albus, -a, -um.
MLW
script. -lv-: MLW
l. 58.69. p. 434,11. MLW
compar.: MLWCosmas chron. 1,41 p. 76,24.
v. et p. 432,31. MLW
superl.: MLW
l. 14.64. I
proprie MLW
i. q. candidus, albidus, canus, cereus —
weiß, weißlich, weißgrau, weißgelb: A
de anim. et partibus corporis: 1
de bestiis: a
spectat ad pellem: MLWDipl. Heinr. II. 427 p. 545,30 equum unum -umalbum faleratum (MLW
sc. papae; cf. MLWVinc. Prag. annal. MLWa. 1161 p. 679,19 equum ... -issimumalbissimum ornatum). MLWAdam gest. 4,32 p. 267,4 martures -osalbos eiusdemque coloris ursos. MLWBerth. Zwif. chron. 10 p. 174,12 cappam nigram -osalbos boves habentem intextos. MLWAlbert.
M. animal. 22,123
mures. MLW
al. MLW
alleg.: MLWAnselm. Hav. dial. 1,7 equus -usalbus primus est status ecclesiae
(cf. Vulg. apoc. 6,2). b
spectat ad pennas: MLWSalom. II. epist. p. 415,18 merulam. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 9,21 ambe species ciconiarum, scilicet -ealbe et nigre. 5 p. 123,20 ale de aironibus -isalbis et cinericiis. MLWAlbert.
M. animal. 8,111 asturem ... valde antiquum et quasi -umalbum factum ex multa antiquitate. 19,39 pavi. 23,65 falco. MLW
al. MLW
alch.: MLWAlleg. sapient. 1 p. 468
b,33 lacte -ialbi volatilis. c
proverb. de impossibilitate vel raritate: MLWEgbert. fec. rat. 1,250 delusor promisit apes ... -asalbas. 1,1276 -usalbus erit corvus
magister, si strenuus exit alumnus (MLWFroum. carm. 19,37. MLWAnnal. August. I MLWa. 1086 p. 132,25.
cf. MLWNivard. Ysengr. 3,655 cornix). 2
de hominibus: a
spectat ad cutem: MLWAlbert.
M. animal. 3,178 mulierum -arumalbarum (9,63). b
spectat ad vestimenta: MLWAldh. virg. II 1668
(de sanctis) grex (
cf. MLWHrotsv. Gong. 487 cuneis).
de habitu monachali: MLWVita Norb. I 14 p. 686,48
(in convicio) -oalbo cane
(de ordine Praemonstratensi ut Fund. Osterh. [MG Script. XV p. 1106,3] -isalbis canonicis). MLWDial. cler. et laic. p. 321, 29 monachi grisei, -ialbi, nigri (MLW
sim. Const. II 428
II,17). MLWChart. civ. Erf. 220 p. 137,8
(de ordine canonico MLW
s. Augustini) collegio sanctimonialium dominarum -arumalbarum.
nota de ordine Cisterciensi: MLWHugo Trimb. laur. 134 Godehardus cum grege nos -oalbo precibus compaginet -oalbo. c
spectat ad negotium: MLWChart. Lub. II 31 p. 28,15 (a. 1259) Meineko et Ludeko cerdones -ialbi
(theod. ‘
Weißgerber’
). d
nom. propr.: MLWChart. Turic. 212 p. 103,20 (a. 968) Erich Albus. MLWTrad. Frising. 1293. MLWChron. Afflig. 3 Gerardus, qui dicebatur Albus. MLWChart. Eichsf. 213 p. 128,28 Otto Albus de Botenstein. MLWAlbert. Stad. annal. MLWa. 1112 p. 320,6 comitem Ethelerum Album.
saepe. 3
de partibus corporis: MLWAethicus Ister 63 p. 42,31
Albani, quia -oalbo crine nascuntur. MLWLiutg. Greg. 15 p. 79,6 lanae. MLWHrotsv. Mar. 362 digitos. MLWCosmas chron. 3,24 in -oalbo ebore. MLWChart. Westph. VI 605 porcionem de digito sancti Magni martiris -amalbam. MLWAlbert.
