elemosina (elee-, elim-, elym-, -syna), -ae
f.
script.
: h(a)e-: MLW
l. 67. p. 1173, 5.
al. ae-: MLW
l. 64. p. 1173, 4.
al. le-: MLWDipl. Karoli
M. 313 p. 472,40 (spur.). elle-:
p. 1173, 25. 26. eleim-: MLW
l. 42. p. 1173, 6. 16. eleym-: MLW
l. 42. eleom-: MLW
l. 69. -sena:
p. 1173, 4.
metr.
fere elĕmōsĭna; -īna: MLWAgius epic. Hath. 557.
al. MLWEpitaph. var. I 6,4. I
misericordia, beneficentia —
Barmherzigkeit, Mildtätigkeit: MLWEinh. Karol. 27 p. 31,19 gratuitam liberalitatem, quam Greci elei-am (elei-ynam, eley-am, -amelemosinam, -ynam, ely-am MLW
var. l.) vocant. MLWEpist. Teg. I 29 vix potuimus
(sc. abbas cum monachis) scire, quid essent pisces ..., nisi ob -amelemosinam (-yna MLW
var. l.) vestri
(sc. comitis). MLW
al. v. et p. 1175, 68.
pro MLW
nom. propr.: MLWChart. Mog. A II 433 p. 702,17 (a. 1179) interfuerunt ...: magister E-a, Fredericus filius lantegravii. II
munus, stips —
Almosen, Spende, milde Gabe: A
de actione muneris donandi: 1
strictius: MLWArbeo Emm. 20 quia eli-ynarum erat studiosus. MLWThegan. Ludow. 7 p. 184,20 imperator nihil aliud cępit agere nisi in orationibus et -iselemosinis vacare (MLWRimb. Anscar. 35 p. 67,29. MLWVita Emm. 20. MLW
al.). MLWConsuet. Trev. 71 in ... tricesimo ... depositionis eius
(fratris) die -aelemosina pro ipso ab abbate agatur. MLWEgbert. fec. rat. 1,898 haec tria nostrarum solatia sint animarum: sancta -aelemosina sintque preces, ieiunia digna.
saepe. 2
latius i. q. opus misericordiae, opus bonum —
Werk der Barmherzigkeit, gutes Werk: a
in univ.: MLWHraban. inst. cler. 2,28 MLWl. 10 sunt ... -arumelemosinarum species plurimae, quamquam in dispensationibus pauperum hoc vocabulum quidam haberi debere arbitrentur. MLWOtloh. Wolfk. 25 -yna ... interpretatur opus misericordiae. MLWCarm. de Iuda 3,98 furtum, raptura non sunt -aelemosina pura. b
locut. in, ad elemosinam (alicuius) fere i. q. in animae redemptionem —
etwa: zum Seelenheil: Dipl. Karlom. (I.) 47 sicut in nostra aely-a ipsum beneficium ad praedicta ecclesia concessimus. MLWHugeb. Willib. 4 p. 94,27 sibi in -amelemosinam et animae suae redemptionem. MLWDipl. Karoli
M. 171 p. 230,2 in hely-a nostra. MLWTrad. Frising. 556
a ut ... ad lucem et ely-am meam ... ipsam rem habuisset
coniux. Dipl. Ludow. Germ. 40 p. 53,21 in eli-a (-amelemosinam, eleo-ynam MLW
var. l.) domni et genitoris nostri Ludowici. MLWSalom. II. epist. 25 usquequo ... ad sacerdotii gradum in -ynam vestram
(sc. episcopi) promoveri mereatur
frater.
saepe. B
de re donata: 1
de muneribus pauperibus donatis: a
in univ.: MLWLex Ribv. 50,2 quantum ... in ely-a vel in sua necessitate expenderit
(sc. qui pare suo supervixerit). MLWChron. Fred. 3,81
capit. de largissimus ae-enis Tiberiae imperatoris. MLWForm. Senon. I 41 p. 203,18 hael-a. MLWEinh. Marc. et Petr. I 3,5 p. 249,55 tabulas, quarum crepitu ad elei-am (elesim MLW
var. l.) petendam utebatur, ... concussit
puella. MLWMeginh. Fuld. Alex. 8 cui
(viro surdo) ... incolae ely-arum largitionem administrabant (MLWThegan. Ludow. 19 ę-arum MLWl. MLW
al.). MLWWipo prov. 44 qui non potest ieiunare, discat -amelemosinam (-aselemosinas, -ynas, -siam MLW
var. l.) dare.
