eruca (he-, ar-, tr-, eur-, r-, -uga, -usa, -uta, -cha), -ae
f. (-um, -i
n.: MLW
l. 38. 47. 68.).MLW
script.: bu-: Gloss. III 583,30 St.-S.
(ni subest bucca
ut MLW
vid.).ruzzia: MLW
l. 71.
confunditur MLW
c. aerugo: MLWGloss. I 431,27 St.-S.
[cf. vol. I. p. 325,70sqq.]. I
de genere herbae: A
strictius i. q. εὔζωμον — Rauke, Raukenkohl, weißer Gartensenf (Eruca sativa Lam.): 1
in univ.: a
proprie: MLWAntidot. Lond. p. 21,2 apii folia et ... -eeruce. MLWRecept. Lauresh. 2,99 p. 170 sucum -aeerucae viridis ... tepefactum bibis (MLWConstant. Afric. coit. 16,94). 2,118 p. 182 -eeruce seminis (2,177 p. 204. MLW
al. MLWAntidot. Berolin. 36 p. 74,22 -se semen. p. 75,3 -ieruci semen.
saepius). MLWFragm. mul. I 7 ex eruce (truce MLW
cod.) herbe recentes tunse in mortario. MLWAntidot. Glasg. p. 118,32 eu-e. MLWVita Meinw. 148 p. 78,28 ortum urtica et -aeruca ... adopertum ... invenit
episcopus. MLWMatth. Platear. (?) gloss. p. 375
H -aeruca ... herba est, cuius semen similiter dicitur. MLWGloss. III 533,18 St.-S. a-a hederich.
saepius. b
meton. de potione (cf. MLW
l. 35.
): MLWAesculapius 42 p. 71,30 aliquanti
(sc. gonorroici) ... -amerucam bibant. 2
de diversis generibus: MLWCapit. reg. Franc. 32,70 quod in horto omnes herbas habeant
(sc. hortulani), id est lilium, rosas, ... -aeruca alba. MLWDynamid. Hippocr. 2,77 euzymon agrion, hoc est ... -aeruca agrestis canina (
cf. MLWOdo Magd. herb. 1032 euzomon ... solent ... dicere Graeci -amerucam). MLWCirca Instans p. 20a
v -aeruca, cuius duplex est maneries, scilicet domestica, quae maioris est efficacie, silvestris, quae minoris (MLW
sim. MLWAlbert.
M. veget. 6,329 -aeruca est herba in foliis fere sicut sinapis ...; est autem duorum modorum, hortensis ... et silvestris). B
latius vel per confusionem: 1
?sisymbrium —
?Raukensenf: MLWDyasc. p. 89 erisimon, quam alii -amerucam goratinam dicunt, ... folia habet -eeruce agrestis similia (
inde MLWAlphita II p. 59,1 [
cf. p. 58,15]). 2
anethum —
Dill: Gloss. III 585,7 St.-S. -ta tulli. 3
porrum sectivum —
Schnittlauch: MLWGloss. III 578,47 St.-S. -aeruca snitilouhc. 680,11 -aeruca vel pretula snitelouh. II
de animali: A
de genere vermis i. q. κάμπη — Kohlraupe: 1
in univ.: a
gener.: α
proprie: MLWAlbert.
M. veget. 6,206 quae
(vermis) -aeruca dicitur (MLW
sim. MLWanimal. 1,31). MLWanimal. 1,46 quaedam
(animalia) ... omnino sunt taciturna et muta sicut ... -aeruca. 2,32 videmus -aserucas mutari in volatiles vermes. MLW
al. MLWSalimb. chron. p. 507,16 nec fuerunt iste -eeruce ortolanes, sed aliud genus -arumerucarum fuit (MLWAlbert. Mil. temp. 300 p. 559,1 -eeruce ortonales).
de peste ab -is effecta: MLWGloss. psalt. Lunaelac. 147,15 frigus occidit pestifera frugibus et arboribus, id est h-um (-gam MLW
var. l.), rubiginem et vermem. MLWPetr. Dam. epist. 40 p. 441,6 -arumerucarum ... laesura fruges pestis. Annal. Brix. MLWa. 1142 (MLWMGScript. XVIII p. 812,43) ruzziae multae fuere. MLWa. 1147 (p. 812,47;
cf. Annal. Crem. MLWa. 1147 [MGScript. XXXI p. 4,16] tempus rugarum). MLWAlbert.
M. veget. 7,102 generatio ... -arumerucarum, quae sunt vermes longi, corrodentes folia. MLW
al. v. et MLW
l. 20. β
in imag. vel alleg.: MLWPass. Petri et Pauli 248 populi gesta ... volutant, ne sata laeta ... tristis -aeruca voret. MLWHraban. univ. 8,7 p. 258
C -aeruca prurigo luxuriae
(sim. MLWAbsal. serm. 5 p. 41
D -aeruca ... luxuriam
signat). MLWHildeg. scivias 2,6 MLWl. 478 -aeruca nocivae actionis virentes herbas bonae utilitatis depravat. MLW
al. b
medic.: MLWRecept. Lauresh. 2,187 p. 206 -aserucas de caulibus ... teris et corpus perunguis. 2
de papilione, qui e verme nascitur (‘Kohlweißling’ [Pieris brassicae L.]): MLWAlbert.
M. veget. 1,23 -aeruca et bombyces volantes generant ... non volantia (MLW
sim. MLWanimal. 17, 79 superius diximus de -iserucis volantibus). MLWanimal. 13,106 qui
(vermes volantes) -aeerucae vel bombices vocantur. B
de genere piscis fort. i. q. mugil —
viell.: Meeräsche: MLWAlbert.
M. animal. 17,79 quod
(animal) graece dicitur fastaryos, et est species -aeerucae (
p. 762b23 γένος τι κεστρέων
; cf. MLWArnold. Saxo flor. 2,8 p. 65,26 quidam pisces ut fastareos).
Fiedler