factum

7. factum, -i n. (?m.: MLWl. 44; ?f.: MLWl. 41)gen. pl. -tum: MLWl. 41.interdum accedente adv. pro adi., e. g. MLW p. 32, 20. 1 gener.: a strictius i. q. facinus, gestum, opus – das Getane, Handlung, Tat, Werk (c. gen. inhaerentiae: MLWMLWl. 47. 55): α in univ.: MLWHugeb. Wynneb. 9 p. 114,1 omnium verborum et -umfactum, quas in mea oboedientia ... neglexistis ..., indulgentiam a me accipite. MLWDhuoda lib. man. 3,1,71 quod (sc. iussa patrum) si audiens -isfactis, quos supra tibi commemoro, impleveris dignis. MLWWiduk. gest. 3,55 merces tam famosi gesti (-ifacti A) donativum imperiale. MLWPurch. Witig. 310 nullum ... intermiserat annum, hunc operis -ofacto quin claudere vellet in uno. MLWWipo gest. 1 p. 10,3 utile et honestum atque optimum -umfactum. MLWAmarc. serm. 4,38 non est viva caro nec viva fides sine -isfactis (cf. Vulg. Iac. 2,26 operibus). persaepe. v. et vol. III. p. 589,23.25.60. β scelus, flagitium, crimen – Schand-, Untat, Frevel, Verbrechen: MLWArbeo Corb. 24 p. 216,6 pro ... criminis -umfactum (m. al. corr. -ofacto 1). MLWLex Saxon. 15 quicquid de superioribus -isfactis in feminam conmittitur. MLWWalahfr. Wett. 318 diversas -afacta sequentes agnovit poenas. MLWHrotsv. Theoph. 403 post tristia -afacta piacli. persaepe.culpa – Schuld: MLWPactus Alam. 12 si quis mulier gravata fuerit, et per -ofacto alterius infans mortuos natus fuerit (sim. MLWLex Alam. 68,70 per -umfactum [fec-fectum 1]). b latius: α actio, ratio – das Handeln, das Tun, Handlung(sweise): MLWPoeta Saxo 2,256 nisi dux ... prudenti sibimet -ofacto bene consuluisset. MLWFroum. carm. 20,12 toto polles (sc. dux Heinricus) ... -ofacto. MLWThietm. chron. 4,55 Miseconis ... residuum explico -umfactum (gesta MLWChron. Thietm.). al.expressius i. q. mos – Sitte: MLWBruno Querf. fratr. 19 qui ... -ofacto monachorum ... Deo serviunt. β res (gesta), eventus – Sachverhalt, Umstand, Geschehnis, Tatsache, ‘Faktum’: MLWRimb. Anscar. 33 p. 64,27 quod -umfactum (sc. obitus Ragenberti) cum ... episcopi animum nimio affecisset maerore eqs. MLWThietm. chron. 4,31 quedam eiusdem temporis -afacta memorare, que eqs. MLWVita Erasmi 297 -ifacti signorum memores estote suorum (sc. Dei). al.usu rhet. inter circumstantias q. d. (cf. Lausberg, Rhetorik §328): MLWAlfan. premn. phys. 31,11 p. 114 circumstantia membra, hoc est: quis ..., quid ..., ut persona, -umfactum (PG 40,725^C πρᾶγμα). MLWAlbert. M. nat. bon. 22 p. 12,11 prima pars eius (sc. ‘quid’) est ... brevis summa sive complexio -ifacti, ut ‘parentem occidit’ eqs. al. γ iussum – Befehl: MLWVita Emm. 38 obtemperare ... -ofacto. 2 philos. i. quod creatum, generatum, genitum est – das Geschaffene, Entstandene, Gewordene (usu plur.): MLWAlbert. M. metaph. 7,2,5 p. 344,47 ‘omnia ... -afacta (p. 1032^a,20 τὰ γιγνόμενα) aut natura aut arte habent materiam’ eqs. ibid. al. v. et MLWMLW p. 31, 20. 22. 