M. animal. 1,517
cerebri substantia est mollis, -aalba, humida. 1,621 cutis ... est -aealbae substantiae. MLWWilh. Salic. chirurg. 4,4 p. 34,19 a carne glandulosa et -aalba. MLW
al. MLW
alleg.: MLWAlex. Min. apoc. 1 p. 17,15 -usalbus, id est immaculatus et innocens agnus per -amalbam lanam designatur
(cf. Vulg. apoc. 1,14). flavus —
blond: MLWWaltharius 750 crines. B
de rebus: 1
de plantis et earum partibus: MLWAntidot. Sangall. p. 89,34 gumen alvu. MLWIoh. Platear. simpl. med. p. 30b
v piper aliud -umalbum, aliud longum, aliud nigrum et rotundum. MLWRegistr. abb. Werd. 8,1 p. 249,6 xxx mo〈dios〉 leguminis nec -ialbi nec nigri, sed inter utrumque. MLWAlbert.
M. veget. 2,142 -usalbus
color in floribus ... causatur ex luminoso aqueo humido. 4,118 communiores ... colores arborum sunt viridis et -usalbus. 4,137 quae
(ulmus) est -issimaalbissima. 4,138 ligna sunt quaedam nigra et quaedam -aalba. 6,3 resina. 6,251 uva ... est -aalba et rufa et nigra.
saepe. in nominibus plantarum: MLWArbeo Emm. 22 in quodam arbore vulgari locutione spine -ealbe. MLWAntidot. Glasg. p. 156,13 cicer. p. 159,3 marrubii alvi. MLWAntidot. Cantabr. p. 160,40 elebore. p. 162,24 costum. MLWDynamid. Hippocr. 1,62 crinus leucus, hoc est lilium -umalbum. MLWDiaeta Theod. 50 papaver. MLWGloss. III 198,1 St.-S. dictamnum -umalbum wizuurz. 472,26 vitis -aalba MLWi. liela. 475,41
[] mentastrum, -aalba menta, rosseminz vel fiscminz. 541,44 fulphu MLWi. piper -umalbum wizphephir. 559,29 kardus -usalbus woluesmilch. MLWTract. de aegr. cur. p. 174,21sq. ligni -ialbi ... sandali -ialbi. MLWAlphita I p. 285,46 cor -umalbum, -umalbum abietis, agaricus idem. MLWAlbert.
M. veget. 6,163 camomillae. 6,213 rosa.
saepe. 2
de terris, lapidibus sim.: MLWHugeb. Willib. praef. p. 88,1
(de pergamena) per -asalbas camporum planities. MLWWalahfr. carm. 54,31 Parium. 83,9,1 -aalba civitas
(theod. ‘
Weißenburg’
) sacris decorata gazis. Mappae Clavic. praef. p. 187,11 sulfuris -ialbi aut crocei coloris. 283 lapides -osalbos et rotundos iiii uncias. MLWThangm. Bernw. 8 p. 761,37
(de musivo opere) -oalbo ac rubro lapide. MLWTheoph. sched. 2,5 lutum. 3,22 ollae. MLWDonizo Mathild. 1,94 Canossa. MLWHildeg. phys. 2,11 terra, quae -aalba, scilicet quae pallida est et arenosa. MLWChart. Pruss. I 4 p. 3,23 quod regio illa -aalba esset ad messem (53 p. 39,36;
cf. Vulg. Ioh. 4,35). MLW
al. MLW
alch.: MLWRosin. def. p. 316,23 recipe lapidem, qui est niger, -usalbus, rubeus, citrinus et avis mirabilis. MLW
proverb. MLW
c. sensu prosperitatis: MLWChron. Merseb. 2 p. 171,25 dies alma illuxit seculo -oalbo a nobis assignanda calculo (
cf. MLWEgbert. fec. rat. 1,219 res ... insolitę carbone notantur; olim prosperitas calclo numeratur in -oalbo).
