differentia

differentia (-cia), -ae f.MLWscript.: defe-: MLWl. 39. dif(f)ir-: MLWl. 10. I diversitas, discrimen, varietas — Verschiedenheit, Unterschied: A strictius: 1 gener.: MLWLiber diurn. 84 p. 96,12 unum Deum propter unitatem essentiae fatemur et trinitatem inseparabilem propter subsistentiarum atque personarum -amdifferentiam doceamus. MLWCompos. Luc. T 33 de difi-a exaurationis; diffi-a exaurationis eqs. MLWHraban. inst. cler. 3,1 MLWl. 12 -amdifferentiam medicaminum contra varietatem aegritudinum. MLWPs. Beda mund. const. 1,3 dico ... mundum ex eis (sc. quattuor elementis) totis constare ad -amdifferentiam humanorum seu aliorum corporum. MLWAlbert. M. animal. 18,12 quidam dixerunt, quod causa -aedifferentiae in sexu est exitus spermatis a testiculo dextro vel sinistro. Anon. IV MLWmus. p. 47,23 nota, quod -adifferentia est in modo sonandi eqs. saepe. v. et p. 610, 49.de modo convenienti: MLWHildeg. caus. 2 p. 117,3 de ciborum -adifferentia in hieme. 2 t. t. mus. i. q. diffinitio — melodische Schlußformel, Psalmdifferenz: MLWAurel. Reom. mus. 8,39 ad discernendas cantilenarum ... -asdifferentias. MLWBerno ton. prol. 10,7 diffinitionem nihil aliud quam -amdifferentiam intellegat (sc. lector), qua initia cantus ... a sono principalis toni ... suavi ... quadam differunt diversitate. MLWGuido Aret. microl. 8,27sq. distinctiones ... dico eas, quae a plerisque -aedifferentiae (gloss. MC: id est discernentiae) vocantur; -adifferentia ... idcirco dicitur, eoquod discernat seu separet plagas ab autentis, caeterum abusive dicitur (inde MLWComm. microl. 31 p. 127). saepe. v. et p. 193,14. 3 math. de -a duorum numerorum in detractione (‘Differenz’): MLWGerb. epist. math. I 1,1 p. 13,8sqq. si volueris per singularem numerum dividere decenum ..., -amdifferentiam (gloss.: divisoris, divisionis) a singulari ad decenum per integram denominationem dividendi multiplicabis et articulos quidem propria denominatione et posita -adifferentia diminues. MLWPs. Boeth. geom. 504 sumpta -adifferentia eos (sc. numeros) dividere oportet. 509. MLWAnon. algor. Salem. p. 5,18 -amdifferentiam dicimus, quidquid est inter digitum et x. saepius. B latius: 1 distinctio, segregatio — Unterscheidung, Trennung, Sonderung: a gener.: α in univ.: MLWAldh. ad Acirc. 9 p. 80,10 metaplasmos ..., quos talis discretionis -adifferentia (defe- MLWcodd.) dirimit. MLWConc. Karol. A 36,28 presbyteri ... utantur orariis propter -amdifferentiam sacerdotii dignitatis. MLWHraban. epist. fragm. p. 520,15 -adifferentia non debet esse in diversitate nationum, quia una est ecclesia catholica per totum orbem diffusa. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 295,11 nulla ... inter sanctum et profanum -adifferentia erat (item MLWa. 1078 p. 313,20). MLWHerm. Carinth. essent. p. 78,27 causa gignens et efficiens primo loco bimembri -adifferentia dividitur. MLWIdung. Pruf. argum. MLWdial. 2 MLWl. 1033 abbates, qui ... omnes fere monachos suos sine -adifferentia et sine electione faciunt ordinari presbiteros. al.per MLWprosop. de virtute discretionis: MLWHildeg. epist. 57 p. 136,6 D-a respondit: ‘eqs.’ β pars, capitulum — Abteilung, Abschnitt, Kapitel: MLWBurch. Ursb. chron. p. 77,21 distinguens Petrus Beneventanus eas (sc. epistulas) sub certis titulis et librorum -isdifferentiis secundum convenientes sententias. γ summa — (Teil-)Betrag, Posten: MLWChart. Naumb. 391 p. 350,3 (a. 1196) certa -adifferentia reddituum suorum (sc. ecclesiae) tam ad prepositum ipsum quam ad usum fratrum pertinentium est diffinita. p. 350, 10 qui de redditibus et eorum -isdifferentiis consequenter annotatis ecclesie Cizensi attinentibus aliquid imminuere et subtrahere modo aliquo attemptaverit. b gramm. de diversis significationibus: MLWCatal. biblioth. Becker 37,397 liber -arumdifferentiarum Ciceronis. MLWGodesc. Saxo gramm. 