gradus

1. gradus, -us m. (-um, -i n.: MLW p. 766, 68. fort. add. MLWl. 63.)script.:cr-: MLWAlcuin. epist. 42 p. 86,32 (var. l.).gred(us): MLWIulian. Tolet. Wamb. 20 (1d).grand(us): MLWLex Ribv. 91,1 (var. l.).grat(us): MLW p. 766, 66. adde MLWForm. Bitur. app. 9 p. 180, 20. al.gradu(us): MLWWillib. Bonif. 7 p. 38,9 (1).form.:sing.:nom. -um: Radbert. corp. Dom. 12,92 (var. l.).gen. -u: MLWWillib. Bonif. 5 p. 25,2 (1).dat. -u: MLWAlcuin. epist. 258 p. 416,16 (var. l.).acc. -u: MLW p. 764, 54.abl. pl. -ubus: MLW p. 765, 70.decl. II.: MLWMLWMLWMLW p. 758, 52. 763, 45. 764, 35. 766, 37. adde MLWForm. Senon. II add. 4,3 (ed. Walstra). saepe.metr. grādū: MLWHrotsv. Pelag. 216. I passus, gressus, incessus – Schritt, Gang, Marsch: A proprie: 1 in univ.: a gener.: MLWTransl. Chrys. et Dar. 30 custos ... ad secretarium -umgradum retorsit. MLWAgius vita Hath. 21 -umgradum ... revocavit mater. MLWTransl. Libor. I 38 (30) -umgradum movere [](sim. MLWHartw. Emm. 85). MLWMetell. exp. Hieros. 6,294 -ugradu ... properante. MLWCaes. Heist. Engelb. 1,8 p. 247,3 qui statim in -busgradibus -umgradum figens eqs. MLWAlbert. M. animal. 1,51 composito -ugradu incedit pavo, ne maculetur. persaepe. b milit.: MLWPoeta Saxo 1,210 -ugradu celeri Wisuram pervenit ad amnem. MLWLigurinus 2,365 rapido ... -ugradu petit oppida princeps. MLWHist. peregr. p. 164,35 imperator ... prime aciei -umgradum sistere precepit. p. 165,27. al. c techn. de mensura: MLWGerb. geom. 3,9 -usgradus recipit cubitos ii eqs. 3,10 passus continet -umgradum unum et bissem. 3,23. al. MLWPs. Boeth. geom. 533 duodecim mensurarum genera ..., quorum haec sunt nomina: miliarium, stadium, ... passus, -usgradus, cubitus. al. 2 in ludo scaccorum (‘Zug’): MLWCarm. var. III C 8 sunt quibus (equitibus) obliqui multiplicesque -usgradus. B in imag. vel alleg.: MLWGodesc. Saxo theol. 7,2 p. 180,17 quisnam ... sit -usgradus ille, de quo ... David dixit Ionathae: ‘eqs.’ (Vulg. I reg. 20,3). MLWWillib. Bonif. 5 p. 25,5 eum ... ad huius (sc. ordinationis episcopalis) propositi -umgradum instigavit Willibrordus. MLWEpist. Hann. 52 p. 99,8 te de -ugradu, quem certo pede nunc tenes, non retrahere. MLWMetell. exp. Hieros. 6,626 siste (sc. rex Babylonicus) -umgradum lingue. saepe. II βαθμός, pars scalarum – Stufe, Staffel: A proprie (in descriptione terminorum: MLW p. 764, 28. al.; usu plur. interdum i. q. scalae – Stiegen, Treppe, Leiter, e. g. MLWMLWl. 29. 70.; usu sing.: MLWl. 31.): 1 in univ.: MLWConc. Karol. 19^D p. 131,7 surgens ... princeps de sella regia stetit supra -umgradum suum. MLWWalahfr. Mamm. 22,19 per omnes ... -usgradus (sc. amphitheatri). MLWNotker. Balb. gest. 1,6 p. 9,12 cum ... ministri ... caballum eius (episcopi) ad ⌊-usgradus ascensionum⌋ (ascensionis -usgradus, ascensionem -usgradus var. l.) adducerent. MLWVita Rigob. 11 (MGMer. VII p. 68,15) -busgradibus adiectis. 22 (p. 75,6) subpositis. MLWHrotsv. Mar. 289 ascensum -uumgraduum ... ter quinque supinum ... currit. Dulc. 6,1 de -ugradu praecipitemus (sc. ostiarii Dulcitium). MLWThangm. Bernw. 25 quos (duos) ... pedibus per -usgradus tractos semivivos ... ante imperatorem proiciunt. persaepe. v. et MLWl. 3. 