de vitro: MLWHeraclius I 19,1 vitrum (MLWTheoph. sched. 2,12.23). MLWChart. Rhen. med. III 885 p. 662,22 fenestre ... sive picte sive -ealbe. 3
de metallis: a
de metallis impermixtis: MLWGeber. summ. 1,18 plumbum utrumque, lividum scilicet et -umalbum. MLWChart. Eichsf. 299 p. 172,18 ducentas marcas -ialbi argenti. b
de fusionibus metallorum: MLWCompos. Luc. M 21 eramen. MLWMappae Clavic. 77 eramentum. 85 eris (MLWEpist. Teg. I 112
b). c
de monetis argenteis: Chart. Livon. A I 20 p. 27
a,22 (a. 1211) denarii -ialbi erunt et dativi. MLWChart. Pruss. II 302 p. 220,11 quod quevis marca fertone sit -aalba vel -ioralbior. d
de pigmentis: Mappae Clavic. praef. p. 188,12 minium rubeum vel -umalbum. p. 188,28 de -oalbo plumbo (MLWHeraclius II 24 p. 71,20). MLW
al. e
alch. in nomine ficticio argenti vivi: MLWTurba phil. 12 p. 121,1 fumus (gloss.: lac virginis) ille -usalbus est et omnia dealbat
(Collection des anciens alchimistes grecs. MLW
ed. M. Berthelot. II. 1888. p. 51,1 ὁ γὰρ καπνὸς τοῦ θείου; MLW
sim. Morien. Rom MLWalch. p. 518
b,45 fumus ... -usalbus est argentum vivum. MLWGeber. clar. 2,11). 58 p. 161,22 arborem. 4
de humoribus superfluis: MLWTract. de caus. mul. 23 ad decursione〈m〉 matricis -aalba〈m〉. MLWPs. Galen. febr. 99 urina ... cum nebulis -isalbis et furfuribus supernatantibus (
cf. MLWMaurus urin. II p. 6,10 -usalbus
color urinae est sicut aqua clara). MLWAlbert.
M. veget. 6,273 anisum ... purgat matricem a fluxu humiditatum -arumalbarum. MLWanimal. 2,110 viae
testiculorum ... sunt plenae semine -oalbo.
saepe. 5
de morbis: Benedictio ocul. (MLWNArch. 13 p. 667,13) si
macula in oculo -aalba est. MLWHildeg. phys. 1,23 qui -amalbam lepram, scilicet quedick habet. MLWBenven. Graff. ocul. B 4 p. 13,2 que
species cataractae est -aalba sicut purissima calx. MLWAlbert.
M. veget. 6,429 super morpheam -amalbam. 6
de vestimentis: MLWAlcuin. epist. 134 p. 202,29
(de baptismo) -isalbis induitur vestimentis. MLWNotker. Balb. gest. 2,9 p. 63,9 pallia Fresonica -aalba, cana. MLWArs med. 3 p. 420,14 vestes ... -asalbas induat
medicus. MLWConsuet. Trev. 42 p. 41,2 facitergulam. MLWGreg. Cat. chron. MLWapp. p. 309,19 planetam diarodinam et aliam -amalbam. p. 309,23 diaspidem. MLWHonor. August. glor. 33 per -amalbam vestem, qua eos
(sacerdotes) induimus, sacerdotalem dignitatem innuimus. MLWBerth. Zwif. chron. 10 p. 174,7 dalmaticam. MLWEpist. Wibald. 325 p. 455,11 examitum megalogramon diplarion -umalbum. MLWChart. Heinr. Leon. 122 subtile. MLWAnnal. Prag. III MLWa. 1283 p. 208,37 pallam altaris de -oalbo balkyno.
