actio

actio (acc-), -onis f. MLWscript.: aci-: p. 132,22. ha-: MLWLeg. Wisig. 2,1,12 p. 60,4. I gener.: A operatio, effectio — das Tun, Tätigkeit: MLWTheodulf. carm. 41,2,45 opus, quod condidit -oactio nostra. MLWCapit. reg. Franc. 179,2 MLWopp. contemplacione (MLWAlbert. M. Is. 1,11 p. 21,17. MLWal. cf. MLWEkkeh. IV. bened. I 13,29 MLWopp. speculatio). MLWal. MLWgramm.: MLWGodesc. Saxo gramm. 1 p. 358,18 verbum ipsum talem habet sensum, ut ... ad plures -oactio vel passio transferatur. strictius MLWi. q. conversatio — Lebenswandel:MLW Liber diurn. 51 personis, quas ... placite -isactionis studium ... commendat. MLWHrotsv. Pafn. 5,2 sequar enim ambulatione, o utinam sequerer et -eactione. MLWChron. Salern. carm. (MLWMGScript. III p. 469,33) sancta. MLWal. B exsecutio, perfectio — Ausführung, Verrichtung: MLWWillib. Bonif. 6 p. 35,18 gratiarum -oactio Domino Deo devote confertur (MLWAmalar. ord. expos. I 4,2. saepe). MLWCapit. reg. Franc. 294,2 p. 423,26 MLWsyn. molitione. MLWHincm. ord. pal. 30 p. 527,21 futuri temporis -oactio vel ordo agendi. MLWMappae Clavic. 280 si vero de sepo facere volueris, eadem erit -oactio. MLWWaltharius 690 haec me ... respicit -oactio rerum. MLWAlbert. Stad. annal. MLWa. 1227 p. 359,32 propositi. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 3 p. 15,7 loyrandi. MLWal. de poenis exigendis: MLWAlbert. M. pol. 6,6^a p. 608^a,4 septimus principatus, qui est circa -esactiones (p. 1231^b,42 πράξεις) condemnatorum. C factum, facinus — Handlung, Tat, Werk: MLWLeg. Wisig. 1,2,1 queritur ... non, quid contentio dicat, sed quid -oactio promat. MLWConc. Karol. 50^D,28 p. 630,28 terrenis -busactionibus ... inplicari. MLWCapit. reg. Franc. 256,3 p. 259,28 pro tribus -busactionibus, id est homicidio, rapto et incendio. MLWThietm. chron. 4,21 innocens in facto predictae accionis. MLWChart. Babenb. 432 p. 295,4 homicida deprehensus ... in ipsa -eactione, id est an der hanthaft. MLWDavid compos. 3,16 -oactio in tribus debet esse circumspecta, ut sit meritoria. MLWal. II spec.: A eccl.: 1 canon missae — Meßkanon, Meßopfer (cf. Jungmann, Missarum Sollemnia. 1952. I. p. 95. 229. II. p. 128sq.): MLWWalahfr. exord. 23 p. 502,9 -oactio dicitur ipse canon, quia in ea sacramenta conficiuntur MLWeqs. MLWBernold. Const. microl. 12 p. 984^C orationem, quam canonem sive -emactionem ... appellamus. MLWGesta Trev. cont. I 20 p. 194,29 sacrum canonem, qui secreta vel -oactio dicitur. MLWHonor. August. gemm. 1,80 missa ... iudicium imitatur, unde et canon -oactio vocatur. MLWVita Norb. I 10 p. 681,6 sacerdote infra -emactionem levante hostiam. MLWal. 2 consilium, sessio — Beratung, Verhandlung, Sitzung: MLWConc. Karol. 23 p. 203,14 ex -eactione prima synodi. MLWCapit. reg. Franc. 293,34 in -busactionibus vel iudiciis ecclesiasticis. MLWThangm. Bernw. 29 -oactio soluta est. MLWWilh. Hirs. const. 1,49 capituli. MLWal. 3 decretum, conscriptio — Beschluß, Protokoll: MLWBeda hist. eccl. 4,5 p. 214,29 synodicae -isactionis ... textus. MLWEkkeh. Uraug. chron. MLWa. 1115 p. 249,5 cardinale concilii -emactionem ... predicante (MLWRahew. gest. 4,77 p. 324,1 -oactio MLWc. ... in scriptum redacta). MLWVinc. Prag. annal. MLWa. 1161 p. 678,50 cardinales ... -esactiones suas et testimonia ... proferunt. B iur.: 1 quaestio, lis, vindicatio, petitio — Prozeß, Rechtsstreit, Rechtsanspruch, Forderung: MLWLeg. Burgund. const. I 51,3 si quid ... decreverit, nulla in posterum -eactione causabitur. MLWLex Sal. Merov. 