lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

brevis

GWB bis spez. · 8 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
8 in 8 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
2
Verweise raus
7

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

brevis

Bd. 1, Sp. 1574
brevis, -e. MLWscript.: pr-: MLWCod. Karol. 7 p. 492,30. MLWSalom. II. epist. 25 MLWcod. A 2. brae-: p. 1575,20. -eb(is): p. 1575,21. 1576,70. 1577,24.43.67. 1579,19.21. 1580,4. MLWform.: MLWacc. MLWsg. -im: p. 1576,46. MLWabl. MLWsg. (subst.): -i: passim. -e: p. 1577,46.49. 1578,42.47. 1579,56. MLWal. nom. et MLWacc. MLWpl. -i: p. 1577,43. 1579,60. MLWdat. MLWpl. -is: MLWl. 24. MLWmetr. brē-: p. 1578,24. I strictius de longitudine vel altitudine MLWi. q. contractus, succinctus, humiliskurz, kleingewachsen, niedrig, flach: A de statu corporali: 1 de anim. et partibus corporis eorum: MLWHugeb. Willib. 4 p. 96,10 armenta mirabilia longo dorso et -isbrevis cruribus ... creati. MLWEinh. Karol. 22 p. 26,26 quamquam cervix Karoli obesa et -iorbrevior ... videretur. MLWGodesc. Saxo gramm. 1 p. 375,24 hominis digiti multo -ioresbreviores et, ut ita dixerim, curtiores ... apparent sub aqua. MLWNotker. Balb. gest. 2,15 quid fecerit parvus David ingenti illi Goliath vel -issimusbrevissimus Alexander procerissimis satellitibus suis? MLWWalth. Ter. Ioh. 14 p. 1149,34 puero vel alicui -isbrevis staturae homini. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 74,14sq. -ebreve ... collum habent aves terrestres ... et -iusbrevius quam aquatice MLWeqs. MLWAlbert. M. animal.1,494 ubi autem fuerint duae -esbreves lineae palmam manus findentes, significatur materia ex humore inordinato ... vincere supra virtutem formativam et sic breviabit vitae peryodum. MLWal. in cognomine: MLWAdemar. hist. 1,49 Pipinus Vetulus vel B-is. MLWTrad. Frising. 1758e testes: ... Regenhalm B-is, Liupolt Claudus. MLWal. remissius -ibrevi manu MLWi. q. directedirekt: MLWActa imp. Winkelm. I 801 p. 624,9 (a. 1231) uncias ... ad ... racionales nostros in Apulia -ibrevi manu studeas destinare. 2 de rebus naturalibus: MLWBeda hist. eccl. 1,1 p. 11,32 contra Aquilonem ea (Brittania) -iorbrevior quam Hibernia. MLWWandalb. hor. 13 ⌊centrum tumque⌋ (⌊⌋ an centaurumque MLWleg.?) -embrevem iam sole regente. MLWHrotsv. Mar. 462 virgula. 3 de rebus fabrefactis: MLWEpist. Bonif. 114MLWex. gunnam -embrevem ... consutam (cf. MLWNotker. Balb. gest. 1,34 p. 47,17 -issimabrevissima illa palliola. MLWal.). MLWWett. Gall. 27 ut una axis ex pariete decurtata -iorbrevior aliis palmarum quattuor apparuisset. MLWWaltharius 931 longa tamen cuspis -ioribreviori depulit hostem armatum telo. MLWEkkeh. IV. bened. I 44,30 non sinit erectum tota tempora quem -ebreve tectum. MLWTheoph. sched. 3,60 p. 117,18 Th. in penultima turri turibuli, quae -iorbrevior est. MLWal. v. et supra p. 708,43. 4 de viis sim.: MLWWandalb. mens. 273 libra ... umentem volvit -ioribreviori tramite Phoebum. MLWPoeta Saxo 3,504 illi via tanta peracta visa -isbrevis fuerat, quia compensaverat omnes ... labores. MLWThietm. chron. 2,4 virgulam -iorembreviorem litterae Pythagorae. MLWal. B de tempore: 1 gener.: MLWAldh. epist. 1 p. 477,10 -ibrevi temporis intercapidine momentaneoque ictu (cf. MLWRuotg. Brun. 32 tam -ibrevi tempore. MLWWalth. Spir. Christoph. I prol. p. 65,28 -ibrevi quasi duorum mensium continuatione. MLWal.). MLWBeda temp. rat. 3,40 plurimi scriptores indifferenter -issimumbrevissimum illud temporis spatium ... nunc momentum, nunc punctum, nunc atomum vocant. MLWWalth. Spir. Christoph. I 17 per ... -isbrevis momenti supplicia. MLWThietm. chron. 4,61 -embrevem vitam. MLWHildeg. phys. 7,3 p. 1315D per -embrevem horam. MLWCaes. Heist. hom. exc. 52 -ioresbreviores vigilie videbantur ei semper longissime. MLWHeinr. Lett. chron. 2,5 inducias. saepe. MLWc. sensu fragilitatis: MLWRhythm. 