saepe. de habitu monachali: MLWGesta Trev. cont. I 2 p. 176,39 mutatis vestibus ac pro -isalbis nigris indutis (
de ordine canonico MLW
s. Augustini ut MLWAnnal. Rod. MLWa. 1111 p. 696,29 -oalbo sub habitu. MLWHeinr. Lett. chron. 13,3). MLWOtto Frising. chron. 7,35 p. 372,17 vestem nigram ..., -amalbam vel griseam. MLWVita Norb. I 12 p. 683,40
(de ordine Praemonstratensi) in typo angelorum -aealbae vestes et in signo poenitentiae laneae ad carnem ferendae videntur. MLWStatut. ord. Teut. p. 38,24
(de ordine Teutonicorum) militibus quidem in signum milicie palliis -isalbis utentibus (
cf. p. 63,17 pannus -usalbus cum nigra cruce. p. 63,26 sacerdotes ... camisiis -isalbis ac superpelliciis sint induti. MLW
al. v. MLW
ind.). MLW
alleg.: MLWHonor. August. sacram. 29 -usalbus
color [] vestis presbyteri est castitas. 7
de alimentis, substantiis: MLWMappae Clavic. 285 mel -umalbum et purum. MLWDiaeta Theod. 269 vina -aalba et dulcia. MLWCompos. Matr. 56,3 acetum. MLWGloss. III 544,33 St.-S. propoleum MLWi. cera -aalba wizwachs. MLWAdam gest. 2,69 p. 131,5 panis (MLWChart. Xant. 51 p. 40,26. MLWChart. Argent. IV 35 p. 45,1 panes -osalbos, qui dicuntur smalleibe. MLWChart. Bern. II 596. MLW
al.). MLWChart. Eberb. 304 p. 65,12 defectus suppleatur de -oalbo
vino meliori. MLWAlbert.
M. veget. 6,252 nunquam ... -umalbum
vinum efficitur perfecte dulce sicut rubeum.
saepe. MLW
proverb. de similitudine: MLWEgbert. fec. rat. 1,279 -aalba videntur in -isalbis ova inserta farinis. 8
de variis rebus: MLWHeinr. Lett. chron. 14,5 p. 76,20 in tabulas
(i. parmas) -asalbas. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 56,33 teste ... ovorum ... sunt -ealbe totaliter. MLWAlbert.
M. meteor. 1,2,2 p. 493
b,13 de galaxia, quae est idem quod via lactea sive -aalba.
(spumā) albescens —
(weiß)schäumend: MLWErmold. Ludow. 3,261 -aalba ... trans flumina Rheni. MLW
fort. huc spectat MLW
nom. propr.: MLWChron. Reinh. MLWa. 1168 apud Album-lacum (MLW
theod. ‘
Weißensee’
; cf. MLWAnnal. Erf. praed. MLWa. 1248 p. 103,22 Albi-laci oppidum).
remissius: MLWGesta Trev. 3 p. 131,29 porta
Trevirensis ..., ad quam victores de bello revertentes ... excipiebantur ... et ob hoc Alba porta nominata (
cf. MLWBalder. Alber. 12 p. 250,43). MLWChart. Westph. III 604 (a. 1256) se soluturum ... denarios ecclesie ... ad -umalbum officium de manso quodam (‘
Weißamt’ MLW
ed.; MLW
sim. 735 p. 378,33). II
translate: A
lucidus —
glänzend: MLWPass. Petri et Pauli 215 aurora. B
clarus —
berühmt: MLWVita Paulin. Trev. 8
episcopus -aealbae metropolis Italorum
(i. Mediolani). C
purus —
rein: MLWBruno Querf. Adalb. A 14MLW
ex. -oalbo limo patientię. 18 de -oalbo martyrio (MLWfratr. 13 p. 733,41;
cf. L. Gougaud, MLW
RevBén. 24. 1907. p. 365sqq.). MLWfratr. prol. post -umalbum cor et opus bonum. 1 p. 717,19 -aealbae continentiae manus. 10 p. 726,23 tota mens et -umalbum opus. D
clemens —
gnädig: MLWCarm. var. III 84,57 quo te nunc senciat -umalbum. MLW
subst. masc.: 1
catalogus —
Verzeichnis: MLWHariulf. chron. 4,17 p. 217,6 abba ... loculo quae ... nostro contulit, hic retinet scriptus qui cernitur -usalbus. 2
latrunculus candidus —
weißer Spielstein: MLWCarm. Scot. II 1 sol. 2,4 unius et tetri interimunt vestigia terni -ialbi lacte magis. MLWAsilo rhythmimach. p. 15,1 viii -ialbi minores (p. 15,6.9.13). 3
nummus argenteus —
Silbermünze: MLWMetell. buc. 3,3 argenti dedit -osalbos. MLWQuir. 71,11 aere pius latro, fur auspice defugit -oalbo.