persaepe. b
spectat ad largitionem post mortem alicuius de bonis eiusdem factam (de nummis ipsis: l. 18): MLWCapit. episc. I p. 153,16 ut de sepulturis ... nihil muneris exigant
sacerdotes, nisi ..., quibus commissum est eius
(sc. mortui) -amelemosinam facere, de rebus illius aliquid sponte dare voluerint. MLWEinh. Karol. 33 p. 39,19 quarta
(sc. pars rerum) ... nomine elei-ae in servorum et ancillarum ... sustentationem distributa veniret. MLWVita Meinw. 37 p. 37,9 ut ... anniversarium eius
(imperatoris) ... faceret et ccc -aselemosinas ... daret
Nithingus canonicus. 2
de muneribus, bonis ecclesiae donatis: a
in univ.: MLWCand. Fuld. Eigil. I 10 p. 228,34 e-ynas ... laicorum fidelium, quas pro salute animae ipsorum ad pauperes Christi nutriendos Domino contulerunt. MLWRegistr. abb. Werd. 6,8 p. 176,22 de communi elee-a civium in Helmenstad v solidos. MLWChart. Tirol. 664 p. 119,20 quod ... remissionem fecerat
episcopus et elle-am hospitali de Retteno. Chart. Bern. II 53 contulit
comes ... decimas ... in perpetuam elle-am. MLWCono Laus. notae p. 783,14 ad faciendas -aselemosinas maiores xl
m. marcarum et ad faciendas -aselemosinas minores xx
m. marcarum
(sc. dedit Philippus rex).
saepe.
adde: MLWChart. Rhen. med. II 194 p. 232,32 (a. 1201) ea ..., quę ... nomine -eelemosine ecclesiae ... collata sunt, que vulgo selegerede dicuntur. MLWChart. Sigeb. 97 p. 204,14 pro -aelemosina, que selegerede dicitur. b
de summa bonorum ecclesiae donatorum: MLWChart. Fuld. B 51 (a. 770) donamus
(sc. Egi et coniux) ..., quicquid ad nos noscitur pervenisse, ... ad ... monasterium in -iselemosinis monachorum. 56 in -iselemosinis (-ynis MLW
cod.) et substantia monachorum. MLWChart. Rhen. med. I 41 p. 47,7 in ę-is vel substancia monachorum. c
de praedio feodalibus condicionibus exempto: MLWChart. Eichsf. 207 (a. 1219) ut bona ecclesiae suae, quae a laicis titulo feudi seu alio modo tenentur, redimant et absolvant
(sc. capitulum Hilgenstadense) et nomine -aeelemosinae utantur eisdem. d
de censu, tributo definito: Heinr. Hunt. hist. 6,16 (ed. D. Greenway. Oxford Mediaeval Texts. 1996. p. 366; MLWa. 1129/54) rex ... Cnut ... -amelemosinam, que vocatur Romescot, quam antecessores sui dederant, ecclesie Romane perhenniter assignavit. MLWChart. civ. Halb. 98 p. 89,12 molendinum cum omni integritate ... in feodum receperunt
(sc. Conradus et Henricus fratres), excepto quod xxviii solidos ... ad eli-as quasdam annis singulis persolvebant.MLW
locut. decima -aeelemosinae
i. q. decimatio ad stipem faciendam destinata —
Almosenzehnt: MLWChart. Rhen. med. III 117 p. 111,28 (a. 1219) decimam quandam ..., que vulgari verbo decima -eelemosine nuncupatur, ... conferentes
(sc. comes et uxor). e
de mercede decani: MLWRegistr. Xant. p. 84,12 de carrata vini, que in festo Victoris amministratur, ... debentur ei
(decano) ... xv stopi, qui dicuntur -aelemosina decani. f
de monasterio sim. i. q. donatio, fundatio —
Stiftung, Gründung: MLWRimb. Anscar. 23 p. 49,9 cupiens
(sc. Ludowicus) ... patris sui -amelemosinam
(sc. Bremensem parrochiam) in omnibus augmentare. Chart. Mekl. 239 p. 225,24 cupientes
(sc. Henricus princeps) -amelemosinam nostram, videlicet Doberan, cum omnibus assignatis integram ... conservari.
pro nomine monasterii: MLWConr. Eberb. exord. 1,34 MLWl. 7 scripsit
Rainardus ... domno abbati de E-a, ... quatenus MLW
eqs. III
hospitium, domus elemosinaria —
Hospiz, Armenhaus: MLWEpist. Teg. I 34 p. 39,11 quos
(pauperes) in -amelemosinam suscepimus
(sc. monachi). MLWThangm. Bernw. 5 p. 760,15 qui
(clericus) -aeelemosinae et pauperibus praeerat. MLWConsuet. Marb. 268 a famulis -ę cum aqua calida prelaventur pedes eorum (
pauperum; item MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 117,15). Chron. Laet. 11 p. 499,37 omnium ... fructuum ecclesie decimam -aelemosina retinebat MLW
eqs. MLWCatal. fam. pap. p. 197
b recipit: ... -yna xv, hostiarii Sancta Sanctorum ii
(sc. praebendas). MLW
al. Niederer