113 p. 430,25 graphio cum vii rachymburgiis antrutionis bonis credentibus, aut qui sciant accionis. MLWAlcuin. epist. 137 p. 214,2 testibus et stabilis constat tribus -oactio cuncta. Vita Amand. 14 (MGMer. V p. 438,7) comes ... ad dirimendas resederat -esactiones. MLWCapit. reg. Franc. 180,19 tam pro ecclesiasticis quam propriis suis -busactionibus ... advocatum habere (MLWChart. Wirt. V 1497 -eactione e. vel civili). MLWHonor. August. gemm. 1,80 -oactio autem est causa, quae in publico conventu coram iudicibus agitur. MLWCarm. Bur. B 41,10,5 regundorum finium. MLWChart. Ital. Ficker 199 p. 252,36 propono -emactionem in factum ... et -emactionem ex stipulatu et ... subsidiariam et triticariam (cf. MLWChart. Gosl. I 401,32 ponere ... -emactionem). MLWChart. Rhen. med. II 241 p. 279,39 ecclesia ... contra ipsum H. ... xi marcarum -emactionem habebit. MLWChart. civ. Misn. 6 silvae et agrorum. MLWChart. Bund. 557 iura omnesque aciones, raciones ... conpetentes. Const. II 246,8 iudicari de personalibus et realibus -busactionibus et etiam de criminalibus accusari (MLWChart. Tirol. notar. II 486 acciones r. et p., corporales et incorporales, utiles et directas, generales et speciales. MLWal.). MLWChart. Old. VIII 3 -emactionem suam, quae vulgo dicitur ansprake, ... resignavit. MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 175 renunciantes ... excepcioni et -iactioni ... non solute pecunie, doli (MLWChart. Wetzlar. 192 -iactioni de dolo et replicacioni doli mali. MLWChart. Austr. sup. III 334 omni iuri et iurisactioni. MLWChart. ord. Teut. [Hass.] 330 iurisactioni). Const. II 444,4 nisi super bona iustam et certam habeat -emactionem. MLWChart. civ. Spir. 135 -emactionem seu querelam ... civibus deponemus. saepe. 2 causa, negotium — Rechtshandlung, Verfahren (fere in chartis; cf. MLWBresslau, Urkundenlehre. II. p. 64¹): MLWChart. civ. Spir. 4 p. 4,40 (a. 946) acta est ... huius tradicionis -oactio in urbe Spira. MLWDipl. Heinr. III. 61 ut ... hec ... auctoralis -oactio stabilis ... permaneat. MLWDipl. Heinr. IV. 238 nostra regalis -oactio. MLWChart. episc. Hild. I 323 p. 308,22 instrumenta contractuum seu libellos accionum. MLWChart. march. Misn. III 289 ut hec sollempnis -oactio temerari et convelli nequeat. saepe. de charta -is: MLWChart. archiep. Magd. 332 p. 433,20 -emactionem hanc conscribi et sigillo nostro insigniri fecimus. in imag.: MLWEkkeh. IV. bened. I 40,9 translativa statum lapsis dabit -oactio gratum. 3 causae dictio — Verteidigungsrede: MLWEkkeh. IV. bened. I 40,3 (in imag.) tres rhetorum causas fidei tenet -oactio clausas (cf. 40,28 unius hic tincti si fit precis -oactio sancti). 4 potestas, munus (actoris) — Amt, Befugnis (eines Beamten; cf. MLWBrunner, Rechtsgesch. II. 1928. p. 209. 216. 227): a strictius: MLWCapit. reg. Franc. 9,10 Iudaei super Christianus -isactionis publicas agere non debeant. MLWForm. Marculfi 1,8 accionem comitiae, ducatus aut patriciatus. MLWibid.: quicquid de ipsa accione in fisci dicionibus speratur. Vita Wandr. 