M C, 3340 M C, 5908 C, 2656 M C, 4731 C, 2315 C, 4384 C, 4808 C, 5007 C, 5095 C, 5178 C, 4266 C, 4289 C, 3383 C, 2918 C, 2649 C, 3007 C, kuman 2315 M, 4384 M, 4808 M, 5007 M, 5095 M, 5178 M, kumen 4266 M, 4289 M, 3383 M, cumen 2918 M, 2649 M, 3007 M, cumæn 2669 M, Dat. Inf. cumanne 3298 M C, 1. Pers. Sg. Präs. kumu 3313 M, cumu 3313 C, 2. Pers. Sg. Präs. cumis 971 M C P, 5601 C, 4835 C, kumis 4835 M, 3. Pers. Sg. Präs. kumid 267 M, 4348 M, 4360 M, 280 M, 2595 M, 3938 M, 4751 M, cumid 267 C, 1748 M C, 2429 M C, 1692 M, 1355 M, 324 M, 2485 M, 2500 M, 1525 M, 1700 M, 1901 M, 4659 M, 4358 C, cumit 4360 C, 280 C, 2595 C, 3938 C, 4751 C, 4380 C, 1355 C, 3457 C, 3474 C, 324 C, 2485 C, 2500 C, 1525 C, 1700 C, 1901 C, 3480 C, 4659 C, 1324 M C, 4358 M, 1755 C, 1759 C, kumit 4380 M, 1355 V, 1324 V, cumiđ 4729 C, 5531 C, 1692 C, 2. Pers. Pl. Präs. kumad 555 M, 4533 M, cumat 555 C S, 3. Pers. Pl. Präs. cumat 1915 M C, 3074 C, 3919 C, 1737 C, 1762 C, 2118 C, 2596 C, kumad 3933 M, 3074 M, 3919 M, cumad 3933 C, 1737 M, 1762 M, 2118 M, 2596 M, 1755 M, 1759 M, 2. Pers. Sg. Imp. cum 3288 M C, 2. Pers. Pl. Imp. kumad 4392 M, kumet 4392 C, 2. Pers. Sg. Präs. Konj. cumes 2105 M C, 3. Pers. Sg. Präs. Konj. cume 4669 M C, 4287 C, 4081 C, 4309 C, 1603 C, 2655 C, 1489 C, 1853 C, 707 C, kume 4287 M, 4081 M, 4309 M, cuma 1603 M, 1489 M, 1853 M, cumæ 707 M, 3. Pers. Pl. Präs. Konj. kumen 3506 M, cumen 3506 C, 5954 C, 1. Pers. Sg. Prät. quam 263 M C, 1428 M C, 3533 M C, 5016 M, 3. Pers. Sg. Prät. quam 2221 C, 3714 M C, 316 M C, 180 M C, 198 M C, 216 M C, 391 M C, 964 M, 985 M C, 989 M C, 2175 M C, 2240 C, 2268 M C, 2278 M C, 2995 M C, 3146 M C, 3256 M C, 3418 C, 3419 C, 3420 C, 3421 C, 3464 C, 3764 M C, 4011 C, 4415 M C, 4789 M C, 4966 M C, 5428 C, 5454 C, 5898 C, 1209 M C, 2093 M C, 2984 M C, 3346 M C, 3672 M C, 4160 M C, 4980 M C, 3682 M C, 4663 M C, 503 M C, 516 M C, 4065 M C, 4954 M C, 5796 C, 4241 M, 2975 M, 3884 M, quā 964 P, 985 P, 989 P, 4241 C, 2975 C, 5961 C, cam 503 S, 516 S, 1. Pers. Pl. Prät. quamun 565 M C, 3436 C, 4846 M C, camun 565 S, 3. Pers. Pl. Prät. quamun 112 C, 3354 M C, 5450 C, 5877 C, 952 M C, 1173 M C, 2682 M C, 2736 M C, 2963 M C, 3117 M C, 3430 C, 3435 C, 3447 C, 4940 M C, 5911 C, 1235 M C, 3184 M C, 3752 M C, 909 M C, 3130 M C, 3492 M C, 542 M C, 2547 C, 5004 M C, 5070 M C, 5516 C, 2266 M, 3884 C, quamum 2266 C, camun 542 S, 1. Pers. Sg. Prät. Konj. quami 1420 M C, 3. Pers. Sg. Prät. Konj. quami 135 M C, 145 M C, 347 M C, 2101 M C, 3717 M C, 3974 C, 5768 C, 2214 C, 2786 M, 3. Pers. Pl. Prät. Konj. quamin 138 M C, 1221 M C, 3511 M C, 5884 C, 4840 M C, 5850 C L, Part. Prät. cuman 598 M C, 852 M C, 1845 M C, 66 C, 366 M C, 856 M C, 886 M C, 896 M C, 2232 C, 2731 M