1 p. 386,16 iuxta -amdifferentiam Servii nullo modo ‘liberetur a noxa’, sed ‘a noxia liberetur’ ... debet ... dici. 2 p. 493,7 Agroecius ... dicit ...: ‘afficimur honore et adficimur iniuria’, sed ... velut superflua videtur haec -adifferentia. MLWAlfan. premn. phys. 6,3 p. 73 -adifferentia (MLWPG 40,634^B διαφωνία) in his (sc. phantasia, phantaston, phantasticon, phantasma) circa solam diversitatem nominum facta est. MLWRup. Tuit. trin. 40,11 MLWl. 442 ‘divisiones’ ... ‘grammaticae artis’ ..., id est partes orationis octo, vocem articulatam, ..., etymologiam, glossam, -amdifferentiam, barbarismum eqs. al. c rhet. de modo argumentandi: MLWConr. Hirs. dial. 188 fiunt (sc. argumenta) a genere, a specie, a simili, a -adifferentia, a contrariis eqs. (cf. Cic. top. 3,11). d philos. de diversis speciebus, [] formis generis: MLWGunzo epist. 11 p. 40,19 quid de -adifferentia dicendum est, quę neque substantia neque accidens dici potest? MLWAnselm. Bis. rhet. 1,17 p. 134,11 cum ... omnes species coniunctione duarum aut plurium videantur fieri specierum, sicut homo ex rationabili et mortali; quae quamvis dicantur -ciedifferencie (-ę C), vera tamen racione ... sunt speties in suo genere. MLWRup. Tuit. trin. 40,13 MLWl. 861 cum dicit sancta scriptura ‘pomiferum’ sive ‘faciens fructum’, -amdifferentiam ponit, quae addita generi, scilicet ligno, speciem ligni, id est arborem, constituit. MLWAlbert. M. metaph. 7,4,1 p. 368,30 si ... daretur, quod ‘genus participaret -isdifferentiis (p. 1037^b,19 τῶν διαφορῶν)’ eqs. saepe. e iur. de seiunctione bonorum in matrimonio (‘Gütertrennung’): MLWChart. Biel. 4,9 (ante 1214) in sede nuptiarum dant sponsus et sponsa mutuo res suas, nisi velint interponere -amdifferentiam. 2 ordo, positio — (Rang-)Ordnung, Bestimmung: a gener. i. q. status, condicio — Stand, Schicht: MLWRud. Fuld. Alex. 1 p. 424,23 quattuor ... -isdifferentiis gens illa consistit, nobilium scilicet et liberorum, libertorum atque servorum. MLWOtloh. Dion. 13 p. 834,6 quamvis ... abbas Hildwinus epistolam copiosam de huius sancti viri qualitate et -adifferentia scripserit. MLWChart. episc. Halb. 206 MLWl. 49 testis sit sancta ecclesia, testis sit principum curia et testis sit omnium condicionum -adifferentia, testis sit ... provincia.adde: MLWAlbert. Stad. chron. MLWa. 1224 p. 358,34 episcopus, qui hominis scivit -amdifferentiam, videlicet utrum comes (sc. Baldewinus) esset nec ne. b math. de ordine articulorum in abaco (‘Ziffernstelle’): MLWAnon. algor. Salem. p. 2,21sqq. compositus (sc. numerus) est ex digito et articulo; igitur sicut numerus infinitus, sic -aedifferentiae infinitae; est itaque -adifferentia unitatum ab uno usque ad ix, -adifferentia decenorum a decem usque ad xc eqs. 3 distantia (tonorum), intervallum — (Ton-)Abstand, Intervall (usu mus.): MLWRemig. Altiss. mus. 494,18 ‘distantiae’, id est -aedifferentiae eqs. MLWRegino harm. inst. 4,15 hanc -amdifferentiam appellant musici intervallum toni, arithmetici vero sesquioctavam proportionem. MLWHerm. Augiens. mus. p. 20,4 cum ... diapente ac diatesseron -adifferentia sit tonus eqs. Anon. IV MLWmus. 4,1 p. 67,8sqq. -adifferentia inter diapason et diapente, quae dicitur intervallum, est diatesseron eqs. al.de consonantia, harmonia: MLWCarm. Bur. 92,61,3 vocum -edifferentie sunt illic (sc. in nemore Cupidinis) invente: sonat diatessaron, sonat diapente. II dissensio, controversia, lis — Mißhelligkeit, Zwist, (Rechts-)Streit: MLWActa imp. Winkelm. I 404 p. 351,11 (a. 1248) concedentes (sc. Fridericus imperator) ipsis comitibus ... potestatem ... elligendi ... iudicem et rectorem ..., qui -isdifferentiis et causis vertentibus ... in dicto comitatu, tam principalibus quam appellationibus, cognoscat, terminet et deffiniat. III dilatio, mora — Verzögerung, Aufschub: MLWHugeb. Willib. 5 p. 104,25 devote sine thęside -adifferentia ... se pergere spondebat. MLWCapit. reg. Franc. 273,29 quicquid eis (colonis) carricare praecipitur de opera carroperae, quando illam facere debent, sine ulla -adifferentia carricent. MLWManeg. c. Wolfh. p. 98,11 sine -ciadifferencia ... de vicio itur in vicium, ubi eciam peccati causa fit precedens peccatum. MLWBerth. Ratisb. serm. 10 p. 55,34 ille (sc. diabolus) ... recessum eorum (sc. religiosorum) impedire conatur dicens: bene in saeculo salvaberis, non omnes ibi damnantur, adhuc -adifferentia, utilis eris eqs.intermissio — Unterbrechung: MLWBurch. Argent. itin. A p. 59,20 procedens (Burchardus) navigando sine -adifferentia xl et vii diebus eqs. Mandrin