do

do, dedi, datum, dare.MLWscript. et MLWform.:MLWpraes. dor inter formas inusitatas affert: MLWCarm. var. I 21,2,11.MLWfut.:daras (ex dare habes): p. 903, 10.davis: MLWl. 51. adde MLWAntidot. Lond. p. 17,14. MLWibid. MLWal.dabiis: MLWl. 56.MLWperf.:MLWindic.:duit: p. 902, 61. adde MLWAbbo Sangerm. bell. 1,134.deti: MLWForm. Andec. 42.dedirunt: p. 903, 38.MLWconi. dediret: MLWLex Alam. 2,1 (var. MLWl.).MLWpartic. dactus: MLWAnnal. Plac. MLWa. 1266 p. 516,46.MLWfut. II.:dedierit: p. 908, 26.dedirit: MLWMarian. chron. a. Chr. praef. (MLWDtArch. 17. 1961. p. 211,20 [var. MLWl.]).MLWdepon.: p. 904, 11. adde MLWArbeo Corb. 9.usu MLWabsol.: p. 902, 9. 905, 15. 18. 906, 39. 909, 61. persaepe; MLWrefl.: p. 902, 66. 903, 15. 904, 5. 909, 42. persaepe; MLWmedial.: p. 907, 60. 908, 2. 39. 909, 55; MLWintrans.: p. 908, 26. 909, 46 (dub.).MLWstruct. notabiliores:MLWc. gen. gerundii: p. 903, 50.MLWpartic. MLWpraes. pro MLWinf.: MLWl. 53.MLWpartic. MLWfut. pro gerundivo: p. 905, 6.gerundivum pro MLWpartic. MLWperf.: p. 908, 72.MLWacc. pro MLWdat. personae: MLWl. 57. p. 902, 41. 903, 39. 904, 13. 906, 31. 908, 52. adde MLWPirmin. (?) scar. 31 (var. MLWl.). 32 (var. MLWl.). MLWLex Alam. 35,2.pro MLWdat. rei (vel in MLWc. MLWacc.) ponitur MLWacc.: p. 902, 57. 903, 49; MLWabl.: p. 902, 59. 67. 903, 11. 33; nom.: p. 903, 48; in MLWc. MLWabl.: p. 903, 52. 53. 904, 4. 906, 54. 909, 57. adde MLWDipl. Heinr. II. 530 p. 686,7 (spur.).aliquem aliqua re (per analogiam ad donare): p. 902, 39. cf. p. 903, 39.MLWmetr.:dāre, dāret: MLWl. 60. adde MLWCarm. Walahfr. app. 5,6,12 dare.dĕtur: p. 905, 25. adde Ecbasis capt. 131. 270.dēdit: p. 908, 18.MLWpartic. MLWpraes. usu MLWadi.: p. 906, 39. adde MLWAlbert. M. veget. 1,7. MLWanimal. 1,72; MLWsubst. masc.: p. 902, 26. adde MLWPoeta Saxo 3,166. 4,158. 5,102.MLWpartic. MLWperf. usu MLWadi.: p. 903, 45. 904, 17. 905, 33. 909, 24. saepe; MLWsubst. neutr.: p. 902, 23. 903, 44. 906, 35. 907, 1. MLWal.; MLWsubst. masc.: p. 903, 33.gerundivum usu MLWsubst. neutr.: p. 902, 29. 30. 903, 44. adde MLWDhuoda lib. man. 3,10,58. al. I praebere, offerre, porrigere — geben, (an-, dar)bieten, (über-, dar)reichen, hinhalten: A in univ.: 1 de rebus corporeis: a de partibus corporis: MLWWalahfr. (?) carm. 52,2 pacis ... indicium, porrige daque manum. MLWWaltharius 71 dextram det atque resumat. Vita Heinr. IV. 12 p. 39,14 avertisse pectora et vulneribus terga -isse. MLWAlbert. M. animal. 6,106 cum ... porca peperit, primo nato filio dat mammam primam MLWeqs. MLWal.in MLWlocut. MLWmetaph.: MLWHrotsv. gest. 613 imperio ... dare colla (collum M) (i. se subdere). MLWWiduk. gest. 3,46 p. 127,18 inimicis manus dare (i. se dedere). MLWOtto Frising. gest. 1,33 p. 52,37 terga hosti dare (i. fugere). MLWChart. Naumb. I 236 marchio ... iusticie dans dextras (i. cedens) ... ęcclesię illos (mansos) confirmari permisit. saepe. b de cibo, potu, medicamine sim.: MLWAntidot. Lond. p. 19,16 suco bivere davis. MLWVita Maxim. Trev. I 12 rogavit rex ... custodem, ut sibi ad manducandum daret ...; qui statim -itdit ei comedere. MLWVita Magni Fauc. I 5 usque dum ... tibi partem ex aliis (pomis) dem comedenti. MLWAntidot. Berolin. 14 p. 71,4 dare ad potionem. MLWAntidot. Glasg. p. 111,35 quiatos III da potum. p. 112,14 ventricium galli ... tritum cum vino potui dabiis. p. 145,36 ieiunum dabis pocionem. MLWPontif. Rom.-Germ. 110,11 dabis ei (catechumeno) salem benedictum. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 203,30 dare sibi (sc. falconi) multotiens abbeccationes. persaepe.in imag. et MLWalleg.: MLWVulf. Marc. II 183 populis qui daret pabula legis. MLWWalahfr. carm. 25^a,13,3 p. 382 quo sese dare nuntiaret pascua pastor (i. Christus). c usu vario: MLWWillib. Bonif. 5 p. 21,19 ille ... litteras (sc. commendaticias) ... protulit -itque ... viro (sc. papae). Liutg. Greg. 2 p. 68,1 datus ... est ei liber; qui ... coepit legere. MLWWaltharius 313 pocula plena dabant et inania suscipiebant pincernae. MLWOrd. coron. imp. 14,41 det dominus papa sceptrum imperatori. MLWal. 2 de rebus incorporeis: MLWHraban. epist. 20 p. 426,14 quatenus aliquantam intellegentiam in mysteriis prediciti libri (sc. Sapientiae) ... lectori darem. MLWPoeta Saxo 4,197 ne ... quisquam ... causas rixarum ... daret. MLWGerb. geom. 2,4 haec interim simplicioribus de praefatis rebus ratiuncula data sufficiet. Dipl. MLWHeinr. II. 34 p. 37,36 prout res sese locusque -erit. MLWal. B sacrificare — opfern: MLWWalahfr. Mamm. 23,5 libamina divis aut devota dabis ... aut moriere. MLWcarm. 21,14,2 non dant liba diis (sc. martyres). II tradere, conferre, condonare — (hin-, anheim-, über)geben, überantworten, überlassen, übereignen, schenken (saepius c. dat. rei in periphrasi verbi, e. g. l. 55. 56. 63. 64): A gener.: 1 in univ.: a alicui (saepe et dat. subaudito, e. g. l. 26. 33. 36): α absol.: MLWWiduk. gest. 2,7 ille (dux) ... erat ... largus in dando. MLWFroum. carm. 1,8 omnibus, ut vult, ipse (Christus) dabit. Albert. M. MLWeth. I 271 p. 236,27 ‘cimini venditor et omnes tales’ ... ‘nominantur ab’ hoc, quod ‘superabundanter’ sunt in non-‘dando’ (cf. p. 1121^b,28 τῷ μηϑενὶ ὰν δοῦναι). saepius.in lusu verborum: MLWAlcuin. epist. 