17,2,1 -isbrevis totus tum parebit prisci luxus saeculi (cf. MLWWalth. Spir. Christoph. II 4,128 cum censura -isbrevis facinus deliberat orbis [v. notam MLWed.]). MLWHraban. carm. 37,13 omnibus his -isbrevis usus et est sub lege noverca. MLWAgius epic. Hath. 506 quam -isbrevis est nobis, nunc tibi longa salus. expressius MLWi. q. cito explendusrasch erfüllbar[]: MLWHeinr. Wirz. cur. 357 ut possim voto -iorebreviore potiri. 2 comput.: MLWBeda hist. eccl. 1,1 p. 11,10 cum in Armenia ... dies ... -issimabrevissima viiii conpleat horas. MLWGerb. (?) astrolab. 8,3 -issimabrevissima hora ezemenia non minus quam usque ad undecim partes decrescit. MLWal. 3 metr. et mus.: MLWAldh. ad Acirc. 8 p. 78,8 longae et -esbreves sillabae. MLWGodesc. Saxo gramm. 1 p. 376,24 ‘madefacis’ accentum habet paenultima, licet sit -isbrevis. MLWMus. Enchir. MLWadd. p. 75a,2 sonorum -iumbrevium ac longarum. MLWAnon. mus. Wagner p. 355a si ipsa figura simplex fuerit et -isbrevis. MLWBerno ton. prol. 14 p. 77a,32 in neumis, ubi rarae sonorum morulae -ioresbreviores ... sint metiendae. MLWGuido Aret. ign. cant. II p. 45b,34 per singulos sonos -issimasbrevissimas subposui symphonias. saepe. in musica mensurabili MLWi. q. notae quadratae affixus der viereckigen Brevisnote angehängt: Anon. VII MLWmus. Coussemaker I p. 380a,12 quedam plica -isbrevis descendendo. MLWIoh. Garl. mus. mens. I p. 99a,15 est et alia plica -isbrevis, et fit, quando longior tractus fit a parte sinistra. C de dictis et scriptis (cf. L. Arbusow, Colores rhetorici. 21963. p. 100sq.): 1 gener.: MLWAldh. ad Acirc. 2 p. 65,8 testamenti veteris -isbrevis (braevis A) epitoma, hoc est paralipomenon. MLWWillib. Bonif. 7 p. 36,13 ut, quanta se relegionis regimine ... rexerit, -bi videlicet proferamus sermone. MLWHraban. carm. 32,1 hoc -ebreve carmen. Carm. de Germ. 1,24 (MLWMGPoet. IV p. 125) hinc virtutes memorentur stilo -ibrevi reliquae. MLWRuotg. Brun. 9 -ibrevi quidem, sed pura se oratione Domino commendans. MLWThangm. Bernw. 5 quae (lectio) inter coenandum non -isbrevis legebatur. MLWAnselm. Bis. rhet. 1,5 p. 113,6 tibi Tullianam inscripsimus particionem ..., -embrevem ... paucitatis servatricem. MLWConr. Hirs. dial. 1210 -embrevem prefaciunculam. saepe. expressius de scriptore: MLWWarn. synod. praef. 4 rerum priscarum -isbrevis editor atque novarum. MLWHeinr. Wirz. cur. 915 esto tamen -isbrevis et succinctis utere verbis. 2 de chartis sim.: MLWBrev. Notit. a p. A 2,21 hic continentur -esbreves noticie de constructione ecclesie (cf. MLWChart. Hersf. 38 p. 71,10 -ebreve compendium. MLWTrad. Frising. 652 -ebreve commemoratorium). MLWTrad. Ratisb. 19 p. 24,30 commemoratio -ibrevi sermone conclusa. MLWAgob. epist. 6 p. 179,37 singulos -esbreves indiculos. MLWEkkeh. IV. cas. 112 legationis suae -embrevem et uniformem ordinant reddicionem. MLWal. II latius MLWi. q. parvus, exiguusklein, gering: A de ambitu, extensione: MLWCod. Karol. 55 p. 579,38 comitem constituimus in quandam -issimambrevissimam civitatem Gabellensem. MLWWett. Gall. 28 p. 272,22 -isbrevis pisciculus. MLWWalahfr. carm. 42,6 membra sepulturis posse capi -busbrevibus. MLWEpist. var. II 13 p. 318,1 -ibrevi in tabula. MLWHrotsv. Pafn. 7,9 quam -ebreve, quam obscurum et quam incommodum habitaculum tenellae mulieri ad inhabitandum (cf. MLWVita Poppon. 13 p. 301,48 in officinis monasteriique -issimisbrevissimis claustris vilescere abbatiam). MLWGunzo epist. 16 p. 52,2 quatenus musica corporum caelestium ... laxioribus giris acutos, -busbrevibus graviores impertiatur sonos. MLWTheoph. sched. 3,53 p. 107,5 Th. -embrevem annulum. MLWThiofr. Willibr. II 2,66 recipit laceris illum -isbrevis insula remis. MLWal. MLWfort. MLWadd.: MLWRegistr. Eins. 1 p. 44,33 de -ibrevi agro quartale. MLWibid. MLWal. B de numero, pretio: MLWWalahfr. carm. 89,3,6 quartus annus item -iorbrevior dicitur in numero horarum (cf. 89,3,11). MLWHelm. chron. 25 p. 51,6 soli Sturmarii ... egressi sunt cum -ibrevi numero (cf. MLWHonor. III. registr. 