2 de solario (cf. ThLL. VI/2. p. 2162,12sqq., spec. 15): MLWEkkeh. IV. bened. I 26,118 artis Achaz (gloss.: horologium eius) ternas quartus -usgradus indicat horas (gloss.: quarta linea tertiam horam signat; cf. Vulg. IV. reg. 20,9/11). 3 de loco publico: MLWChart. Rhen. med. I 252 p. 309,21 (a. 979) data Treviris ... in -busgradibus iuxta aulam publicam. MLWThietm. chron. 6,98 sedens episcopus ... in solio summi -usgradus. MLWHerbord. Ott. 3,17 p. 179,6 erant ... ibi (sc. in foro) -usgradus lignei, de quibus precones et magistratus ad populum concionari soliti erant. 4 de -busgradibus chori, altaris ecclesiae sim. (‘Chor-, Altarstufen’; pulpiti: MLW p. 758, 46.): MLWOrd. Rom. 15,20 (c. 775/80) accipiens lector codicem ascendit ad legendum in -ogrado (-ugradu var. l.). 5,18 pontifex ... in superiorem ducendus est -umgradum, non omnino ad altare. MLWNotker. Balb. gest. 1,18 p. 22,24 post evvangelii lectionem ascendit episcopus ad -usgradus quasi ad alloquendum populum. MLWGerh. August. Udalr. 1,13 l. 34 sepulchrum Sinperti episcopi in choro iuxta -usgradus situm. MLWConsuet. Bamb. p. 306,1 novicius ... ad -usgradus summi altaris veniat tenens cedulam. persaepe. v. et MLWMLWMLW p. 758, 47. 52. 760, 55. 5 canticum -uumgraduum i. q. psalmi gradales – Gradualpsalmen (usu liturg.; cf. ThLL. VI/2. p. 2157,17sqq. et MLW p. 764, 56.sqq.): MLWConsuet. Vird. 8 p. 387,6 fratres ex septem specialibus psalmis unum cum totidem ex cantico -uumgraduum cantabunt. MLWPetr. Cas. (?) chron. 4,4 p. 470,17 psalmi de canticis -uumgraduum (ex canticum gradum corr. cod.). MLWConsuet. Marb. 19 facta trina oratione (sc. ad nocturnos) ... canticum -uumgraduum cantetur hoc modo: primi quinque psalmi pro defunctis eqs. saepe.in titulo libri (spectat ad Aug. in psalm. 119/133): MLWCatal. biblioth. A 54 p. 263,33 (s. IX.²) Augustinus ... super cantica -uumgraduum. al. 6 de -busgradibus basilicae Vaticanae: MLWPoeta Saxo 3,616 ad limina magnę basilice Petri ... venit et in -busgradibus templi ... constitit ipse. MLWAnnal. Fuld. Ratisb. a. 896 p. 128,18 ante paradisum loco, qui dicitur -busgradibus Sancti Petri (MLWPetr. Cas. [?] chron. 4,37 p. 503,21 usque ad S. P. -usgradus. MLWOtto Frising. gest. p. 3,34 [epist. Frid. I. imp.] domnus papa ... ad basilicam S. P. nos precessit et ad -usgradus ... nos suscepit). saepe. 7 in nominibus: a ecclesiarum vel coenobiorum S. Maria ad G-usGradus, in G-busGradibus (‘St. Maria zu den Stufen’, ‘zu den Staffeln’, ‘Maria Stiegen’ sim.): α Coloniae (‘St. Mariengraden’ sim.; cf. Atlas zur Kirchengeschichte. 2004. p. []41A B4): MLWLamb. Hersf. annal. a. 1075 p. 244,9 in loco, qui dicitur ad G-usGradus titulo Sanctae Mariae. MLWChart. Stab. 172 p. 357,2sqq. decanus de Sancta Maria ad G-usGradus eqs. MLWChart. Sigeb. 81 p. 174,10 acta sunt hec ... Colonię apud Sanctam Mariam ad G-usGradus. al.adde: MLWVita Annon. I 2,8 p. 486^b,55 in G-busGradibus, qui Coloniae insignis habentur. β Moguntii (‘Mariagreden’): MLWChart. Otterb. 23 (a. 1217) quod ... impetrassem ... decanum Sancte Marie ad G-usGradus Moguntii. MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 20 p. 24,1 (dipl. Frid. II.) a fratribus ecclesie Sancte Marie ad G-usGradus Maguntine.adde: MLWChart. Eberb. 