65 p. 107,24sq. (vs.) do do iuxta nomen tuum tibi, tu mihi da da; do tibi me totum, sed tu, Dodo, mihi te da. MLWCarm. Bur. 3,3,2 multum habet oneris do, das, -i, dare; verbum hoc pre ceteris norunt ignorare divites (sim. 20,1,2). MLWArchipoeta 6,42 tibi scribam carmen et odas; sit finis verbi verbum laudabile do, das. MLWCaes. Heist. mirac. I 4,69 p. 237,33 non ... in domo illa frater Dabitur habitare poterat, de qua germanus eius Date expulsus erat (cf. Vulg. Luc. 6,38). β de rebus corporeis (de animalibus: l. 26. al.): MLWArbeo Corb. 29 ut ... cuncta sibi data pauperibus ... distribueret. MLWCand. Fuld. Eigil. I 10 p. 228,20 da fidelibus pauperibus, unde vivant. II 8,10 fratrum congeries ... grates persolvens ... munera danti (sc. regi). MLWPoeta Saxo 4,81 -erat Persarum ... princeps hunc (elephantem). MLWChron. Thietm. 4,33 Dei ... gracia satis (sc. vini) nobis poterit dare. MLWStatut. ord. Teut. p. 45,22 de dandis, permutandis et recipiendis. MLWAlbert. M. eth. I 265 p. 231,12sq. magis est ‘tristandum’, si detur non-dandum, quam si retineatur, quod dandum est. persaepe. γ de rebus incorporeis (plerumque divinitus collatis): Hraban. carm. 9,33 da (sc. Deus) ... fidem plenam, da spem, da pignus amoris. epist. 47 p. 502,32 Dominus ... det illis (sc. caritatem servantibus) in presenti vita idoneam prosperitatem. MLWAgius comput. 1,3 〈c〉um cunctę ... dentur divinitus artes eqs. MLWRuotg. Brun. 21 p. 22,24 secundum datam sibi sapientiam. persaepe.MLWc. MLWacc. personae et MLWabl. rei: MLWLiutpr. antap. 42 p. 31,3 eum (Hugonem) praeter ceteros familiaritatis privilegio -erat (dilexerat var. l.) rex. δ de hominibus (fere de mulieribus matrimonio iungendis): MLWPactus Alam. 34,1 mulier maritum data. MLWAnnal. Xant. MLWa. 821 imperator -itdit filio suo ... ad coniugium Ermingardam. MLWEinh. Karol. 19 p. 25,6 nullam earum (filiarum) cuiquam ... nuptum (nuptui var. l.) dare voluit. MLWWaltharius 139 nec quisquam, qui dat sponsam, post facta pudebit. MLWWiduk. gest. 1,37 rex -itdit filio suo ... coniugem filiam ... regis Anglorum. MLWChart. scrin. Col. A I p. 14,7 quando filiam suam -erunt Teoderico (MLWsc. parentes). MLWOtto Frising. gest. 1,10 Heinricus ... eam (Agnetem) ... marchioni ... in uxorem -itdit. saepe.adde: MLWWett. Gall. 22 p. 269,1 te (sc. virginem) dabo (sc. rex) ad sponsam ... Iesu Christo. MLWHraban. carm. 16,13 sponsam ... viro -itdit Aevam Deus. b alicui rei (acc. pro dat.: l. 57; abl. pro dat.: l. 59. 67): α de rebus: MLWWaltharius 322 dare moenia flammis. MLWOtto Frising. gest. 2,35 p. 144,8 civitas direptioni datur. MLWGesta Halb. p. 107,20 Damascum ... cum -isset rex obsidioni, sed eam capere non valens eqs. al. β de hominibus: MLWCapit. reg. Franc. 3,12 ut ... detur (sc. servus fugitivus) vindictam (vindictae, ad vindictam var. l.). MLWHymn. Hraban. 6 (3),4,3 parvula millia (sc. innocentium) strage -itdit (sc. Herodes). MLWAbbo Sangerm. bell. 2,477sq. Sclademarus ... binos iugulis -itdit ...; idem primus primum duit (gloss.: -itdit) umbris Lutecię torvum. MLWWiduk. gest. 1,36 p. 53,14 quoscumque a sociis secernebant legiones, neci dabant. MLWOtto Frising. gest. 2,29 p. 135,36 neglectui dato (sc. senatu). MLWChart. Rhen. inf. II 696 p. 406,38 nos (sc. comitem) ... oppidanos ... -isse ... libertati. MLWal.MLWrefl.: MLWWillib. Bonif. 5 p. 18,15 cumque ... fratrum ... se societate (societati var. l.) -isset. MLWWalahfr. carm. 21,23,2 epulis -eredere sese carnifices. Vita Heinr. IV. 5 p. 21,10 sopori se -eredere. MLWal. 2 c. colore quodam: a de pecunia i. q. numerare, solvere — zahlen: MLWBerth. chron. B MLWa. 1071 p. 213,11 Roupertus ... Augiensem abbatiam dato regi multo auro symoniace intravit. MLWChron. Thietm. 4,28 Bolizlaus ... data ... pecunia martiris (sc. Adelberti) mercatur ... membra. MLWOtto Frising. gest. 2,35 p. 143,24 falsam monetam dando. saepius. b credere, commendare — anvertrauen: MLWBeda hist. eccl. 5,24 p. 357,8 datus sum educandus ... Benedicto. Alcuin. carm. 43,22 talenta sibi multiplicare data. MLWWalahfr. carm. 14,3,2 puppim ... dare fluctibus. MLWCapit. reg. Franc. 233,18 si quis aliquid -erit ad negociandum. al. c dedere, subdere — ausliefern, in die Gewalt geben, unterwerfen: MLWChron. Fred. 2,62 p. 85,32 ille (rex Persarum) respondebat: Non dabo (sc. civitates); Iustinianus dicebat: Daras. MLWHraban. carm. 39,70,3 omnis terra cum sobole ... data mihi (sc. Christo) regimine. MLWThietm. chron. 4,13 eundem (sc. dominum urbis) ... Liuticis ad decollandum -itdit Bolizlavus. MLWDonizo Mathild. 2,475 urbem manibus pariterque phalangem ipsius (regis) dare. al.refl. i. q. se dedere — sich ergeben: MLWPass. Sigism. 8 (MGMer. II p. 337,12) Burgundiones ... Francis se ... -erunt. MLWHrotsv. Bas. 183 me quia per literas hosti (i. diabolo) -eram. MLWBerth. chron. B MLWa. 1076 p. 236,1 cui (papae) se reum -erat Crescentius. al. d cedere — abtreten, aufgeben: MLWPontif. Rom.