de moneta certi pretii: MLWChron. Laet. 3 iii solidos -orumalborum (MLWHist. Walc. cont. 21). MLWChart. Lux. II 53 datis ... lx libris -orumalborum. MLWRein. Leod. annal. MLWa. 1214 p. 671,10 xv milia librarum -orumalborum et centum libras Leodiensium. MLW
subst. fem.: I
eccl.: A
vestis vel tunica candida —
weißes (Unter-)Gewand (cf. Vulg. Ioh. 20,12): 1
gener. (
cf. MLWGloss. III 663,22 St.-S. -aalba chemis): MLWAlcuin. epist. 235 p. 380,35 mitte mihi ... pelliciam longam ..., nisi forte -aalba potest esse, que molliorem lanam habere videtur. MLWRather. epist. 25 p. 131,4 nullus cum -aalba, qua in suos usus utitur, praesumat missam cantare. MLWBertha Adelh. 11 ut sibi
(Adelheidi) ex proprio labore -amalbam afferret. MLWTrad. Frising. 1810
c dederunt ad communem usum fratrum unam -amalbam. MLWChron. Erf. min. p. 592,13 ut summus pontifex ... -aalba ampla, cingulo precincta continue uteretur (
cf. p. 592,15 illam -amalbam amplam et longam mutavit in -amalbam strictam, non cinctam, qua modo utitur papa).
paulo aliter: MLWWilh. Hirs. const. 2,32 p. 1086
D frater molens seipsum induit -aalba et supra caput alligat. 2
vestimentum liturgicum —
liturgisches Gewand: a
camisia candida —
Albe (cf. J. Braun, Die liturgische Gewandung. 1907. p. 57sqq.): MLWTrad. Patav. 18 (a. 788/89) i -aalba. MLWAngilb. eccl. Cent. 3 p. 177,28 -asalbas lineas. Amalar. 2,18,1
(de presbytero) postea camisam induimus, quam -amalbam vocamus (
cf. MLWWalahfr. exord. p. 504,21). MLWRegino syn. caus. 1,81 ut nullus presbyter sine amictu, -aalba, stola ... praesumat missam celebrare. MLWTrad. Ratisb. 279 p. 227,25 -amalbam in margine supremo auro, argento coccoque textrino opere elaboratam. MLWGesta Vird. cont. I 11 p. 49,49 -asquealbasque septem cum amictis aurofrisio paratas. MLWEkkeh. IV. cas. 90 -aalba est illa philologiae nuptiis auro insignis. MLWCasus Gall.
[] cont. 2MLW
med. -asalbas ... deauratas in margine et in pectorali. MLWAndr. Strum. Ioh. 75 p. 1099,6 flammae ... -amalbam quasi bissinam intrabant. MLWLeo Mars. chron. 3,31 -amalbam a scapulis et capite ac manibus friso decenter ornatam. MLWPetr. Cas. (?) chron. 3,58 p. 743,44 -asalbas sericas iv, de matassa bambacii viii. MLWChart. Westph. MLWsuppl. 6 p. 4,24 ad praecingendam -amalbam. MLWRup. Tuit. off. 2,23 p. 54
A (de monachis) in -isalbis stare vel procedere. MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 60,32 invitatorium in -isalbis canitur. MLWChart. Turg. II 101 p. 345,22 dum
praepositus adhuc -aalba indutus staret super tumulum. MLWRegistr. Pant. Col. p. 58,14 legavit nobis alvam.
saepe. MLW
alleg. (
cf. MLWAmalar. off. 2,18,3 [
de alba] vestimentum diximus esse castigationem vocis): MLWRup. Tuit. off. 1,20 -aalba lineum vestimentum et strictum ... novam vitam sacerdoti ... designat. MLWHonor. August. sacram. 29 -amalbam, id est fidem pro lorica (
cf. MLWgemm. 1,72).
