lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

gruoen

nur ahd. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
3 in 3 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
17
Verweise raus
14

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

gruoen sw. v.

Bd. 4, Sp. 455
gruoen
sw. v.; mnd. groien, mnl. groeien; afries. groia; ae. grôwan; an. gróa. — Graff IV,298.
Zu den verschiedenen Formen des Stammvokals vgl. Braune, Ahd. Gr.13 § 39. 40, bes. Anm. 4.
croent: 3. pl. Gl 1,266,9 (K); cru-: inf. -en Nc 751,6 [91,10] (-û-); part. prs. dat. pl. -entem Gl 1,94,18 (K; zu -u- vgl. Splett, Stud. S. 159 f.). — gro-: 1. sg. -io Gl 4,210,55; 3. sg. -it 3,4,55 (Sg 913, 9. Jh.); part. prs. dat. pl. -entem 1,94,18 (Pa, k- ausrad.); gru-: 3. sg. -et Nb 178,3 [192,3] (-û-); part. prs. -anti Gl 1,337,14 (Ja); gruoient: 3. pl. WA 67,4.
Verschr.: gruonteru Gl 1,657,58 s. gluoen; croenti Gl 1,132,34 s. krônen; cruoh Gl 1,357,57 s. krût. 1) grünen, wachsen, gedeihen, treiben (von Pflanzen, vom Pflanzenwuchs): hrisir thiu croent in accharum daz ist holz luzzic virecta qui uirbit (wohl verschr. für virent, so Ra) in agris (id est silva Ra) minuta Gl 1,266,9 (K). gruanti [eo quod hordeum esset] virens et linum iam folliculos germinaret, Ex. 9,31] 337,14. tia (die Sonne) philosophi hiezen animam mundi . uuanda al daz tir gruet . unde uuahset . taz turhkat si [vgl. eius calor diffusus per creaturas facit eas gignere, Rem.] Nb 178,3 [192,3]. also in themo gardon allerslahta krud gruoient WA 67,4 (BCK gruonent); — (wieder) grün werden: der (Jaspis) ist ouh eteuuaz cruone . also ouh in Martio eteuuaz peginnet cruen [vgl. propter virorem vernalis temporis, Rem.] Nc 751,6 [91,10]; wohl im Gegensatz zu verdorren: groit virescit Gl 3,4,55 (folgende Gl. dorret aescit); — ohne nähere Best.: groio vireo 4,210, 55. 2) im Part. Praes. als Farbbezeichnung: grün, grünlich: groentem cronnem caeruleis viridis Gl 1,94,18 (vgl. Splett, Stud. S. 160, s. auch gruoni 2 e).
Abl. gruotî; vgl. gruonên, gruonôn.
1768 Zeichen · 77 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    gruoensw. v.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    gruoen sw. v. ; mnd. groien, mnl. groeien; afries. groia; ae. grôwan; an. gróa. — Graff IV,298. Zu den verschiedenen For…

Verweisungsnetz

23 Knoten, 25 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Wurzel 2 Kompositum 18

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit gruoen

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — gruoen kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „gruoen". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 17. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/gruoen/awb
MLA
Cotta, Marcel. „gruoen". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/gruoen/awb. Abgerufen 17. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „gruoen". lautwandel.de. Zugegriffen 17. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/gruoen/awb.
BibTeX
@misc{lautwandel_gruoen_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„gruoen"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/gruoen/awb},
  urldate      = {2026-05-17},
}