Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
reinisc adj.
adj., mhd. reinisch; as. wrênisk (s. u.), mnd. wrensch (vgl. Schiller-Lübben 5,780), nd. dial. schlesw.holst. wrensch (in anderer Bed.) Mensing 5,710, mnl. wre(e)nsch. — Graff I,979.
rein-isc-: nom. sg. m. -er Gl 1,579,5/6 (M; -ni-). 4,110,53/54 (Sal. a1; lat. pl.); nom. sg. n. -e 3,356,2 (Wien 901, Gll. 12. Jh.; undeutlich, Steinm.; zu -e vgl. Braune, Ahd. Gr.15 § 221 Anm. 1; dagegen im Ahd. Gl.-Wb. S. 479 als Komp. reiniscros st. n. angesetzt); -isch: Grdf. 234,55 (SH a2; dagegen im Ahd. Gl.-Wb. a. a. O. u. Gl.-Wortsch. 7,375 als Komp. angesetzt, s. o.); nom. sg. m. -]er 1,579,6 (M). 3,449,50/51; -esc: Grdf. 234,54 (SH a2; dagegen im Ahd. Gl.-Wb. u. Gl.-Wortsch. a. a. O. zu Komp., s. o.); nom. sg. m. -]er 334,13 (SH g, 3 Hss.; -k-); rain-is: Grdf. 220,1 (SH a1, Graz 859, 13. Jh.; mit Schwund des -c (?), vgl. Braune a. a. O. §§ 99 Anm. 3, 146 Anm. 5; zu -ai- vgl. a. a. O. § 44 Anm. 3; dagegen zu Komp., s. o.); -esc: Grdf. 219,44 (SH a1; zu -ai- s. o.; zum Ansatz als Komp. s. o.). — renischv: nom. pl. n. Gl 1,627,37 (M, clm 22201, 12. Jh.; zu -e- für ei im bair.-mfrk. Lautstand vgl. Matzel S. 46, zu -v vgl. ders. S. 78). — ranis: Grdf. Gl 4,202,55 (sem. Trev.; d. i. reinisc, Steinm.; zu -a- für ai vgl. Katara S. 35; mit Schwund des -c (?) s. o.).
uuren-isc: Grdf. Gl 4,246,25 (Jh) = Wa 112,16; -is: dass. 3,367,49 (Jd; w-; mit Schwund des -c (?) s. o.; zum mfrk. Lautstand vgl. Bergmann, Mfrk. Glossen S. 269 f.; dagegen im Ahd. Gl.-Wb. a. a. O. als Komp. angesetzt, s. o.). 1) zur Zucht bestimmt: a) bez. auf Pferde, auch substant.: Zuchthengst: reiniscer [equus] emissarius (Hs. admissarius) [, sic et amicus subsannator, sub omni suprasedente hinnit, Eccli. 33,6] Gl 1,579,5/6 (zu admissarius u. emissarius vgl. Mlat. Wb. I,214,23 ff., III,1237,70 ff., 1238,1 ff.; 11 Hss. reino). renischv [equi amatores, et] emissarii (Hs. admissarii) [facti sunt, Jer. 5,8] 627,37 (5 Hss. reino). reinesker emissus emissarius 3,334,13. schelo uł reinischer emissarius uł admissarius 449,50/51. reiniscer warniones (zu mlat. waranio ‘Hengst, Beschäler’ u. den Laa. waranno, warnio vgl. Niermeyer, Lex.2 S. 1465) 4,110,53/54 (4 Hss. reino); b) in Verbindungen: reinisc [h]ros Zuchthengst: emissarius ł putil qui semper equabus interest. ł apparitor qui sanguinem emittit et admissarius. qui ad tempus inter equas admittitur rainesc ros Gl 3,219,44 (zur Glossierung mit zwei fälschlich verbundenen u. durcheinandergeratenen Gll.-Gruppen butil st. m. ‘Obrigkeit, Auftraggeber’ vgl. Ahd. Wb. 2,1569 unter 1e u. reinisc adj. ‘zur Zucht bestimmt’ vgl. Duc. III,258ab s. v. emissarius; zur Grundlage der Glossierung von reinisc vgl. a. a. O.: emissarius, et admissarius equus, in hoc differunt, quod admissarius est equus, qui ad tempus inter equas admittitur ad coitum: sed emissarius est, qui semper equabus interest). reinesc ros emissus emissarius 234,54. emissarius 356,2 (davor hengist caballus). 367,49 (danach studere mulio); — reinisc hano Zuchthahn: ranis (d. h. reinisc, Steinm.) hano gallinaceus (Hs. -tius) gallus Gl 4,202,55. 2) brünstig: uurenisc petulans Gl 4,246,25 = Wa 112,16.
Abl. reiniscâri.
Vgl. Palander, Tiern. S. 88.