Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
gruoen sw. v.
sw. v.; mnd. groien, mnl. groeien; afries. groia; ae. grôwan; an. gróa. — Graff IV,298.
Zu den verschiedenen Formen des Stammvokals vgl. Braune, Ahd. Gr.13 § 39. 40, bes. Anm. 4.
croent: 3. pl. Gl 1,266,9 (K); cru-: inf. -en Nc 751,6 [91,10] (-û-); part. prs. dat. pl. -entem Gl 1,94,18 (K; zu -u- vgl. Splett, Stud. S. 159 f.). — gro-: 1. sg. -io Gl 4,210,55; 3. sg. -it 3,4,55 (Sg 913, 9. Jh.); part. prs. dat. pl. -entem 1,94,18 (Pa, k- ausrad.); gru-: 3. sg. -et Nb 178,3 [192,3] (-û-); part. prs. -anti Gl 1,337,14 (Ja); gruoient: 3. pl. WA 67,4.
Verschr.: gruonteru Gl 1,657,58 s. gluoen; croenti Gl 1,132,34 s. krônen; cruoh Gl 1,357,57 s. krût. 1) grünen, wachsen, gedeihen, treiben (von Pflanzen, vom Pflanzenwuchs): hrisir thiu croent in accharum daz ist holz luzzic virecta qui uirbit (wohl verschr. für virent, so Ra) in agris (id est silva Ra) minuta Gl 1,266,9 (K). gruanti [eo quod hordeum esset] virens et linum iam folliculos germinaret, Ex. 9,31] 337,14. tia (die Sonne) philosophi hiezen animam mundi . uuanda al daz tir gruet . unde uuahset . taz turhkat si [vgl. eius calor diffusus per creaturas facit eas gignere, Rem.] Nb 178,3 [192,3]. also in themo gardon allerslahta krud gruoient WA 67,4 (BCK gruonent); — (wieder) grün werden: der (Jaspis) ist ouh eteuuaz cruone . also ouh in Martio eteuuaz peginnet cruen [vgl. propter virorem vernalis temporis, Rem.] Nc 751,6 [91,10]; wohl im Gegensatz zu verdorren: groit virescit Gl 3,4,55 (folgende Gl. dorret aescit); — ohne nähere Best.: groio vireo 4,210, 55. 2) im Part. Praes. als Farbbezeichnung: grün, grünlich: groentem cronnem caeruleis viridis Gl 1,94,18 (vgl. Splett, Stud. S. 160, s. auch gruoni 2 e).
Abl. gruotî; vgl. gruonên, gruonôn.