lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

agon

nhd. bis lat. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
5 in 5 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
5
Verweise raus
1

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

agon m.

Bd. 1, Sp. 403
agon, -onis m. (ἀγών) MLWscript. ha-: MLWl. 32. certamen, pugna, luctamen(Wett-)Kampf, Streit, Ringen (cf. MLWHildeg. phys. 3,45 gelbaum ... -emagonem signat): I proprie: A gener.: MLWWaltharius 1025 ut rursum repararet -emagonem (ha-hagonem P). MLWMilo carm. 3,4,2,42 p. 646 Deo forti dum certat -eagone Iacob. MLWThietm. chron. 2,27 post longum mutui -isagonis luctamen victor hostem prostravit. MLWHist. peregr. p. 163,4 cotidie pro Christo in -eagone mortis et martirio desudamus. MLWal. ioculariter: MLWCarm. Bur. A 186,4,3 p. 72 rugit venter in -eagone, vinum pugnat cum medone. B 65,3b,2 fautor sis, Paris, Veneris -isagonis. B spec.: 1 de ludis gymnicis: MLWRhythm. 118,11,2 -nagon quinquennalis factus est in Helida. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1075 p. 240,29 tamquam solemniter indicto -eagone ... currentes. MLWAlbert. M. phys. 3,2,10 p. 225a,19 -esagones (cf. p. 206a,22 ἀγών) in Olympiadibus ludis et torneamento. MLWpol. 8,6g p. 800b,21 -esagones et musicam et alia exercitia civilia quaerere in conformitate ad spectatorem. MLWal. 2 de duello iudiciali: MLWHist. Walc. 8 sub regalis iuris observatione et suae litis -eagone suae propositionis verba confirmare. II translate et in imag.: A usu theol.: 1 latius: a de pugna spirituali, militia Christi: Ansbert. carm. 2 (MLWMG Mer. V p. 542) triumphum reportat in -nagon (MLWi. -eagone). MLWBeda hist. eccl. 5,11 p. 303,22 post multiplices militiae caelestis -esagones. MLWPass. Praeiecti I prol. p. 225,15 Gregorius ... sanctorum -esagones, multimoda ... condidit gesta. MLWHugeb. Wynneb. 2 p. 108,23 vir Dei ... -eagone argutus. MLWVita Pirmin. I 5 p. 25,26 -emagonem suum ... Deo monstrare. MLWWalahfr. carm. 83,3 superastis arma hostis antiqui ... carnis -eagone. MLWHraban. univ. 20,26 p. 550A mundialis. MLWMilo carm. 3,4,1,921 p. 643 geritur luctamen -isagonis. MLWDipl. Heinr. II. 122 decurso huius vitae -eagone ... coronari. MLWThietm. chron. 8,8 in -eagone (agonia MLWChron. Thietm.) huius titubantis seculi ... contendens. MLWCarm. pro schola Wirz. 224 christicolas servi fugiant in -eagone protervi. MLWTheod. Trud. Bav. 11 Domini athleta ... contra eum (diabolum) -emagonem suscipiens. saepe. de exorcismo: MLWVita Norb. II 47MLWmed. ut populus videret -emagonem sacerdotis et daemonis. b de contentionibus diaboli, schismaticorum: MLWCarm. Aldh. 2,33 diabolus bellicosus in -eagone Christi. MLWEpist. Bonif. 60 p. 122,1 quorum (schismaticorum) vanum -emagonem Dominus dissipabit. 2 strictius de martyribus MLWi. q. passioLeiden, Martyrium: MLWArbeo Emm. 18 p. 52,9 factus ... est in -eagone ex superna virtute robustus. MLWWalahfr. carm. 77,17,3 quos tui saevam faciunt -esagones tempnere mortem. MLWNorb. Iburg. Benn. praef. p. 872,8 qui -esagones martyrum seu vitas scripsere sanctorum. MLWHeinr. Lett. chron. 22,8 qui (heremita) ... martyrii sui -emagonem exspectabat. MLWHugo Trimb. registr. 528 Mauricius constans in -eagone. MLWal. in titulo libri: MLWCatal. biblioth. Ruf 2 p. 17,22 -esagones apostolorum. B usu iur. de certationibus forensibus: MLWEkkeh. IV. bened. I 39,41 qui (actores causarum) sermones miscent per -esagones (gloss.: certamina oratoria). C usu communi: 1 latius de labore, contentione: MLWTheod. Trev. sermo de Celso 5 inevincibili -eagone per se, quod audivit, custodire curavit. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1064 p. 92,17 pro qua (villa) recipienda diuturnum -emagonem desudavimus. MLWWalth. Marcht. hist. 29 post multos labores et ... -esagones. de crepitu dentium: MLWCarm. Bur. A 180,3,6 currunt (codd. recte, corruunt MLWed.) dentes in -eagone. MLWc. sensu successus: MLWEpist. var. III 26 p. 182,39 magistro ... quadriformem -emagonem in cyclo Phenonis, pegaseam sessionem in circulo solis. 2 strictius: a angustiae, sollicitudoBedrängnis, Not, Sorge: Hildeg. Far. 119 (MGMer. V p. 199,17) illi ... in hoc -eagone posito accessit ... Faronis nomen. MLWEpist. Meginh. 25 p. 223,11 fratres nostri in -eagone sunt. b colluctatio, agonia Todeskampf: Vita Lamb. Font. 2 (MGMer. V p. 609,5) eo in extremis posito atque in -eagone suae dissolutionis intento. MLWThietm. chron. 4,26 cum ... iam in -eagone exitus sui iaceret. 6,72 in -eagone laborantem. MLWAndr. Strum. Ioh. 60 marito iam in -eagone constituto. MLWCosmas chron. 3,49 p. 222,1 iam spiritus mei in -eagone. MLWTrad. Baumb. 210 (MLWMon. Boica III p. 72,21) Perhtolt ... tradidit duo mancipia ... in -eagone vite sue. MLWal. Schmidt
4331 Zeichen · 251 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    AGONm.

