clarus -a, -um
1. hell, rein, tragfähig (als Tonqualität) 2. rein (in Bezug auf Intervalle) —
1. bright, clear, projecting (as tone quality) 2. pure (with respect to intervals) 1
hell, rein, tragfähig (als Tonqualität) —
bright, clear, projecting (as tone quality)[] [s.I a.Chr.] LmLVitruv. 1, 1, 9. LmLVitruv. 5, 3, 8.
[s.VII] LmLIsid. etym. 3, 20, 10: Suaves voces sunt subtiles et spissae, clarae atque acutae (
inde LmLAurelian. 5, 16. LmLHier. Mor. 4 p. 17, 27. LmLWalt. Odingt. 2, 10, 17. LmLFr. Gafur. extr. 6, 9, 1). LmLIsid. etym. 3, 20, 14: Perfecta autem vox est alta, suavis et clara: ... clara, ut aures adinpleat (
inde LmLAurelian. 5, 25. LmLHier. Mor. 4 p. 18, 17. LmLWalt. Odingt. 2, 10, 26: Alia perfecta, alta scilicet et clara et suavis, et in illa etiam dissonum delectat. LmLIac. Leod. spec. 1, 26, 20. LmLPetr. Talh. p. 4: perfecta vox est illa, videlicet alta, suavis, fortis et clara... Clara, ut aures mulceat et impleat. LmLAnon. Carthus. pract. pr. 21. LmLFr. Gafur. extr. 6, 9, 10). LmLIsid. etym. 7, 12, 25: Tanta enim et tam clara erit eorum vox, ut quamvis longe positorum aures adinpleant.
[s.XI] LmLCompil. Casin. 1, 70 p. 11: cum voce canora (
glossa: clara).
[s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 1, 26, 16: sonorum ... alii clari vel acuti ... Clari vel acuti soni sunt, qui sunt alti, dato quod sunt tenues, ut soni puerorum, mulierum et aliquarum chordarum. LmLIac. Leod. spec. 1, 28, 7: illi fit vox obscurior ... qui longius steterit ... illi autem clarior et notior, qui propinquior fuerit.
[s.XV] LmLAnon. Carthus. pract. pr. 20: vox sit clara, hoc est, quod non sit impedita. LmLAnon. Carthus. pract. pr. 22. LmLTrad. Holl. I p. 165: quia vox humana amplius non potest ultra has litteras sive claves, saltem, ut vox clara appareat, sublevari. LmLNicol. Burt. 1, 30, 187: vox haud clara, non pura, sed tota vulnerata et debilitata (
inde LmLBonav. Brix. 28, 11). LmLHerb. Tr. 1, 1 p. 23: exilem tenuemque spiritum vocem claram edere. LmLHerb. Tr. 1, 5 p. 30. LmLMich. Keinsp. 3, 35: quattuor superacutas appellamus, quippe sonum citissim et clariorem sonum exigunt.
cf. LmLErnstbrunner, Gesangskunst
p. 23 adn. 5 2
rein (in Bezug auf Intervalle) —
pure (with respect to intervals) [s.XIV] LmLHugo Spechtsh. 260: et semitonia poteris cognoscere plura. / Sicque sonum clarum tibi monstrabit monochordum.
[s.XV] LmLTheod. Capr. p. 95: De consonantiis perfectis. Nam perfecte sunt, quia perfectam sive claram vocem reddunt ... imperfecte quia imperfectam sive non claram vocem reddunt
(cf. Isid. etym. 3, 20, 14). LmLContr. Est autem p. 366b: Consonantiarum alia clara, alia minus clara, alia clarissima (
ms.; ed.: clarasissima). Clara, ut in quinto et duodecimo; minus clara, ut in tertio et in sexto et in decimo; clarissima (
ms.; ed.: clarasissima), ut in unisono et in octavo et in quintodecimo.
adv.