106 p. 76,21 cum redeuntibus multis -isbrevis sit ... exercitus Christianus). MLWVita Wirnt. 6 pisciculos ... -ibrevi ere comparans vidua (cf. MLWMirac. Adalb. Wirz. 14 p. 72,30 vehiculum prece et -ibrevi merce conquirit). de moneta (cf. Fr. Frh. v. Schrötter, Wörterbuch der Münzkunde. 1930. p. 598b): MLWTrad. Biburg. 54 p. 444,32 (s. XII.) possessionem ... ecclesiae ... possidendum pro censu annuali ... et pro -ibrevi solido suscepit (MLWWolfger. itin. comput. 1 p. 10,3. MLWRegistr. Baiuv. A p. 188,7. 199,2. MLWal.). MLWsubst. masc. vel fem. vel neutr.: I proprie: A de longitudine vel profunditate: 1 quod contractum estdas Kurze: MLWAlbert. M. metaph. 1,5,11 p. 83,83 (ed. B. Geyer. 1960) lineae longitudines constare ex primis contrariis lineae, quae sunt ... longum et -ebreve (p. 992a,11 ἐκ ... βραχέος). 2 vadumUntiefe (cf. MLWGloss. II 674,23 St.-S. -busbrevibus thuniun. 690,25. 704,29): MLWWalahfr. carm. 6, 34 ne fluctus mergat, qui furit in -busbrevibus. Drogo Lew. 1,4 (MLWMG Script. XV p. 783,48) vim maris, tum quoque -iabrevia timebant. [] B de tempore MLWi. q. spatium recisumkurzer Zeitraum, Kürze: 1 gener.: MLWAnnal. Mett. MLWa. 691 p. 13,6 quidam ad -ebreve (adhuc B1) rebelles extiterant. MLWEinh. Karol. 14 p. 17,11 se -ibrevi ... adventurum (MLWEkkeh. IV. cas. 23MLWmed. miratur opus tantum tam -ibrevi peractum). MLWHincm. epist. I 184b,4 p. 180,36 Sergio papa ... in -ibrevi defuncto (MLWWiduk. gest. 3,6 in -ibrevi post haec socer moritur. MLWEgbert. fec. rat. 1,145 consulit in -busbrevibus Deus his, quos somnia terrent. saepe). MLWUdalsc. Conr. 23 p. 436,32 longam ... pernitionis moram aestimat -issimambrevissimam, dum e converso -ebreve omne deliciosum et longum ducatur omne periculosum. 2 metr. et mus. MLWi. q. syllaba correpta vel nota correptakurze Silbe oder Note, Kürze: MLWAldh. ad Acirc. 141 p. 199,21 sunt autem prosodiae x: acutus, gravis, circumflexus, longa, -isbrevis, dasia MLWeqs. MLWGodesc. Saxo gramm. 2 p. 492,16 ubi ... loquitur Cassiodorus de quinque longis totidemque -busbrevibus. MLWPs. Hucbald. ton. p. 226,35sq. -iabrevia quaeque impeditiosiora non sint quam conveniat -busbrevibus, verum omnia longa aequaliter longa, -iumbrevium sit par brevitas. MLWAnon. mus. Wagner p. 355a ex pedibus denique sillabarum ostenditur compositio cantus in -ibrevi et longa. de nota quadrata musicae mensurabilis: Anon. VII MLWmus. Coussemaker I p. 380a,14 proprietas recte -isbrevis et semibrevis est, quod non habeant aliquem tractum. MLWIoh. Garl. mus. mens. I p. 104a,33sqq. pausationum quedam dicitur recta -isbrevis, quedam longa ...; recta -isbrevis est tractus respiciens latitudinem unius spatii. MLWFranco Col. cant. mens. 4 -isbrevis autem, licet in rectam et alteram -embrevem dividatur, quadrangularis tamen sine aliquo tractu ... significatur sic: . MLWHier. Mor. mus. 25 p. 181,13 nota -isbrevis sumpta in cantu ecclesiastico habet ... unum tempus modernorum, ... -iorbrevior duas instantias ..., -issimabrevissima vero unam instantiam. MLWal. C de dictis vel scriptis: 1 dictio vel scriptio strictaknapper Ausdruck, kurze Darstellung: MLWHraban. epist. 53 quod mihi bonum visum est, iam vobis in -ibrevi ostendi. MLWEpist. Worm. I 34 p. 64,32 qui -ebreve profundum, longum dicunt fastidiosum. MLWAdalb. Samar. praec. dict. p. 46,13 (ed. F.-J. Schmale. 1961) sciendum est, quando prolixa, quando -iabrevia sunt scribenda. MLWChart. march. Misn. III 63 ut -busbrevibus utamur. MLWArnold. Saxo fin. 3 praef. lapidarium sub -busbrevibus ordinavi. MLWal. 2 scheda, schedula, textus, scriptum, titulus Blatt, Zettel, Text, Schrift(stück), In-, Aufschrift: Ord. iud. Dei B 16,3 p. 686,17sqq. scribere debes in -ibrevi ‘Pater noster’ ... et illae res, quae furtim ablatae sunt, in eadem -ibrevi scriptae esse debent. MLWHincm. Remig. 10 p. 290,11sq. ampullam, in qua -isbrevis continebatur sacri chrismatis. MLWPontif. Rom.