confiteor, -fessus sum, -ereconfiteri.
MLW
script.: cun-: MLWPontif. Rom.-Germ. 115,4 (Studi e Testi 227. 1963) MLW
cod. P. MLW
partic. MLW
perf.: -fes(us):
p. 1340,57.68. adde MLWChart. Bund. 479. MLW
ibid. MLW
al. -fex(us):
p. 1341,66. MLW
form. MLW
act.: p. 1340,3. 43. 1341,26. 40. 1342,14. usu MLW
pass.: ?MLW
praes. MLW
inf.: p. 1341,26. MLW
perf. MLW
partic.: p. 1340,23sqq. 46. 1342,43sqq. 1343,19sqq. confunditur MLW
c.: conficio:
p. 1341,42. adde MLWHugeb. Wynneb. 12 -ens (confitiens MLW
var. l.). converto: MLWLex Baiuv. 14,5 -ssus est (conversus fuerit MLW
var. l.). MLWCapit. reg. Franc. 252,43
a -ssi fuerint (conversi MLW
var. l.).
MLW
struct. notabiliores: gen. partit.: p. 1340,41. cum
vice MLW
dat. personae: p. 1341,59. MLW
acc. MLW
c. MLW
coni. vice MLW
inf.: p. 1340,72. adde MLWChart. Bund. 710.
nom. MLW
c. MLW
inf.: p. 1340,29. quia:
p. 1340,4. ut:
p. 1340,36. si:
p. 1340,48. utrum ... an: MLWCapit. reg. Franc. 306,17.
fateri, profiteri, concedere, (per confessionem) exhibere, patefacere —
(ein)bekennen, sich bekennen (zu), (ein-, zu)gestehen, zugeben, (durch ein Bekenntnis) dartun, kundtun, offenbaren (cf. MLWGloss. I 735,51 St.-S. -baturconfitebatur iah. 743,76 -ssusconfessus est gihiez
abd giliez
ce biiach
o): I
gener.: A
strictius: MLWPass. Leod. 14 (MGMer. V p. 296,13) ut non solum dixisse, sed cur etiam de Dei famulo tam gravia cogitasse voce publica -retconfiteret (-returconfiteretur MLW
var. l.). MLWLiutg. Greg. 2 p. 68,13 ille
(puer) ... -ssusconfessus est, quia hoc facere non potuisset. MLWHrotsv. Cal. 9,10 utcumque se res habeat, -ereconfitere. MLWThangm. Bernw. 37
imperator -ssusconfessus est ... presbitero, cum ab illo interrogaretur, ... se febricitari. MLWAlbert.
M. eth. MLWcomm. 342 p. 291,26 (ed. W. Kübel. 1968/72) est ... ‘verax’ ..., dum ‘-eturconfitetur’ (
p. 1127a,
25 ὁμολογῶν) verbis et factis esse ‘circa ipsum’, quae sunt. MLW
al. B
latius: 1
dicere, affirmare —
sagen, behaupten: a
in univ.: MLWGodesc. Saxo gramm. 1 p. 359,18 (MLWepist.) hi, qui -enturconfitentur se plurimam habere partem de grammaticae artis doctrina. MLWAlbert.
M. eth. MLWcomm. 343 p. 292,36 (ed. W. Kübel. 1968/72) qui
(Socrates) -baturconfitebatur semper se nescire. MLWanimal. 18,28 si
oves in coitu respiciant ad meridiem, -enturconfitentur
pastores, quod ut frequenter feminas concipiunt. MLWmetaph. 8,1,4 p. 392,52 (ed. B. Geyer. 1964) qui
(Democritus) corpora indivisibilia -ssusconfessus est esse sensibilium materiam. MLW
al. b
de communi opinione philosophorum MLW
i. q. consentire, accipere —
übereinstimmend behaupten, gelten lassen, anerkennen: α
usu act.: MLWAlbert.
M. pol. 8,4
c p. 783
a,15 illae
(melodiae Olympi) ..., sicut omnes -enturconfitentur, rapiunt animas in audaciam (MLWmetaph. 8,1,3 p. 391,19 [ed. B. Geyer. 1964]). β
usu pass.: MLWAlbert.