398 p. 162,15 (a. 1266) ex opposito G-uumGraduum iuxta portam Piscium. γ Aretii (‘S. Maria in Gradi’): MLWActa imp. Stumpf 471 p. 663,12 (dipl. Heinr. V.) confirmavimus ... plebem Sancte Marie in G-busGradibus. b domus: MLWTrad. Ratisb. 1057 p. 539,33 (c. 1267/77) que (domus) vocatur in G-busGradibus. c hominum: MLWTrad. Patav. 1009 (a. 1222/23) Heinricus in G-uGradu, Heinricus Pledingaer. MLWActa civ. Wism. A 677 que (discordia) fuit inter ... Margaretam de Gnewesmolen et Bernardum de G-uGradu (cf. 1123 cum ... Bernardo Grade). 8 axiculus (scalarum) – (Leiter-)Sprosse: MLWGalb. Karol. 81,40 avulsit miles praecipitatus -umgradum ascensorii. MLWLigurinus 4,555 iungentes iuvenes nexibus hastas scalarum simulare -usgradus. MLWBrunus Long. chirurg. 1,20,3 p.118^G ut ponas adiutorium super -umgradum scalae, qui iam involutus est pannis eqs. MLWWilh. Salic. chirurg. 3,21 p. 349^B patientis suspensio ad -umgradum scalae manualis. al. 9 basis, crepido, limen – Grundmauer, Schwelle: MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 138,14 super -umgradum sanctuarii consistentes (sc. clerici). MLWChart. ord. Teut. 44 terra sic terminatur, videlicet a -ugradu ... turris magistri ... burgi ... usque ad territorium episcopi. MLWChart. civ. August. 21 p. 19,22sqq. nichil amplius quam unum -umgradum, per quem fiat introitus ipsorum domui, debent cives in eadem area ... edificare, sub quo -ugradu et in fossa ... confratres ... debent ... edificare. al. B per compar.: MLWPs. Boeth. geom. 366 ut animus lectoris ad ... intelligentiae accessum quasi quibusdam -busgradibus perducatur. MLWTheoph. sched. 3,61 p. 113,21 ad similitudinem -usgradus (-igradi H). al. v. et MLW p. 760, 41. C in imag.: MLWWillib. Bonif. 6 p. 27,28 summum oboedientiae -umgradum implere. 7 p. 36,12 aetatis. MLWWalahfr. Gall. 1,25 p. 303,15 qui ... -umgradum (cf. MLWWett. Gall. 25 p. 270,14 eminentiorem locum) ascendit, ... ut eqs. MLWAlfan. premn. phys. 3,39 p. 58 -usgradus (PG 40,608^A τοὺς ... βαθμούς) ... animarum et ascensiones et descensiones. MLWEpist. Hann. 37 p. 79,23 ubi assiduus amplexus et ille imus dulcis in amore -usgradus. saepe. D in alleg.: MLWAlleg. dom. 21 considera eius (domus Christi) -usgradus, invenis septem, hoc est interrogare humiliter eqs. MLWHonor. August. gemm. 3, 112 septem -usgradus sunt in baptismo, tres in descensu ob tres renuntiationes eqs. saepe. v. et MLW p. 758, 49.de xv -busgradibus virtutum: MLWDhuoda lib. man. 6,4,3 septem ... dona sancti spiritus et octo evangelistarum beatitudines ter quinos -usgradus computantur ad summum. 6,4,44 per quindecies -uumgraduum militando. saepe. E proverb. (cf. H. Walther, Proverbia nr. 23589): MLWThietm. chron. 3,14 quanto alcior -usgradus, tanto gravior fit casus. MLWOtloh. prov. Q 63 quanto altior -usgradus, tanto profundior casus. al. F meton.: 1 pulpitum – Kanzel, Lesepult: MLWLeo Mars. chron. 3,18 p. 384,30 -umgradum (-ugradu S) ... ligneum ... extra chorum in ambonis modum ... constituit Desiderius. 2 in iunctura xv -usgradus i. q. psalmus gradalis – Stufenpsalm: MLWOrd. Rom. 10,48 cantaturi sunt subdiaconi xv -usgradus. MLWHonor. August. sacram. 55 quindecim -usgradus in vespertinali officio includuntur. MLWAnnal. Rod. a. 1141 p. 715,29 dicebantur aput nos ante nocturnos quindecim -usgradus tripertiti cum collectis tribus (de re v. A. Schmidt, Zusätze als Problem des monastischen Stundengebets im Mittelalter. 