lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

collegium

nhd. bis spez. · 7 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
7 in 7 Wb.
Sprachstufen
5 von 16
Verweise rein
3
Verweise raus
4

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

collegium n.

Bd. 2, Sp. 845
collegium, -i n. MLWscript.: cole-: p. 846,30. conl-: p. 847,24. -lig-: p. 847,29. MLWform. gen. MLWsg. -gi: p. 846,15. [] societasGemeinschaft: I de societatibus legaliter institutis: A strictius MLWi. q. congregatio, communitasVereinigung, Kongregation, Verband: 1 eccl.: a de monachis: α conventusKonvent: MLWIonas Bob. Columb. 1,10 p. 169,21 ut ... monachorum multitudo ... vix unius caenubii -ocollegio sistere valeret. MLWWilh. Hirs. const. 1,71 prius ... quam -ocollegio nostro socientur novitii. MLWEpist. Reinh. 38tit. abbas cum omni fratrum suorum -ocollegio. MLWChart. episc. Hild. I 692 abbatissa totumque ... -umcollegium. MLWChart. Eichst. 76 p. 120,16 honorabile -umcollegium sanctimonialium. saepe. v. et MLWl. 18. β ordoOrden: MLWAlbert. Stad. annal. MLWa. 1098 luna paschali ... sumpsit initium Cisterciense -umcollegium (MLWAlex. Min. apoc. 16 p. 353,6). b de canonicis MLWi. q. capitulumKapitel: MLWConc. Karol. 39A, 134 p. 412,5 si ... quis in -ocollegio canonicorum culpam criminalem admiserit (MLWTrad. Patav. 100 MLWc. -gicollegi prelatus). 39C p. 459a,12 qui in uno -ocollegio canonice degunt. MLWRuotg. Brun. 49 p. 54,12sqq. (testam.) -ocollegio ... monasterii libre x ..., sancto Victori et -ocollegio tantundem. MLWChart. Eichst. 27 extra -umcollegium Eystetensis ecclesie. MLWal. adde: MLWChron. Erf. mod. MLWa. 1274 p. 270,14 -umcollegium autem vel alia universitas interdicti sentencias incurrunt. c de cardinalibus MLWi. q. consiliumKollegium: Vita Bern. Parm. II 9 (MLWMGScript. XXX p. 1326,13; post 1133) assensu -icollegii cardinalium. 2 publ. et iur.: a in univ.: MLWAlbert. Mil. temp. 260 fuerunt expulsi ... per -umcollegium iudicum. b commune (civitatis, pagi)Gemeinwesen, (Stadt-, Dorf-)Gemeinde (accedente sensu districtus: MLWl. 27): MLWChart. select. Keutgen 135,20 (a. 1164) mulier inutilis ... extra civitatis -umcollegium sequestretur. MLWChart. Old. V 42 homines de villis ... et omnes his -iscollegiis, id est burschapiis, attinentes. MLWChart. Bund. 673 defendere ... ab omni persona et comuni colegio et universitate. MLWChart. civ. Spir. 103 p. 74,35 de concivilitatis nostre -ocollegio, immo de civitatis consorcio ... excludantur. al. senatus Rat(skollegium): Chart. Worm. II 162a p. 723,44 (a. 1233) eligant sex milites in consulatu, qui sint utiliores ... -ocollegio atque civitati. c conditioStand: MLWTrad. Teg. 380a p. 293,43 (a. 1173/86) qui (Hildibrandus) erat de -ocollegio (sc. ministerialium) domus Dahovwe. MLWArnold. Lub. chron. 5,7 p. 183,25 filii comitis militari -ocollegio applicati sunt. MLWChart. Burgenl. II 62 p. 43,2 heredes ... in -umcollegium ... regalium servientum ... transferendos. 85 p. 63,47. d corpus fabrorumZunft: MLWChart. episc. Wirz. I 433 p. 507,18 (a. 1279) contra societates, corpora sive -acollegia civitatis ..., que ... zumpfte nuncupantur. MLWibid. MLWal. e foedusBund: MLWChron. reg. cont. IV MLWa. 1226 p. 258,28 multe civitates ... coniuraverunt facientes -umcollegium MLWeqs. f fraternitasBruderschaft: MLWChart. Westph. VII 755 (a. 1251) domui et -ocollegio leprosorum ... tria iugera ... legavit. B latius: 1 concilium, synodusVersammlung, Tagung, Synode: a eccl.: MLWLiber diurn. 96 p. 126,13 coram synodali -ocollegio. MLWConc. Karol. 3B,15 p. 20,2 adgregato sacerdotali -ocollegio. 36 p. 259,23 de nostro communi -ocollegio clericorum seu laicorum tres facere turmas. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 302,38 contracto ... episcoporum caeterorumque principum ... -ocollegio. MLWWibald. epist. 108 p. 184,4 ad -umcollegium vestrum non venimus. MLWal. b publ.: MLWConc. Karol. 16A,1 princeps universo concordante -ocollegio ... constituit. 16B procerum. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 292,25 senatorum nec non populi ... -umcollegium. MLWChart. civ. Magd. 107 p. 57,11 in -ocollegio ipsorum (gladiatorum), quod morgensprake ... appellatur. MLWal. v. et MLWl. 52. 2 coenobium, ecclesia (collegiata) Kloster(gebäude), (Kollegiat-)Stift: MLWEpist. Teg. I 122 in Tegrinseensi -ocollegio officio fruens abbatis. MLWChart. Sangall. A II MLWadd. 13 p. 391,25 cyrografum ... in fratrum -ocollegio ... conscribi fecit. MLWVita Annon. III 3,2,3 exstrui -acollegia Anno bina fecit (MLWChron. Worm. p. 165,2 sacerdotum et monachorum -acollegia ... exstruxit). MLWChart. Bern. II 64 p. 74,37 -umcollegium regularium clericorum. MLWChart. Friburg. 129 p. 109,24 cum primum moniales ordinis Cistertiensis ... ibidem -umcollegium habuerunt. MLWal. II de societatibus sponte vel per occasionem exsistentibus: A strictius MLWi. q. caterva, turmaSchar, Haufen, Gruppe: 1 gener.: a in univ.: MLWCapit. reg. Franc. 198 p. 56,15 conventus extitit ex ... viris illustribus, -ocollegio quoque abbatum et comitum MLWeqs. MLWRimb. Anscar. 26 p. 56,29 regem vestrum ... in -umcollegium nostrum (sc. deorum paganorum) asciscimus. MLWDipl. [] Arnulfi 120 p. 176,16 cuncto christianę religionis ... notum esse volumus -ocollegio (sim. MLWDipl. Ludow. Inf. 4. MLWal. in formulis chartarum). MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1079 p. 316,10 cum non modico ... principum -ocollegio. MLWOtto Frising. chron. 3,43 p. 176,19 Mauricius ... cum sociis suis ... martyrio coronatur; elapsi sunt de -ocollegio illo plures. MLWMetell. buc. 4,25 (ed. P. Ch. Jacobsen. 1965) spectabant letum pagi -acollegia fetum. MLWCarm. Bur. B 60a, 5a, 4 Venerea -acollegia ... floruerunt. MLWal. b c. colore quodam: α copiae, exercitusTruppe(nverband), Heer: MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1075 p. 277,21 conducto non modico militaris apparatus -ocollegio. MLWArnulf. Mediol. gest. 1,9 parvo ... suorum suffultus -ocollegio imperator. MLWEkkeh. Uraug. Hieros. 24,4 quanta in nostro ... -ocollegio ... fuerit titubatio. MLWal. β condiscipulatusMitschüler(schaft): MLWAnselm. Mog. Adalb. 765 sua ... -acollegia vicit ... proventu studiorum. γ coitioKomplott: MLWArbeo Corb. 31 qui (subactor) in necem episcopi -umcollegium fecit. 2 spec.: a eccl.: MLWIonas Bob. Columb. 2,17 p. 270,7 quae (sorores) de vestro -ocollegio ad caelos migraverunt. MLWConc. Karol. 16B inter tot -acollegia sacerdotum. MLWPass. Ursulae 11 cum amantissimo sororum tuarum -ocollegio. MLWTransl. Eug. Tolet. 33 (MLWRevBén. 76. 1966. p. 278) exultans in angelorum splendidissimo -ocollegio. MLWOtto Frising. chron. 7,35 p. 373,3 anachoretarum et solitariorum ... sanctum -umcollegium. MLWChart. episc. Hild. III 84 priorissa totumque ancillarum Dei con-umconlegium eiusdem conventus. MLWal. v. et p. 846,70. b mus.: MLWElias Sal. mus. 30 p. 60b,15 si -umcollegium cantaret. B latius: 1 commercium, familiaritasUmgang, Verkehr, Verbundenheit: MLWAldh. virg. I 15 angelicae sodalitatis -ocollegio perfrui. MLWEpist. var. II 28 eius (presbyteri) -ocollegio non modice delectabamur. MLWEpist. Bonif. 112 p. 244,14 ex sodali -igiocolligio dicere. MLWBruno Querf. fratr. 2 p. 717,35. MLWal. 2 coniunctioZusammenhang: MLWHeiric. Germ. I 6,217 artus ... sensim prisci repetunt -acollegia sensus (ex Prud. cath. 10,36). Rudolph
7203 Zeichen · 463 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Collēgium