M. metaph. 1,3,14 p. 44,45sq. (ed. B. Geyer. 1960. 1964) ‘id, quod verum est’ et ‘-ssumconfessum’ (
p. 985a,
23 τὸ ὁμολογούμενον) et ab ipso et ab omnibus aliis philosophis; -ssumconfessum enim esse dicitur, quod communis animi conceptio est et quod quisque probat auditum (8,1,2 p. 389,62 ‘quaedam’ substantiae communiter ‘-ssaeconfessae sunt MLWa. o.’ esse substantiae. 8,1,4 p. 392,44 MLWa. o. ... primis philosophantibus ‘-ssumconfessum est [
p. 1042b,
9 ὁμολογεῖται] subiectam’ materiam ... esse ‘substantiam’). MLW
ibid. MLW
al. 2
promittere —
versprechen: MLWArbeo Emm. 39 p. 87,29 sibi eam
(uxorem) sotiare ... -ssusconfessus est. MLWWiduk. gest. 1,13 p. 22,15 se ... parere voluntati illius -ssusconfessus est.
adde: MLWArbeo Corb. 4 p. 192,21 eum
(furem) ... ex animo -enteconfitente, ut vitam mutare debuisset. II
publ., iur., canon.: A
strictius: MLWConc. Merov. p. 76,2 si quis adulterasse aut -ssusconfessus fuerit vel convictus (MLWLex Ribv. 55,1 si interrogatus -ssusconfessus
f. MLW
eqs. MLWLex Sal. Pipp. 68,2 si ..., antequam torquatur,
f. -ssusconfessus. MLW
al.). MLWConc. Karol. 24
A,15 si forte -anturconfiteantur malorum, quae gesserunt. Ord. iud. Dei A 2
b p. 607,19 (cod. A 9) si quis culpabilis ... peccatum, quod fecit, -ereconfitere noluerit. MLWCapit. reg. Franc. 258,5 partim -ssiconfessi, partim convicti conspirationis malum perpetrasse ... depositi sunt
monachi. 275,10 si ... peccator de manifesta et comprobata vel a se sponte -ssaconfessa causa ad poenitentiam venire voluerit (MLWBerth. [?] annal. MLWa. 1076 p. 285,16). 306,16 ut nobis
(sc. episcopis) -returconfiteretur
rex, si eam
(reginam) ... ad se ipsam fallaciter criminandum compulisset. MLWChart. Tirol. notar. I 29 Aychebonus ... per sentenciam condepnavit Ottonem Richum presentem et -entemconfitentem et volentem in xiii libris Ver. dandis Paganino (82.84. MLW
ibid. saepe. de re v. praef. MLW
ed. p. CLIsq.). 77 equum, quem ... Otto Grassus fuit -ssusconfessus ... Vito abstulisse.
persaepe. B
latius: 1
declarare, confirmare, comprobare, protestari, denuntiare —
erklären, bestätigen, versichern, bezeugen, aussagen: a
in univ.: MLWGerh. August. Udalr. I 10 p. 399,34 manifeste -ssusconfessus (-fesusconfesus MLW
var. l.) est se ... in voluntate regis velle perdurare. MLWChart. Bund. 439,15 presbyter est -ssusconfessus ..., quod episcopus ... consecravit ecclesiam. 482 Armanus fuit conversus suprascripte eclesie, sicut ipsi
(infrascripti) -banturconfitebantur. MLWChart. Tirol. notar. I 113 -eturconfitetur
Mucius, quod dicta locatio facta ei fuit, set dicit, quod fictum bene solutum est. MLWChart. Babenb. 425 nos Fridericus ... tenore presentium -emurconfitemur et publice protestamur, quod MLW
eqs. saepe. b
de debitis, pretiis sim. receptis vel solvendis: MLWChart. Bund. 440 (a. 1186) pro hac ... vendicione -ssusconfessus fuit ... se accepise ... precii nomine solidos duodecim imperialium (443 -fesusconfesus fuit.
