lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

halda

an. bis ahd. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
5 in 4 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
13
Verweise raus
11

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

halda sw. st. f.

Bd. 4, Sp. 624
halda
sw. st. f., mhd. nhd. halde; mnd. halde; vgl. an. hallr m. — Graff IV,894.
Schwach: hald-: dat. sg. -un Gl 2,201,24 (S. Paul XXV d/82, 9./10. Jh.). 214,28. 767,4; acc. sg. -un 1,276,30 (Jb-Rd). 487,16 (Rf).
Stark: hald-: acc. sg. -a Gl 2,249,21 (Berl. Lat. 4° 676, 9. Jh.; oder nom.?); nom. pl. -â Nb 310,13 [338,8].
Nicht eindeutig: hald-: nom. sg. -a Gl 1,587,14 (Ja). 3,116,27 (SH A, 3 Hss.). 207,49 (SH B). 231,11 (SH a 2). 297,36 (SH d). 315,2 (SH e). 332,34 (SH g, 3 Hss.). 607,25; -e 116,27 (SH A). 406,63 (Hd.); -] 116,28 (SH A, 15. Jh.).
Verschrieben: haldo: nom. sg. Gl 3,207,49 (SH B); habda: dass. 270,53 (SH b).
(Berg-)Abhang, abschüssige Gegend; Anhöhe: haldun [cumque ascenderent] clivum [civitatis, 1. Reg. 9,11] Gl 1,276,30. durh haldun [venerunt (die Soldaten)] per crepidinem [montis usque ad apicem, Jud. 7,3] 487,16. halda huahaldi [(ein Jude) qui ad Fundanum] clivum [perveniens, Greg., Dial. 3,7 p. 289] 2,249,21. in haldun [collibus erectis alte sita, sive iacenti planitie facilis] clivo [, seu vallibus horrens, Walahfr. p. 355,8] 767,4. halda clivus 3,116,27. 207,49. 231,11. 270,53. 297,36. 315,2. 332,34. 406,63. 607,25. tie selben geskihte . ih meino dero confluentię . machont tie halda . unde diu io ze tale sigenta rihti dero aho quos tamen vagos casus regunt ipsa declivia terrae . et defluus ordo lapsi gurgitis Nb 310,13 [338,8]; hierher wohl auch als Vok.-Übers.: halda [equus indomitus evadit durus, et filius remissus evadet] praeceps [Eccli. 30,8] Gl 1,587,14; — bildl.: haldun [ne imperfecti quique culmen arripere regiminis audeant, et qui in planis stantes titubant, in] praecipiti (Hs. -tio) [pedem ponant, Greg., Cura 1,4 p. 6] 2,201,23. 214,28.
Vgl. helda.
1774 Zeichen · 88 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–14. Jh.
    Altnordisch
    haldared. V.

    Köbler An. Wörterbuch

    halda , red. V. nhd. halten, hüten, sich beschäftigen ÜG.: lat. comprehendere, observare, tenere Hw.: s. hald, halr, hal…

  2. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    haldasw. st. f.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +3 Parallelbelege

    halda sw. st. f. , mhd. nhd. halde; mnd. halde; vgl. an. hallr m. — Graff IV,894. Schwach: hald-: dat. sg. -un Gl 2,201,…

Verweisungsnetz

20 Knoten, 20 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 4 Wurzel 2 Kompositum 13 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit halda

7 Bildungen · 1 Erstglied · 6 Zweitglied · 0 Ableitungen

halda‑ als Erstglied (1 von 1)

halda als Zweitglied (6 von 6)

andhalda

KöblerAfries

and·halda

andhalda , st. V. (7)=red. V. Vw.: s. onthalda

inhalda

EWA

inhaldAWB adj., nur Gl. 2,438,45 (Hs. 10. Jh., Zeit des Gl.eintrags unbekannt): ‚nach unten führend, abfallend; pronus‘. S. hald. – inhalda*…

masthalda

KöblerAhd

mast·halda

masthalda , st. F. (ō) nhd. Höhlung in der der Mastbaum steht, Halterung für den Mastbaum ne. hole to place the mast ÜG.: lat. modius Gl Q.:…

nordhalda

AWB

nord·halda

nordhalda ( st. sw.? ) f. ; vgl. afries. northhald adj., ae. norðheald adj., norðhilde f. ( zu beiden vgl. Bosw.-T., Suppl. S. 655 ). nort-h…

ophalda

KöblerAfries

ophalda , st. V. (7)=red. V. Vw.: s. uphalda

uohalda

KöblerAhd

uohalda , st. F. (ō) nhd. Abhang, Anhöhe ne. slope (N.) ÜG.: lat. clivus Gl Q.: Gl (4. Viertel 9. Jh.) I.: lat. beeinflusst? E.: s. uohald, …