lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

râhha

ahd. bis nhd. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
4 in 3 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
16
Verweise raus
19

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

râhha st. f.

Bd. 7, Sp. 647
râhha
st. f., mhd. râche, nhd. rache; as. wrāka, mnd. wrâke (vgl. Schiller-Lübben 5,775 f.), mnl. wrake; afries. wrēke; ae. wrǽc. — Graff I,1135.
uurak-: nom. sg. -a Gl 2,578,14 = Wa 92,18 (vv-); acc. sg. -a 576,69 = Wa 91,22 (vv-). 4,300,19 = Wa 58,8 (Ess. Ev.). Pw 57,11 (-c-).
rahhu: dat. sg. F 30,6. — rach-: nom. sg. -a S 154,45. Npw 2,13. 42,2. 105,28. 108,18. 149,9. Cant. Deut. 22. 42; gen. sg. -a 23; dat. sg. -o Npgl 49,22; -a S 145,17. Npw 16,13. 37,4. 49,22. 117,12. 118 A,1; acc. sg. -a S 173,2,1. 2,4 (beide Preds. C). Npw 102,6 (2). Cant. Deut. 27; -e Gl 1,528,58 (M).
Vergeltung, Strafe: a) Vergeltung, Rache eines Menschen an einem anderen (vgl. RGA 24,45 ff.): thur thia uuraka ut videbant totam accusationem quam adversus dominum detulerant nihil apud Pilatum prodesse. convertunt se ad preces [at illi instabant vocibus magnis postulantes ut crucifigeretur: et invalescebant voces eorum, Luc. 23,23] Gl 4,300,19 = Wa 58,8 (Weiterführung des Gedankens auf Ahd.: ‘sie verlegten sich auf’s Flehen’, nämlich ‘um der Rache willen’; Steinm. noch zu homicidium in Luc. 23,25, vgl. aber Gl 5,107,27). ich habe gisundot in ... racha S 145,17. ingagine nieth ni uoben die racha, sunter die kidult, der uuir leidir luzil unter uns haben [vgl. ut ... ad doctrinam excitemur potius quam ad vindictam, Greg., Hellgardt, Pred. S. 97] 173,2,1. uuande uuir uns daz zi guotliche haben uuellan, daz uuir sa ein uuort nieth firtragen niuuellan, uuir nirehan iz . unte da uuir die racha nieth kileistin magen, da dro uuir si ava [vgl. nos si iniuriis aut aliqua laesione provocamur, furore permoti, aut quantum possumus nosmetipsos ulciscimur, aut quod non possumus facere minamur, Greg., ebda.] 2,4. (Gottes Liebe) ni bismerot huuanta doh siu mit arbeitim sii gauuntot zi noh enigeru rahhu sih ni gahrorit non inritatur, quia et iniuriis lacessita ad nullius se ultionis suae motus excitat F 30,6. sines pluotis racha chome uber unsih Npw 108,18 (Np sanguis eius super nos et super filios nostros, vgl. Matth. 27,25; Npgl sin bluot si uber unsich . ioh uber unseriu chint). si suochent die salicheit in demo huore ... in dere herskefte, in dera racha dere uianda [vgl. inimicorum sanguinem fundere quicumque desiderat, Aug., En.] 118 A,1 (Np ultio); b) Strafe Gottes am Menschen für sündiges Verhalten: rache [si adhuc, inquit, converti negligitis, proferam vobis] vindictam [quam meruistis, Beda zu Prov. 1,23] Gl 1,528,58. in dero hello da ist ... diu hertiste racha S 154,45. blithon sal rehlico so he gesiet uuraca, hendi sina uuascon sal an bluodi sundigis laetabitur iustus cum viderit vindictam, manus suas lavabit in sanguine peccatoris Pw 57,11. so sin zorn irheizet in spuote unde diu racha chumet in demo slage des ougen, so sint salic alle die sih ze imo uersehent Npw 2,13 (Np vindicta, Npgl gerih). stant uf, herro, fure fah sie mit dero racha unde beskrenche sie 16,13 (Np vindicta, Npgl gerih). uuanda daz (der Zorn Gottes) imo (Adam im Paradies) chom uone dero racha, daz ist an uns uuortun nu iu fone dero natura [vgl. quia natura nobis facta est poena ex vindicta, Aug., En.] 37,4 (Np vindicta, Npgl gerih). ziu ist mir ana diu uueichi dero unfreuuidi? âne daz mir mit unrehte leidiu ist diu racha dero ana genten sundon 42,2 (Np vindicta, Npgl gerih). also der poto chuit daz sie (die dem Priapus Geweihten) ... so uerro iruuotin, daz offene gotes racha an in skein 105,28 (Np reht). in gotis namen rah ih (die Kirche bzw. Christus) iz an in (den Volksstämmen), einuueder mit becherida, odar mit dere chumftigen racha 117,12 (Np ultio). da (beim Jüngsten Gericht) uuirt uuarhafte getan racha unde rafsunga ut faciant in eis iudicium conscriptum 149,9 (Np vindicta). min racha piginnit den ubilen hie ana uuesen, unde so uolgat si in euua [vgl. vindicta mea in hoc tempore incipiet et ardebit usque ad aeternam damnationem. malos vero et impios dominus hic incipit flagellare, ut de temporali poena ad aeternam transeant, Sg 27] Cant. Deut. 22 (Np vindicta). so fristit er noh die racha dera suntigone unde bitet ira riuuua, daz sih die tiufile an in dera siginumfti ni ruomen [vgl. nec statim peccantes damnat, ne glorientur maligni spiritus in perditione nostra, Sg 27] 27 (Np vindicta); ferner: Npw 102,6 (2, Npgl gerih). Cant. Deut. 23. 42 (alle Np vindicta); — zi rahhu zucken jmdn. vor ein Strafgericht zerren: nio er iuh nezucche ad uindictam (ze racho) . unde iu nieman nehelfe [vgl. quando dominus ad vindictam trahit, non est qui liberare possit addictum, Cass.] NpglNpw 49,22 (Npw ze dero racha); — bildl.: Blitzstrahl als Ausdruck der Macht Gottes, Rache zu üben: vvraka [Iudaea tunc] fulmen (Glosse: potestatem, vgl. PL 59) [crucis experta, qui sit, senties, Prud., H. VIII kal. Jan. (XI) 113] Gl 2,576,69 = Wa 91,22. vvraka endi giuuald [filius armatam domini patris ignibus iram spargebat dominus: sunt unum] fulmen [utraque, ders., Apoth. 320] 578,14 = Wa 92,18.
Abl. râhhâri; vgl. lang[uu]râhhî, rehhan1. [Leipold]
5031 Zeichen · 139 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    râhhast. f.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    râhha st. f. , mhd. râche, nhd. rache; as. wrāka, mnd. wrâke ( vgl. Schiller-Lübben 5,775 f. ), mnl. wrake; afries. wrēk…