1986. p. 9sq. et passim). MLWStatut. ord. Teut. p. 120,10 ante matutinas, quando incipiuntur quindecim -usgradus. saepe.in titulo libri (cf. MLW p. 763, 60.): MLWCatal. biblioth. A 6 p. 21,3 (a. 1085/1101) super xv -usgradus psalmorum. A 46 Augustinus super quindecim -usgradus (item B III p. 82,5). saepe. G translate: 1 gener.: a gradatio – Abstufung, Grad: MLWLamb. Leod. Matth. I 2363 his tribus exscindi -busgradibus natura probatur, namque perit gressu, mox corpore, postea sensu eqs. MLWEpist. anon. (MG Lib. Lit. III p. 19,18) religionem relinquentium vocabulum est ‘apostata’, quia, licet v inter se -uumgraduum differentiis distent, tamen eqs. MLWAlbert. M. animal. 1,198 quod ‘inter ipsum (umorem) et sanguinem []purum ⌊essent -us⌋gradus (cf. Avic. canon. 3,3,1,1 est gradatio)’, per quos mutatur sanguis ad simile humoris. v. et MLWl. 55. b aetas – Alter(sstufe): MLWEpist. Hann. 78^a p. 126,24 quod tres -usgradus vegetus ... duraverit Nestor.de anno: MLWHerm. Sangall. Wibor. 2,4 p. 214,12 soror erat huic beatę martyri ... tricesimum possidens -umgradum. p. 214,20 mater ... in -ugradu sexagesimo a morte inventa est. c in enumeratione i. q. locus – Stelle: MLWAmalar. off. 1,3,1 de septuagesima ...; de sexagesima ...; quinquagesima in tertio -ugradu consistit. MLWMathem. var. Bubnov p. 248,33 tertio ... loco eqs.; ... quintam ... sedem obtinentes eqs.; ... sexto ordine consequentes eqs.; septimum ... -umgradum tenere monstrantur mille millies eqs. MLWAnon. mus. Wagner p. 356 componuntur neumae ... aliquando ex quinque vel sex (sc. notis) usque ad septimum vel octavum -umgradum. d habitus, positio – Stellung (corpor.): MLWWolfhard. Waldb. 4,2 (1) reflexo in -ugradu directo curvissimo pede gratiam ... ambulandi promeruit claudus. e condicio – Zustand: α de statu animae: MLWForm. Wisig. 4 abstersa ... originali macula ..., perfectu -ugradu fervendo (leg. fruendo sim.; v. notam ed.). MLWAlbert. M. nat. bon. 130 p. 51,58 in -ugradu gratitudinis. al. β in formulis chartarum: MLWCod. Lauresh. 53 l. 6 (a. 897) ut ... congregationem in prisco -ugradu ... redintegrarem (sc. episcopus; spectat ad Vulg. gen. 40,13; sim. MLWDipl. Otton. II. 273 p. 317,13 in pristinum -umgradum erigere [sc. loca]. al.). MLWDipl. Heinr. IV. 102 p. 135,12 haec omnia confirmamus stabilique -ugradu corroboramus (inde MLWActa imp. Winkelm. I 186 p. 163,1 [MLWDipl. Frid. II.]). f locut.: α nullius -usgradus i. q. nullius modi, generis – keinerlei: MLWPaul. Fuld. Erh. 1,10 (6) nullius -usgradus detrimentum passus est se ipsum negligens, aliis previdens. β centesimus -usgradus i. q. centuplum – das Hundertfache: MLWStatut. ord. Teut. p. 131,2 quo possint fratres pro laboribus tantis centesimo -ugradu percipere munus ... sanctitatis (spectat ad Vulg. Matth. 19,29). 2 anat. de partibus auris internae scala vestibuli, scala media, scala tympani q. d.: MLWAlbert. M. animal. 1,169 ‘foramen ... auris pervenit ad concavitatem’ interiorem per -usgradus anfractuosos, ‘in qua est stans et immotus ... aer’. 