    Grimm Neubearbeitung (1965–)

    AGON m. kampf, wettstreit, von lat. agon, grch. ἀγών wettkampf, zu ἄγειν treiben, leiten, führen ( seit dem 17. jh. auch…

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Agon

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Agon , gr., Kampf, Kampfspiel, daher Agonotheten, Agonistarchen, die Aufseher der Kampfspiele.

  3. modern
    Dialekt
    agon

    Lothringisches Wb.

    a-gon [âgoən, Ptc. âga D. Si. ] 1. intr. eingehen, sich verengen: de Stoff geht ân. — 2. impers. ahnen: et geht mech ân…

  4. Latein
    agonm.

    Mittellateinisches Wb.

    agon , -onis m. ( ἀγών) script. ha-: l. 32. certamen, pugna, luctamen — (Wett-)Kampf, Streit, Ringen ( cf. Hildeg. phys.…

Verweisungsnetz

9 Knoten, 4 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 4 Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit agon

34 Bildungen · 24 Erstglied · 9 Zweitglied · 1 Ableitungen

agon‑ als Erstglied (24 von 24)

2AGONAL

DWB2

2 AGONAL adj. den todeskampf betreffend, vom todeskampf bedingt, med., zu agonie, lat. agonia: 1949 in .. sicher letalen oder gar agonalen f…

agonalis

MLW

agon·alis

* agonalis , -e . ( cf. ἀγώνιος) non angulatus — eckenlos : Albert. M. metaph. 5,3,6 p. 334 b ,16 circulus est figura -is agonalis ( p. 1020…

agones

MLW

agones v. agaone . Schmidt

Agoneⁿ

Idiotikon

Agoneⁿ Band 1, Spalte 129 Agoneⁿ -ö- 1,129

agonia

LDWB1

agonia [a·go·nī·a] f. 1 Agonie f. , Todeskampf m ., Sterbephase f . 2 ‹fig› Niedergang m ., Verfall m ., Zerfall m ., Untergang m . ▬ ester …

Agonie

Pfeifer_etym

Agonie f. ‘Todeskampf, Todesangst’, entlehnt (Anfang 18. Jh.), wohl unter Einfluß von gleichbed. frz. agonie, aus kirchenlat. agōnia ‘äußers…

agonior

MLW

* agonior , -are agoniari . ( cf. ἀγωνιάω) metuere, angi — befürchten , sich ängstigen : Albert. M. summ. theol. II 22,132,1,3,2 p. 443 b ,7…

AGONISIEREN

DWB2

AGONISIEREN vb. in agonie liegen, mit dem tod ringen ( auch übertr. ) , von frz. agoniser: 1561 von mines fatters .. krankheit und doit .. m…

Agonist

Meyers

agon·ist

Agonist (griech.), Wettkämpfer; Agonistik , die zum Zweck des Wettkampfes getriebene Gymnastik, s. Agon .

agonista

MLW

agonista , -ae m. ( ἀγωνιστής) -ita: l. 11. adde Gloss. IV 129,37 St.-S. -ita chempho. certator, (pro)pugnator, vir fortissimus — (Wett-)Käm…

agonistice

MLW

adv. * agonistice . sophistice, litigatorie — sophistisch, im Streitgespräch : Albert. M. elench. 1,7,3 p. 654 b ,4 quae contradictio ... un…

agonisticus

MLW

agonisticus , -a, -um . ( ἀγωνιστικός) ad certamen vel ad pugnam idoneus vel pertinens — zum (Wett-)Kampf geeignet oder gehörig, Kampf- : 1 …

agonitheta

MLW

agonitheta v. agonotheta . Schmidt

agonium

MLW

* agonium , -i n. ( ἀγώνιος) passio — Martyrium : Carm. de Bened. 10 p. 213 āgonium ... conscribere. 614 martyr ... āgoni ( -nii agonii corr…