-Germ. 111,8 ut exeat et recedat malignus spiritus dans locum Deo vero. MLWDipl. Otton. I. 355 Apuliam et Calabriam provincias ... dabunt Constantinopolitani. al.perdere — verlieren: MLWLex Alam. 23 si quis ... in mortem duci consiliatus fuerit ..., aut vitam det aut eqs. e dicare, dedicare — widmen: MLWWalahfr. carm. 38,98 dat decies denos ... tibi ... versus Strabo. MLWHraban. epist. 19 prioris libri (sc. paralipomenorum) expositionem Hludowico regi ... -i. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 174,19 qui (falconarius) non potest se semper dare falconi. MLWal. v. et p. 902, 15. 16.consecrare — weihen: MLWCarm. var. I 32,10 ego ... Prudentius ... pontificis trabeis officioque datus. MLWChron. Thietm. 4,36 cui (Dei genitrici) se suaque -erat (sc. Ansfridus). MLWEkkeh. IV. pict. Mog. 62 frumentum ... morte datis ... sudore paratur. B publ., eccl., iur. (saepe accedente determinatione finali, e. g. l. 47. 66. p. 904, 2. 4. 12): 1 in univ.: a de rebus immobilibus: MLWChart. Arnstad. 1 p. 1,37 (a. 704) has res omnes ... tibi ... damus donatumque esse perhennis temporibus volumus. MLWLex Alam. 2 capit. p. 36 (cod. 1) de ingenuis, qui res suas ad ecclesias -irunt. MLWAnnal. Lauresh. MLWa. 764 comis -itdit ... archiepiscopo et suos monachos monasterio (monasterium Annal. Mosell. MLWa. 764 [MGScript. XVI p. 496,5]). MLWChart. Rhen. med. I 39 p. 44,22 ita ut ... (sc. possessionem) habendi, tenendi, dandi, vendendi ... liberam ... habeatis potestatem. MLWDipl. Heinr. II. 120 cum omnibus monasterio ... appendentibus ..., datis vel dandis (MLWsim. MLWDipl. Heinr. IV. 223 cum omnigenis ... datis sive ... dandis utilitatibus). MLWChart. Heist. 126 p. 212,34 do, confero, tribuo vineam meam. persaepe.MLWc. determinatione finali: MLWEpist. Lang. 6 domum ... minime debere emptitacio dari, ut domus ipsa ... Mariano ... emphiteosin dari deberet. MLWLex Baiuv. 16,17 tuam terram alteri non do legem faciendi (faciendo, faciendum MLWvar. l.). MLWTrad. Frising. 400^a p. 342,16 (ex Italia) homo, in quem ego ipsis rebus in usufructu -ero. 917 episcopo ad ecclesiam retinendum ... curtem. MLWDipl. Ludow. Germ. 138 p. 193,5 (interp.) in usibus canonicorum ... villam. MLWTrad. Teg. 40 cuiquam illud (praedium) in beneficium. MLWChart. Bund. 777 p. 236,36 de ... pecia terre ... data ... in vendicionem. MLWChart. Austr. sup. II 365 mansum ... fratribus ... ad vendendum. MLWChart. Lux. IV 191 feodum ... libertati (i. in liberam potestatem) vidue memorate. persaepe. b de rebus mobilibus, animalibus: MLWTrad. Patav. 6 (a. 774) qui (episcopus) -itdit ... duas argenteas vasas et duas palleos et duos cavallos. MLWWett. Gall. 40 p. 279,19 se ad ecclesiam ... unum equum ac duos boves daturum. MLWThietm. chron. 6,102 calicem aureum. MLWCatal. biblioth. A III 2 p. 16,40 omeliae per totum annum, quas -itdit (sc. Embrico episcopus) ad sanctam Gertrudem. MLWChart. Raitenh. 164 in huius rei (sc. traditionis) testimonium ... cenobio hanc -imus (sc. archiepiscopus) litteram sigilli nostri munimine insignitam. saepe. c de hominibus: MLWLull. epist. 110 p. 238,11 servum ... et ancellam, quos Aotrih -itdit ad aecclesias nostras. MLWWipo gest. 20 p. 40,14 quin vobis (sc. duci) fidem ... promitteremus (sc. comites) contra omnes praeter eum (sc. imperatorem), qui nos vobis -itdit. MLWTrad. Ratisb. 680 Adalpreht ... -itdit in altare MLWs. E. viii mancipia. MLWDipl. Constantiae 66 p. 207,34 numquam eos (sc. homines Maltae) deinceps in baroniam vel comitatum alicui daturi MLWeqs. MLWChart. Carniol. II 1 pueros ... super ecclesiam. MLWTrad. Patav. 859 que (ancilla) quondam data fuit in feodo Eberwino. saepius.MLWrefl.: MLWBrev. Notit. p. A 15 Reginolt ... -itdit semetipsum et proprietatem suam. Trad. Frising. 553 quomodo se in servitium -erunt Frumiperht ... et Rihpurc. MLWTrad. Ratisb. 681 quedam mulier ... -itdit se ... in altare MLWs. E. MLWal. 2 de regimine, munere, dignitate, iure sim. i. q. deferre, assignare — übertragen, zuerkennen: MLWArbeo Corb. 8 ut ... ei sacerdotalem ... daretur (corr. in daret 1; MLWsc. apostolicus) honorem. MLWLiutg. Greg. 4 p. 71,26 Maguntiae metropolitana sedes data est ei a regibus providenda. MLWAnnal. Lauresh. MLWa. 763 -itdit rex Pippinus aliquos comitatos suos filios (comptadus filiis suis Annal. Mosell. MLWa. 763 [MGScript. XVI p. 496,3]). MLWPoeta Saxo 5,182 regnum soli iure datur Carolo. MLWThietm. chron. 8,13 p. 508,34 culpa gravi ... innatus honor et datus vilescit. MLWWipo gest. 36 imperator archiepiscopatum Mediolanensem Ambrosio ... canonico -itdit. persaepe. 3 de hereditate i. q. relinquere, legare — hinterlassen, vermachen: MLWTrad. Frising. 140 (a. 791) ego -i illam coloniam illo ... in hereditatem. MLWChart. Tirol. notar. I 687 p. 337,30 Alhaida ... -itdit et iudicavit ... suo viro in suo ultimo testamento ... unam peciam terre. MLWChart. Rhen. med. III 1103 p. 815,23 domum meam ... do lego ... filiabus fratris mei MLWeqs. (1221^I p. 897,11 do MLWl. ecclesie ... vineas. MLWibid. al.). al. III praestare, exhibere, reddere — (zur Verfügung, zur Seite) stellen, (an die Hand) geben, (bei-, auf-, er)bringen, leisten: A in univ.: 1 gener.: a de hominibus: MLWLiutg. Greg. 2 p. 68,33 Addula ... -itdit illi pueros et equos et dimisit eum ire MLWeqs. Vita Liutg. I 16 si erudiendis eis (sc. Fresonibus) aliquis daretur, cuius loquelam intelligere possent. MLWWalahfr. carm. 9,3^tit. ad eundem (sc. Hrabanum) pro servitore dando. MLWal. b de rebus corporeis (de animalibus: l. 30. 