3 natur. et alch. de simplicibus, elementis sim. i. q. virtus, mensura – Stärke, Intensität, ‘Stufe’, ‘Grad’ (cf. ThLL. VI/2. p. 2155,17sqq.): MLWOdo Magd. herb. 31 tertius abrotano legitur -usgradus esse caloris. MLWConstant. Afric. grad. p. 342,31 antiqui complexionem medicinae in quatuor divisere partes, quae vocantur -usgradus eqs. MLWAlbert. M. animal. 18,94 p. 1242,5 quattuor -busgradibus omnis virtus mensuratur, sicut per operationem medicinarum simplicium probatur. MLWGeber. summ. 40 p. 362 necesse est artificem triplicem ignis -umgradum sublimationi applicare. al.in titulo libri: MLWConstant. Afric. grad. tit. p. 342 de -busgradibus, quos vocant simplicium, liber. MLWPetr. Cas. (?) chron. 3,35 p. 412,14 transtulit Constantinus Africanus ... libros quamplurimos, ... Pantegnum, ... librum -uumgraduum. 4 gramm. de -busgradibus comparationis (‘Steigerungsgrad’): MLWAldh. ad Acirc. 134 p. 186,19 solet ... peon secundus a superlativis -busgradibus dirivari. MLWErmenr. ad Grim. 12 p. 547,17 ornatus ... causa ... ponimus genus pro genere, speciem pro specie, -umgradum pro -ugradu. MLWGodesc. Saxo gramm. 1 p. 353,8 comparativus -usgradus. MLWCarm. Bur. 35,1,3sq. parvus, minor, minimus: -usgradus istos repperi, per quos -usgradus comperi augeri et conteri -usgradus status hominis. al. v. et vol. II. p. 1031,36sq. 5 mus.: a de -busgradibus sonorum (‘Tonleiter’; sed cf. LexMusLat. II. p. 141,32): MLWHucbald. mus. 14 disponantur ... eaedem (septem) voces -busgradibus suis. b tonus, vox – Ton(stufe): MLWIoh. Garl. introd. mus. 98 ‘ut’, ‘fa’ descendendo de natura in b quadrum de primo saltu (-ugradu S) in b-mi et de ultimo in g. c modus – Weise, Melodie: MLWHier. Mor. mus. 24 p. 176,15 omnes syllabae ... additiones notarum recipiunt ..., secundum quod exigit harmonica pulchritudo; ad haec ... tonorum -usgradus ... valent. ibid. al. 6 geom., comput., astron. de certa distantia epipedi (plani) aut orbis lineis inclusa, de spatio lineis designato, de parte lineae eclipticae (cf. ThLL. VI/2. p. 2162,1) i. q. distantia, mensura ex lx aequis partibus (minutis q. d.) consistens – Teilabstand, ‘Grad’: a spectat ad sphaeras caeli: MLWFrid. II. MLWImp. art. ven. 1 p. 33,28 cum ... sol non elongetur ... nisi ex viginti tribus -busgradibus (-ubusgradubus B) et minutis. MLWBerth. Ratisb. serm. 2 p. 18,16 coelum per ccclx -usgradus distinguitur eqs. MLWAlbert. M. probl. det. 1 p. 47,46 []qui (motus stellarum fixarum) in centum annis est -usgradus unius. al. b spectat ad latitudinem situs: MLWGerb. (?) astrolab. 18,3 climatis primi latitudo xv -usgradus et xx minuta. MLWAlbert. M. animal. 7,30 cuius (regionis) latitudo est plus quam quinquaginta -uumgraduum ab aequinoctiali. al. c spectat ad zodiacum: MLWGerb. (?) astrolab. 3,1 totius circuli zodiaci signa cum -busgradibus partium. MLWReinher. Paderb. comput. 2,7 si omnia simul creata sunt ..., necesse erit solem et lunam in uno signo, immo in uno -ugradu creatos fuisse. MLWAlbert. M. summ. theol. I 17,68,4 p. 707^b, 47sq. dicitur ‘signum’ latitudo duodecim -uumgraduum in zodiaco et longitudo triginta -uumgraduum eqs. al.in lusu verborum: MLWAlbert. Stad. quadr. 89 in Cancri -busgradibus sine cancri gressibus ivit Sol (i. Christus; v. et comm. ed. p. 129sq.).de decano: v. vol. III. p. 70,56. d spectat ad astrolabium: MLWAnon. geom. I 3,1 ut ... sit mediclinium alterius partis astrolabii in numero -uumgraduum dierum xlv. MLWGerb. (?) astrolab. 