cf. 506 -fesiconfesi fuerunt ... se recepisse MLW
eqs. MLW
ibid. MLW
al. v. et MLW
l. 71sq. cf. p. 1341,9sqq.). 511 pro hac vendicionem ... venditor fuit contentus et -ssusconfessus accepisse ab ... emptore ... solidos quattuor (544 p. 51,5 fuerunt contenti et -ssiconfessi se accepissent MLW
eqs. MLW
al.). MLWChart. Tirol. notar. I 136
b p. 67,12. MLWChart. Bund. 743 quos
(denarios) -ssusconfessus fuit se debere dare. MLWChart. Babenb. 415. MLW
al. c
de cessionibus, traditionibus sim.: MLWTrad. Frising. 358 p. 306,21 (a. 816) Frumolt et frater eius ... -ssiconfessi sunt nullam in eadem basilica habere potestatem. 703
a p. 589,26 -ssusconfessus est priorem traditionem. MLWTrad. Brixin. 507
b Ludewicus ... -ssusconfessus est ..., quod ipse ... possessiones ... sancto Petro ... tradidit. MLW
al. de dono nuptiali: MLWChart. Tirol. notar. I 47
a (a. 1236) Walterius ... fuit -ssusconfessus et manifestus accepisse et habuisse in dotem a d(omin)a Christina centum libras (632). MLW
ibid. MLW
al. de hereditate: MLWChart. scrin. Col. B 772 (a. 1262) Metildis ... manifeste -ssaconfessa est coram officialibus, quod dedisset duobus filiis ... sexaginta marcas MLW
eqs. 2
spondere —
geloben: MLWCapit. reg. Franc. 252,31 p. 232,4 si ... fur ... Deo ... et sacerdoti comite vita emendationem morum et actuum -eturconfitetur MLW
eqs. MLWThangm. Bernw. 13 p. 764,30 quae
(ancillae Dei) ... religionem et subiectionem -ssaeconfessae sunt. 3
promulgare —
verkünden: MLWCapit. reg. Franc. 35,48 ut comites et iudices -anturconfiteantur, qua lege vivere debeant. 4
in testimonium afferre —
sich berufen (auf): MLWDipl. Loth. II. 15 p. 407,30 (ed. Th. Schieffer. 1966) cum praecepto, quem fuit -ssusconfessus. III
eccl. (
cf. MLWAmalar. cod. expos. I 6,2 verbum ‘-orconfiteor’ duobus modis accipitur, pro confessione peccatorum et pro laude Christi): A
de peccatis, culpa sim. (absol. MLW
i. q. confessionem facere —
beichten): 1
def., praecepta, statuta sim.: MLWConc. Karol. 37,33 quidam Deo solummodo -ericonfiteri (-ereconfitere MLW
var. l.) debere dicunt peccata, quidam ... sacerdotibus -endaconfitenda esse percensent. MLWCapit. reg. Franc. 228,6 quatinus ... omnes ..., qui publice crimina perpetrarunt, publice peniteant; qui vero occulte deliquerunt, illis -anturconfiteantur, quos episcopi ... medicos elegerint (
cf. MLWAlbert.
M. sent. 4,17,27 p. 697
a,30 non est publice -endumconfitendum ..., nisi forte esset crimen, quod universam commoverit urbem). MLWAlbert.
M. sent. 4,16,12 p. 567
a,28 quod omnis ... fidelis semel in anno -returconfiteretur sua peccata. 4,17,40
capit. an sacerdoti proprio sit -endumconfitendum (4,17,44
capit. MLW
al.). 4,21,11 p. 880
a,11 -ericonfiteri in generali. MLWChart. Eichsf. 401 p. 240,3
monachi extraneis non -anturconfiteantur, sed suis confratribus ad hec ab abbate deputatis. MLW
al. v. et p. 1342,3sq. 2
exempla: a
in univ.: Vita Lamb. Traiect. 15 (MGMer. VI p. 368,13) Iesum peccata vestra -eteconfitete (-eminiconfitemini, -etisconfitetis, -atisconfiteatis MLW
var. l. [
ex Vulg. Iac. 5,16 -eminiconfitemini]). MLWArbeo Corb. 4 p. 192,18 tumorem animi vulnera -endoconfitendo (conficiendo
2). MLWWett. Gall. 6 pars populi -endoconfitendo peccata sua credidit. MLWGodesc. Saxo
theol. 22,21 p. 323,5 -orconfiteor ... Deo meo ..., quod ... deliqui. MLW
al. b
de confessione monastica vel laica MLW
q. d.: MLWIonas Bob. Columb. 2,12 p. 261,25 reatum suum -eturconfitetur
famula Christi sodalesque vocat MLW
eqs. MLW
al. c
de confessione publica: MLWVisio Baront. 12 p. 386,17 sua peccata sacerdotibus est -ssusconfessus. MLWCapit. reg. Franc. 197 p. 53,29
Ludowicus prostratus in terram ... -ssusconfessus est coram omnibus MLW
eqs. 198 p. 57,11 bis terque quaterque -ssusconfessus in omnibus ... suscepit ... penitentiam publicam. MLW
al. v. et p. 1342,1. d
de confessione privata (indicatur confessor per cum: l. 59): MLWBeda hist. eccl. 5,13 p. 311,21 peccata (MLWBerth. [?] annal. MLWa. 1077 p. 304,36. MLW
al.). MLWWalahfr. Gall. 2,19 delictum. MLWForm. Laudun. 2 p. 514,3 quicquid episcopus sacerdoti -ericonfiteri debet, ... omnia tibi -borconfitebor. MLWCarm. Bur. B 36,1
a,7 presul -ensconfitens, esto vere penitens. MLWGloss. Roger. II 316 quod, priusquam ferrum a vulnere extrahas, pacientem -ericonfiteri facias. MLWSalimb. chron. p. 379,3 -ssusconfessus est mecum (p. 411,15 volebant -ericonfiteri cum eo
[fratre. MLW
ibid. MLW
al.). p. 403,33 ducitis ... mulieres post altare causa -endiconfitendi et ibi eas cognoscitis.
