Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
horsco adv.
adv., vgl. nhd. dial. schweiz. hursch interj., Schweiz. Id. 2,1637. — Graff IV,1040.
horsc-: -o Gl 1,74,28 (K). 120,23 (K). 213,4 (KRa). 410,73 (Rb). 427,1 (Rb; lat. adj.). 747,43 (M, 4 Hss.). 2,266,43 (M, 3 Hss.). 272,14 (M, 5 Hss.). 426,65 (2 Hss.). 462,17 (2 Hss., s. u.). 585,33 = Wa 99,39 (Düsseld. F. 1, 9. oder 10. Jh. (?)). 4,11,3 (Jc). S 121,11 (-sk-). H 19,6,4. Np 108,23 (2); comp. -or Gl 1,702,29 (M, 5 Hss.). 750,47 (M, 5 Hss., in 1 Hs. s aus i korr.). 782,19 (3 Hss.). 4,16,1 (Jc). 5,22,17. Nb 255,20 [276,3] (-skôr). — horscho: Np 9,16. — horsgo: Gl 1,74,28 (Pa). 120,23 (Pa).
Verschrieben: horseo: Gl 2,462,17 (s. u.); herisco: 1,747,46 (M, Göttw. 103, 12. Jh.); horcho: Npw 9,16 (Ausg. horscho).
horscho Gl 2,250,42 s. unter horsc. 1) geschwind, rasch: a) in der Bewegung: eigentl.: horsco suuarre [illi vero] concito (Hs. noch gravidi) [gradu ingressi sunt domum cuiusdam viri, 2. Reg. 17,18] Gl 1,427,1. filo horsco [si enim ruinam sui domus quassata minaretur ... qui stantem dilexerat, recedere] quantocyus [a cadente festinaret, ebda. I,4 p. 1448] 2,272,14. horsco uuenchet der scato [vgl. quanta solet velocitate umbra noctis solis lumine veniente discedere, Cass.] Np 108,23 (Npw slunige); — in einem Bilde: filo horsco [nos autem qui caelestis patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ea] quantocyus [debemus, Greg., Hom. I,1 p. 1438] Gl 2,266,43. ih pin abagenomen . also scato so er siget ... horsco genimet mih der tod sicut umbra cum declinat ablatus sum [vgl. tanta celeritate de medio discipulorum (Christus) raptus est a turba Iudaeorum, Cass.] Np 108,23; hierher wohl auch: horsco [post terga tenebras liquerunt miseri] properanda (Glossen: celeriter fugienda, cita) [pericula mundi, Prud., Ham. 844] Gl 2,462,17; b) im Zeitablauf: schnell, alsbald: huuil aina sniumo rado horsgo sareo confestim mox continuo extemplo statim Gl 1,74,28. horsco sceide [dixit:] Siccine separat [amara mors? 1. Reg. 15,32] 410,73. horscor [animam et corpus meum trado pro patriis legibus: invocans deum] maturius [genti nostrae propitium fieri, 2. Macc. 7,37] 702,29 (1 Hs. zithlichere). daz (sa) uilo horsco [qui autem deducebant Paulum ... accepto mandato ab eo ad Silam, et Timotheum] ut quam celeriter [venirent ad illum, profecti sunt, Acta 17,15] 747,43 (1 Hs. vil schire). horscor [Festus ... respondit ...: se autem] maturius [profecturum, ebda. 25,4] 750,47 (1 Hs. horscorûn, 1 zîtlîhhên). hina horscor (1 Hs. deste horscor) [orate pro nobis: ... amplius autem deprecor vos hoc facere,] quo celerius [restituar vobis, Hebr. 13,19] 782,19. 5,22,17. horsco [vocem loquentis claudite] raptim [-que lictores date, Prud., P. Vinc. (V) 98] 2,426,65. uuorte slehtemu angil forachuuidit chuuenom in Galilea in kauimizze truhttin za kasehenne ist so horsco in Galilaea dominus videndus est quantotius H 19,6,4. (tie ubelen) unmahtig uuortene tes ubeles . tero unsaligheite ... darbent iro ioh horskor . danne ... sie sih peuuanen carebunt ... otius . quam ... illi sese aestiment carituros Nb 255,20 [276,3]. (die Bösen) erdorrent samo spuotigo so houue . unde samo horsco so chruter befallent sie quemadmodum olera herbarum cito decident Np 36,2 (Npw samo skiero); c) Glossenwort: horsco otius Gl 4,11,3. horscor sniumor quantotius [celerius vel citius, CGL IV,558,44] 16,1. 2) in bezug auf menschliches Tun: a) eifrig, hurtig: horsco suuefharo naviter strinue Gl 1,213,4 (KRa, horsclîhho R). horsco [ecquis virorum] strenue [cumbam peritus pellere, Prud., P. Vinc. (V) 449] 2,585,33 = Wa 99,39; hierher wohl auch: horsgo agilior 1,120,23 (PaK, agiliter K, horskiro Ra, adj. comp.); b) mutig, unverzagt: temo die heiligen holt sint, ter mag horsko gebeton cui deus placabilis, huic exorabilis S 121,11. martyres irliten horscho mortem corporis (Npw die martirari ... den tot des libes) NpNpw 9,16.
Abl. horscorûn.