C, 3954 C, 522 M C, 3374 C, 3050 C, 3642 C, 5127 C, cumen 522 S, 3374 M, 3050 M, kuman 3642 M, kumen 5127 M, Nom. Pl. M. cumana 351 M C, 1265 M C, 5228 C, 561 M, kumane 5228 M, Nom. Pl. F. cumana 2028 M C, 3427 C, 4458 C, 3703 C, kumana 4458 M, 3703 M, Nom. Pl. N. cumana 5610 C, Part. Prät. cuman 94 M C, 787 M, 4698 C, 4726 C, 5523 C, 5748 C, 767 M C, 250 M C, 371 M C, 410 M C, 686 M C, 2203 C, 2875 M C, 4550 M C, 4806 M C, 5055 M C, 5770 C, 863 M C, 2912 M, 342 M, 1117 C, 700 C, 4492 C, 4366 C, 4527 C, 4280 C, 4374 C, 4098 C, cumen 371 C S, 1117 M, 700 M, kuman 2912 C, 342 C, 4492 M, 4366 M, 4527 M, 4492 M, 4366 M, 4527 M, kumen 4280 M, 4374 M, 4098 M, Nom. Pl. M. cumana 558 M C, 2225 C, 3964 C, 5873 C, 4466 C, 3632 C, 4825 C, cumene 558 S, kumane 4466 M, 3632 M, 4825 M, cumana (verschrieben für cuman) 5896 C, Nom. Pl. F. kumana 4400 M, cumana 2729 M, cumina 2729 C, Gen Inf. cuman Gen 164, 3. Pers. Sg. Präs. Gen 17, Gen 145, Gen 188, Gen 15, Gen 140, 3. Pers. Sg. Prät. quam Gen 176, Gen 205, Gen 239 (quā), 3. Pers. Pl. Prät. quamun Gen 115, Gen 119, Gen 271, Part. Prät. cuman Gen 124, kuman (= guman) Gen 34, Part. Prät. cuman Gen 310, BPr 3. Pers. Sg. Prät. Konj. quami 18, 11 = SAAT 5, 11, GlEe Part. Prät. Nom. Sg. M. bist cuman uenisti Wa 56, 9a = SAGA 104, 9a = Gl 4, 298, 12, Wa 59, 42a = SAGA 107, 42a = Gl 4, 301, 47, FM Inf. cuman 43, 25 = SAAT 45, 25, kumen Wa 35, 35 = SAAT 35, 35, GlG 3. Pers. Sg. Prät. Ind. Wa 65, 3b = SAGA 73, 3b = Gl (nicht bei Steinmeyer), Wa 65, 12b = SAGA 73, 12b = Gl (nicht bei Steinmeyer), PA Inf. kuman Wa 13, 2 = SAAT 311, 2, SPsWit 3. Pers. Pl. Ind. Präs. kumađ venient Ps. 85/9; Kont.: H gisâhun thar mahtigna godes engil cuman 395, H quam sunu Davides uuîson thes uuerodes 3682
- L.:
- Seebold, Chronologisches Wörterbuch des deutschen Wortschatzes 2, 653a (queman), Wortschatz der germanischen Spracheinheit, unter Mitw. v. Falk, H., gänzlich umgearb. v. Torp, A., 4. A., 1909, S. 61, Berr, S., An Etymological Glossary to the Old Saxon Heliand, 1971, S. 227
- Son.:
- vgl. Behaghel, O., Die Syntax des Heliand, 1897, S. 54, 59, 61, 93, 96, 99, 102, 103, 187, 189, 240, Behaghel, O., Die Modi im Heliand, 1876, S. 34 (zu H 4533), Behaghel, O., Heliand und Genesis, 1882, 10. A. 1996, Anm. (zu Gen 34), Sievers, E., Zum Heliand, Z. f. d. A. 19 (1876), S. 67 (zu H 1759, 2786), cumad (Pl.) (in Handschrift M) für cumit (Sg.) (in Handschrift C) in den Versen 1755, 1759, quam Sg. (in Handschrift M) für qumaun Pl. (in Handschrift C) in Vers 3884, kumad (in Handschrift M) für cuman (in Handschrift C) in Vers 4533, quami (in Handschrift M) für quam (in Handschrift C) in Vers 2786, cumana (in Handschrift M) für cuman (in Handschrift C) in Vers 561