bestia

bestia, -ae f. MLWscript.: ve-: MLWl. 71. bi-: MLWl. 57.63. p. 1455, 63.65sq. 1456,15sq. MLWal. by-: p. 1455,29. adde MLWChron. Fred. 3,12 p. 97,15. -te(a): p. 1455,63.65sq. 1456,16. adde MLWLex Sal. Pipp. prol. 4 -eis (bisties D 9). MLWform.: nom. MLWpl. -ii: p. 1456,16. MLWabl. MLWpl. vestibus: MLWl. 71. animal brutum — Tier (cf. MLWGloss. III 366,53 St.-S. -abestia dier. MLWal.): I strictius de certis speciebus: A de animalibus rapacibus vel silvestribus MLWi. q. fera — (wildes) Tier, (Stück) Wild: 1 proprie: a gener.: MLWChron. Fred. 2,57 p. 80,5 decernant, ... an bistiis devorandum tradatur. MLWIonas Bob. Columb. 1,10 p. 169,16 ibi ferae ac -aebestiae, ursorum, bubalorum, luporum multitudo frequentabant (MLWArbeo Emm. 6 regionis montana ... cervis, alcis, bubulis, capręis ... et omnium -arumbestiarum atque ferarum generibus ornata). MLWAldh. virg. II 1438 -abestia (sc. leo) sanctorum labris vestigia linxit. MLWWett. Gall. 28 p. 272,19 piscis territus a duabus -isbestiis, quae luderes nuncupantur. MLWWalahfr. Mamm. hymn. 5,3 vivebat inter -asbestias. MLWErchemb. Cas. hist. 51 terra ... vestibus et vepribus repleta (inde MLWChron. Salern. 129). MLWBovo Corb. Boeth. 15 in secundo [] ordine, qui est -arumbestiarum et pecorum et quorumlibet animantium, quoniam ratione carent, duo tantum ... inveniuntur, sentire et crescere. MLWHrotsv. Cal. 9,8 discede ..., crudelis -abestia (sc. serpens). MLWOtto Sanblas. chron. 40 p. 61,26 hortum ... omnium ... -arumbestiarum genere delectabiliter refertum (MLWChart. Burgenl. I 262 p. 187,42). MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 29,7 maiores rapacium avium maiusculas -asbestias et aves predantur, minores minusculas MLWeqs. saepe. v. et MLWl. 46. b in legibus, chartis sim. (spectat plerumque ad venationem; ad lacerationem mortuorum: l. 10): MLWLex Baiuv. 19,7 ut ... nec a -isbestiis (-eisbesteis MLWvar. l.) seu canibus laceretur cadaver. MLWCapit. reg. Franc. 77,18 ut forestarii bene ... custodiant -asbestias et pisces. MLWDipl. Zwent. 13 in ipsa silva -ambestiam capere quacumque venacionis arte. MLWDipl. Otton. I. 62 -asbestias ..., quę Teutonica lingua elo aut scelo appellantur, venari (MLWDipl. Conr. II. 156 v. aut birsare aut alicuius silvatici generis -asbestias agitare). MLWDipl. Heinr. II. 186 bannum nostrum -arumbestiarum ... comiti ... concedimus. MLWal. 2 a in imag. et per compar.: α de hominibus: MLWWalahfr. exord. 7 p. 481,33 multos praedicatorum ... inter has -asbestias (sc. barbaros) cum erroribus pugnaturos venisse. MLWWiduk. gest. 3,46 p. 127,20 melius bello ... moriamur, quam ... more malarum -arumbestiarum strangulo deficiamus. MLWWalth. Spir. Christoph. I 24 rex inquiens: ‘omnium ferocissima -arumbestiarum’ (sc. Christophore). MLWGerhoh. Antichr. 1,26 Heinricus ... urbem ingressus -ambestiam quandam nomine Purdinum (sc. episcopum) superintrusit. MLWAlbert. M. Is. 56,9 ‘-abestia agri scindet eos’ (Vulg. Os. 13,8): in formam istarum -arumbestiarum praelati hodie conversi sunt MLWeqs. MLWal. β de daemonibus: MLWVisio Baront. 5 recedite, cruentae bystiae ([be- MLWvar. l.]. cf. Sulp. Sev. epist. 3,16). γ de vitiis: MLWLand. Mediol. hist. I 3,23 p. 90,51 libido est -abestia maligna, quae in sylva huius saeculi ad devorandas animas per ... diabolum incitatur. b alleg.: MLWHildeg. phys. 7 praef. silvestres -aebestiae designant plenitudinem effluentiae MLWeqs. MLWAlbert. M. Is. 56,9 -aebestiae agrestes ... significant ... feroces homines. MLWal. c proverb.: MLWPass. Kil. II 12 nulla ... feritas -arumbestiarum in hoc mundo similis est mulieris malae (MLWsim. MLWOtloh. prov. B 40 [ed. W. C. Korfmacher. 