-Germ. p. 96b,49 induit eum (episcopum benedicendum) pontifex planeta et legit -embrevem hunc modum continentem: ‘MLWeqs.’ MLWMirac. Pirmin. 5 illum sinistram -imbrevim sumere studentem. MLWTheoph. sched. 3,60 p. 116,35 Th. imagines apostolorum, quae singulae teneant singulos -esbreves in manibus. MLWGesta Trud. cont. II 4,5 ymagines ... singula -iabrevia sanctorum meritis testimonium perhibentia in manibus habentes. MLWHerbord. Ott. 3,34 adeo litteratus erat imperator, ut per se -esbreves legeret ac faceret. al. phylacterium scriptumSchutzbrief: Epist. mag. (ed. B. Bischoff, Volk und Volkstum. 1. 1936. p. 231,11; MLWcod. MLWs. IX.1) -ebreve, quod facit pro temtamenta diaboli vel frigoras. ?suffragium in schedula scriptum?Wahlzettel: MLWIoh. Codagn. annal. MLWa. 1222 p. 73,8 de ... militibus tres fuerunt electi ad -iabrevia. MLWActa imp. Winkelm. II 1028 p. 690,25 congregatis sex hominibus per quamlibet compagnam electis ad -iabrevia secundum formam capituli. 3 epistola, relatusBrief, Bericht (cf. MLWGloss. I 770,8 St.-S. in -ibrevi brievi. MLWal.): a gener.: MLWEinh. epist. 26 volumus, ut per -embrevem nobis indicetis, qualiter ... fuissent receptae eulogiae. MLWFroum. epist. 17 librum Boetii vestro -ibrevi a me vobis petivistis prestari. MLWEkkeh. IV. cas. 95MLWex. haec de mediis amborum ... excerpseram -busbrevibus. MLWRuodlieb V 229 quam (dicem) super ut legit, ait: ‘arbitror, hęc -isbrevis inquit’. MLWal. b publ.: MLWCapit. reg. Franc. 40,25 ut missi nostri, qui iam -esbreves detulerunt de adnuntiatione, volumus, ut adhuc adducant de opere (49,4 totum ... in -embrevem mittat et ipsos -esbreves nobis deferant missi. cf. MLWForm. Laudun. 2 p. 514,23). MLWBened. Andr. chron. p. 174,10 cum quo (manu) -be scribebat. c eccl.: α epistola apostolicaApostelbrief: MLWEkkeh. IV. bened. I 42,7 Paulus ... -busbrevibus tonat. β epistola funebris, rotulus mortuorumTodesanzeige, Totenrotel (cf. [] Ph. Schmitz, Geschichte des Benediktinerordens. I. 1947. p. 289sqq.): MLWHeito Wett. 30 -busbrevibus ad diversos destinatis pro absolutione peccatorum intercessores quaerendo (cf. MLWWalahfr. Wett. 910sqq. v. et p. 1572,28). MLWWilh. Hirs. const. 2,57 p. 1125D si ... -isbrevis alicuius defuncti affertur et tabula ad convocandos fratres percutitur. MLWConsuet. Marb. 353 (Spicil. Friburg. X. 1965) sunt nonnullę congregationes non solum canonicorum, sed etiam monachorum, quę habent ... fraternitatem nostram, ut, cum -isbrevis defuncti illorum ad nos vel ad illos nostra venerit, officium et missa geratur. MLWLiber ordin. Patav. 7,21 p. 1042,31 -iabrevia, quae per congregationes mittuntur, ultra septimum diem mitti non differantur. saepe. v. et MLWl. 28.31. 4 summarium, epitomeKurzfassung, Auszug: MLWHraban. epist. 32 p. 462,36 ne forte necessarium vobis foret in diversis voluminibus id quaerere, quod vos iam constat in -ibrevi exquisitum habere. MLWEpist. var. III 29 hoc autem brevitatis compendium servus vester ideo sumpsit, ut serenitas vestra ... quasdam consuetudines ecclesiasticas in -ibrevi quasi in quodam enchyridion inclusas tenere possit. 5 index, tabulaeVerzeichnis, Liste: a de personis: α iur. et publ.: MLWChart. Sangall. A 7 p. 8,5 (a. 741) -ebreve de illos homines (cf. MLWTrad. Weiss. 67 -ebreve de mancipiis, quos Gerbaldus tradidit). MLWCapit. reg. Franc. 25,4 nomina vel numerum de ipsis, qui iuraverunt, ipsi missi in -bem secum adportent (188,5 ut m. ... inquirant, quanti homines liberi in singulis comitatibus maneant ... nobisque per -embrevem eorum summam deferant. 260 p. 274,30). v. et MLWl. 67. β eccl.: MLWEpist. Bonif. 133 p. 272,2 ut omnium amicorum vestrorum nomina tam vivorum quam defunctorum ... per -ebreve ad nos diregere faciatis, ut ... in ... orationibus ipsos memorare debeamus (cf. MLWConsuet. Marb. 354 [Spicil. Friburg. X. 1965] nomina fratrum in -ibrevi ponimus). MLWConc. Karol. 