35. al.): MLWBeda hist. eccl. 2,13 p. 113,10 rogavit Coifi sibi regem arma dare et equum emissarium. MLWLex Baiuv. 8,18 capit. p. 226 (codd. Mg. Mt) si qua mulier alię ad avorsum faciendum -erit. MLWArbeo Corb. 16 p. 205,20 ut dentur ei necessitudinis solatia per viam. MLWPoeta Saxo 5,440 ad quae (sc. basilicam condendam) marmoreas praestabat Roma columnas, quasdam praecipuas ... Ravenna -itdit. saepius. c de rebus incorporeis: MLWWalahfr. Mamm. 26,31 mirabile dantes (sc. ferae) doctori obsequium. MLWAgius vita Hath. 4 dum ... bonorum omnium ... cunctis exemplum -isset. MLWWalth. Spir. Christoph. II 4,71 operi ... suffragia. MLWOtto Frising. gest. 2,3 p. 104,35 constantiae suae omnibus nobis ... -itdit (sc. rex) indicium. saepe. 2 publ., eccl., iur.: a de hominibus: MLWCapit. reg. Franc. 2 datis fideiussoribus. 3,2 duodecim iuratores ... dare. MLWThietm. chron. 2,6 datis ... ex utraque parte obsidibus. MLWChart. Rhen. med. I 610 p. 672,33 ęcclesię nostrę dati sunt in testes et obsides: MLWeqs. II MLWapp. 16 p. 437,2 dat mansus duos messores hiemales et duos estivales. MLWChart. Tirol. notar. I 106 -itdit abbas eis (sc. conductoribus) Iordanum ..., qui ipsos inde (sc. de isclis) ponat in tenutam (sim. 779 Guntherium ... ad dandam t. 790 p. 406,15 Iacobum ... in t. MLWibid. saepe). MLWChart. Ital. Ficker 472,9 potestas et eius iudices precones et berroderios dare teneantur cuilibet petenti ad capiendum forbanitum inventum. persaepe. b de fide, testimonio sim.: MLWLeg. Wisig. 2,1,25 testes illi, qui testimonium -erant. MLWLex Baiuv. 16,17 wadium tibi do, quod MLWeqs. MLWConc. Karol. A 19^G,39 si ... accusator comprobationem dare non potuerit. MLWWaltharius 81 iusiurandum ... reges inter se -erant, ... quod (ut MLWvar. l.) MLWeqs. MLWWiduk. gest. 3,31 locus ... rationis dandae et responsionis reddendae. MLWBerth. chron. B MLWa. 1076 p. 251,20 data sibi in invicem ... fide adiutoria. MLWChart. Bund. 840 p. 288,4 prediciti omnes et quilibet eorum -erunt et -itdit firmam fidanciam seu firmum affidamentum ... omnibus de Clavenna missis MLWeqs. persaepe. B exsolvere, pendere — abstatten, ableisten, abführen, entrichten: 1 publ., eccl., iur. de censu, servitio, debito sim.: MLWLeg. Wisig. 3,3,9 si voluerit pro servum conpositionem dominus dare. MLWTrad. Frising. 652 villę, qui ad illam basilicam decimam dant. MLWTrad. Welt. 5 censum ... dare ad sanctum ... Georium. MLWRegistr. abb. Werd. 7,9 p. 218,15 villicus de Merthene ... dabit domno abbati vi mansiones. p. 219,3 villicus ... dabit xv servicia et regale integrum. MLWChart. Bund. 606 p. 101,24 quod (debitum) tenetur dare ... dominus Chunradus illis de Clavenna. Chart. Ticin. 111 p. 66,31 ita ut ... ospitale et eius ... aministratores ... possideant ... predicta imperialia annuatim prestita et datura. persaepe.comportare — abliefern: MLWTrad. Frising. 1045 p. 788,43 (a. 908) de orientali ... vino huc allato annuatim carradas duas et de vino Bauzano illic dato carradas iii. 2 in locut. metaph.: MLWPoeta Saxo 3,410 Constantinus ... nequitię -erat privatus lumine poenas. MLWHrotsv. gest. 1147 grates ... tibi dentur, ... fili. MLWThietm. chron. 1,14 da ... gratias altissimo. MLWal. C addere, contribuere — beitragen, beisteuern: Dipl. Ludow. Germ. 112 p. 160,37 populus ... promisit, quod de illorum proprietate ad hanc (partem) ... augendam dare voluissent. IV concedere, permittere, consentire — zugestehen, einräumen, gewähren, gestatten, lassen: A gener.: 1 in univ.: a de rebus (fere incorporeis): α absol. i. q. assentire, pati — zustimmen, zulassen: MLWWaltharius 23 foedus debere precari et dextras, si forte darent (gloss. I: consentirent), coniungere dextris. MLWDipl. Heinr. II. 387^b p. 494,22 Gerardus ... Dei gratia annuente et me dante Cameracensis episcopus effectus. MLWWipo gest. prol. p. 7,16 vulganda sunt tam gesta quam omissa, prout facultas ingenii -erit. MLWal. β pendet acc.: MLWAldh. carm. eccl. 1,19 quatenus hic scelerum detur indulgentia perpes. MLWPoeta Saxo 3,85 militibus ... -erat requiescere tempus. MLWHrotsv. Pafn. 3,2 quo mihi daretur copia tecum fandi. MLWThietm. chron. 5,39 dentur mihi ... quatuor induciae dierum. MLWOtto Frising. gest. 1,32 p. 51,2 nulla accusato excusandi licentia datur. MLWChart. Bund. 485 p. 3,17 partem nec societatem debent (sc. investiti) dare allicui de ... venis metallorum. persaepe.partic. perf. pro adi. i. q. idoneus — günstig: MLWWandalb. mens. 311 cum forte datis licet exercere sub auris terram. γ pendet inf. (interdum praevalente notione faciendi, e. g. l. 40. 42): MLWChart. Rhen. inf. I 3 (a. 793) tradidi Liudgero presbitero ... curtile ... et -i ei potestatem habere in silvam. MLWWaltharius 766 cui (genti, MLWsc. Saxonum) natura -itdit reliquas ludendo praeire. MLWCarm. Bur. 72,2^a,2 contactu, basio frui virgo -erat. MLWChart. Babenb. 343 p. 185,31 omnibus ... tenore presencium protestando scire damus, quod MLWeqs. MLWChart. Sil. D III 2 damus (sc. episcopus) ... militi tabernam et molendinum construere. MLWDavid (?) inquis. 