Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
reitrihtil st. m.
st. m., mhd. reitrihtel. — Graff II,418.
reit-riht-il: nom. sg. Gl 1,680,25/26 (M, 2 Hss., in 1 Hs. -l aus r rad., vgl. dazu den Ansatz reitrihtâri in Gl.Wortsch. 7,379 f.; in 1 Hs. lat. Sing.). 2,631,4. 4,38,43 (Sal. a1, 3 Hss.). 167,29 (Sal. d). 349,9; nom. pl. -]a 1,680,24 (M, 3 Hss.); -]i 25 (M, Göttw. 46/103, Gll. 12. Jh. (?), mit einer Form der i-Deklination?); -ela: acc. pl. Nb 331,12 [251,2]; rait-rihtil: nom. sg. Gl 2,686,20 (zu -ai- für ei vgl. Schatz, Ahd. Gr. § 27).
Verschrieben: reit-lihtiles: gen. sg.? Gl 2,654,36 (mit Assimilation von rihtil- zu lihtil- (?); der Glossator hat wohl den Nom. Pl. von lat. aurigae als Gen. gedeutet); -rhittihl: acc. sg. 714,2 (Paris Lat. 9344, Gll. 10./11. u. 11. Jh.; anders Gl.-Wortsch. 7,380: -rhitihl; darunter gestrichenes retihil); reitichtel: nom. sg. 4,132,40 (Sal. c; vgl. Gröger § 130 Anm.; oder Vereinfachung des Konsonantenclusters in der Fuge?).
Wagenlenker: reitrihtila [igneae habenae currus in die praeparationis eius, et] agitatores (1 Hs. -or) [consopiti sunt, Nah. 2,3] Gl 1,680,24 (1 Hs. reitrihtilo). reitrihtil [frustra retinacula tendens fertur equis] auriga [Verg., G. I,514] 2,631,4. 4,349,9. reitrihtiles [nec sic immissis] aurigae [undantia lora concussere iugis, ders., A. V,146] 2,654,36. agitare regere agitator .i. auriga raitrihtil [zu: superat pars altera curae, lanigeros agitare greges, ders., G. III,287] 686,20. reitrhittihl [tris iuxta famulos ... armigerumque Remi premit (Nisus)] aurigamque [ders., A. IX,330] 714,2. reitrihtil auriga 4,38,43. 132,40. 167,29. so daz ist . taz uuir sehen tuon . die reitrihtela . cherendo . s. in curuli certamine ut ea quae spectantur facere aurigae . in moderandis quadrigis atque flectendis Nb 331,12 [251,2].
Vgl. reitrihto.