aula

1. aula, -ae f. (αὐλή) ?MLWacc. MLWsg. -emaulem: MLWForm. Senon. II 18. MLWplur.: p. 1237,36.1238,11.59. I de partibus aedificiorum: A strictius MLWi. q. atrium, oecus — Halle, Saal: 1 publ.: a proprie: MLWChron. Fred. 3,12 p. 97,11 ante -asaulas palaciae. MLWNotker. Balb. gest. 1,18 p. 23,21 ingrediuntur in -amaulam variis tapetibus et omnigenis ornatam palliis. MLWWaltharius 315 ebrietas fervens tota dominatur in -aaula. MLWCosmas chron. 1,42 p. 78,16 per superioris -eaule cancellos. MLWChart. Meckl. 969 p. 217,18 acta sunt hec ... in -aaula sive caminata nostra. MLWal. in MLWnom. propr.: MLWGesta Trev. cont. I 2 p. 176,21 oppidum quoddam, quod vocatur A-a Palacii (‘Palatiolum sive Pfalzel’ MLWed.). b in imag.: MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,20 (de auctoribus Romanis) tercius ... annus ... mihi Romanam ... monstraverat -amaulam MLWeqs. MLWThiofr. Willibr. I A 4 p. 463^B de uteri virginalis -aaula processit rex aeternus. MLWHonor. August. gemm. 1,127 haec domus etiam -aaula Dei nuncupatur, quia in ea convivium regis aeterni celebratur. MLWfort. huc spectat: MLWForm. Wisig. 4 in -amaulam ingenuitatis ... vos esse congaudete (cf. 6 p. 578,8). c meton. de personis in atrio congregatis: MLWWaltharius 469 omnis ei mox -aaula reclamat. 2 eccl.: a vestibulum — Vorhalle: MLWMilo Amand. 8 (MGMer. V p. 482,22) custodibus in -aaula basilicae relictis. MLWErinh. Heimer. 583 cum ... templi dormit secus -amaulam. MLWDipl. Heinr. III. 108 p. 137,23 in -aaula domus sancte Cumensis ecclesie. b pars interior vel navis (ecclesiae) — Inneres (einer Kirche), Kirchenschiff: Vita Lupi Senon. 9 (MGMer. IV p. 181,32) sanctus ... -amaulam petiit matris ecclesiae. Transl. Germ. 1 (MGMer. VII p. 423,3) ut eius (s. Germani) felicia membra ... infra ipsius -amaulam ecclesiae[] transferri potuissent. MLWVita Magni Fauc. 71 non fuit -aaula basilicae ad perfectionem operis perducta. c dormitorium — Schlafsaal: MLWAlcuin. carm. 96,1,3 nullo qui dormiat aevo, fratribus hac requiem dulcem concedat in -aaula. B latius: 1 conclave — Zimmer, Raum: a proprie: MLWChron. Salern. 180 p. 558,27 ad -amaulam, ubi ... princeps ... quiescebat (item in palatio: MLWAnnal. Ianuens. III p. 185,17 regem in quadam -aaula palacii Bononiensis carceri ... manciparunt. MLWal.). MLWTract. de chirurg. 917 in mediam -amaulam ducatur aegrotus (sc. in sudatorio). de partibus chrismalis: MLWAldh. ad Acirc. 66,3 nullus reserat nec limina pandit, culmina ni fuerint -isaulis sublata quaternis. b in imag. de ambitu modorum: MLWRud. Trud. (?) mus. 2,26 p. 97 (vs.) ex G g ... componitur -aaula tetrardi. 2 cella — Zelle, Kammer: a proprie: α de carcere: MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,23 panditur ... carceris -aaula. β de habitatione monachorum: MLWWalahfr. Wett. 245 decorus in -amaulam angelus ingreditur (cf. 224). MLWGall. 1,19 reversus est Gallus ad dilectae solitudinis -amaulam. b in imag.: MLWFlor. Lugd. carm. 24,1 de pectoris -aaula. MLWEpitaph. var. I 20,1 hic iacet opertus cespite telluris in -aaula. MLWEpist. Ratisb. 10 p. 321,20 licet in -aaula timoris positus vix loqui audeam. MLWChart. com. Mansf. III 24 p. 142,10 ne facta notabilia ... ab -aaula memorie deleantur. 3 coquina — Küche: MLWAlcuin. carm. 26,48 Menalca coquos nigra castiget in -aaula. II de aedificiis totis: A palatium — Palast, Hof (cf. MLWGloss. I 8,31 St.-S. -aaula salihus. III 127,21 -aaula phalinza): 1 proprie: a in univ.: Vitae abb. Acaun. 