23 dant (sc. haeretici) complicibus suis intellegere MLWeqs. saepius.MLWimpers. MLWpass. vel rarius (e. g. MLWl. 48. 49. 54) nom. c. inf. (c. inf. pass. i. q. potest — man kann, es läßt sich): MLWWalahfr. carm. 63,1,4 dum datur te cernere. MLWRimb. Anscar. 5 ibi ... ei datum est agnovisse, quod MLWeqs. MLWAgius vita Hath. 14 unde ... intelligi datur MLWeqs. MLWAnnal. Fuld. Ratisb. MLWa. 894 p. 123,22 sonitus ... datur sentiri. MLWVita Bonif. II 5 quod ex eo ... conici datur, quia MLWeqs. MLWOliv. hist. reg. 73 p. 134,7 nec ... procedere nec ... redire dabatur. saepe.adde: MLWArbeo Emm. 5 ut saltus bestiis in augmentum (om. dari MLWsim., ut MLWvid.) daretur intellegi. MLWWalahfr. Wett. 619 qualis (sc. splendor) ab humanis cerni agnoscique figuris numquam posse (abund. positum) datur. δ pendet ut (vel coni. nudus), quod: MLWEpist. Desid. Cad. 13 ut de vestris condicionibus, iuxta quod Deus possem dabat, sollicitudinem gererem. MLWLiutg. Greg. 11 p. 75,18 quod ... in discipulorum multiplici benedictione ditatus est ... Gregorius, nemo dubitat a Deo ei datum (datam var. l.) fuisse. MLWWalth. Spir. Christoph. I 9 Deus ..., da, ut ... huic populo lumen vęritatis ostendam. MLWNadda Cyriac. I 12,8 da, Domine, ... omnibus, qui ad fontem salutiferę regenerationis ... veniant, inferni pęnas evadant. al. b de hominibus: MLWLex Baiuv. 9,2 sortiant de illis (campionibus), cui Deus fortiorem -erit. MLWArbeo Emm. 40 oportet ... Deum ... deprecare, ut detur (A1, det rell.) germen iustum in coniunctione. MLWHraban. epist. 57^tit. domino ... nobis ... Dei munere dato ... regi Lothario. MLWStatut. ord. Teut. p. 93,8 potest conventus vel illum (electorem) dare, qui petitur, vel MLWeqs. MLWal. 2 c. colore quodam: a accessum permittere (ad) — Zutritt gewähren (zu): MLWConsuet. Vird. 17 data tabula ibunt fratres in refectorium. MLWCod. Udalr. 233 p. 411,12 uti data mihi curia libere me admitteret rex audientiae. b de lumine i. q. trans-, admittere — durch-, einlassen: MLWChart. scrin. Col. B 1552 (a. 1279) que (fenestrae) lumen dant in cameram. c de frenis i. q. remittere — schießen lassen: MLWWaltharius 585 qui (Camalo) dans frena ... transcurrit spatium campi. B log. i. q. confiteri, accipere — zugeben, gelten lassen: MLWAlbert. M. top. 8,2,2 p. 507^a,1sq. modus dandi (hoc est concedendi) vel non-dandi sive negandi, quod interrogatum est ab opponente. 8,2,4 p. 510^a,15 quando in multis singularibus apparuit sic esse, ut dicitur, et non -erit sive concesserit respondens universale. MLWibid. saepe. V (at)tribuere, impertire, (in-, af)ferre — er-, zuteilen, zuweisen, verleihen, ‘geben’: A gener.: 1 de rebus corporeis: a in univ.: MLWCand. Fuld. Eigil. II 14,65 manibus data lympha funditur. MLWHraban. univ. 6,1 p. 152^B copias victuales parcius dari (sc. inoboedientibus). MLWAgius vita Hath. 5 necdum eis (sororibus) ex parte matris spiritalis vestimenta propter rerum insufficientiam dabantur. MLWVita Mathild. II 21 regalis conventus postremos alterutrum -itdit amplexus. MLWOrd. coron. imp. 18,43 dato sibi osculo ad invicem. MLWal.in imag.: MLWIoh. Elnon. Rictr. MLWapp. p. 567,4 claro Hucbaldi studio pedes (i. formam metricam) -isti. MLWEkkeh. IV. bened. I 50,13 Elena, dando pedem (gloss.: auxilium) (i. succurrendo) paradysi pręstrue sedem. b in malam partem i. q. infligere, impingere — versetzen, zufügen: MLWArbeo Corb. 26 dextro pede trispicii (i. mensae tripedi) calcem -itdit. MLWAlcuin. carm. 9,94 saepius huic (nato) ... flagella dabit pater. MLWAgnell. lib. pont. 121 p. 358,26 -itdit sibi alapam in fronte. MLWWaltharius 338 is (ensis) ... ex una tantum dat vulnera parte. MLWal. c dispertire — aus-, verteilen: MLWWalahfr. Mamm. 15,22 panes ... quinque -itdit Dominus quondam per milia quinque. 2 de rebus incorporeis: a in univ.: MLWLiber diurn. 21 datis ad ... episcopum iussionibus. MLWLiber hist. Franc. 36 p. 305,4 consilium -itdit Fredegundis Francos. MLWVita Goar. 5 p. 416,3 nihil ... responsis (A1, responsum rell.) ei dare. MLWWalth. Spir. Christoph. II 3,204 dat convenientia cuique summus iudex. MLWThangm. Bernw. 24 benedictione publice data. MLWEkkeh. IV. bened. I 26,128 his data (gloss.: sorte destinata) temporibus dare (gloss.: propalare) luci. MLWTheoph. sched. 3,26 p. 77,10 profunditatem dabis ei (sc. pedi calicis) cum malleo rotundo. MLWAlbert. M. animal. 1,70 suscipiens ... et non dans est secundus modus membrorum animalium. persaepe. b in malam partem i. q. imponere, ingerere, irrogare — auferlegen, verhängen (über): MLWRhythm. 148,12,2 iuxta modum delictorum parva datur ultio. MLWWalahfr. carm. 34,12 praemia certa bonis, poena datur miseris. MLWCarm. cod. Vat. (5330) 11,8 pernitię subita extinguens animantia quęque nuncque repentinum, nunc casum dat sirius diuturnum. MLWEpist. Mog. 25 p. 363,16 super illam (mulierem) anathematis vincula dabamus. MLWOtto Frising. chron. 7,15 capit. p. 32 de ... anathemate contra imperatorem dato. MLWal.MLWc. sensu imputandi: MLWActa civ. Wism. B 2733 (a. 1279/80) nunquam civitati ... dabunt culpam pro eo, quod MLWeqs. c impendere, insumere — ver-, aufwenden (auf, für): MLWEpist. Alcuin. 