  2. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Rahha

    Deutsches Rechtswörterbuch

    Rahha, f. (Rechts-) Sache, Angelegenheit, Erzählung, Rechenschaft (Beleg 9. Jh.); rechtliche Rahha Rede, Aussage vor Ger…

Verweisungsnetz

34 Knoten, 33 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Wurzel 2 Kompositum 28 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit rahha

7 Bildungen · 2 Erstglied · 5 Zweitglied · 0 Ableitungen

rahha‑ als Erstglied (2 von 2)

rahhâri

AWB

rah·hari

rahhâri st. m. ; mnl. raker ( in anderer Bed. ). — Graff II,376. rach-ari: nom. sg. Gl 1,40,11 ( Pa ); rahch-: dass. ebda. ( KRa ). Verschri…

rahha als Zweitglied (5 von 5)

drahha

KöblerAhd

*drahha , st. F. (ō) Vw.: s. *muot- Hw.: vgl. as. *thraka E.: vgl. germ. *sturknan, sw. V., erstarren?; vgl. idg. *treg-, V., Adj., Sb., ans…

muotdrahha

KöblerAhd

*muotdrahha , st. F. (ō) Hw.: vgl. as. mōdthraka*

antrahha

AWB

ant·rahha

antrahha st. f. — Graff II, 374. ant-rahcha: nom. sg. S 261,25 ( B ). — ant- ( Pa ), and- ( K ) rahha: nom. sg. Gl 1,48,32. — ant-racha: acc…

gitātrahha

KöblerAhd

gitātrahha , st. F. (ō) nhd. Geschichte, Geschichtsschreibung ne. history, historiography ÜG.: lat. historia Gl Q.: Gl (3. Viertel 9. Jh.) I…

tātrahha

KöblerAhd

tātrahha , st. F. (ō) nhd. Geschichtsschreibung, Geschichte ne. history writing, history ÜG.: lat. historia Gl Vw.: s. gi- Q.: Gl (4. Vierte…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „rahha". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 18. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/rahha/awb
MLA
Cotta, Marcel. „rahha". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/rahha/awb. Abgerufen 18. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „rahha". lautwandel.de. Zugegriffen 18. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/rahha/awb.
BibTeX
@misc{lautwandel_rahha_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„rahha"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/rahha/awb},
  urldate      = {2026-05-18},
}