1 (MGMer. VII p. 330,12) dum in -aaula regali sedulus famulator regiae potestati adsisteret MLWs. Ymnemodus (MLWVita Mathild. II 9 diiudicabant Heinricum regno potiri, quia natus esset in -aaula r. MLWal. cf. MLWCapit. reg. Franc. 222 p. 106,6 Papie in -aaula regia). MLWPass. Praeiecti I 20 ut vir Dei ad -amaulam regis ... pergeret (MLWVita Elig. 2,41. MLWal.). MLWPaul. Diac. carm. 35,25 ornasti patriam doctrinis, moenibus, -isaulis. MLWCod. Karol. 54 p. 577,5 quod ... in -aaula apostolica confirmatum est. MLWWalahfr. Wett. 875 palatinas ... ad -asaulas. MLWCarm. Sangall. II 5,1,1 splendida marmoreis ornata est -aaula abbatis columnis. MLWCapit. reg. Franc. 216 p. 92,4 in augustali -aaula. MLWPoeta Saxo 2,431 in Aquisgrani, quam condidit ipse -amaulam magnificam. 3,453 Lateranensi ... ab -aaula. MLWPurch. Witig. 170 sceptrigeram ... deserit -amaulam. MLWThietm. chron. 6 prol. 33 -aaula ducis. MLWAdemar. hist. 3,56MLW^ex. vulneratus est praepositus ducis ... et -aaula eius ibi diruta. MLWWipo gest. 7 p. 30,4 Papienses ... ad imbellem -amaulam ruentes. MLWRod. Camer. Lietb. 3 p. 844,20 puer ... educandus in -aaula pontificali. MLWChart. Xant. 44 p. 35,14 episcopalis -ęaulę reparandę. MLWChron. reg. MLWa. 1107 p. 47,18 in secretario Goslariensis -aeaulae. saepe. in fabula: MLWEcbasis capt. 635 conventus deserat -amaulam. expressius MLWi. q. thronus — Thron: MLWWalahfr. Wett. 579 ante Dei auratam prosternitur -amaulam. MLWThietm. chron. 7 prol. 12 scandens cesaream post rector clarus in -amaulam. b de loco iudiciali: MLWCapit. reg. Franc. 222 p. 104,27 disponente iura regni ... rege ... in -aaula Ticinensi. MLWDipl. Conr. II. 212 institutum ... traditionis ... in -aaula Radisponensis civitatis ... roboratum est. MLWChart. select. Waitz 20 p. 49,11 de teloneo ... in -aaula respondebit mansionarius. MLWChart. Turic. 285 confirmatum in fisco Tureginsis -ęaulę. MLWChart. Argent. I 139 p. 114,40 acta sunt hec in -aaula episcopali Argentinensi. al. expressius MLWi. q. iudicium aulicum — Hofgericht: MLWDipl. Otton. I. 372 p. 510,33 omnibus imperialem -amaulam quaerentibus (448 [spur.] MLWi. -amaulam super hoc appellare). MLWChart. Salem. 548 p. 151,35 presidentibus ... nobis pro tribunali -eaule imperialis apud Basileam in curia prepositure). c de officiis palatii: Desid. Cad. epist 1,6 totius -aeaulae immoquae regni rectorem Grimoaldo maiorem domus. Angilb. carm. 2,56 (MLWMGPoet. I p. 361) magnae primicerius -aeaulae. MLWWett. Gall. 21 praesules -aeaulae regalis. MLWEinh. Karol. 1 p. 3,15 praefectus -aeaulae. MLWPetr. Dam. disc. p. 88,20 amministratoribus -aeaulae publicae. Const. I 172 p. 238,15 Rainaldo ..., imperialis -ęaulę cancellario (MLWChart. Welt. 13. MLWal.). MLWOrd. coron. imp. 17,3 cum ... officialibus et ministerialibus -eaule papalis. MLWChart. Tirol. 663 imperialis -eaule dapifer. 686 imperialis -aeaulae prothonotarius. MLWChart. Raitenh. 77 p. 81,9 imperialis -eaule marescalcus. 2 a meton. de personis[] ad palatium pertinentibus: MLWIonas Bob. Columb. 1,24 p. 207,11 ob quibusdam erroribus, quos vix -aaula regia caret. MLWVed. 7 erat Vedastis gratus paenes regiam -amaulam. MLWVita Elig. 1,15 p. 681,6 ut ... -aeaulae regis praesentaretur metallus. MLWPetr. Dam. disc. p. 77,24 cum ... -aaula regia suum tueatur electum. MLWChron. Reinh. MLWa. 1211 p. 578,12 mores, quos arbitrati sunt imperiali -eaule minime conducere. MLWal. in fabulis: MLWEcbasis capt. 566 palatinam quod condecet -amaulam. MLWNivard. Ysengr. 