183 p. 308,21 qui (famulus) fatigium det MLWeqs. MLWWett. Gall. 20 intentionem dare divinae legi. MLWAnnal. Xant. MLWa. 850 venationi operam -erunt (MLWWiduk. gest. 1,35 in quibus [urbibus] extruendis ... o. dabant. saepe). MLWal. d suggerere, inspirare — eingeben: MLWHraban. carm. 23,4 quae (carmina) ... musa ... lassa -itdit. MLWepist. 20 p. 426,20 ut, qui mihi iam -itdit velle et aliquo modo incipere, ipse (sc. Deus) donet omnia ... perficere. MLWVita Liutb. 4 cui Deus quod in mentem -erat, ... adimplevit. B philos., math., geom., comput., mus.: MLWGerb. epist. math. I 1,1,1 dabis unicuique digito decem et omni articulo centum. MLWgeom. 6,3 p. 84,9 novenarii latus, id est iii, dabo catheto. MLWGuido Aret. microl. 8,6 cui (litterae) a gravibus diapente contulit littera, eidem a superioribus diatessaron dabit. MLWReinher. Paderb. comput. 2,6 p. 54,4 ut annis Romanis idem demus principium, quod annis Hebraeorum. MLWAlbert. M. metaph. 5,4,2 p. 273,49 hunc (sc. calorem vivificum) -erunt Peripatetici soli. MLWal. C publ. et eccl. de praebendis: MLWRegistr. Prum. 1 quando ... fenum colligit et curvadas facit, panem et cervisa et carnem eis datur oportuno tempore, alio tempore nichil. MLWChart. episc. Halb. 112 MLWl. 11 in nataliciis ... Petri et Pauli ... detur ... simila et sex fercula MLWeqs. MLWStatut. ord. Teut. p. 115,6 singuli fratres ... victum recipiant datisque seu receptis communiter sint contenti. MLWRegistr. Geisenf. 7 intra circumcisionem et purificationem dantur ter salsutia domnabus. persaepe. VI edere, proferre, producere — von sich geben, (aus sich) hervorbringen: A strictius: 1 de hominibus c. sensu generandi: MLWEpitaph. var. I 21,2 quem (praesulem) Verona -itdit. MLWAgius epic. Hath. 252 Manasse Ephraimque, uterinos mater quos -erat. MLWWaltharius 1009 Argentina ... decimum dant oppida Trogum, extulit undecimum ... urbs Spira Tanastum. al. 2 de rebus corporeis: MLWWalahfr. Gall. 1,30 p. 308,7 lacrimas. MLWAgius epic. Hath. 172 ut valeant sata frugem post dare multiplicem. MLWBerth. chron. B MLWa. 1077 p. 290,22 terra fructum suum non -erat. MLWAsinarius 130 iam -erant teneros membra pudenda (sc. virginis) pilos. MLWal. 3 de rebus incorporeis: MLWConvers. Afrae 5 demus lamentum super istam talem culturam (sc. Veneris). MLWHugeb. Willib. 4 p. 100,29 audiebant ... leonem ... mugitum dare. MLWWalahfr. carm. 25^a,4,1 p. 381 splendidam caeli faculam -eredere. MLWAgnell. lib. pont. 137 p. 368,18 dabant populi fremitum usque ad caelum. MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,191 prima ... tetracolon dat Sesquitertia ptongon. persaepe. B latius i. q. dicere, (ore) depromere — sprechen, sagen: 1 gener.: a in univ.: MLWAmalar. epist. 6,16 da, fili, quare MLWeqs. MLWWalahfr. Gall. 1,30 p. 308,28 episcopus cum clero huiuscemodi orationem -itdit: ‘eqs.’ MLWWaltharius 448 talia dicta dedit ...: ‘eqs.’ MLWEgbert. fec. rat. 1,364 da pueris, quod cire vocare, ciere movere (gloss.: da pueris, o magister, MLWi. e. dic discipulis istud et aliud). MLWRuodlieb I 3 qui (vir) dominos plures habuisse datur locupletes. MLWRanger. carm. 88 det (sc. pastor), unde tulit (sc. anulum et baculum). MLWal.MLWc. sensu monendi: MLWCand. Fuld. Eigil. II 23,3 consilium subeunt, quidam dant more prioris constitui (sc. claustrum novum). b exponere, narrare — schildern, darstellen, erzählen: MLWHraban. carm. 2,2,20 licet haec tota non possim carpere scriptis, plurima complexus hic tamen apte -i. MLWWalahfr. Wett. 412 quae paucis -imus iam somnia verbis, monstramus per verba viri, qui haec ipse videbat. c (ore) offerre — (mündlich) darbringen: MLWHugeb. Wynneb. 11 gloriam Deo. MLWWalahfr. carm. 64,2,4 mens et lingua ... laudem dando personet: MLWeqs. MLWFroum. carm. 31,16 plebs omnis Christo -itdit odas. MLWChron. Thietm. 5,17 inclita letare Mersburg ..., da iubilum Christo. d designare, indicare — nennen, bezeichnen, angeben: MLWAldh. ad Acirc. 112 p. 150,15 da differentiam inter arsin et thesin. MLWAgius epic. Hath. 256 quem (Aaron) -erat primum lex sacra pontificem. MLWCarm. cod. Vat. (5330) 5,2 stella Boetes nunc datur Arctofilax, Arcturus nunc minor inde. MLWLamb. mus. quadr. p. 256^a (vs.) C naturam dat, F b mollem tibi signat. MLWal. 2 publ. et iur. i. q. promulgare, pronuntiare, notificare, edicere — verkünden, bekanntgeben, erlassen: MLWLeg. Wisig. 12,3,16 post data hec decreta. MLWWalth. Spir. Christoph. I 27 data a rege sententia lictoris gladium prona cervice suscepit. MLWThangm. Bernw. 27 p. 771,11 quibus (praesulibus ac comitibus) legationem imperatoris -itdit. MLWOtto Frising. gest. 2,19 p. 121,25sqq. non solum ... edicto dato ... legem -itdit, ne quis MLWeqs. MLWCarm. de Frid. I. imp. 2601 iura dare in populos et eorum solvere causas. persaepe. VII facere — machen: A strictius: 1 formare, creare — formen, bilden, (er)schaffen: a in univ.: MLWWalahfr. imag. Tetr. 41 miser ipse iubebat haec simulacra dari. MLWAgnell. lib. pont. 52 p. 314,6 tu -isti, Domine Deus, animam in corpore isto. MLWPoeta Saxo 5,169 australem ... dabant Balearica litora finem (sc. regni). al.medial. i. q. nasci — sich bilden: MLWCompos. Matr. 76,3 lavas ferrum et vide, si vessicas dabuntur. b habere — haben: MLWCarm. de temp. rat. 182 Mars et Maius, Mavors, Iulius, October ... denas septenas dabunt kalendas (MLWsim. MLWCarm. de conc. mens. 2,2 Martius cum Maio, cum Octimbre Iulius sexto nonas dant kalendas et septimo decimo). 