21 p. 179,19 intromissus est ad -embrevem sacerdotalis ... quoetus. MLWEpist. var. II 5 p. 305,33 sunt ... sex per -embrevem deputati fratres sacram offerentes oblationem (cf. MLWConsuet. Eins. 10 p. 77,27 -ebreve cantorum et lectorum seu servitorum pridie, antequam in capitulo recitetur, scribi debet. MLWal.). Vita Ioh. Gualb. 4 (MLWMG Script. XXX p. 1106,26) suscepit ergo monasterium abbas ... monachis ... optantibus eius regimini subdi votumque suum per -ebreve subscribendo firmantibus. b de possessionibus, bonis (cf. O. Redlich, Die Privaturkunden des Mittelalters. 1911. p. 13sq.): MLWLeg. Wisig. 4,3,3 p. 191,17 de omnibus rebus, quas pater reliquid, -isbrevis factus ... testium suscriptione firmetur. MLWLeg. Lang. p. 181,29 per omnes curtes nostras -bibrebi facimus de omni territuria de ipsas curtes pertinentes. MLWCapit. reg. Franc. 32,55 quicquid ad nostrum opus iudices dederint ..., in uno -ebreve conscribi faciant, et quicquid dispensaverint, in alio; et quod reliquum fuerit, nobis per -embrevem innotescant. 95,14 de rebus, quae Hildegardae reginae traditae fuerunt, volumus, ut fiant descriptae per -esbreves. MLWChart. Hersf. 38 p. 72,19 in isto -ebreve continetur, quicquid beatus Lullus ... acquisivit. MLWHincm. annal. MLWa. 869 p. 98,21 -esbreves de honoribus suis, quanta mansa quisque haberet, ... deferre. MLWFolcuin. Bert. 117 p. 634,18 -isbrevis de substantia et censu et dispensa domini Salvatoris. MLWGreg. Cat. chron. I p. 286,29 -isbrevis de terris Sancti Marci. p. 290,11 -ebreve de rebus prędictis, quod fecit domnus Hugo abbas. saepe. c de libris: MLWCatal. biblioth. Lehm. I 49 p. 244,21 (a. 821/22) -isbrevis librorum, qui sunt in coenobio Sindleozes-Auva, facta anno viii. Hludovvici imperatoris. MLWLup. Ferr. epist. 1 p. 8,31 in -ibrevi voluminum vestrorum. MLWConsuet. Trev. 43 p. 55,6 armarius -embrevem prioris anni legat et libros, quos singulis dederat, ... recipiat. MLWal. v. et MLWl. 63. d de thesauris, vestibus: MLWCapit. reg. Franc. 259,1 ut missi nostri ... ecclesiae ... thesaurum ac vestimenta seu libros ... inbrevient et -esbreves nobis reportent. e de rebus iurisdictionis et administrationis: MLWCapit. reg. Franc. 90,3 comes ... notarium suum scribere faciat, quanti ad se proclamassent vel quantas iustitias factas habent, ut ... per ipsa -bebrebe cognoscere valeamus, utrum ad se proclamasset aut non. 273B,19 ut unusquisque comes de comitatu suo omnia mercata inbreviari faciat ... et ipsum -embrevem ... nobis adportet. MLWIoh. Mett. Ioh. 73 quaecumque ... expendit, summam eorum in -ebreve notatam abbati post ebdomadam ... reddidit. 6 conspectus divini officiiÜbersicht über die kirchlichen Tagzeiten[] (cf. L. Eisenhofer, Handbuch der Liturgik. I. 1932. p. 87sq.): a strictius: MLWConsuet. Trev. 43 p. 60,18 -isbrevis semper sexta feria componatur et ab armario leciones terminentur. MLWWilh. Hirs. const. 2,23 p. 1072B -embrevem faciat suffraganeus praecentoris de litania et responsorio et aliis obsequiis. b latius MLWi. q. divinum officiumkirchliche Tagzeiten: MLWWilh. Hirs. const. 2,2 p. 1041A quandocunque ... nomen eius (abbatis) fratres in -ibrevi recitari audierint. 2,18 p. 1061C ad illam percussionem tabulae, quae fit propter -embrevem. MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 49,9 -isbrevis in martirologio perlegitur. p. 103,2 recitatur -isbrevis de divino officio. fort. MLWi. q. responsorium parvumviell.: kleines Responsorium (cf. MLWLThK. 2VIII. p. 1251sq.): MLWChart. Rhen. med. III 631 p. 480,35 (a. 1238) cantabitur -isbrevis, quam composui in honore b. Barbare in festo eiusdem. 7 libellus collectaneus(kleine) Zusammenstellung: MLWLex Raet. Cur. MLWadd. p. 444,21 omnis presbiter habeat -embrevem istum semper haput se et in unoquoque mense duas vices legat eum coram omni populo. MLWCapit. reg. Franc. 50tit. -isbrevis capitulorum, quam missi dominici habere debent ad exercitum promovendum (72tit. -isbrevis MLWc., quibus fideles nostros episcopos et abbates alloqui volumus et commonere). 