1,2 inveniet (sc. studiosus astronomiae) ... per eam (sphaeram) ... certos ortus et occasus omnium siderum ... et -usgradus solis. 2,4 in quorum (progressionariorum solis) intervallis -usgradus, ascensus et descensus solis diurni et menstrui ... permetiuntur. e spectat ad partes laterum quadrati (in postica astrolabii): MLWAnon. geom. I 3,2 considera numerum -uumgraduum in mensura quadrati (v. notam ed.). 3,3 quo (cacumine) inspecto -usgradus quadrati numerentur. ibid. saepe. 7 math.: a spectat ad fractiones sexagesimales q. d. (‘Sexagesimalbrüche’) i. q. integer numerus – ganze Zahl, ‘Grad’: MLWDixit Algorizmi 890 Indi posuerunt exitum partium suarum de lx; prima ... differentia est differentia -uumgraduum, in qua est integer numerus, et in secunda fiunt minuta (v. comm. ed. p. 132sq.). 900 erit numerus de genere eiusdem fractionis, ut duo -usgradus in duobus minutis multiplicati: quatuor minuta, et tres -usgradus in sex terciis: xviii tercia. b spectat ad locum definitum in abaco: MLWHerig. reg. 1 p. 209,21 articulos ... uno semper -ugradu ante digitos mittant multiplicatores (sim. MLWMathem. var. Bubnov p. 253,5). 8 publ., iur., canon. de statu cognationis i. q. generatio, proximitas – (Verwandtschafts-)Grad: MLWForm. Wisig. 23 post transitum ... meum successorio -ugradu ipsi (filii) nobis sint haeredes. MLWEdict. Roth. 153 de -busgradibus (-osgrados 3) cugnationum (MLWTransl. Pus. 3 cognationis -ugradu. al. sim. MLWGisleb. Mont. chron. 122 consanguinitatis. saepe). MLWLex Baiuv. 15,10 usque ad septimum -umgradum de propinquis. MLWAlbert. M. sent. 4,40, 5 p. 446^b,22 -usgradus est habitudo distantium personarum. 4,40,6 p. 449^b,1 omne, quod per generationem distat ab aliquo uno, magis habet similitudinem ramunculi et -usgradus quam trunci. persaepe. 9 publ., iur., canon. de ordine i. q. honor, dignitas – Rangstufe, Ehre, Würde, ‘Stellung’ (abund.: MLWMLWl. 65. 68.): a usu communi: α in univ.: MLWWalahfr. carm. 5,74. 20,40 quos (apostolos) ... divina electio ... praetulit ... -ugradu. MLWHraban. hom. II 137 p. 410^C primi -usgradus aemuli. MLWNotker. Balb. gest. 2,10 p. 66, 7 ęquato -ugradu stetit Hludowicus iuxta patrem suum (v. et notam ed. ad l. 14). MLWFroum. epist. 8 L(iutoldo) ... F(roumundus) supernae sponsionis perdignos iudicantium -usgradus. MLWChron. rhythm. Col. 5,29 antea quam (urbem) ville -usgradus inferior retinebat, nunc eqs. MLWConst. imp. III 235,1 quem (populum) redemit (sc. Deus) limitatis -busgradibus dignitatum. persaepe. β status – Stand: MLWHartw. Emm. 82 tunc pie -umgradum protege (sc. Wolflaicus; cf. MLWArbeo Emm. 11 ne eorum [sc. clericorum] quis ... ex suo labetur statu). MLWChart. march. Misn. II 82 fideles utriusque -us:gradus laici et officio altaris mancipati. al. b de trinitatis personis (cf. ThLL. VI/2. p. 2157,84sqq.): MLWNicet. ad Chlodos. p. 120, 39 si pernominavero, -igradi (-usgradus p. corr.) esse videntur; cum Patrem audis, nomine ... maior esse videtur eqs. MLWErmenr. ad Grim. 32 p. 572,33 (vs.) in Deitate -usgradus, mensura et tempora non sunt. c de officiis saec.: MLWLex Ribv. 54,2 quod si regius puer vel ex tabulario ad eum (sc. iudicis fiscalis) -umgradum ascenderit. MLWChron. Fred. 4,26 dum senserat Bertoaldus se de sui -usgradus honorem ... degradandum. 