2 parare, (per)agere, exsequi — veranstalten, ins Werk setzen, durchführen: a in univ.: MLWWalahfr. Mamm. 26,20 miracula. MLWBruno Querf. ad Heinr. II. p. 103,18 quod (bellum) ... rex pro necessitate -itdit. MLWConsuet. Vird. 14 dabitur signum campanae ad vesperas. MLWChart. Bund. 434 p. 318,5 cantare missas et dare penitentias et sepulturas hominibus. MLWConr. Fab. Gall. 19 p. 50,3 curia in Cremona data. MLWal.expressius i. q. pulsare — läuten: MLWConsuet. Vird. 15 dabuntur omnia signa (i. omnes campanae) ad vesperas (cf. p. 907, 69). b medial. i. q. evenire, fieri — sich ergeben, sich ereignen (cf. MLWl. 26): MLWWalahfr. Blaithm. 166 multa ... pro meritis dantur miracula sanctis. MLWChart. Traiect. 393 datum est ... litigium inter capitulum ... et burones (sic). c in malam partem i. q. perpetrare, committere — verüben, begehen, anrichten: MLWAnnal. Fuld. II MLWa. 876 p. 88,31 quos (sc. fugientes) Hludowicus persecutus strages non paucas dabat. MLWLamb. Hersf. Lull. 15 p. 328,29 cedes hominum et depopulationes agrorum non modicas dabant Saxones. MLWChart. Bund. 605 p. 97,27 causari ... de ... homicidiis et feritis et asaltis et predis et iniuriis et dampnis datis. MLWal. 3 efficere — bewirken, (veran)lassen, bringen (zu): a pendet acc. (nom.: l. 22) c. inf.: MLWPaul. Diac. carm. 19,6 gliscere dat fructus (sc. Cynthius). Epitaph. Har. (MLWMGScript. X p. 15,6) morbida decidit, crescere viva -itdit (inde MLWCarm. Hraban. app. 19,8). MLWCarm. cod. Vat. (5330) 15,4 densas nubes ... dat Deus rarescere. MLWOtloh. doctr. 14 p. 279^B qui (Deus) ... iudicio iusto -itdit me semper inesse. MLWConstant. Afric. theor. 7,1 p. 30a^v quod (temperamentum) dat intellegi excoctio in venis. saepe.MLWc. sensu adducendi: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 170,25 ei (falconi) proferantur huiusmodi (sc. blandientes) soni, et datus intendere sonis cessabit ab inquietationibus.impers. usu intrans. i. q. accidit — es kommt dazu: MLWTrad. Frising. 65 p. 92,23 (a. 774) sin ... nostris impetire (i. impediri, MLWsc. filium) -ierit delictis, ut sublimare sacerdotalis neglexerit gratibus. b pendet ut vel coni. nudus: MLWPoeta Saxo 1,54 fatigabat ... castra ... sitis; sed vis -itdit omnipotentis ..., ut ... prorumperet unda. MLWEkkeh. IV. bened. I 59,48 da (antea: fac; MLWsc. Deus; MLWgloss.: ut) feno et lignis sit purgatorius ignis. 4 c. acc. dupl.: a in univ. c. sensu reddendi: MLWAgnell. lib. pont. 140 p. 369,30 praeparate ... animus pugnae et date robustissima pectora ac ferrea. MLWSyll. Sangall. 16,12 insita te nobis bonitas ... -itdit carum. MLWHeinr. August. planct. 2031sqq. pneuma solet fortes dare iusticiam sicientes ...; datque Dei natos sapientia pacificatos. MLWWilletr. Sus. 97 in se sperantes qui (Dominus) dat cito congratulantes. MLWal.medial. c. nom. dupl. i. q. succedere — vonstatten gehen, sich fügen: MLWPoeta Saxo 3,70 ut coeptis pius annueret Christus, quo cuncta darentur prospera. b instituere — einsetzen (als), ernennen (zu): MLWSteph. Col. Maurin. 8 (4) Gero, post datus episcopus. MLWHist. Hirs. MLWapp. p. 263,3 Gebehardus ... ad Constantiam episcopus datur. B latius in locut.: 1 in univ.: MLWArbeo Emm. 46 ut cunctis palam daretur in terris, quibus honoris fulgeretur in caelis. (MLWRegino) chron. MLWa. 263 (cod. A) cui (coenobio) ... Iohannes abbas ... initia -itdit. MLWDipl. Otton. III. 38 p. 437,36 ut nullus ... mansiones ibi (sc. in villis) dare vel paratas facere ... audeat. MLWChart. Gosl. II 61 querimonie ... finem damus. saepe. 2 c. acc. subst. motum designantis in periphrasi (aspectus ingressivi) verbi: Baudon. Radeg. 19 (MGMer. II p. 391,4) tamquam si ex ore Dei prolatum audisset verbum, -itdit volatum nocturna avis. Vita Sollemn. 7 (MGMer. VII p. 316,16) occursum -itdit rex ... gloriosum Solemnem. MLWArbeo Corb. 17 p. 207,10 qui (coquus) dum cursum -isset, aquila evolans MLWeqs. MLWBruno Querf. Adalb. A 25 p. 31,5 ex inproviso homines parva nave veniunt; dant saltum ad terras MLWeqs. MLWal. VIII (con)scribere — schreiben: A gener. c. sensu dirigendi: MLWForm. extrav. I 3 datis ad te litteris praesentibus indicamus, ut MLWeqs. B publ. i. q. perscribere, conficere — ausstellen, ausfertigen: 1 in univ.: MLWHugeb. Willib. 4 p. 100,10 rogaverunt illum presem dare illis epistolam (i. syngraphum) MLWeqs. MLWChart. Ital. Ficker 7 p. 10,20 scripsi ego Vitalis notarius ... et post roborationem omnium complevi et -i. MLWDipl. Heinr. IV. 341 p. 451,29 scripsi ego Hubertus notarius ..., post traditam complevi et -i. MLWDipl. Loth. III. 58 data (sc. auctoritas) per manum ... archicancellarii. saepius. v. et p. 909, 6.in MLWstruct. MLWcontam.: MLWChart. Eichsf. 