8 instrumentumUrkunde: a decretum, diploma, privilegiumErlaß, Diplom, Privileg: Transl. mart. Benev. 55 (MGLang. p. 575) princeps ... descriptis -busbrevibus urbem concedit. MLWDipl. Heinr. II. 129 -ebreve recordationis de decima, que fecit Heinricus rex. MLWDipl. Conr. II. 266 per hanc -embrevem iterum mandamus, ut ... abbatiam nostram ... non laceretis. MLWDipl. Karoli M. 224 p. 301,25 (spur. MLWs. XII.1) volumus ... res ... episcopi ... in alio -ibrevi determinatas a cunctis possessionibus fratrum sequestrari. MLWGreg. Cat. chron. II p. 85,30 per iuditium ipsorum iudicum reinvestivit papa me de ipso castello ac fecit -ebreve testatum. MLWChart. ord. Teut. (Hass.) 17 dux Baiuvarie omnibus hoc -ebreve visuris salutem. MLWal. v. et p. 1571,18. b statutum ad disciplinam vel administrationem publicam spectans, praescriptio officialis, constitutio, pactum polizeiliche oder administrative Verordnung, Bestimmung, Dienstanweisung, Verfassung, Vertrag: MLWLeg. Lang. p. 192,12 quae superius scripta tenentur, in edictum scribantur et ista capitula dua de subtus in -ebreve previdimus statuere. MLWAnnal. Ianuens. I p. 215,9 faciamus (sc. consules) -ebreve, ad quod omnes cives ... iurent stare in nostra ordinatione de pace componenda (cf. Const. I 291 p. 405,46 firmam tenere pacem, sicuti in ipso -ebreve pacis continebatur). Const. I 309,3 p. 438,9 quod ... capitula ponent consules Papiae ... in -ibrevi vel -busbrevibus. MLWAnnal. Ianuens. II p. 60,15 fuit per emendatores -iumbrevium constitutum, ut Ianuensis potestas esset aminiculo rectorum viii suffulta (MLWActa imp. Winkelm. I 283 p. 258,5 e. -isbrevis seu statutorum civitatis). MLWChart. Ital. Ficker 196B,3 p. 247,18 in ... -ębrevę concordie et societatis. MLWIoh. Codagn. annal. MLWa. 1219 quedam populi capitula ..., que rectores civitatis populi in -ibrevi communis esse mittenda volebant. Const. II 394,17 quod potestas civitatis ... et capitaneus populi ... iurent servare omnia pacta habita cum ... rege ... et hoc ponatur in constituto et in -ibrevi potestatis et in -ibrevi omnium officialium ... et quod in -ibrevi consulum ordinis maris dictum comune mitti faciet MLWeqs. MLWal. c litterae iudicialesgerichtliches Schreiben, gerichtliche Urkunde:MLW Leg. Wisig. 5,5,3 -embrevem det ille, qui conmendata susceperat, et prebeat sacramentum, quod nihil exinde suis profuisset conpendiis (MLWForm. Andec. 15 -ebreve sacramenti, ... quos presentibus ingressus est homo ... in basileca ...; iuratus dixit: ‘MLWeqs.’ MLWForm. Turon. 41 iudicium vel -ebreve sacramentorum ... protulit ad relegendum. MLWal.). MLWChart. Ital. Ficker 2 p. 4,3 unam notitiam -isbrevis iudicati ... scripsi ego ... notarius (MLWDipl. Otton. I. 398 p. 541,33 -isbrevis scriptum iudicatum, qualiter eqs). MLWTrad. Frising. 143b contentio ... pervenit usque ad palatium domni regis acceptum -embrevem et perduxit ante missos domni regis ... et ibi definitum est. 197 p. 188,18 -embrevem commemoratorium de causa sanctae Mariae ..., quomodo Atto episcopus interpellavit (MLWDipl. Otton. III. 278 p. 700,4 ex decreto iudicum et per imperialem pręceptionem -embrevem MLWc. factum, qualiter orta est contentio. p. 703,22 hunc -embrevem memoratorium. p. 703,37 scriptor huius -isbrevis commemorationis). MLWGreg. Cat. chron. II p. 150,3 Rusticus ... confirmavit [] -ebreve victoriale, quod ... papa exhinde fieri pręcepit. MLWal. d charta (privata)(Privat-)Urkunde (cf. O. Redlich, op. cit. p. 27sqq.; MLWBresslau, Urkundenlehre. I. p. 772. II. p. 843): Vita Boniti 35 (MGMer. VI p. 136,23) ipsi, quod voluntas ... Domini foret, per scriptos probaverunt -esbreves. MLWLex Raet. Cur. 10,7 si quis homo mortuus fuerit et -isbrevis scriptus aut de fisco aut alios debitores suos dimiserit, ... per illos -esbreves ... ipsa debita ... nec nullus homo inquirere non potest. MLWTrad. Frising. 