4,27 ut nullus repperiretur, qui -tumgratum, quem adriperat maior domus, potuisset adsumere. 4,42 p. 142,8 hoc (sc. maioris domus) -umgradum honoris. MLWLiber diurn. 61 p. 56,7 de exercitali -ugradu. MLWMetell. exp. Hieros. 1,26 quos (plures) diversorum -usgradus extulit officiorum. MLWHist. peregr. p. 150,12 de sanguine regio ... -uquegraduque (gratiaque var. l.) ducatus. persaepe.de ipsis personis ad -umgradum aliquem pertinentibus (usu meton.): MLWWillib. []Bonif. 8 p. 43,29 cumque quoddam canonicae rectitudinis speculum omnibus ad exemplum -busgradibus bene vivendi opponeret. MLWChart. Gosl. I 598 p. 556,29 (a. 1243) nos ... bona ab utroque -ugradu et ordine vasallorum ... expedita ... sororibus contulimus (sim. MLWChart. episc. Hild. II 752 p. 380,32). saepe. v. et MLWl. 21. d de officiis eccl. (‘Weihestufe’, ‘-grad’; de officio abbatissae sim.: MLWl. 10.): α in univ.: MLWArbeo Corb. 8 ad summum per singulos deducens -usgradus pontificalem deduxit (sc. papa virum Dei). MLWHugeb. Willib. 5 p. 104,41 in presbiteratum dignitatis -umgradum. MLWWalahfr. Wett. 766 accipit illa (sc. vidua) -umgradum, raro est lex ista virorum, ut nupto ... dentur loca sancta regenda. Gall. 1,1 ut ... per singulos sacrae promotionis -usgradus ascendens ... sacerdotii susciperet dignitatem (sim. MLWSteph. V. epist. A 26. MLWPaul. Fuld. Erh. 1,8 [4]. al.). MLWVita Liutw. I 15 sacrorum ordinem -uumgraduum ... celebrare. MLWDipl. Conr. II. 261 p. 362,3 secundum ęcclesiasticum -umgradum ... vivere. MLWCosmas chron. 2,30 p. 126, 3 nisi pastori suo (sc. ecclesiae) restituatur pristinus honor et -usgradus eqs. (spectat ad Vulg. gen. 40,13). persaepe. v. et MLWp. 536, 48. MLW p. 758, 57.de ipsis personis ad -umgradum aliquem pertinentibus (usu meton.): MLWBonif. epist. 78 p. 162,16 in defendendo canonicos -usgradus vel plebeos. MLWWalahfr. Wett. 521 vidit ... phalanges de monachis -busquegradibusque aliis (gloss. O: episcoporum et presbiterorum). MLWLibell. de conv. Baiuv. 1 p. 98,1 consecratis ... ecclesiis ordinatisque inferioribus et superioribus -busgradibus. MLWIoh. VIII. epist. A 207 p. 173^a,10 qui (sc. papa) supra omnes -usgradus (p. 173^b, 11 ἐπάνω πάντων τῶν βαθμῶν) constituitur. MLWDipl. Otton. III. 27 p. 427,22 pro omni -ugradu et statu sanctae ecclesiae ... exorare. persaepe. β expressius de ipsa benedictione i. q. ordo, ordinatio – Weihe: MLWForm. Marculfi 1,1 l. 30 ut ..., qui in vestro manastirio sancta debeat baiolarae officia ..., a nobis (sc. episcopo) sagros percipiat -osgrados (-usgradus var. l.). MLWTrad. Frising. 51 p. 80,7 si queam (sc. clericus) ad -umgradum pervenire. MLWAnnal. Xant. a. 868 p. 26,11 distributione -uumgraduum et inpositione crismali. MLWDipl. Otton. II. 86 p. 102,1 ad ... clericos ad -usgradus promovendos. MLWGerb. epist. 57 p. 87,17 quod ... -usgradus ecclesiasticos ei (nepoti) ... contulerim. saepe.spectat ad res (c. gen. inhaerentiae): MLWForm. Dion. 9 p. 502,14 -umgradum (ni leg. graciam, cf. antea honores) benedictionis subsequentium: altaris, chrismatis et olei sancti, et hoc ipsum, absque ullo premio ... accipiant fratres.Pörnbacher