436 (a. 1262) in huius ... rei evidentiam presentem ad paginam -imus. 2 in formula diei ascribendi: MLWLeg. Burgund. const. I 76 datum v. kalendas Iulias Probo ... consule. Dipl. Ludow. Germ. 2 p. 3,25 data (sc. auctoritas) pridie non. Octobr. anno ... xvii. imperii domni Hludouuici eqs. MLWChart. Sangall. A 371 cartulam scripsi, danda in iiii. non. Apr. MLWeqs. MLWDipl. Karoli III. 3 MLWdat. non. Iul. anno MLWeqs. Dipl. Heinr. III. 12 p. 16,18 datum est tercio kal. Ianuarii indictione octava. MLWChart. episc. Halb. 622 datum prope Harlingheberech in placito anno Domini mccxxxi. persaepe.adde: Chron. Mart. Opp. cont. III (MLWMGScript. XXX p. 712,39; MLWc. 1280) in suis litteris ‘datam (-is MLWvar. l.) Suriani’ fecit papa apponi. IX ponere, constituere — (ein)setzen, (auf)stellen: A de hominibus: MLWCapit. reg. Franc. 70,3 semetipsum in wadio ... dare. Carm. var. III 46,1,15 ipsa (sc. Augia) ... cum gignas ... natos sorte pares ipsis, quos des super astra, patronis. MLWActa imp. Böhmer 179 p. 166,16 consules habeant potestatem ... curatores dare et constituere. MLWChart. Naumb. I 314 p. 297,30 vivorum Deum videntium domni speculatores dati sumus (sc. episcopus) et die noctuque super custodiam nostram stare debemus. MLWal. B de rebus: 1 in univ. (in imag.): MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,156 da sub custode loquelas. 2 sancire, determinare — festsetzen, bestimmen: MLWWandalb. martyr. compr. 27 has leges (sc. quattuor anni temporum) natura -itdit. MLWDipl. Otton. III. 4 p. 398,22 avus noster ... sua pręceptione ... -itdit, ut MLWeqs. MLWChart. scrin. Col. B 397 sententia scabinorum -itdit, quod MLWeqs. al. 3 sup-, proponere, sumere — (vor)geben, voraussetzen, annehmen: MLWAnon. geom. I 4,5 dato trigono oxygonio, cuius lateribus numeri quantitate dissimiles sint distributi MLWeqs. MLWPs. Boeth. geom. 115 ad datum punctum datae rectae lineae aequalem rectam lineam collocare. MLWAlbert. M. anal. pr. 1,1,9 p. 473^a,10 datum fuit, quod nullum B esset A. MLWanal. post. 1,4,3 p. 96^a,13 si detur, quod A ... sit et in C ... et in B. Anon. IV MLWmus. 15 p. 77,10 sit propositus vel datus discantus ... tam ex parte tenoris quam ex parte discantus. saepe.dato quod i. q. (et)si — wenn(gleich), gesetzt daß: MLWConst. imp. II 262,6 (a. 1245) dato, quod ... fuerimus (sc. imperator) contumaces, non est ista (sc. papae) legittima contumacie pena. MLWElias Sal. mus. 30 p. 57^b dato, quod essent aeque boni cantores quatuor ..., necesse est, quod regant se per unum (MLWsim. p. 58^b). MLWSaba Malasp. chron. 9,3 p. 311,3 dato, quod hec sint vera. 9,25 p. 334,14 dato, quod MLWeqs., et si MLWeqs. X mittere — schicken, in Bewegung setzen: A usu communi: 1 iacere — schleudern (in imag.): MLWVita Emm. 27 tortores ... contumeliosa verba in faciem dare (ei mittere Arbeo) non timebant. 2 deicere — stürzen: MLWWalth. Spir. Christoph. II 5,50 Nicea ... colla Iovis (i. effigiei) laqueo pessum -itdit.cf. pessumdo. B refl. (medial.: l. 55; ?intrans.: l. 46): 1 de anim.: a se conferre, se proripere — sich begeben, sich aufmachen, sich stürzen: Wett. Gall. 30 p. 274,21 qui in tale se periculum ... -itdit. MLWAgnell. lib. pont. 163 p. 383,22 in latere sinistro puncta percussus -itdit 〈se MLWsuppl. MLWed.〉 in lectum Iohannes. MLWSteph. Col. Maurin. 6 (2) tota ... civitas ad spectaculum ... ruit ..., clerus et sanctimonialium se -itdit chorus. 13 is (sc. morbo invasus) ... confortatus fide de lecto se super baculum -itdit. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1065 p. 97,37 filius ducis Arabum ... in confertissimos suorum cuneos se -itdit. MLWal. b erumpere, converti — ausbrechen (in), übergehen, sich hinwenden (zu): MLWWillib. Bonif. 8 p. 46,28 cum ... antistes ... se in lacrimas -isset. MLWWalahfr. imag. Tetr. 5 in flores partusque novos ... arbos datur et genus omne animantum. MLWRud. Fuld. Leob. 5 se una cum eis (sororibus) in orationem -itdit abbatissa. Agnell. lib. pont. 129 p. 362,33 se in maximis -itdit lamentis (MLWsim. 157 p. 379,20 in magnis). 2 de termino i. q. decurrere, trahi — verlaufen, sich hinziehen: MLWDipl. Otton. II. 278 p. 324,8 tercius (finis) dat se per Alpium latera et fertur per Iubis colla. XI locut. sine suo dando (usu publ.; opp. bona fide sim., ut vid.; ?ellipt. a locut. verba dare i. q. decipere, cf. MLWThLL. V/1. p. 1675,11sqq.) i. q. simpliciter, incessanter, sine fraude, simulatione, ambagibus — rückhaltlos, ohne nachzulassen, ohne arge List, Täuschung(smanöver), Ausflüchte: MLWChart. Traiect. 574,10 (a. 1206) dominus Willehelmus debet ... reddere feodum suum et guerpire ad opus domini comitis de Los ad eum bona fide adheredandum sine suo dando (inde MLWHonor. III. registr. 21 p. 18,17). 574,13 debet illuc (sc. in Angliam) ire et bona fide laborare ad hoc, ut eam (neptem suam) rehabeat, sine suo dando (op. cit. p. 18,41 dampno). 574,18 pro posse ... suo sine suo dando (op. cit. p. 19,34 dampno) ponet comes de Los ostagium ducem Lovaniensem, quod MLWeqs. MLWChart. Pruss. I 218^a p. 164,41 fratres ... promiserunt, quod, si qui ex dictis neophitis in expedicionibus ipsorum fratrum a paganis ... fuerint captivati, ipsi fratres sine suo dando ad liberationem illorum fideliter laborabunt. 218^b p. 164,36 nos sine nostro dando ad liberacionem ipsorum laborabimus bona fide.