16 -embrevem commemoratorii de illa traditione (143a -embrevem commemoratorium cartulae traditionis. 213a.410). MLWForm. Sal. Bign. 5 -embrevem in vicem vendictione, qualiter vendedit MLWeqs. MLWLeg. Lang. p. 224,2 si ... donavi aliquid per -ebreve aut per praeceptum. MLWChart. Tirol. 13 p. 10,9 scripsi -ebreve recordationis de dotis et decimis (MLWTrad. Welt. 19 -ebreve r., qualiter MLWeqs. MLWChart. Carinth. I 79. MLWal.). MLWLeg. Lang. p. 212,11sq. inconveniens ... consuetudo extitit, ut, quisquis voluisset, si nosset, scribere (-ret 8) -embrevem ...; amodo autem decernimus, ut soli notarii -embrevem scribant sicut et cetera munimina, et quiscumque deinceps -bisbrebis fuerint absque notarii subscriptionem ostensus, nullam retineat firmitatem. MLWChart. Ital. Ficker 21 p. 26,43 ipsum -bembrebem et ipsa cartula offertionis ... relecta est. MLWDipl. Otton. I. 353 p. 487,19 -ebreve de ipsa investitione, quam fecit Itto missus ... imperatoris cum Transmundo ... de rebus monasterii. MLWDipl. Otton. III. 339 p. 767,41 unam falsissimam -embrevem refutatoriam. p. 768,4 -embrevem ad manus collationem perducere. MLWHugo Farf. opusc. hist. p. 64,23 refutavit comes medietatem curtis ..., unde -embrevem testatam habemus. MLWLeg. Lang. p. 598b,33 trade per hanc pergamenam -embrevem receptorium de una pecia de terra. MLWChart. Bund. 1092 p. 51,39 de quibus (denariis) sunt hodie plura alia -iabrevia et condempnationes tradita. saepe. e eccl.: α spectat ad reliquias sanctorum MLWi. q. litterae testimoniales, authenticaeEchtheitsbescheinigung,Authentik(cf. O. Redlich, op. cit. p. 73sq.; MLWLThK. 2I. p. 1126): MLWAngilb. eccl. Cent. 2 p. 175,45 de quibus (reliquiis) certi sumus et a ... sanctissimis viris (sc. archiepiscopis MLWsim.) -esbreves recepimus. Transl. Wandr. (MLWMGScript. XXX p. 818,23) de aliis ... sanctis, quorum -esbreves legi non potuerunt. MLWCatal. thes. Germ. I 57,22 (Mittelalterl. Schatzverz. I. 1967) reliquie aliorum quorundam sanctorum, cum quibus -esbreves non inveniuntur. MLWRob. Tor. chron. MLWa. 1158 p. 508,34 repositum est iterum corpus beati ... Auberti ... et vetus -ebreve cum novo, in quo indicatur, sub quo anno ... repositum fuit ... corpus. MLWMetell. Quir. 22,23 dum panderent capsam -emquebrevemque tollerent. MLWal. β charta professionisschriftliches Gelöbnis (cf. E. Tomek, Studien zur Reform der deutschen Klöster. 1910. p. 241sq.): MLWWilh. Hirs. const. 1,74 p. 1002C hoc unusquisque novicius, ut ad gradum perlegerit in -ibrevi sua, statim ipsam -embrevem ponit super altare iugiter ibi reservandam. f nota, imbreviatura Aufzeichnung, Imbreviatur (cf. O. Redlich, op. cit. p. 61): MLWGesta Bert. 3,9 comes vero dedit nobis in concambium viginti libras ... de -ibrevi Leonii notarii, quas et privilegio suo perpetuo habendas confirmavit. g exemplarAusfertigung, Kopie: MLWConc. Karol. 19G,3 domnus noster ... Tasiloni ... culpas ... indulsit ..., unde tres -esbreves ex hoc capitulo uno tenore conscriptos fieri praecepit MLWeqs. MLWDipl. Otton. II. 209 comites nostros ... aliosque complures, quos ipse abbas ... in -ebreve suo ... notatos secum tenet. MLWChart. Tirol. 427 p. 224,13 ego Albertus ... notarius ... ex suprascriptis omnibus unius tenoris duo -iabrevia rogatus scripsi. MLWChart. Bund. 583 actum Tirano; unde duo -ibrevi unius tenoris rogati sunt. MLWChart. Tirol. 1013 p. 66,1 inde duo -iabrevia conscribi et sigillis ... conroborari. 1183 p. 228,9 plurima -iabrevia in uno tenore scripta. MLWChart. Tirol. notar. 302 p. 201,12 duo -iabrevia dicte finis me scribere rogaverunt. MLWChart. Scheftl. 24 p. 27,39 duo -iabrevia in una tenore fieri. persaepe. II translate MLWi. q. condicio vilisgeringe Stellung: MLWEgbert. fec. rat. 1,1026 Deus ... nobilitans hominem ratione et divite sensu, dans mutis -iorabreviora quidem et servire priori.
27693 Zeichen · 1526 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    brevis