3 publ. et iur.: a strictius: α actio (iudicialis), negotium – (rechtliche) Handlung, Rechtsakt: MLWChart. civ. Spir. 4 p. 4,28 (a. 946) qui (pontifex) omnibus hiis ... intererat -isfactis. MLWDipl. Otton. I. 225 commutationis -umfactum. MLWChart. Heinr. Leon. 65 ne quis huic rationabili -ofacto ... obviare presumat. MLWChart. Solod. I 370 ut -afacta legittima ... scripture testimonio roborentur. saepius. β donatio, collatio – Schenkung: MLWChart. Rhen. med. I 186 (a. 948) dona vel -afacta secularium. MLWDipl. Heinr. IV. 242 p. 306,35 quod -umfactum (antea: dedimus eqs.) ... litteris mandari iussimus. al. γ praeceptum, constitutio – Verfügung, Bestimmung: MLWDipl. Ludow. Germ. 17 decet regiam celsitudinem parentum suorum pie -afacta ... conservare. MLWChart. Alsat. B 193 p. 118,18 (interp.) ut successores mei -afacta nostra ... conservare dignentur incorrupta. MLWChart. Heinr. Leon. 29 p. 42,14 (spur.) per hoc imperiale -umfactum. al. δ de colludio fere i. q. societas criminis – etwa: Mittäterschaft (cf. Dt. Rechtswb. XI. p. 5sqq. s. v. ‘Rat’): MLWConst. imp. I 87 (a. 1111) ego Heinricus rex ... non ero in -ofacto aut consilio, ut domnus papa ... perdat papatum Romanum vel vitam (sim. 294. ibid. al.). b latius: α de -facto iudiciali (‘rechtliche Tatsache, Gegebenheit’; opp. ius): MLWChart. Tirol. notar. II 226 (a. 1242) pignus de -ofacto fideiussionis. MLWChart. Ital. Ficker 417 p. 429,49 nullam exceptionem iuris vel -ifacti obponere. MLWChart. Lux. IV 123 p. 177,10 renunciantes exceptioni ... doli mali ac in -umfactum venditionis non facte eqs. MLWChart. civ. Spir. 127 quod Sifridus ... auctoritate camerarii ... capitulum ecclesie Spirensis de -ofacto, cum de iure non possit, ... ad suam presenciam presumpserit evocare. saepius. β causa, res – Sache, Angelegenheit, Betreff, Interesse: MLWActa imp. Böhmer 898 p. 610,43 (a. 1191) aliquid ..., quod pertineat ad -umfactum ipsius communis eqs. MLWCod. Wang. Trident. 237 p. 444,11 Fridericus ... electus ... tale decretum ... fecit ... super -ofacto et in -ofacto arzenterie sui episcopatus eqs. MLWActa imp. Winkelm. I 135 p. 114,36 ordinamenta ..., que ... consules ... fecerunt isto monasterio de -ofacto et super -ofacto Runchi sancti Petri. saepius. γ controversia, lis, quaestio – Rechtshandel, Streit(frage): MLWChart. Tirol. notar. II 323 p. 212,20 (a. 1242) nisi ... determinaverint (sc. arbitri) ipsum -umfactum et litem et questionem, que est inter eos (comites). MLWChart. Eichsf. 343 ne quid in posterum emergat huic (pro hinc) -ifacti eqs. al. δ praestatio (ex obligatione debita) – Leistung (als Gegenstand einer Obligation): MLWChart. Bund. 503 p. 18,40 (a. 1204) promiserunt ... fratres ... obligando omnia eorum bona pignori ..., quod ... sepedicta silva foret impedita vel obligata pro eorum dato aut -ofacto (586 p. 79,42 pro suo d. vel -ofacto. ibid. saepe). ε tributum, exactio – Steuer, Abgabe: MLWRyccard. chron. a. 1232 p. 183,9 -umfactum canapis omnino remittitur. ζ munus, officium – Amt, Position: MLWChart. episc. Halb. 833 l. 27 (c. 1250) si ... idonei fuerint (sc. personae) et utiles, stabunt in -ofacto ..., dummodo eqs.Antony