saepe. in formula veniae indulgendae (cf. p. 1343,9sqq.): MLWChart. Rhen. med. III 9 p. 12,17 (epist. papae MLWa. 1213) omnibus, qui laborem istum
(sc. expeditionem in terram sanctam) ... subierint ..., plenam suorum peccaminum, de quibus veraciter corde contriti et ore -ssiconfessi (-fexiconfexi MLWRyccard. chron. MLWa. 1213 p. 49
a,23) fuerint, veniam indulgemus (MLWChart. Raitenh. 253 p. 206,34 nos
[sc. archiepiscopus] o. Christi fidelibus ... ad eandem ecclesiam ... confluentibus, q. de peccatis suis vere MLWc.
f. et -ssiconfessi, quadraginta dies de iniuncta sibi penitencia ... relaxamus). e
de confessione in periculo mortis facta: Vita Amati Habend. 11 (MGMer. IV p. 219,29) in eorum
(fratrum) presentia publica voce -ssusconfessus est. MLWConsuet. Marb. 303 (Spicil. Friburg. X. 1965) frater, qui se ... senserit ... ab hoc seculo migraturum, ... prelato vel priori -aturconfiteatur. MLWStatut. ord. Teut. p. 68,26
frater intrabit infirmitorium, sed prius -biturconfitebitur (MLW
theod. ‘bîhte tûn’) et communicabit. MLW
al. f
de confessione per formam orationis factam: MLWRituale Flor. p. 77,23 dicat infirmus suum ‘-orconfiteor’. MLWStatut. ord. Teut. p. 121,10 ad ‘pater noster’ et ad ‘credo’ et ad ‘-orconfiteor’ fit venia (p. 121,31). p. 122,11 quando sacerdos dicit ‘-orconfiteor’. MLW
al. B
de fide, doctrina sim.: 1
strictius: a
in univ.: MLWConc. Merov. p. 5,10 fidem catholicam (MLWAldh. carm. eccl. 4,6,18 India ... -ssaconfessa
f. [confusa fide
Quercet.] ... credidit in Christum. MLW
al.). MLWSteph. Edd. Wilfr. 41 p. 234,24 idolatriam deserentes, Deum omnipotentem -entesconfitentes. MLWVita Desid. Vienn. 2 dum se sub specie Christum diceret -ereconfitere (MLWWiduk. gest. 1,34 p. 47,2. MLW
al.). MLWWalahfr. exord. 27 p. 511,27 quid aemolumenti in baptismo consequendum, quid -endumconfitendum atque credendum. MLW
al. remissius: MLWWalth. Spir. Christoph. I 12 se christianum esse -ssusconfessus est. b
de dogmatibus: α
de doctrina ecclesiae: MLWIonas Bob. Columb. 2,24 p. 286,21 ineffabilem trinitatem una deitate -ericonfiteri
(cf. MLWAldh. epist. 4 p. 485,24 sanctae trinitatis unam essentiam ... et trinam personarum subsistentiam ... -orconfiteor. MLWGodesc. Saxo fragm. p. 21,9 ecclesia sancta catholica ... credit et -eturconfitetur Deum naturaliter unum et personaliter trinum. MLW
al.). MLWConc. Karol. 23 p. 204,3 proprium et verum Dominum nostrum Iesum Christum filium Dei -orconfiteor. MLWGodesc. Saxo
theol. 23 p. 324,8 quod corpus et sanguis Domini vera sit caro verusque sanguis, unusquisque debet credere, nosse, tenere, -ericonfiteri ... fidelis. MLW
al. β
de doctrina singulorum: MLWGodesc. Saxo fragm. p. 38,13 credo et -orconfiteor ..., quod gemina est praedestinatio MLW
eqs. MLWOtto Frising. gest. 1,54 p. 75,30 audacter -orconfiteor patrem alio esse patrem, alio Deum MLW
eqs. 1,58 p. 83,27 ut, sicut personam filii, ita divinam essentiam indeterminate incarnatam passam -returconfiteretur
Gilibertus. 2
latius: a
praedicare —
verkünden: MLWFlor. Lugd. carm. 13,66 quae
(lingua) -ssaconfessa Dei perenne verbum cervicem gladio dedit secandam. b
sequi —
leisten: MLWWalth. Spir. Christoph. II 3,246 inermia monstrant pectora -ssiconfessi vęram pro nomine Christi miliciam. C
de laude, gratia sim. MLW
i. q. hymnizare, glorificare —
lobpreisen (cf. MLWGloss. I 805,51 St.-S. -baturconfitebatur lopota
abcd lopsagata
e): MLWRup. Tuit. trin. 25,5 MLWl. 2133 (Corp. Christ. Cont. Mediaev. XXII. 1972) psalmo cvii ... caput ipsum -eturconfitetur, cantat et dicit MLW
eqs.