6,343 suppetit ingluvies -ęaulę. b in imag. de caelo sim.: MLWAldh. virg. II 1379 inferni furva regnavit Pluton in -aaula. Vita Eucher. prol. (MGMer. VII p. 46,32) ad caelorum ... -asaulas. MLWEpist. pont. Rom. sel. I 2 p. 29,29 iustitiae sedis, fidei domus, -aaula pudoris (MLWTit. metr. III 3,1,3 fidei -aaula, p. [de fonte v. notam MLWed.]). MLWWalahfr. Wett. 397 aeterni ... regis in -amaulam. MLWDipl. Arnulfi 9 ianuam -eaule celestis. MLWHrotsv. Pel. 389 sidereae ... -aeaulae. MLWWalth. Spir. Christoph. II 5,92 -amaulam cunctorum ... iocorum. MLWThietm. chron. 6 prol. 15 in aetheria ... -aaula. MLWSalutaris Poeta 217 (ed. P. Leyser, Hist. poet. et poem. p. 2067) aeterni solis in -aaula. saepe. c alleg.: MLWHraban. univ. 14,20 p. 389^D -aaula ... sanctam ecclesiam significat aut conscientiam mundissimae animae MLWeqs. 3 translate: a dominatio — Herrschaft: MLWAlcuin. carm. 3,4,2 apostolicam tenuit tunc Sergius -amaulam. MLWPaul. Diac. Rom. 14,1 Marcianus Orientali -aeaulae praeficitur imperator. MLWTheod. Trev. transl. Celsi 10 imperator vero uti catholicissimus mundialis -aeaulae rector. MLWfort. MLWadd.: MLWGesta Camer. 1,12 ab isto ceterisque successoribus eius Camaracensis aecclesia specialem principatus -amaulam accepit. b usus (loquendi) ad palatium pertinens — höfischer (Sprachge-)Brauch: MLWLudolf. summ. 3 p. 369,10 ista recesserunt ab -aaula. B 1 basilica — Kirche: MLWAldh. carm. eccl. 1,5 hic Petrus et Paulus ... alma venerantur in -aaula. MLWCod. Karol. 21 p. 524,17 infra -amaulam ipsius principis apostolorum. Donat. Trud. 25 (MGMer. VI p. 294,1) venit caecus ad sacratissima limina sanctae -aeaulae, in qua ... beati viri corpus ... humatum dinoscitur. MLWHraban. carm. 46,2 praecursor Domini ... hanc -amaulam inhabitat. MLWEpitaph. var. II 59,4 -eaule conditor huius. Dedic. Brix. (MLWMGScript. XV p. 1110,31) hec -aaula consecrata est a ... episcopo. saepe. in MLWnom. propr.: MLWOtto Frising. chron. 7,32 p. 361,7 apud Veterem A-am (‘Vetralla’). in imag.: MLWEkkeh. IV. bened. I 28,27 super hanc petram Dominus struet -amaulam (ecclesiam Vulg. Matth. 16,18). 2 monasterium, aedificium monasteriale — Kloster, Klostergebäude: MLWChart. Rhen. med. I 198 p. 258,22 (a. 955) super hanc ... virginis Marie -amaulam. MLWAdemar. hist. 3,35MLW^in. Arnaldus in -aaula sancti Eparchii factus monacus. Vita Walar. 14 (MGMer. IV p. 166,6) -arumaularum vel aedium fabrica. MLWTrad. Michaelb. 1^b p. 773,2 Deo suisque electis in eadem -aaula servientibus. MLWChron. Bened. II 6 regina in vestitu religionis ad sancti Michaelis celebrem tunc pudicie -amaulam se contulit. MLWal. C domus, sedes — Haus, Sitz: 1 in imag.: MLWAldh. virg. I 43 p. 296,4 -aeaulae structuram ... robustissimae petrae imposuit Iustina (cf. Vulg. Matth. 7,24). MLWErmold. Ludow. 3,53 iustitiae virtus nullam sibi vindicat -amaulam. 2 translate MLWi. q. structura — Bau: MLWHerrat hort. p. 153 est opus, ut comedat ..., quae si non faciat, corporis -aaula ruat. III de areis sim.: A locus curtis, propatulum — Hofstatt, Hof: MLWChart. Sangall. A 257 p. 245,12 (a. 820) hobas vestitas cum mancipiis ad -amaulam nostram vel curtem pertinentibus. MLWFroum. carm. 11,39 firmemus vectibus -asaulas. in MLWnom. propr.: MLWChart. Heist. 100 (a. 1247) conventus monasterii de A-a sancti Petri (‘Peterhof’). MLWfort. MLWadd.: MLWDonizo Mathild. 1,697 Maronis dicitur -aaula hactenus et silva, per quam pascebat ovillas. B regio — Stätte (in imag.): MLWThietm. chron. 6,10 Saxoniam ... securitatis ac tocius ubertatis quasi florigeram paradisi -amaulam. Sroder