    Adelung (1793–1801) · +1 Parallelbeleg

    Das Collēgium , des -gii, plur. die -gia, eine jede Versammlung oder Gesellschaft gleicher Personen, diese Personen selb…

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Collegium

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Collegium allgemein Versammlung, alsdann Verein, Corporation von mindestens 3 Personen mit bestimmtem Zweck. Wie bei den…

  3. Sprichwörter
    Collegium

    Wander (Sprichwörter)

    Collegium Omne collegium est nexum.

  4. Latein
    collegiumn.

    Mittellateinisches Wb.

    collegium , -i n. MLW script. : cole-: p. 846,30. conl-: p. 847,24. -lig-: p. 847,29. MLW form. gen. MLW sg. -gi: p. 846…

  5. Spezial
    collegium

    Ladinisch-Deutsch (Mischí)

    collegium [col·le·gi·um] (lat.) m. (-s) Kollegium n., Rat m. ( → LDWB1 colege) ◆ collegium di cardinai Kardinalskollegiu…

Verweisungsnetz

13 Knoten, 7 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 6 Sackgasse 6

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit collegium

15 Bildungen · 1 Erstglied · 14 Zweitglied · 0 Ableitungen

collegium‑ als Erstglied (1 von 1)

Collegĭum Romanum

Meyers

Collegĭum Romanum , die 1551 von Ignatius von Loyola in Rom begründete und nach ihrem Erneuerer Gregor XIII. Universitas Gregoriana benannte…

collegium als Zweitglied (14 von 14)

Finánz-Collēgium

Adelung

finanz·collegium

Das Finánz-Collēgium , oder Finanzen-Collegium, des -Collegii, plur. die -Collegia, ein landesfürstliches Collegium, dem die Aufsicht über d…

fuchscollegium

DWB

fuchs·collegium

fuchscollegium , n. studentisch die vorlesung über logik, weil sie gewöhnlich der angehende student hört.

fürstencollegium

DWB

fuersten·collegium

fürstencollegium , n. eine gesammtheit von fürsten die zu rath und beschlusz gebildet ist. Scheller (1805) 1034 neben fürstenrath. um eben d…

juristencollegium

KöblerMnd

juriste·n·collegium

juristencollegium , N. nhd. Juristenkollegium, Kollegiumsgebäude der Juristen E.: s. juriste, collegium W.: s. nhd. Juristenkollegium, N., J…

kurcollegium

DWB

kur·collegium

kurcollegium , n. das collegium der kurfürsten. mhd. kürgesellschaft ( Lexer 1, 1793 ), vgl. DWB gesellschaft so in der goldnen bulle reichs…

Raths-Collegium

Adelung

rath·s·collegium

Das Raths-Collegium , des -gii, plur. die -gia, ein Collegium solcher Personen, welche verpflichtet sind öffentliche Angelegenheiten zu über…

Reīchs-Collēgium

Adelung

reich·s·collegium

Das Reīchs-Collēgium , des -gii, plur. die -gia, ein von einem Reiche, und besonders von dem Deutschen Reiche, niedergesetztes Collegium. In…

Schátz-Collēgium

Adelung

schatz·collegium

Das Schátz-Collēgium , des -gii, plur. die -gia, in einigen Ländern, ein Collegium, welches den öffentlichen Schatz, d. i. die Einnahmen und…

Spruchcollegium

Herder

spruch·collegium

Spruchcollegium , eine Behörde zur Begutachtung oder Entscheidung von Rechtsfragen z.B. Juristenfacultäten, Schöppenstühle.

Tabakscollegium

Herder

tabak·s·collegium

Tabakscollegium , hieß die Abendgesellschaft Friedrich Wilhelms I. von Preußen, wobei jedes Mitglied rauchte oder wenigstens eine Tabakspfei…