    Goethe-Wörterbuch

    brevis a idVbdg ‘brevi manu’: kurzerhand, sogleich; nur in amtl Korrespondenz das .. Urteil .. brevi manu dahin zu refor…

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    BREVIS

    Hederich (Mythologie, 1770) · +2 Parallelbelege

    BREVIS , is , ein Beynamen der Fortuna, welcher zu Rom Servius Tullius einen Tempel errichtete. Sie wird auch Parva gena…

  3. Latein
    brevis

    Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg

    brevis -e et brevis -is f. I. kurz, klein, Kürze II. Notenwert der Mensuralnotation — I. short, small, a short (syllable…

  4. Spezial
    brevis

    Ladinisch-Deutsch (Mischí) · +1 Parallelbeleg

    brevis [brę̄·vis] f. ‹mus› Brevis f.

Verweisungsnetz

14 Knoten, 6 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 6 Sackgasse 7

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit brevis

20 Bildungen · 11 Erstglied · 9 Zweitglied · 0 Ableitungen

brevis‑ als Erstglied (11 von 11)

brevis altera

LmL

brevis altera (alterata) einzeitige Brevis - zweizeitige Brevis — breve of one temporal unit - breve of two temporal units 1 ohne nähere Bes…

brevis coniungens

LmL

brevis·coniungens

brevis coniungens Sonderform der Brevis (  ) in einer Notengruppe, die zu einer Textsilbe gehört — exceptional form of the breve (  ) in a…

brevis erecta

LmL

brevis erecta Sonderform der Brevis (  ), durch welche die Erhöhung der Note um einen Halbton angezeigt wird — exceptional form of the brev…

brevis imperfecta

LmL

brevis·imperfecta

brevis imperfecta aus drei bzw. zwei Semibreven bestehende Brevis — breve that consists of three semibreves, or of two semibreves 1 allgemei…

brevis maior

LmL

brevis·maior

brevis maior einzeitige Brevis - zweizeitige Brevis — a breve of a single temporal unit - a breve of two temporal units [s.XIII] LmL Anon. E…

brevis obliqua

LmL

brevis obliqua Brevis in quadratischer Form - Brevis in schräger (obliquer) Form — breve written as a square note - breve written in oblique…

brevissima

LmL

brevis·sima

brevissima (nota) et brevissima -ae f. Notenwert der Mensuralnotation — note value in mensural notation 1 im Wert von einem Drittel einer Br…

brevis als Zweitglied (9 von 9)

maneries brevis

LmL

maneries brevis Teilung (Mensur) der Brevis — division (mensuration) of the breve [s.XIV] LmL Anon. Deodat. 5 tit.: De semibrevibus in brevi…

plica brevis

LmL

plica brevis Bezeichnung für eine als Plica notierte Brevis — term for a breve notated as plica [s.XIII] LmL Ioh. Garl. mens. 2, 17: brevium…

plica semibrevis

LmL

plica semibrevis Bezeichnung für eine als Plica notierte Semibrevis — term for a semibreve notated as plica [s.XIII] LmL Anon. Emmeram. 1 p.…

semibrevis

LmL

semi·brevis

semibrevis -is f. et semibrevis -e I. Notenwert der Mensuralnotation II. Bezeichnung für die Plica III. Kunstwort für eine um die Hälfte dim…

semisemibrevis

LmL

semi·semibrevis

semisemibrevis -is f. Kunstwort für eine um die Hälfte diminuierte Semibrevis — artificial term for a semibreve diminished by half [s.XV] Lm…

valor semibrevis

LmL

valor·semibrevis

valor semibrevis Note der Mensuralnotation (  ) unbekannter Bedeutung — note in mensural notation of undetermined meaning (  ) [s.XIV-XV] …