3 (MGMer. V p. 14,23) eum in accione instituerunt inter muntanecus. MLWCapit. reg. Franc. 14,16 seculares. MLWCod. Karol. 49 p. 569,1sq. -esactiones eiusdem exarchatus ... distribuebat et omnes actores ab hac Romana urbe praecepta earundem -umactionum accipiebant. MLWLex Raet. Cur. 18,11 curiales publici, qui fescales acciones habent. MLWSteph. V. epist. B 4 p. 364,16 cuiquam publicae -isactionis virorum. MLWDipl. Otton. I. 346 castellum ... cum omni debito districtione et -eactione. MLWCod. Wang. Trident. 33 p. 85,19 locum acceperant cum omni iure et honore, accione, racione et inquisicione. MLWal. b latius MLWi. q. circuitus potestatis (actoris) — Amtsbezirk (cf. MLWWaitz, Verf.-Gesch. II 2. p. 120): MLWForm. Marculfi 1,39 per omnes villas nostras, qui in ... domesticorum sunt accionibus. MLWDipl. Merov. I 91 p. 80,38 omnibus agentibus ..., in cuiuscumquelibet -busactionibus monasterium ... habere videtur. v. et p. 133,48. 5 exactio — Abgabe (cf. MLWWaitz, op. cit. p. 266³. 271): MLWVita Balth. A 6 -esactiones (exactiones MLWVita Balth. B 6) publicas, quae eis consuetudine ingerebantur, accipere. MLWDipl. Otton. I. 338 p. 461,22 omne opus vel census vel -emactionem, quam publice persolvere debuerant. MLWRegistr. abb. Werd. 4,2 hereditates et nuptialia dona et omnes -esactiones abbati dabit. C philos., natur. sim.: 1 actus — Betätigung, Handlung: MLWConstant. Afric. theor. 4,1 p. 15a^r cordis. MLWHonor. August. phys. (ed. Endres p. 144,11) divina bonitas universitatis essentia est ... et -oactio et passio. MLWAlbert. M. incarn. 34 p. 206,19 -oactio est secundum potestatem agentis (MLWcael. hier. 4,1 p. 100^b,25 -oactio autem MLWa. ... est duplex, scilicet interior et exterior). MLWresurr. 82 p. 289,47 -oactio elementalis. MLWcael. 3,1,1 p. 238^a,2 -esactiones ... voco motus ... simplicium corporum. MLWeth. 1,3,4 p. 35^a,24 praxis autem idem est quod actus vel -esactiones. MLWpraedicam. 6,1 (inter praedicamenta). MLWprinc. 2 (inter principia). MLWpol. 1,2^g p. 22^a,13 -oactio (p. 1254^a,5 πρᾶξις) ... est uniuscuiusque ... naturalis actus (MLWopp. factio). MLWAlbert. M. (?) animal. quaest. 8,4 p. 189,65 -oactio est operatio, quae non transit in extrinsecum. MLWeth.: MLWAlbert. M. pol. 7,2^q p. 638^b,16 bonam autem -emactionem (p. 1324^a,22 εὐραγίαν) et felicitatem esse idem. MLWsumm. theol. II 22,137,1 p. 459^b,2 bonae et malae -esactiones ... differunt specie eqs. processus — Vorgang: MLWGloss. Roger. I A praef. p. 502,34 -emactionem animalem appellat -emactionem cuiuslibet virtutis. 2 efficientia, vis — Wirksamkeit, Kraft: MLWConstant. Afric. grad. p. 362,31 Centaurea diversas habet -esactiones. MLWUrso qual. 179 (de humoribus) caliditatis -eactione corrumpuntur. MLWAlbert. M. veget. 4,145 caloris. MLWanimal. 7,133 est fortioris -isactionis calidum vel frigidum veneni. 20,78sqq. MLWsumm. theol. II 1,2 p. 10^b,9 -oactio enim in creante est creatrix essentia. MLWal. de eucharistia: MLWEkkeh. IV. bened. I 19,2 panis erit corpus domini, cruor -oactio vini. 19,70 anterior veteris si lege sit -oactio panis (gloss.: oblatio). Pape