remissius de vestimento certorum festorum proprio: Notae Gembl. (MLWMGScript. XIV p. 594,11) festum ... sancti evangeliste in -isalbis fieri instituit (
cf. p. 594,15. 595,3). MLWRegistr. Pant. Col. p. 54,17 octava sancte Marie, Tymothei et Symphoriani in -isalbis. p. 55,1 Bartholomei apostoli in -isalbis. p. 55,19. b
tunica diaconorum —
diakonale Tunika (cf. J. Braun, op. cit. p. 60): Vita Hugberti 16 (MGMer. VI p. 492,26) -amalbam et casulam. Vita Arid. 15 (MGMer. III p. 587,27) diacones in -isalbis exeunt ad processum. Pontif. Rom. -Germ. p. 153
b,15 diaconus -aalba indutus. MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 124,25 diaconus stola et -aalba indutus. c
tunicella —
subdiakonale Tunika, Tunizella (cf. J. Braun, op. cit. p. 79sq.): MLWOrdo Rom. 6,11 lineam dalmaticam, quam dicimus -amalbam. MLW
fort. MLW
add.: MLWAngilb. eccl. Cent. 3 p. 177,28 -asalbas Romanas cum amictis suis auro paratas vi. MLWBerth. Zwif. chron. 10 p. 174,16 duas -asalbas ex sericis factas.
v. et MLW
l. 5. d
tunica ministrorum —
Akolythentunika (cf. J. Braun, op. cit. p. 60sq.): MLWSigeh. Maxim. 20 scintilla ... in -amalbam cecidit. MLWConsuet. Trev. 20 ad predictum chorum in -isalbis intrant ministri. MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 125,3. e
rochettum —
Rochett (cf. J. Braun. op. cit. p. 1311): MLWPetr. Cas. (?) chron. 3,66 p. 749,21 -amalbam ... numquam ei
(Victori papae) potuerunt induere. 3
tunica baptismalis —
Taufkleid: MLWOrdo Rom. ant. p. 80
b,16 benedictio aquae ad -asalbas deponendas. MLWUffing. Ida 1,9 dum adhuc in -isalbis ab luce raperetur. MLWLamb. Tuit. Herib. 1,9 p. 748,5 -arumalbarum vestes. MLWRup. Tuit. off. 8,16 p. 236
B sabbato, quo deponuntur -aealbae (
cf. MLWHerbord. Ott. 2,27 p. 791,41 in die depositionis -arumalbarum).
saepe. MLW
alleg.: MLWHonor. August. gemm. 1,243 -aalba
baptizatorum ... sacerdotii praefert stolam. 3,123 -asalbas portamus, quia angelos in -isalbis resurrectionem annuntiasse signamus. 4
tunica beatorum —
Gewand der Seligen: MLWGerh. August. Udalr. I 9 p. 397,46 pueri agnum in -isalbis sequentes. B
meton. plur. MLW
i. q. hebdomada pascham sequens —
Woche nach Ostern (
cf. MLWHraban. inst. cler. 2,39 p. 137,25 vii dies -asalbas vocitamus propter eos, qui in sancta nocte baptizati -isalbis per totam hebdomadam utuntur vestibus): MLWTrad. Frising. 211 (a. 804/07) in -asalbas post pascha (557
a). MLWIoh. Diac. cen. 1,3,1 in -isalbis pascalibus (Pontif. Rom.- Germ. p. 141
a,36. MLWChron. reg. cont. I MLWa. 1198 p. 164,13). MLWOrdo Rom. 13
D,5 dominica prima post -asalbas (
cf. MLWRup. Tuit. off. 9,1
tit. de dominica secunda post -asalbas). 30
B (tit.) usque ad sabbatum in -isalbis (30
B,71 usque in sabbato de -asalbas). MLWGerh. August. Udalr. I 20 in pascali ebdomada, quam dicunt infra -asalbas. MLWHonor. August. gemm. 3,133 sequens
pascham septimana vocatur in -isalbis. MLW
al. II
margarita candida —
weiße Perle: MLWLeo Mars. chron. 2,59 p. 667,41 tres pannos de altari, unum cum -isalbis, alium cum cruce ex friso et -isalbis. 3,18 p. 711,4 dalmatica ... exameta, auro et -isalbis a capite, manibus ac pedibus insignita. MLW
fort. MLW
add.: MLWCompos. Matr. 74
tit. confectio -arumalbarum. MLW
subst. neutr.: I
proprie: A
strictius MLW
i. q. albedo —
weiße Farbe, das Weiß: MLWMetell. buc. 4,19 bucula ... maculis insignis et -oalbo ac niveo miscens orbes nigros quasi carbo. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 144,30 nigrum minoratur et -umalbum multiplicatur
in egestione falconum. MLWFabular. Min. 3,3 -umalbum ... caude quod inest. MLW
al. B
latius: 1
natur.: a -umalbum oculi MLW
i. q. albumen oculi —
das Weiße des Auges: MLWArs med. 7
[] p. 428,12 circa -umalbum (albumen
G) oculorum. b -umalbum ovi MLW
i. q. albugo ovi —
Eiweiß: MLWDiaeta Theod. 256 -umalbum ... ovi oculorum dolorem compescit. MLWAlbert.