AGONIVS

Hederich

AGONIVS , i , ein besonderer Gott der Römer, welcher den Namen von Ago, ich thue , hat, und also den menschlichen Verrichtungen vorstund. Je…

agonizans

MLW

subst. agonizans , -antis m. 1 certator, pugnator — Kämpfer , Streiter : a gener.: Epist. divort. Loth. 16 p. 236,10 me ... vobiscum confide…

agonizator

MLW

* agonizator , -oris m. (agonizo) certator, artifex — Wettkämpfer, Virtuose : Albert. M. pol. 8,6 e p. 799 b ,33sqq. ponendum est -es agoniz…

agonizeta

MLW

* agonizeta , -ae m. ( cf. agonizo, agonitheta) pugnator — Streiter : Donat. Ermenl. 1 (MGMer. V p. 686,15) -a agonizeta ( -itheta agonithet…

agonizo

MLW

agonizo , -avi , -are agonizare . ( ἀγωνίζομαι) script. -is-: p. 406,10. certare, pugnare, luctari — wetteifern, kämpfen, ringen, streiten :…

agonoe

MLW

agonoe v. agaone . Schmidt

agonotheta

MLW

agonotheta (-nith-) , -ae m. (f.: l. 64). ( ἀγωνοθέτης) script. : -ete-: l. 54. -ite-: l. 54.57. al. -ote-: l. 44. cf. -ize-: p. 405,63. for…

Agonothéten

Meyers

Agonothéten (griech.), bei den Griechen die Veranstalter sowie die Vorsitzer und Leiter bei den Wettspielen (s. Agon ), die auch die Preise …

Agonykliten

Herder

Agonykliten , Sectirer im 8. Jahrh., verwarfen das Knieen bei dem Gebete.

agon als Zweitglied (9 von 9)

drôragon

KöblerAs

*drôragon , sw. V. (2) Vw.: s. bi-* Hw.: vgl. ahd. *trōragōn? (sw. V. (2)) E.: s. drôr

slagon?

KöblerAnfrk

*slagon? , sw. V. (2) nhd. schlagen ne. strike (V.) Vw.: s. up-* Hw.: vgl. ahd. slagōn E.: s. slān*

Aragon

KöblerMhd

ara·gon

Aragon , ON nhd. Aragon Q.: Bit, En (1187/1189), JTit, Krone, vWPart, Ot, OvW, Parz, PleierTand, Ren, Renner, Tannh, WvÖst I.: Lw. aragon. A…

bidrôragon

KöblerAs

bidrôragon , sw. V. (2) nhd. verbluten ne. bleed (V.) to death Hw.: vgl. ahd. *bitrōragōn? (sw. V. (2)) Q.: H (830) E.: s. bi, *drôragon; B.…

Estragon

Pfeifer_etym

Estragon m. Würzkraut, eine Beifußart, Übernahme (Anfang 18. Jh.) von frz. estragon, dieses entlehnt über targon, tarchon, tarcorn aus arab.…

hêlagon

KöblerAs

hêlagon , sw. V. (2) nhd. heiligen ne. sanctify (V.) Hw.: vgl. ahd. heilagōn* (sw. V. 2) Q.: H (830) I.: Lbd. lat. benedicere? E.: s. hêlag …

Patagon

DRW

pat·agon

Patagon, Patagontaler, m. "der spanische Name für den Albertus- oder Kreuztaler" Schrötter,MünzWB. 488, auch Bezeichnung der Besanzer Taler …

PELĂGON

Hederich

pel·agon

PELĂGON , ontis, Gr . Πελάγων, οντος, ( Tab. XXIV .) des Asopus Sohn, welchen er, nebst dem Ismenus und zwanzig Töchtern, mit der Merope, ei…

upslagon

KöblerAnfrk

upslagon , sw. V. (2) nhd. aufschlagen, erzürnen ne. grow (V.) angry ÜG.: lat. differre MNPsA Hw.: vgl. ahd. ūfslagōn* Q.: MNPsA (9. Jh.) I.…

Ableitungen von agon (1 von 1)

Agōne

Meyers

Agōne ( Null-Isogone ), auf Landkarten eine Linie, welche die Orte verbindet, deren magnetische Deklination gleich Null ist; vgl. Erdmagneti…