1936]). B de animalibus domi natis MLWi. q. pecus domestica — Haustier, Nutztier, Stück Vieh (saepius de speciebus, MLWe. g. de equis: MLWl. 42sq. 60sq.; de bubus: MLWl. 49; de ovibus: MLWl. 54): 1 gener.: MLWUnibos 145,4 (ed. K. Langosch, Waltharius, Ruodlieb, Märchenepen. p. 288) ex alvo brutae -aebestiae (sc. equae). MLWHugo Flav. chron. 2 p. 482,50 ut -abestia, cui sedebam, ... vix stabulo extrahi posset. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 140,33 teneriores carnes, que erunt de ... -isbestiis domesticis (3 p. 62,15 capere aliquam -ambestiam domesticam seu silvestrem). MLWal. 2 in legibus, chartis sim.: MLWActa imp. Böhmer 146 p. 139,26 (a. 1184) quicumque ... -asbestias suas per praedationem amiserit. MLWChart. Bund. 434 p. 321,32 interrogatus, si de -isbestiis dant ipsas -asbestias vel denarios, respondit MLWeqs. (MLWChart. Tirol. 671 p. 126,11 -ebestie, scilicet peccore, ... debent dari). MLWActa imp. Winkelm. I 122 p. 103,30 in ... ponte ... de grossa -abestia quatuor denarios et duos de minori ... recipere. MLWRegistr. Trident. I 1 p. 18,23 solvit ... unam -ambestiam minorem cum una manu lane (2 p. 20,6 unam -ambestiam maiorem. 3 p. 20,33sq. unam -ambestiam cum lacte ... et duas -asbestias et dimidiam sine lacte. MLWal.). MLWChart. Rhen. med. II MLWapp. 15 p. 408, 40 qui i -ambestiam trahentem ligna habet. MLWChart. Tirol. notar. I 375 quod restituat -asbestias ablatas. MLWChart. Tirol. 1215 p. 259,39 ius ... conducendi ... -asbestias ad pasculandum. MLWStatut. ord. Teut. p. 110,2 vicemarschalcus ... dabit ... ordeum -isbestiis. p. 112,31 -isbestiis auferre frena. saepe. C de animalibus phantasticis MLWi. q. belua fabulosa, monstrum — Fabel-, Untier, Ungeheuer: 1 gener.: MLWChron. Fred. 3,9 fertur ... bistea Neptuni Quinotauri similis eam adpetisset MLWeqs. 3,12 p. 97,12 vidit Childericus similitudinem bisteis leonis, unicornis et leupardi ambolantibus (p. 97,17 bisteas minores MLWs. canis et minoribus bistiis ... volutantes). MLWAldh. virg. II 357 gluttit piceam crudelis -abestia (sc. draco) massam. MLWBruno Querf. Adalb. A 28 fit ... collisio undarum, quasi se moveat aliqua ingens -abestia (bellua 2) maris. MLWal. 2 bibl. (cf. Vulg. apoc. 16,2. 17,3): MLWAldh. virg. I 17 quam (mulierem) apocalipsis super -ambestiam sedisse describit. MLWAlex. Min. apoc. 16 p. 327,32 -abestia ista erat ... Widekindus [] dux bestialiter vivens. 20 p. 430,29 Fredericus ... est imago -aebestiae prioris in persequendo ecclesiam. MLWibid. MLWal. (v. MLWind.). II latius: A proprie: MLWTestam. Eberh. (ed. P. E. Schramm-F. Mütherich, Denkmale der dt. Könige u. Kaiser. 1962. p. 94^a,59; MLWa. 867) librum -arumbestiarum. MLWThietm. chron. 6,23 quod (fanum) pro basibus diversarum sustentatur cornibus -arumbestiarum. MLWHeinr. August. planct. 825 -abestia dat sensum (sc. homini), rationis ... angelus usum. MLWHildeg. phys. 7,15 nec superbiam ... homini inferunt pelles ovium, sicut aliae pelles quarumdam -arumbestiarum faciunt. MLWAlbert. M. eth. 7,1,1 p. 463^b (bis),27 -aebestiae propter indignitatem naturae neque virtus est neque malitia. MLWanimal. 4,44 ex ... rostro musca perforat corium -arumbestiarum quadrupedium. 22,112 leucrocotham ... universas -asbestias praecedit velocitate. MLWal. in fabula: MLWChron. Fred. 2,57 p. 81,18 cum esset leo fortissimus bistiarum fuitque elictus a cunctis bisteis rex. p. 81,26 bistii pavefactae tremebant. de effigiebus: MLWTheoph. sched. 3,53 p. 105,37 Th. in electris facere ... aves sive -asbestias. MLWRud. Trud. gest. 6,7 p. 257,25 pallium ... imaginibus -arumbestiarum variatum (MLWHerbord. Ott. 2,32 p. 740, 39). MLWal. B in imag. de natura inferiore: MLWEpist. Hann. 6 p. 289,23 hominem exuere, induere -ambestiam. 9 p. 316,35 quid aliud faciunt, nisi ut ... -ambestiam vivant? Erb