M. veget. 1,47 in quo
(ovo) in -oalbo spisso viscoso est virtus galli. 2
techn. et alch.: a
pigmentum candidum —
weiße Pigmentfarbe: Mappae Clavic. praef. p. 189,6 matizabis de -oalbo. MLWTheoph. sched. 1,1 tolle cerosam, id est -umalbum, quod fit ex plumbo (MLWWilh. Cong. chirurg. 506 -umalbum de plumbo). MLWHeraclius II 42 -umalbum de Pullia (MLWRoger. Salern. chirurg. p. 177
14). 50 p. 85,27 -ialbi ... species cerusa, calx, alumen. MLW
al. b
argentum —
Silber: MLWMetell. Quir. 75,42
coronas flavo necnon ars fecerat -oalbo. c
sal candidus (metalli) —
weißes (Metall-) Oxyd: MLWGeber. summ. 1,18 quousque -umalbum factum est in calce sua. MLWinvestig. 4 p. 483 fit de -oalbo Hispanico. 7 p. 490. d -umalbum lunae MLW
i. q. lapis philosophorum mutationem in argentum efficiens —
weißes Elixier: MLWAlbert.
M. miner. 4,1,7 p. 93
b,19 elixir ... ad argentum ... vocant -umalbum lunae (p. 93
b,22). e -umalbum sulfureum MLW
i. q. argentum vivum —
Quecksilber: MLWTurba phil. 12 p. 121,7 -umalbum sulfureum (
Collection des anciens alchimistes grecs. MLW
ed. M. Berthelot. II. 1888. p. 51,11 θεῖον τὸ λευκόν). 3
de vestimentis: a
stragulum candidum —
weiße Decke: MLWBalder. Alber. 23 p. 255,26 in equis -oalbo coopertis. b
?alba —
?Albe: Liber confrat. Trev. (Arch Mittelrh Kirch Gesch. 7 p. 248,47) -umalbum obtulit (
sed cf. p. 243,43 albam). II
translate: A
de libris: 1
liber vitae —
Buch des Lebens (cf. Vulg. Phil. 4,3. MLW
al.; v. MLW
LThK. 2II. p. 738sq.): MLWAldh. virg. I 34 p. 275,11 aethralis litteraturae -oalbo descriptos. 46 Eulalia ... caelesti inscribitur -oalbo (MLWFolcuin. Bert. praef. p. 607,25). MLWWalth. Spir. Christoph. II 2,108 vitę caelestis in -oalbo (MLWWaldo Anscar. 108,62). Theod. Trev. serm. de Celso 7 in beati ordinis -oalbo. MLWWaldo Anscar. 11,1 -oalbo martyrii...attitulari. MLW
al. v. et p. 431,40. MLW
fort. MLW
add.: MLWCarm. libr. III 2,13
(in dedicatione psalterii) pax sit multa patri ... super -umalbum. 2
diptychum, liber confraternitatis —
Gebetsverbrüderungsbuch (cf. A. Ebner, Die klösterlichen Gebetsverbrüderungen. 1890. p. 953): MLWAlcuin. epist. 67 p. 110,32 in -oalbo beatitudinis vestre.
v. et alveus. 3
registrum —
Verzeichnis:MLW Odilo Suess. Seb. 15 (7) episcopium -oalbo curiae descripturus. B
mus. MLW
i. q. distantia —
Zwischenraum: MLWAnon. IV mus. Coussemaker I 3 p. 351
a intervallum sive -umalbum inter duos tractus.
Baader